जापानमा नयाँ जीवन सुरु गर्ने विदेशीहरूका लागि बैंक खाता हुनु एकदमै महत्त्वपूर्ण छ। तलब बुझ्न वा कोठाको भाडा तिर्न बैंक खाता बिना सम्भव छैन। तर धेरै साथीहरूबाट "बैंक गएँ तर खाता खोल्न मानेन" वा "प्रक्रिया एकदमै गाह्रो लाग्यो" भन्ने कुरा सुनिन्छ।
यस लेखमा, भिसा (VISA) सम्बन्धी काम गर्ने विशेषज्ञ 行政書士 को रूपमा म तपाईंहरूलाई जापानमा सजिलै बैंक खाता खोल्ने नियम र आवश्यक तयारीका बारेमा जानकारी दिनेछु। आधिकारिक नियमहरू बुझेर आफ्नो जापानको बसाईलाई अझ सहज बनाउनुहोस्।
१. के जापान आउने बित्तिकै बैंक खाता खोल्न सकिन्छ? "६ महिनाको नियम"
सजिलो भाषामा भन्नुपर्दा, जापान आउने बित्तिकै सबै विदेशीले जहाँसुकै बैंक खाता खोल्न पाउँदैनन्। जापानको कानुन अनुसार "बस्ने व्यक्ति" (Resident) र "नबस्ने व्यक्ति" (Non-resident) बीच ठूलो भिन्नता छ।
धेरैले सामना गर्ने मुख्य समस्या भनेको "जापान प्रवेश गरेको ६ महिना नपुग्नु" हो। जापानको 外国為替及び外国貿易法 को नियम अनुसार, ६ महिनाभन्दा कम समय भएका व्यक्तिहरूलाई सामान्यतया "नबस्ने व्यक्ति" मानिन्छ। यस अवधिमा खाता खोल्न निकै गाह्रो हुन्छ वा धेरै सुविधाहरू हुँदैनन्।
तर केही अपवादहरू छन्। यदि तपाईं जापानी कम्पनीमा काम गर्नुहुन्छ वा पढ्नका लागि आउनुभएको हो भने, ६ महिना नपुगे पनि केही सर्तमा खाता खोल्न सकिन्छ।
२. खाता खोल्न आवश्यक "३ महत्वपूर्ण कुराहरू"
बैंक जानुअघि यी कुराहरू साथमा छन् कि छैनन् पक्का गर्नुहोस्:
-
१. 在留カード (住民登録 भएको हुनुपर्ने) यो सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कागजात हो। यसको पछाडि तपाईंको हालको ठेगाना छापिएको हुनुपर्छ। नगरपालिकामा गएर 住民登録 नगरेसम्म बैंक खाता खोल्न सकिँदैन। "短期滞在" भिसामा आउनेहरूले 住民登録 गर्न पाउँदैनन्, त्यसैले उनीहरूले बैंक खाता खोल्न पनि सम्भव छैन।
-
२. परिचय पत्र (राहदानी/पासपोर्ट) 在留カード सँगै पासपोर्ट पनि देखाउनुपर्छ। पासपोर्टको म्याद छ कि छैन, राम्ररी चेक गर्नुहोस्।
-
३. 印鑑 (Stamp) विदेशमा हस्ताक्षर (Signature) चल्ने भए पनि जापानका धेरै बैंकहरूमा अझै पनि "銀行印" (बैंक छाप) आवश्यक पर्छ। अचेल केही बैंकहरू (जस्तै: 三菱UFJ銀行 वा अनलाइन बैंकहरू) मा छाप नभए पनि हुन्छ, तर ゆうちょ銀行 वा स्थानीय बैंकहरूमा आफ्नो नामको 印鑑 बनाएर लैजानुभयो भने काम छिटो हुन्छ।
३. पहिलो पटकका लागि किन "ゆうちょ銀行" राम्रो छ?
जापानका ठूला बैंकहरूमा नियमहरू धेरै कडा हुन्छन्। तर विदेशीहरूका लागि "ゆうちょ銀行" (हुलाक बैंक) मा खाता खोल्न तुलनात्मक रूपमा सजिलो मानिन्छ।
ゆうちょ銀行 मा जापान आएको ६ महिना नपुगेकाहरूका लागि पनि खाता खोल्ने व्यवस्था छ। तर यस्तो खातामा केही सीमाहरू हुन्छन्:
-
विदेश पैसा पठाउन वा विदेशबाट पैसा मगाउन नमिल्न सक्छ।
-
बिजुली, पानीको बिल सिधै बैंकबाट काटिने सुविधा नमिल्न सक्छ।
जापान आएको ६ महिना पूरा भएपछि बैंकमा गएर आफ्नो खातालाई साधारण खातामा परिवर्तन गर्न नबिर्सनुहोस्।
४. बैंकको नियम किन यति कडा छ? "मनी लाउन्ड्रिङ" रोकथाम
तपाईंलाई लाग्न सक्छ, "म कुनै गलत व्यक्ति होइन, किन यति धेरै प्रश्न सोधेको होला?"
जापानको 金融庁 ले अन्तर्राष्ट्रिय नियम अनुसार अपराधीहरूले बैंक खाता प्रयोग नगरुन् भनेर "मनी लाउन्ड्रिङ" (सम्पत्ति शुद्धीकरण) विरुद्ध कडाइ गरेको छ। त्यसैले बैंकले तपाईंको काम, खाता खोल्नुको उद्देश्य र भिसाको अवधि बारे विस्तृत विवरण माग्छ। यदि तपाईंले सही जानकारी दिनुभएन भने बैंकले खाता खोल्न अस्वीकार गर्न सक्छ।
५. खाता खोल्न सफल हुने "३ टिप्स"
१. आफ्नो घर वा काम गर्ने ठाउँ नजिकको बैंक रोज्नुहोस्: टाढाको बैंकमा गएर खाता खोल्न खोज्नुभयो भने बैंकले मान्दैन। नियम अनुसार तपाईंले आफ्नो घर वा अफिस नजिकैको शाखामा मात्र आवेदन दिनुपर्छ। २. जापानको मोबाइल नम्बर तयार राख्नुहोस्: बैंकमा सम्पर्कका लागि जापानकै फोन नम्बर चाहिन्छ। होटलको वा साथीको नम्बर दिएर हुँदैन। ३. जापानी भाषा बुझ्ने साथीलाई साथमा लैजानुहोस्: यदि तपाईंलाई जापानी भाषा गाह्रो लाग्छ भने, बैंकले नियमहरू नबुझेको ठानेर खाता नखोलिदिन सक्छ। त्यसैले जापानी भाषा बुझ्ने साथी वा कम्पनीको मान्छे सँगै लैजानु राम्रो हुन्छ।
६. तपाईंका जिज्ञासाहरू (Q&A)
-
Q1: मेरो भिसा सकिन ३ महिना मात्र बाँकी छ, के म खाता खोल्न सक्छु?
-
A: यो अवस्थामा खाता खोल्न निकै गाह्रो छ। धेरैजसो बैंकले कम्तीमा ३ देखि ६ महिना भिसा बाँकी भएको खोज्छन्। त्यसैले पहिले भिसा थपेर (Renew गरेर) नयाँ 在留カード आएपछि मात्र बैंक जानु राम्रो हुन्छ।
-
-
Q2: धेरै बैंकमा खाता खोल्दा केही समस्या हुन्छ?
-
A: नियम अनुसार एक व्यक्तिले एउटा बैंक खाता चलाउनु राम्रो मानिन्छ। आवश्यक परेको खण्डमा दुईवटा चलाउन सकिन्छ, तर धेरै खाता खोल्न खोज्नुभयो भने बैंकले शंका गर्न सक्छ।
-
-
Q3: नेपाल फर्किने बेला बैंक खाता त्यत्तिकै छोड्दा हुन्छ?
-
A: हुँदैन, नेपाल फर्किनु अघि अनिवार्य रूपमा बैंक खाता बन्द (Cancel) गर्नुपर्छ। आफ्नो खाता अरूलाई बेच्नु वा चलाउन दिनु ठूलो अपराध हो। यसो गर्दा भविष्यमा तपाईंलाई जापान आउन सधैंका लागि प्रतिबन्ध लाग्न सक्छ।
-
७. निष्कर्ष
जापानमा बैंक खाता खोल्न गाह्रो लागे पनि सही कागजात र तयारी भएमा यो असम्भव छैन। नियमहरू पालना गर्नुहोस् र आवश्यक परेको खण्डमा विशेषज्ञ 行政書士 को सल्लाह लिनुहोस्।
