"जापानमा विश्वविद्यालय पढ्ने इच्छा त छ, तर परिवारको आम्दानीले मात्र पढाइको खर्च धान्न गाह्रो छ..." "के म जस्तो विदेशी विद्यार्थीले जापानमा 奨学金 वा 教育ローン प्रयोग गर्न पाउँछु होला?"
जापानमा अध्ययन गर्न वा विश्वविद्यालयमा भर्ना हुन चाहने धेरै विद्यार्थीहरूले सायद यस्तै कुराहरू सोच्नुभएको होला। यसको उत्तर म सिधै दिन्छु: विदेशी नागरिक भएता पनि, जापानमा उच्च शिक्षा हासिल गर्न आर्थिक सहयोग प्राप्त गर्ने अवसरहरू प्रशस्त छन्।
तर, जापानको यो प्रणाली निकै जटिल छ। 奨学金 मा "फिर्ता गर्न नपर्ने" (給付型) र "फिर्ता गर्नुपर्ने" (貸与型) गरी दुई प्रकार हुन्छन्। त्यस्तै, 教育ローン मा पनि सरकारी र निजी गरी विभिन्न विकल्पहरू हुन्छन्। यी कुराहरू राम्रोसँग नबुझी अन्धाधुन्ध आवेदन दिँदा, दुर्भाग्यवश आवेदन अस्वीकृत हुने धेरै घटनाहरू देखिन्छन्।
यस लेखमा, 行政書士 (भिसा सम्बन्धी विज्ञ) को हैसियतले, म तपाईंहरूलाई गाह्रो कानुनी शब्दहरू प्रयोग नगरीकन, अध्ययन खर्च जुटाउने व्यावहारिक तरिकाहरूका बारेमा बुझाउनेछु।
विदेशी विद्यार्थीले पनि प्रयोग गर्न सक्ने 奨学金 को प्रणाली
सबैभन्दा पहिले यो बुझ्नुहोस् कि 奨学金 भनेको "जो कोहीले पनि सित्तैमा पाउने पैसा" होइन। यो त निश्चित योग्यता पूरा गरेका र छनोट प्रक्रिया पार गरेका व्यक्तिहरूलाई दिइने सहयोग हो।
यसका मुख्यतया ४ वटा स्रोतहरू छन्:
१. जापान सरकार (文部科学省) को 奨学金 २. स्थानीय निकाय वा अन्तर्राष्ट्रिय आदानप्रदान संस्थाहरूको 奨学金 ३. विश्वविद्यालयको आफ्नै 奨学金 ४. निजी 奨学財団 को 奨学金
यी मध्ये केही 给付型 (फिर्ता गर्न नपर्ने) हुन्छन् भने केही 貸与型 (पछि फिर्ता गर्नुपर्ने) हुन्छन्।
奨学金 आवेदन गर्दा ध्यान दिनुपर्ने "सावधानी"
"विदेशी विद्यार्थी हुँदैमा सबैले आवेदन दिन पाइन्छ" भन्ने होइन। धेरैजसो प्रणालीमा निम्न कुराहरूलाई कडा सर्तका रूपमा राखिएको हुन्छ:
-
在留資格 को सीमा: तपाईंको भिसा 留学 हो कि? वा 永住者 वा 定住者 हुनुहुन्छ? भिसाको प्रकार अनुसार प्राथमिकता फरक पर्छ।
-
जापानी भाषाको क्षमता: धेरैजसो ठाउँमा 日本語能力試験 (JLPT) को निश्चित स्तर उत्तीर्ण गरेको हुनुपर्छ।
-
शैक्षिक नतिजा: प्रवेश परीक्षाको अंक वा विश्वविद्यालयको ग्रेड पोइन्ट एक निश्चित स्तरभन्दा माथि हुनुपर्छ।
यी सर्तहरू 応募資格 मा स्पष्ट लेखिएका हुन्छन्। यदि यी योग्यता पुग्दैन भने, तपाईं जतिसुकै मिहिनेती भए पनि छनोटमा पर्न गाह्रो हुन्छ। त्यसैले, सबैभन्दा पहिले विश्वविद्यालयको कार्यालय वा अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थी केन्द्रमा गएर "विदेशी विद्यार्थीको लागि 奨学金 को आवेदन कहाँबाट गर्ने हो?" भनी सोध्नु नै सबैभन्दा छोटो र सही बाटो हो।
खर्च जुटाउने अर्को विकल्प: 教育ローン
यदि 奨学金 ले मात्र पुग्दैन वा तपाईंले 奨学金 पाउनुभएन भने, 教育ローン (शैक्षिक ऋण) का बारेमा सोच्न सकिन्छ। यसका पनि मुख्य दुई प्रकार हुन्छन्:
१. सरकारी 教育ローン (日本政策金融公庫) यो जापान सरकारद्वारा सञ्चालित वित्तीय संस्था हो। केही सर्तहरू पूरा भएमा विदेशी विद्यार्थी वा विदेशी नागरिकले पनि यसको फाइदा लिन सक्छन्। तर, यहाँ एउटा महत्त्वपूर्ण कुरा छ: "भिसाको अवधि समाप्त हुनुभन्दा अगावै ऋण चुक्ता गरिसक्नुपर्ने" नियम हुन्छ। भिसा सकिने बेलासम्म ऋण बाँकी रहने गरी योजना बनाउन पाइँदैन। साथै, जापानमा अभिभावकको आम्दानी राम्रो छ भन्ने प्रमाण पनि पेस गर्नुपर्ने हुन्छ, त्यसैले यो प्रक्रिया त्यति सजिलो छैन।
२. निजी 教育ローン (बैंक आदि) बैंकहरूले दिने शैक्षिक ऋण हो। यदि तपाईंको अभिभावकले जापानमा काम गरिरहनुभएको छ र उहाँहरूको आम्दानीको स्रोत बलियो छ, वा तपाईंको आफ्नै आम्दानी स्थिर छ भने यो ऋण प्राप्त गर्न सकिन्छ। बैंक अनुसार ब्याजदर र सर्तहरू फरक-फरक हुन्छन्। धेरैजसो अवस्थामा जमानतकर्ता (Guarantor) पनि चाहिने हुनाले, नजिकै कसैसँग सल्लाह गर्नु राम्रो हुन्छ।
अक्सर सोधिने प्रश्नहरू (Q&A)
Q1: 在留資格 को प्रकारले 奨学金 पाउने सम्भावनालाई असर गर्छ?
A1: गर्छ। केही 奨学金 विशेष गरी 留学 भिसा भएकाहरूका लागि हुन्छन्, भने केही 永住者, 定住者 वा 日本人の配婚者等 जस्ता भिसा भएकाहरूलाई प्राथमिकतामा राख्ने प्रणाली पनि हुन्छन्। आफ्नो वर्तमान 在留資格 कुन वर्गमा पर्छ, त्यो बुझ्नु सबैभन्दा पहिलो कदम हो।
Q2: 奨学金 वा ऋणका लागि कहिलेबाट आवेदन दिने?
A2: "विश्वविद्यालयमा भर्ना भएपछि" आवेदन दिउँला भन्नु निकै ढिलो हुन सक्छ। विश्वविद्यालयका 奨学金 हरू त भर्ना भएको ४ महिनामै आवेदन बन्द भइसक्न सक्छन्। भर्ना हुनुभन्दा अगाडि (आवेदन दिने समयमै) विश्वविद्यालयको वेबसाइट हेरेर 応募資格 राम्रोसँग पढेर तयारी सुरु गर्नु नै सफलताको साँचो हो।
Q3: मेरो जापानी भाषा त्यति राम्रो छैन, के हुन्छ?
A3: सामान्यतया, 奨学金 को आवेदन कागजातहरू जापानी भाषामै लेख्नुपर्छ। यदि कागजात अपूर्ण छ वा राम्रोसँग लेखिएको छैन भने, त्यत्तिकै पनि छनोटबाट बाहिरिन सकिन्छ। यदि अलमलमा हुनुहुन्छ भने, विश्वविद्यालयको अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थी सल्लाहकारलाई सोध्नुहोस् वा विश्वासिलो विज्ञसँग कागजात परीक्षण गराउनुहोस्।
अन्त्यमा: आफ्नो सपना नत्याग्नुहोस्
जापानमा अध्ययन गर्ने तपाईंको इच्छा निकै सम्मानजनक छ। पैसाको अभावले मात्र आफ्नो सपनालाई अधुरो नबनाउनुहोस्।
जो विद्यार्थीले सही समयमा जानकारी सङ्कलन गर्छन् र योजनाबद्ध रूपमा अघि बढ्छन्, उनीहरूले 奨学金 वा ऋणको प्रयोग गरेर पक्कै पनि आफ्नो लक्ष्य हासिल गरिरहेका छन्।
यदि तपाईंलाई "在留資格 को सर्तबारे डर छ", "कागजात कसरी लेख्ने थाहा छैन", वा "भविष्यमा भिसालाई असर पर्छ कि भन्ने चिन्ता छ" भने, एक्लै नसोच्नुहोस्। अनुभवी विज्ञसँग सल्लाह लिनुहोस्। हामी तपाईंको भविष्यलाई सुरक्षित बनाउन मद्दत गर्न सधैं तयार छौँ।
