"Vợ (chồng) vẫn đang ở Nhật nhưng vì lý do ngoại tình nên tôi muốn ly hôn..." "Nếu đối phương không đồng ý ly hôn mà đã quay về nước thì phải làm thế nào?"
Vấn đề ly hôn với bạn đời là người nước ngoài đang sinh sống tại Nhật không chỉ đơn thuần là mâu thuẫn giữa vợ chồng. Vì nó liên quan đến luật pháp không chỉ của Nhật Bản mà còn của cả quốc gia nơi đối phương mang quốc tịch, nên mọi chuyện sẽ trở nên vô cùng phức tạp. Trong trường hợp xấu nhất, bạn có thể rơi vào tình trạng "đã ly hôn ở Nhật nhưng vẫn còn trên danh nghĩa vợ chồng ở nước đối phương" (rủi ro tái hôn).
Trong bài viết này, tôi sẽ giải thích một cách dễ hiểu nhất các điểm mấu chốt khi đối mặt với 国際離婚 (ly hôn quốc tế) mà các cặp đôi đang sống tại Nhật cần nắm rõ, lược bỏ bớt các thuật ngữ pháp lý khó hiểu.
2 bức tường lớn trong ly hôn quốc tế
Khi suy nghĩ về ly hôn quốc tế, có 2 bức tường lớn mà bạn bắt buộc phải vượt qua:
-
"Áp dụng luật của quốc gia nào để ly hôn?" (準拠法)
-
"Tòa án của quốc gia nào sẽ thụ lý vụ việc ly hôn?" (国際裁判管轄)
Nói một cách đơn giản, đây là vấn đề về việc "sử dụng quy tắc nào để ly hôn" và "thẩm phán của quốc gia nào sẽ phân xử". Ngay cả khi bạn đang chung sống tại Nhật, không có nghĩa là mọi thứ sẽ tự động được giải quyết chỉ bằng luật pháp Nhật Bản.
1. Làm thế nào để tiến hành thủ tục ly hôn tại Nhật?
Nếu bạn đang sống tại Nhật, trước hết hãy xem xét liệu mình có thể ly hôn tại Nhật hay không.
[Trường hợp đối phương đồng ý ly hôn] Nếu nền tảng sinh sống tại Nhật ổn định, nhiều trường hợp ly hôn có thể được hoàn tất bằng cách nộp 離婚届 lên cơ quan hành chính tại Nhật. Đây là phương pháp nhanh nhất và ít tốn kém nhất. Tuy nhiên, việc ly hôn này có được công nhận ở quốc gia của đối phương hay không lại là một vấn đề khác. Bạn cần phải xác nhận lại quy định của quốc gia đó.
[Trường hợp đối phương từ chối ly hôn hoặc mất liên lạc] Nếu không thể đạt được thỏa thuận, bạn sẽ cần nộp đơn yêu cầu 調停 (hòa giải) tại 家庭裁判所 (Tòa án gia đình). Nếu bạn đã sống tại Nhật lâu và có cơ sở sinh sống ở đây, khả năng cao tòa án Nhật Bản sẽ được công nhận thẩm quyền thụ lý.
2. Cảnh báo! Rủi ro khi đối phương "quay về nước"
Trường hợp cần tránh nhất chính là "đối phương quay về nước trong lúc đang thảo luận ly hôn". Nếu đối phương quay về nước và không còn nền tảng sinh sống tại Nhật, việc tiến hành thủ tục ly hôn tại tòa án Nhật Bản sẽ trở nên cực kỳ khó khăn.
Ngoài ra, nếu quốc gia của đối phương có "luật không chấp nhận ly hôn" hoặc có những điều kiện vô cùng khắt khe, thì dù ly hôn được công nhận tại Nhật, ở quốc gia của họ, bạn vẫn sẽ bị coi là "vẫn là vợ chồng". Điều này sẽ trở thành rào cản lớn khi bạn muốn bắt đầu một cuộc sống mới.
Lời khuyên: Những điều bạn cần làm ngay
Nếu đang cân nhắc ly hôn quốc tế, hãy lưu ý tối thiểu 3 điều sau đây:
-
Tìm hiểu "luật pháp của quốc gia đối phương" trước khi ly hôn: Hãy tham khảo ý kiến của Đại sứ quán hoặc các chuyên gia am hiểu luật pháp nước đó để xác nhận trước liệu việc ly hôn tại Nhật có được công nhận hay không.
-
Thu thập bằng chứng về "nền tảng sinh sống tại Nhật": Hãy cẩn thận lưu giữ 住民票 (giấy cư trú), hóa đơn tiện ích, 賃貸契約書 (hợp đồng thuê nhà)... những thứ có thể chứng minh thực tế bạn đang sinh sống tại Nhật.
-
Đảm bảo bằng chứng: Nếu nguyên nhân xuất phát từ ngoại tình hoặc bạo hành gia đình, các bằng chứng chứng minh sự thật đó (hình ảnh, lịch sử tin nhắn...) sẽ trở thành vũ khí mạnh mẽ hỗ trợ bạn trong thủ tục ly hôn.
Giải đáp thắc mắc về ly hôn quốc tế
Q1: Ở Nhật đã ly hôn thành công rồi, liệu có cần làm thủ tục ở nước của đối phương không?
A: Có, điều này cực kỳ quan trọng. Dù ly hôn đã được xác định tại Nhật, nhưng hồ sơ hôn nhân ở nước đối phương không tự động mất đi. Nếu không nộp báo cáo ly hôn lên cơ quan hành chính của nước đó, họ vẫn sẽ coi bạn là người "đã kết hôn". Để tránh rắc rối trong tương lai, hãy chắc chắn hoàn tất các thủ tục báo cáo này.
Q2: Đối phương ngoại tình rồi bỏ về nước, tôi có thể ly hôn tại tòa án Nhật được không?
A: Thực tế rất khó khăn. Nếu đối phương không có địa chỉ cư trú tại Nhật, tòa án Nhật Bản hầu như không có thẩm quyền thụ lý. Khi đó, bạn có thể phải khởi kiện ly hôn tại chính quốc gia của họ, dẫn đến chi phí 弁護士 (luật sư) và chi phí đi lại tốn kém. Chính vì vậy, việc hành động "nhanh chóng" khi đối phương còn ở Nhật là chìa khóa then chốt.
Q3: Nếu ly hôn thì 在留資格 (tư cách lưu trú) của tôi sẽ thế nào?
A: Nếu bạn đang sở hữu VISA diện "日本人の配偶者等" (vợ/chồng của người Nhật), khi ly hôn, bạn sẽ không còn đáp ứng đủ yêu cầu của tư cách đó nữa. Nếu không chuyển sang VISA khác trong vòng 6 tháng kể từ khi ly hôn, khả năng cao bạn sẽ bị hủy tư cách lưu trú. Hãy cân nhắc việc ly hôn và chuyển đổi VISA như là một quy trình đi kèm với nhau.
Lời kết
Ly hôn quốc tế có thể khiến bạn cảm thấy bế tắc giữa những kẽ hở của luật pháp. Tuy nhiên, nếu có kiến thức đúng đắn và bình tĩnh đánh giá xem mình có thể làm gì trong hoàn cảnh hiện tại, bạn chắc chắn sẽ tìm được lối ra.
Văn phòng chúng tôi chuyên hỗ trợ các thủ tục liên quan đến kết hôn/ly hôn quốc tế và các thủ tục 在留資格 sau đó. Đừng chịu đựng một mình, hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn nhé.
