Đối với những người nước ngoài đang sinh sống tại Nhật Bản với tư cách lưu trú (VISA), việc trở về quê hương trong thời gian dài hay đi công tác nước ngoài vừa là niềm vui, nhưng cũng đi kèm với nỗi lo lắng lớn.
“Nếu rời Nhật Bản hơn 1 năm, liệu tôi có giữ được Visa hiện tại không?” “Nghe nói nếu cắt sổ hộ khẩu (hủy địa chỉ cư trú), cục xuất nhập cảnh sẽ thu hồi Visa, có đúng không?”
Xin chào các bạn. Tôi là 行政書士 chuyên về tư cách lưu trú (VISA) tại Nhật Bản. Trong bài viết này, tôi sẽ giải thích chi tiết dựa trên các căn cứ pháp lý về “quy định báo cáo” và “bí quyết duy trì Visa” mà bất kỳ ai đang có kế hoạch 一時帰国 hoặc vắng mặt dài hạn đều phải biết.
1. 「正当な理由」 để duy trì Visa ngay cả khi về nước dài hạn
Nói ngắn gọn: Nếu bạn có lý do chính đáng và thực hiện đầy đủ thủ tục, bạn vẫn có thể duy trì Visa ngay cả khi không có địa chỉ đăng ký tại Nhật trong một khoảng thời gian.
Theo Luật Nhập cảnh (Điều 22, khoản 4, mục 1, số 9), có quy định rằng: “Nếu không đăng ký địa chỉ mới trong vòng 90 ngày kể từ khi rời khỏi địa chỉ cũ, tư cách lưu trú có thể bị thu hồi”. Nghe thì có vẻ đáng sợ, nhưng thực tế luật còn có một vế sau:
“Trừ trường hợp có 正当な理由 cho việc không báo cáo đó.”
Các lý do như “đi công tác nước ngoài dài hạn theo yêu cầu của công việc” hay “về nước 1 năm để chăm sóc người thân” được tính là 正当な理由. Nói cách khác, nếu bạn có lý do rõ ràng cho việc không sống tại Nhật (tạm trú tại nước ngoài), Visa của bạn sẽ không bị mất chỉ vì lý do thiếu địa chỉ.
2. 3 bước trong “Quy định báo cáo” để tránh sai sót
Khi 一時帰国 hoặc vắng mặt dài hạn, chúng ta cần nắm rõ “phải nộp giấy tờ gì ở đâu”.
① Nộp 転出届 tại Ủy ban quận/thành phố (役所) Nếu bạn rời Nhật Bản từ 1 năm trở lên (dự kiến), bạn cần nộp 転出届 tại nơi mình đang sinh sống.
-
Khi nào?: Khoảng 2 tuần trước khi xuất cảnh.
-
Lợi ích: Bạn có thể điều chỉnh và giảm bớt gánh nặng chi trả 住民税 và phí 国民健康保険料.
-
Lưu ý: Nếu bạn chủ quan nghĩ là “chỉ về một lát thôi” mà không làm thủ tục, nhưng thực tế lại ở lại nước ngoài hơn 1 năm, bạn có thể gặp rắc rối với các khoản nợ thuế hoặc bị gửi giấy nhắc nợ.
② Báo cáo với Cục Quản lý xuất nhập cảnh (về tổ chức tiếp nhận) Nếu bạn đang giữ Visa lao động như 技術・人文知識・国際業務 hoặc Visa 留学, và bạn về nước sau khi nghỉ việc hoặc tốt nghiệp, bạn phải nộp 所属機関に関する届出 cho Cục xuất nhập cảnh trong vòng 14 ngày. Lưu ý: Nếu bạn đi công tác nhưng vẫn giữ hợp đồng với công ty, hoặc bạn ở Nhật theo Visa người thân (vợ/chồng), thì không cần nộp báo cáo này.
③ 「再入国許可」 tại sân bay hoặc Cục xuất nhập cảnh Đây chính là “sợi dây sinh mệnh” để duy trì Visa của bạn.
-
みなし再入国許可: Nếu dự định quay lại Nhật trong vòng 1 năm, bạn chỉ cần tích vào ô tương ứng trên tờ khai xuất cảnh tại sân bay.
-
再入国許可: Nếu vắng mặt trên 1 năm, bạn bắt buộc phải đến Cục xuất nhập cảnh trước khi đi để xin dán tem tái nhập cảnh vào hộ chiếu. Nếu quên điều này, Visa của bạn sẽ hết hiệu lực ngay khi bạn lên máy bay.
3. 【Giải đáp thắc mắc】 Q&A
Dưới đây là những điểm mà nhiều bạn cảm thấy lo lắng nhất khi vắng mặt dài hạn:
Q1. Việc cắt địa chỉ có ảnh hưởng gì đến việc xin 永住申請 (Vĩnh trú) sau này không?
A: Có khả năng việc tính thời gian “trú ngụ liên tục tại Nhật” sẽ bị gián đoạn. Dù Visa vẫn được duy trì, nhưng những ai có ý định xin 永住権 trong tương lai cần lưu ý. Nếu rời Nhật tổng cộng hơn 180 ngày trong một năm, hoặc rời Nhật liên tục trên 3 tháng, tính liên tục của việc cư trú thường sẽ bị tính lại từ đầu. Nếu có lý do bất khả kháng như công việc, hãy chuẩn bị sẵn bản giải trình để nộp khi xin vĩnh trú sau này.
Q2. Nếu thẻ ngoại kiều hết hạn khi tôi đang ở nước ngoài thì sao?
A: Bạn không thể làm thủ tục gia hạn từ bên ngoài Nhật Bản. Đây là rắc rối thường gặp nhất. Trước khi hết hạn Visa, bạn bắt buộc phải quay lại Nhật, đăng ký lại địa chỉ cư trú rồi mới tiến hành gia hạn. Nếu không thể quay lại kịp, bạn phải chấp nhận bỏ Visa đó và làm thủ tục mời sang lại (認定証明書交付申請), việc này sẽ mất rất nhiều thời gian. Hãy kiểm tra kỹ thời hạn nhé!
Q3. Phải làm gì với マイナンバーカード?
A: Bạn cần làm thủ tục trả lại (thanh toán), nhưng số thẻ của bạn sẽ không thay đổi. Khi nộp 転出届, hãy mang thẻ đến cửa sổ của Ủy ban. Họ sẽ ghi chú “đã trả lại” lên thẻ. Khi quay lại Nhật, bạn có thể xin cấp lại thẻ với đúng số cũ đó. Nếu muốn duy trì tài khoản ngân hàng hay tài khoản chứng khoán, bạn nên xác nhận trước với các tổ chức tài chính về cách xử lý liên quan đến My Number để mọi việc suôn sẻ hơn.
4. Tổng kết
Việc “hủy địa chỉ cư trú khi 一時帰国 hoặc vắng mặt dài hạn” hoàn toàn không phải là hành vi vi phạm quy định về Visa. Chỉ cần bạn nộp 転出届 đúng cách và chắc chắn có được 再入国許可, vị trí của bạn tại Nhật Bản (Visa) vẫn sẽ được bảo vệ.
Tuy nhiên, tùy vào thời gian vắng mặt và loại Visa bạn đang có, có thể sẽ nảy sinh các vấn đề phức tạp liên quan đến quyền vĩnh trú hoặc thủ tục sau khi quay lại.
“Lịch trình của mình như vậy liệu có ổn không?” “Mình không muốn gặp rắc rối sau khi tái nhập cảnh.”
Nếu bạn có những lo lắng như vậy, hãy tham khảo ý kiến của 行政書士 chuyên về tư cách lưu trú. Chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ hết mình để bạn có thể yên tâm ra nước ngoài và quay trở lại Nhật Bản với nụ cười trên môi.
🌟Thông báo: Từ giữa tháng 7, chính thức bắt đầu dịch vụ tư vấn trực tiếp cùng 行政書士 (Luật sư hành chính)!