Bài viết được giải thích bởi 行政書士 chuyên về 在留資格 (VISA) tại Nhật Bản.
Đối với những người nước ngoài đang sinh sống tại Nhật Bản, việc thực hiện các thủ tục tại 市役所 là điều không thể tránh khỏi. Đặc biệt, khi chuyển nhà, rất nhiều người cảm thấy bối rối với câu hỏi: "Có cần phải lên 入管 (出入国在留管理局) không?" hay "Chỉ cần ra 市役所 là đủ rồi?".
Dù bạn đang hào hứng bắt đầu cuộc sống mới, nhưng nếu quên thực hiện các thủ tục này, nó có thể gây ra những ảnh hưởng tiêu cực cho việc 更新 hay 永住申請 trong tương lai. Trong bài viết này, tôi sẽ giải thích một cách dễ hiểu nhất về việc 住居地の届出 dành cho 中長期在留者 khi thay đổi nơi ở.
1. Sau khi chuyển nhà, phải đi đâu và làm gì?
Nói một cách ngắn gọn: Bạn chỉ cần đến cửa tiếp nhận của 市役所 (hoặc cơ quan hành chính địa phương nơi bạn vừa chuyển đến). Khi hoàn tất thủ tục tại đây, thông tin sẽ được tự động liên kết và xem như bạn đã hoàn thành thủ tục theo quy định của 入管法.
Theo luật pháp Nhật Bản, cụ thể là 入管法 (出入国管理及び難民認定法), người nước ngoài có nghĩa vụ phải thông báo cho 入管 khi thay đổi địa chỉ. Đồng thời, giống như người Nhật, bạn cũng phải thực hiện 住民票の届出 (転入届・転居届) theo 住民基本台帳法.
Để giảm bớt gánh nặng "phải làm hai thủ tục cùng lúc", hiện nay có một quy định rất tiện lợi: "Chỉ cần bạn xuất trình 在留カード khi làm thủ tục 住民票 tại 市役所, hệ thống sẽ tự động coi như bạn đã báo cáo với 入管".
Các điểm chính cần lưu ý:
-
Địa điểm: 市役所 nơi ở mới.
-
Giấy tờ cần mang theo: 在留カード (của tất cả thành viên trong gia đình), hộ chiếu (để dự phòng), 委任状 (nếu nhờ người khác đi thay).
-
Thời hạn: Trong vòng 14 ngày kể từ ngày chuyển đến nơi ở mới.
2. Các trường hợp cụ thể: Khi nào cần làm thủ tục?
Việc 住居地の届出 không chỉ dành cho việc chuyển nhà thông thường. Hãy lưu ý 3 trường hợp sau:
① Khi mới sang Nhật lần đầu (新規上陸) Sau khi nhận 在留カード tại sân bay, bạn phải đến 市役所 trong vòng 14 ngày kể từ khi quyết định được nơi ở chính thức. Khi đó, địa chỉ sẽ được in vào mặt sau của thẻ.
② Khi chuyển từ quận/thành phố này sang nơi khác (転入) Bạn cần lấy giấy 転出届 tại nơi ở cũ, sau đó mang đến nơi ở mới để nộp 転入届. Tại đây, khi xuất trình 在留カード, địa chỉ mới sẽ được cập nhật.
③ Khi thay đổi loại VISA hoặc sau khi gia hạn (更新) Ví dụ: Khi du học sinh tốt nghiệp và chuyển sang VISA 技術・人文知識・国際業務, hoặc từ 家族滞在 chuyển sang 定住者. Khi nhận thẻ mới, thủ tục này cũng liên kết để xác nhận nơi ở hiện tại của bạn.
3. Chú ý! Quên mang 在留カード sẽ rất phiền phức
Đây là điểm quan trọng nhất. Ngay cả khi bạn đã đến 市役所 để làm 転入届 hay 転居届, nếu bạn quên mang theo 在留カード, thủ tục thay đổi địa chỉ theo 入管法 sẽ không được hoàn thành.
Nếu chỉ đăng ký 住民票 mà không có thẻ, sau đó bạn sẽ phải mất công quay lại 市役所 lần nữa, hoặc nghiêm trọng hơn là phải tự mình lên 入管 để khai báo. Vì vậy, hãy luôn kiểm tra xem 在留カード đã có trong túi xách hay ví chưa trước khi ra khỏi nhà nhé.
4. Rủi ro nếu không thực hiện thủ tục (Rất quan trọng)
Nếu bạn nghĩ rằng "Bận quá để quá 14 ngày cũng không sao" hay "Thôi để sau làm cũng được", bạn có thể phải đối mặt với những hình phạt nặng nề hơn bạn tưởng:
-
Phạt tiền (Phạt hành chính): Bạn có thể bị phạt tiền do vi phạm luật pháp.
-
Bị thu hồi 在留資格: Nếu không thực hiện 住居地の届出 quá 90 ngày mà không có lý do chính đáng, VISA hiện tại của bạn có nguy cơ bị thu hồi.
-
Ảnh hưởng xấu đến 更新 hoặc 永住申請: Cục quản lý xuất nhập cảnh sẽ đánh giá bạn là người không tuân thủ pháp luật Nhật Bản, dẫn đến việc khó gia hạn VISA hoặc bị đánh giá thấp khi xin vĩnh trú.
5. Giải đáp thắc mắc Q&A: Những điều bạn thực sự muốn biết!
Q1: Tôi đã quyết định được chỗ ở mới nhưng chưa chuyển đồ đến. Tôi có thể đi làm thủ tục trước được không?
A: Không, bạn chỉ có thể làm thủ tục sau khi đã thực sự bắt đầu sống tại đó. Thủ tục 住民票 tính từ ngày bạn chính thức ở. Nếu làm quá sớm hoặc để quá muộn, bạn có thể bị hỏi lý do rất kỹ.
Q2: Mặt sau của 在留カード đã in kín địa chỉ, không còn chỗ trống để viết nữa. Tôi phải làm sao? A: Thông thường, khi chỗ trống ở mặt sau đã hết, bạn sẽ được hướng dẫn đổi thẻ mới tại 入管. Hãy hỏi trực tiếp nhân viên tại quầy của 市役所, họ sẽ hướng dẫn bạn quy trình tiếp theo.
Q3: Tôi đã ly hôn với người phối ngẫu là người Nhật. Tôi không chuyển nhà, vậy có cần khai báo gì không?
A: Dù không thay đổi địa chỉ, bạn vẫn cần làm 配偶者に関する届出. Đây là thủ tục riêng biệt với việc đổi địa chỉ. Những người có VISA như 日本人の配偶者 hay 家族滞在 phải báo cáo với 入管 trong vòng 14 ngày kể từ khi ly hôn hoặc người phối ngẫu qua đời. Thủ tục này thực hiện qua オンライン報告 (báo cáo online), gửi bưu điện hoặc trực tiếp tại cửa tiếp nhận của 入管. Nếu bạn chuyển nhà nữa thì tất nhiên phải làm cả hai thủ tục.
6. Tổng kết
Để có một cuộc sống ổn định và yên tâm tại Nhật Bản, việc thực hiện đúng và đủ các thủ tục hành chính là cực kỳ quan trọng.
-
Chuyển nhà xong là phải ra 市役所 trong vòng 14 ngày!
-
Nhất định phải mang theo 在留カード!
-
Chỉ cần một lần đi là xong cả 住民票 và báo cáo với 入管!
Nếu bạn lỡ quên thủ tục đã vài tháng, hoặc cảm thấy lo lắng về trường hợp riêng của mình, đừng ngần ngại liên hệ với các chuyên gia để được tư vấn. Chúng tôi, các 行政書士, luôn sẵn sàng hỗ trợ để các bạn có thể yên tâm làm việc và sinh sống tại Nhật.
