မင်္ဂလာပါခင်ဗျာ။ ကျွန်တော်ကတော့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ နေထိုင်ခွင့်ဗီဇာ (VISA) နဲ့ပတ်သက်တဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို အထူးပြုဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ 行政書士 တစ်ဦးဖြစ်ပါတယ်။ ဒီတစ်ခေါက်မှာတော့ ဂျပန်မှာ အလုပ်လုပ်ရင်း ရင်သွေးလေးရရှိလာတဲ့အခါ လူတော်တော်များများ စိုးရိမ်တတ်ကြတဲ့ "ကလေးစောင့်ရှောက်ရေး အားလပ်ရက် (育児休業) ယူထားတုန်း ဗီဇာသက်တမ်းကုန်သွားရင် တိုးလို့ရပါ့မလား?" ဆိုတဲ့အချက်ကို လူတိုင်းနားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပြပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။
အဖြေကို အတိုချုပ်ပြောရရင်တော့ 育児休業 ယူထားတဲ့ကာလအတွင်းမှာလည်း ဗီဇာသက်တမ်းတိုးလို့ ရပါတယ်ခင်ဗျာ။ ဒါပေမဲ့ သိထားသင့်တဲ့ အရေးကြီးတဲ့အချက်လေးတွေတော့ ရှိပါတယ်။
၁။ 育児休業 ယူထားစဉ်မှာလည်း ဗီဇာတိုးလို့ရရတဲ့အကြောင်းရင်း
ပထမဦးဆုံး သိထားရမှာက 育児休業 ဆိုတာ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေအရ အလုပ်သမားတိုင်း ရရှိပိုင်ခွင့်ရှိတဲ့ အခွင့်အရေးတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ဂျပန်လူမျိုးတွေအတွက်တင်မကဘဲ ဂျပန်မှာ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေအတွက်လည်း အတူတူပဲဖြစ်ပါတယ်။
ဗီဇာသက်တမ်းတိုးဖို့ စစ်ဆေးတဲ့အခါမှာ 入管 (လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး) အနေနဲ့ "လက်ရှိ အလုပ်လုပ်နေလား" ဆိုတာတစ်ခုတည်းကို ကြည့်တာမဟုတ်ပါဘူး။ "ကုမ္ပဏီနဲ့ အလုပ်ခန့်ထားမှု ဆက်ရှိနေလား" နဲ့ "ခွင့်ကာလပြီးရင် အလုပ်ပြန်ဝင်ဖို့ ဆန္ဒရှိလား" ဆိုတဲ့အချက်တွေကို အဓိကကြည့်တာဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ကုမ္ပဏီကနေ အလုပ်ထွက်ထားတာမဟုတ်ဘူးဆိုရင် ခွင့်ယူထားတဲ့အတွက် လစာမရတဲ့ကာလဖြစ်နေပါစေ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးခြင်းကို ပုံမှန်အတိုင်း ခွင့်ပြုပေးလေ့ရှိပါတယ်။
၂။ 育児休業 ကာလနဲ့ အထူးစည်းမျဉ်းများ
ပုံမှန်အားဖြင့် 育児休業 ကို ကလေးအသက် ၁ နှစ်ပြည့်တဲ့အထိ ယူလို့ရပါတယ်။ အတိအကျပြောရရင် မီးဖွားခွင့် (産後休暇 - ၈ ပတ်) ပြီးဆုံးတဲ့ နောက်တစ်နေ့ကနေ စတင်တာဖြစ်ပါတယ်။
ဒါ့အပြင် အထူးအခွင့်အရေးတွေအနေနဲ့ -
-
パパ・ママ育休プラス: ဖေဖေနဲ့ မေမေ နှစ်ယောက်လုံး ပူးပေါင်းပြီး ခွင့်ယူမယ်ဆိုရင် ကလေးအသက် ၁ နှစ်နဲ့ ၂ လအထိ သက်တမ်းတိုးယူနိုင်ပါတယ်။
-
အကယ်၍ ကလေးထားဖို့ နေ့ကလေးထိန်းကျောင်း (Hoikuen) မရသေးတာမျိုး ရှိခဲ့ရင်တော့ အမြင့်ဆုံး ကလေးအသက် ၂ နှစ်အထိ ခွင့်ကာလကို တိုးမြှင့်လို့ရပါတယ်။
ဒီကာလတွေအားလုံးမှာ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးဖို့အတွက် စိုးရိမ်စရာမလိုပါဘူး။
၃။ နိုင်ငံခြားသားတွေလည်း 育児休業給付金 ရနိုင်မလား?
ဂျပန်နိုင်ငံမှာ 雇用保険 (အလုပ်လက်မဲ့အာမခံ) ထဲကနေ ထောက်ပံ့ပေးတဲ့ 育児休業給付金 ဆိုတဲ့ ထောက်ပံ့ကြေးရှိပါတယ်။
-
ရရှိနိုင်သူ: 雇用保険 ထဲဝင်ထားသူများ (သတ်မှတ်ထားတဲ့ အာမခံပေးသွင်းသက်တမ်း ရှိရပါမယ်)။
-
အကျိုးကျေးဇူး: ခွင့်ယူထားစဉ် ကုမ္ပဏီက လစာမပေးတဲ့အခါမှာ ဒီထောက်ပံ့ကြေးက နေထိုင်စရိတ်အတွက် အများကြီး အထောက်အကူပြုပါတယ်။
-
အခွန်အခ: ဒီထောက်ပံ့ကြေးဟာ အခွန်ပေးဆောင်ဖို့မလိုပါဘူး (Non-taxable)။ ဒါ့အပြင် ခွင့်ယူထားစဉ်မှာ လူမှုဖူလုံရေးအာမခံကြေး (社会保険料) ပေးဆောင်ဖို့ကိုလည်း မိမိရော ကုမ္ပဏီပါ ကင်းလွတ်ခွင့်ရရှိမှာဖြစ်ပြီး နောင်တစ်ချိန် အငြိမ်းစားလစာ (Pension) အတွက်တော့ ပေးသွင်းထားသလိုပဲ အကျုံးဝင်မှာဖြစ်ပါတယ်။
၄။ ဗီဇာတိုးတဲ့အခါ လိုအပ်တဲ့ "အပိုစာရွက်စာတမ်းများ"
育児休業 အတွင်း ဗီဇာတိုးမယ်ဆိုရင် ပုံမှန်အလုပ်လုပ်နေစဉ် တိုးတာထက် စာရွက်စာတမ်း အနည်းငယ်ပိုလိုပါတယ်။ "အခု နားနေပေမဲ့ ကုမ္ပဏီက ထွက်ထားတာမဟုတ်ဘူး၊ နောက်ပိုင်းမှာ အလုပ်ပြန်ဝင်မှာပါ" ဆိုတာကို 入管 ကို သက်သေပြဖို့ လိုအပ်လို့ဖြစ်ပါတယ်။
-
育児休業給付金受給証明書 မိတ္တူ: နိုင်ငံတော်ကနေ ထောက်ပံ့ကြေးရနေကြောင်း သက်သေခံချက်။
-
ကုမ္ပဏီက ထောက်ခံချက်: "ဒီဝန်ထမ်းဟာ လက်ရှိ 育児休業 ယူထားတာဖြစ်ပြီး ဘယ်နေ့မှာ အလုပ်ပြန်ဝင်ပါမယ်၊ ပြန်ဝင်တဲ့အခါ ဘယ်လိုတာဝန်တွေ ပေးအပ်ပါမယ်" ဆိုတာကို ကုမ္ပဏီက ရေးပေးရမှာဖြစ်ပါတယ်။
-
အခွန်ဆိုင်ရာအထောက်အထား: ခွင့်မယူခင်ကာလက 納税証明書 နဲ့ 課税証明書 လိုအပ်ပါတယ်။
၅။ 行政書士 က ဖြေကြားပေးတဲ့ သိလိုသမျှ မေးခွန်းနဲ့အဖြေများ
လူမေးအများဆုံးအချက် ၃ ခုကို ရွေးချယ်ဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။
မေး ၁။ 育児休業 အတွင်း ဗီဇာတိုးဖို့မေ့ပြီး မြန်မာပြည်ပြန်သွားမိရင် ဘာဖြစ်မလဲ?
ဖြေ ၁။ ဒါဟာ အရမ်းအန္တရာယ်များပါတယ်။ ဗီဇာသက်တမ်းမကုန်ခင် ဂျပန်မှာရှိနေစဉ်အတွင်းမှာ သက်တမ်းတိုးလျှောက်ထားဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ အကယ်၍ သက်တမ်းကုန်သွားခဲ့ရင် လက်ရှိဗီဇာဟာ ပျက်ပြယ်သွားမှာဖြစ်ပြီး 在留資格認定証明書 (COE) ကို အစကနေ ပြန်လျှောက်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ခဏပြန်ဖို့ စီစဉ်နေသူတွေအနေနဲ့ ရက်ချိန်းတွေကို သေချာစစ်ဆေးကြပါခင်ဗျာ။
မေး ၂။ ခွင့်ယူထားတုန်း ကုမ္ပဏီဒေဝါလီခံရတာ ဒါမှမဟုတ် အလုပ်ဖြုတ်ခံရရင် ဘာဖြစ်မလဲ?
ဖြေ ၂။ အကယ်၍ ကုမ္ပဏီနဲ့ အလုပ်အကိုင်ဆက်စပ်မှု ပြတ်တောက်သွားရင်တော့ လက်ရှိ "အလုပ်ဗီဇာ" ကို ဆက်ထိန်းထားဖို့ ခက်ခဲသွားပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီအခါမှာ အလုပ်အသစ်ကို အမြန်ရှာတာဖြစ်စေ၊ အခြေအနေအရ 特定活動 စတဲ့ တခြားဗီဇာအမျိုးအစားကို ပြောင်းတာဖြစ်စေ လုပ်ဆောင်ဖို့ လိုအပ်လာပါမယ်။ ဒီလိုဖြစ်လာရင် ကျွမ်းကျင်သူနဲ့ အမြန်ဆုံးတိုင်ပင်ပါ။
မေး ၃။ ထောက်ပံ့ကြေးယူရင် "အစိုးရရဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး" ဖြစ်တယ်ဆိုပြီး နောင်မှာ 永住 (PR) လျှောက်တဲ့အခါ ထိခိုက်နိုင်မလား?
ဖြေ ၃။ လုံးဝမထိခိုက်ပါဘူးခင်ဗျာ။ 育児休業給付金 ဆိုတာ သင်ကိုယ်တိုင်ပေးသွင်းခဲ့တဲ့ 雇用保険 အပေါ်မှာ ရရှိတဲ့ သင့်ရဲ့တရားဝင်အခွင့်အရေးပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ လူမှုကယ်ဆယ်ရေး (Public assistance) မဟုတ်တဲ့အတွက် နောင်မှာ ဗီဇာလျှောက်တဲ့အခါ အမှတ်လျော့စရာ အကြောင်းမရှိပါဘူး။ စိတ်အေးအေးထားနိုင်ပါတယ်။
၆။ နိဂုံးချုပ် - စိတ်အေးချမ်းသာစွာနဲ့ သားငယ်သမီးငယ်ကို ပြုစုနိုင်ဖို့
ဂျပန်မှာ ကလေးမွေးဖွားပြုစုရင်း အလုပ်လုပ်ရတာဟာ စိန်ခေါ်မှုကြီးမားပေမဲ့ ဂုဏ်ယူစရာကောင်းတဲ့ အလုပ်တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ဗီဇာကိစ္စတွေဟာ ရှုပ်ထွေးတယ်လို့ ထင်ရပေမဲ့ စည်းမျဉ်းတွေကို သေချာနားလည်ထားရင် 育児休業 ကြောင့် ဗီဇာအပယ်ခံရတာမျိုး မရှိနိုင်ပါဘူး။
အကယ်၍ "ကိုယ့်အခြေအနေနဲ့ဆို ဘယ်လိုစာရွက်စာတမ်းတွေလိုမလဲ?" "ကုမ္ပဏီက စာရွက်စာတမ်းရေးပုံရေးနည်းကို မသိလို့ အခက်တွေ့နေတယ်" ဆိုတာမျိုးရှိရင် ကျွန်တော်တို့လို ကျွမ်းကျင်သူ 行政書士 တွေကို အချိန်မရွေး အကူအညီတောင်းနိုင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။ လူကြီးမင်းတို့ရဲ့ မိသားစုဘဝလေး သာယာပျော်ရွှင်ပါစေ။
