"အခုတက်နေတဲ့ကျောင်းက သင်ကြားမှုပုံစံနဲ့ အဆင်မပြေဘူး" "ရှေ့ဆက်ပြီး ကျောင်းတက်ဖို့ ပိုကောင်းတဲ့ကျောင်းကို ပြောင်းချင်တယ်" ... ဂျပန်မှာ ပညာသင်ကြားနေတဲ့ မြန်မာကျောင်းသားတွေထဲမှာ ဒီလိုအခက်အခဲတွေကြောင့် ကျောင်းပြောင်းဖို့ (転校) စဉ်းစားနေတဲ့သူတွေ ရှိနိုင်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဘာသာစကားကျောင်း ပြောင်းတာဟာ တက္ကသိုလ် ဒါမှမဟုတ် 専門学校 ပြောင်းတာနဲ့ သဘောသဘာဝချင်း မတူပါဘူး။ သေချာမစဉ်းစားဘဲ ကျောင်းပြောင်းလိုက်ရင် အဆိုးဆုံးအနေနဲ့ "ဗီဇာ (နေထိုင်ခွင့်) ပယ်ဖျက်ခံရတာ" မျိုးအထိ ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။
ဒီတစ်ခေါက်မှာတော့ ဂျပန်ဗီဇာအထူးပြု 行政書士 က ဥပဒေစည်းမျဉ်းတွေနဲ့ 入管 ရဲ့ စစ်ဆေးတဲ့အချက်တွေကို နားလည်လွယ်ဆုံးဖြစ်အောင် ရှင်းပြပေးသွားပါမယ်။
၁။ တကယ်ပဲ ဘာသာစကားကျောင်း ပြောင်းလို့ရသလား။
အဖြေကတော့ ဥပဒေအရ ကျောင်းပြောင်းတာကို တားမြစ်ထားခြင်းမရှိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ လက်တွေ့မှာတော့ ကျောင်းပြောင်းဖို့ဆိုတာ "တော်တော်လေး ခက်ခဲတဲ့ကိစ္စ" ဖြစ်ပါတယ်။
ယေဘုယျအားဖြင့် ဘာသာစကားကျောင်းတွေဟာ ကျောင်းသားတစ်ယောက်ကို ကျောင်းပြီးတဲ့အထိ စနစ်တကျသင်ကြားပေးဖို့ သင်ရိုးညွှန်းတမ်းတွေ ဆွဲထားတာပါ။ ဒါကြောင့် ကျောင်းသားတစ်ယောက်က ကျောင်းမပြီးခင် တခြားကျောင်းကို ပြောင်းသွားတာမျိုးကို ကျောင်းအများစုက သဘောမတူတတ်ကြပါဘူး။
အရေးကြီးတဲ့အချက်များ -
-
ကျောင်းရဲ့ခွင့်ပြုချက် လိုအပ်ခြင်း - ပြောင်းမယ့်ကျောင်းကို ရှာတွေ့ထားရင်တောင် အခုတက်နေတဲ့ကျောင်းကနေ "ကျောင်းထွက်ခွင့်" (退学) မပေးဘူးဆိုရင် လုပ်ငန်းစဉ်တွေ ရှေ့ဆက်လို့မရပါဘူး။
-
ကျောင်းမရှိတဲ့ကာလ (Gap) ကို သတိထားရန် - လက်ရှိကျောင်းကနေ ထွက်ပြီး နောက်ကျောင်းတစ်ခုထဲကို မဝင်ခင်အထိ "၃ လထက်ပိုပြီး" ကျောင်းမတက်ဘဲ နေခဲ့ရင် နေထိုင်ခွင့်ဗီဇာ ပယ်ဖျက်ခံရတဲ့စာရင်းထဲ ပါသွားနိုင်ပါတယ်။
၂။ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးလို့မရတော့ဘူးလား။ 「適正校」 ရဲ့ အရေးပါပုံ
ကျောင်းပြောင်းဖို့ စဉ်းစားတဲ့အခါ သင်ပြောင်းမယ့်ကျောင်းဟာ 「適正校」 (Proper School / Class A) ဟုတ်မဟုတ်ဆိုတာကို အရင်ဆုံး စစ်ဆေးရပါမယ်။
入管 ကနေ ကျောင်းသားတွေရဲ့ စာရင်းဇယားကို စနစ်တကျစီမံခန့်ခွဲတဲ့ကျောင်းတွေကို 「適正校」 အဖြစ် သတ်မှတ်ထားတာပါ။
-
行政書士 ရဲ့ ဗဟုသုတ - 適正校 ဆိုတာ ပြီးခဲ့တဲ့ ၁ နှစ်အတွင်းမှာ ဗီဇာသက်တမ်းကုန်ဆုံးပြီး ဆက်နေတဲ့သူ (Overstay) ဖြစ်ပွားမှုနှုန်း နည်းပါးတဲ့ကျောင်း (၃% ကနေ ၅% အတွင်း) ကို ဆိုလိုတာပါ။
အကယ်၍ သင်က 適正校 ကနေ 「非適正校」 (စောင့်ကြည့်ခံကျောင်း) ကို ပြောင်းမယ်ဆိုရင် 入管 ရဲ့ စစ်ဆေးမှုက အရမ်းတင်းကျပ်သွားပါလိမ့်မယ်။ နောက်တစ်ကြိမ် ဗီဇာသက်တမ်းတိုးတဲ့အခါ အပယ်ခံရဖို့ ရာခိုင်နှုန်း တော်တော်များသွားတဲ့အတွက် ပြောင်းမယ့်ကျောင်းရဲ့ အဆင့်အတန်းကို သေချာစစ်ဆေးဖို့ လိုပါတယ်။
၃။ ကျောင်းပြောင်းတဲ့လုပ်ငန်းစဉ်နဲ့ သတိထားရမယ့်အချက်များ
ကျောင်းပြောင်းတာ အောင်မြင်ဖို့အတွက် အောက်ပါအဆင့်တွေကို ဂရုတစိုက် လုပ်ဆောင်ရပါမယ်။
၁။ ကျောင်းအသစ်ရှာခြင်း - ကျောင်းသားသစ်အဖြစ်မဟုတ်ဘဲ ကြားဖြတ်လက်ခံပေးတဲ့ကျောင်း (編入) က နည်းတဲ့အတွက် အရင်ဆုံး လက်ခံမယ့်ကျောင်းကို အသေအချာရှာပါ။ ၂။ လက်ရှိကျောင်းနဲ့ ဆွေးနွေးခြင်း - ကျောင်းကို အသိမပေးဘဲ မထွက်ပါနဲ့။ ခိုင်လုံတဲ့အကြောင်းပြချက် (ဥပမာ - သင်ခန်းစာတွေက ကိုယ်နဲ့မကိုက်ညီတာ၊ ကျောင်းသွားကျောင်းပြန် အရမ်းဝေးတာ စသဖြင့်) ကို ပြောပြပြီး ကျောင်းဘက်က နားလည်အောင် ညှိနှိုင်းပါ။ ၃။ စာရွက်စာတမ်း ပြင်ဆင်ခြင်း - လက်ရှိကျောင်းဆီကနေ 在籍証明書 နဲ့ 出席・成績証明書 ကို တောင်းရပါမယ်။ ဒီစာရွက်တွေမရှိရင် နောက်ကျောင်းကို ဝင်လို့မရပါဘူး။ ၄။ 入管 သို့ အကြောင်းကြားခြင်း - ကျောင်းပြောင်းပြီးရင် ၁၄ ရက်အတွင်း 入管 ကို 所属機関に関する届出 တင်ရပါမယ်။ ဒါကို ပျက်ကွက်ခဲ့ရင် နောင်တစ်ချိန် 永住 (PR) လျှောက်တာ ဒါမှမဟုတ် အလုပ်ဗီဇာ ပြောင်းတဲ့အခါမှာ ထိခိုက်မှုတွေ ရှိလာနိုင်ပါတယ်။
၄။ ကျောင်းလခ ပြန်ရနိုင်သလား။
"ကျောင်းလခ တစ်နှစ်စာ ပေးထားပြီးပြီ၊ ကျောင်းထွက်ရင် ပြန်ရမလား" ဆိုတဲ့ အမေးများတဲ့မေးခွန်းပါ။
စိတ်မကောင်းစရာကတော့ ကျောင်းစတက်ပြီးသွားပြီဆိုရင် ပေးထားတဲ့ကျောင်းလခကို ပြန်ရဖို့ဆိုတာ အလွန်ခဲယဉ်းပါတယ်။ ကျောင်းအများစုရဲ့ စည်းမျဉ်းတွေမှာ "ကိုယ်ပိုင်အကြောင်းပြချက်နဲ့ ကျောင်းထွက်ရင် ကျောင်းလခ ပြန်မအမ်းဘူး" ဆိုတာမျိုး ရေးထားလေ့ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် ငွေကြေးကိစ္စကို သေချာစဉ်းစားပြီးမှ ဆုံးဖြတ်ပါ။
၅။ ကျောင်းသားတွေ သိချင်နေကြတဲ့ Q&A
Q1: ကျောင်းပြောင်းရင် ဗီဇာသက်တမ်း တိုသွားမှာလား။
A1: ကျောင်းပြောင်းလိုက်ရုံနဲ့ ဗီဇာသက်တမ်းက ချက်ချင်းတိုသွားတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးတဲ့အခါ "ဘာကြောင့် ကျောင်းပြောင်းတာလဲ" ဆိုတာကို အသေးစိတ် စစ်ဆေးခံရပါမယ်။ ကျောင်းတက်မှန်ကန်မှု (Attendance) မကောင်းရင် ဒါမှမဟုတ် အကြောင်းပြချက် မခိုင်လုံရင် ဗီဇာသက်တမ်းတိုးမပေးတာမျိုး ဒါမှမဟုတ် ၃ လပဲ ပေးတာမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
Q2: "အခုကျောင်းကို မကြိုက်လို့" ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက် ပေးလို့ရမလား။
A2: "မကြိုက်လို့" ဆိုရုံနဲ့တော့ 入管 နဲ့ ကျောင်းကို နားလည်အောင် ပြောဖို့ ခက်ပါတယ်။ "နောင်အနာဂတ် အလုပ်အကိုင်အတွက် စီးပွားရေးသုံးဂျပန်စာကို ပိုသင်ချင်လို့" ဒါမှမဟုတ် "တက္ကသိုလ်ဝင်ခွင့်အတွက် ပိုပြီးအထောက်အကူပြုတဲ့ကျောင်းကို ပြောင်းချင်လို့" စတဲ့ တိုးတက်လိုတဲ့ ခိုင်လုံတဲ့အကြောင်းပြချက်မျိုး လိုအပ်ပါတယ်။
Q3: ကျောင်းပြောင်းနေတဲ့ ကာလအတွင်း အလုပ် (資格外活動) လုပ်လို့ရမလား။
A3: ဒါက အရေးကြီးဆုံးအချက်ပါ။ ကျောင်းဟောင်းက ထွက်ပြီး ကျောင်းသစ်မဝင်ခင် ကြားကာလမှာ အလုပ်လုပ်လို့ မရပါဘူး။ ကျောင်းသားဗီဇာနဲ့ အလုပ်လုပ်ခွင့်ဆိုတာ ကျောင်းတက်နေတဲ့သူဖြစ်မှသာ အကျုံးဝင်တာပါ။ ကျောင်းမရှိဘဲ အလုပ်လုပ်နေတာ မိသွားရင် တရားမဝင်အလုပ်လုပ်မှုနဲ့ ဂျပန်ကနေ ပြည်နှင်ဒဏ် (Deport) အပေးခံရနိုင်ပါတယ်။
အနှစ်ချုပ် - နောင်တမရစေဖို့
ဘာသာစကားကျောင်း ပြောင်းတာဟာ သင့်ရဲ့အနာဂတ်အတွက် အရေးကြီးတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုပါ။ ပိုကောင်းတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ရှာဖွေတာဟာ ကောင်းတဲ့အချက်ဖြစ်ပေမဲ့ ဗီဇာစည်းမျဉ်းတွေကို လျစ်လျူရှုမိရင် ဂျပန်မှာ ဆက်နေလို့မရတော့တဲ့အထိ ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။
-
ကျောင်းတက်မှန်ဖို့နဲ့ အမှတ်ကောင်းဖို့ကို အမြဲဂရုစိုက်ပါ (ဒါက သင့်ဗီဇာအတွက် အကောင်းဆုံးအကာအကွယ်ပါပဲ)။
-
ကျောင်းသစ်ကို အရင်ရှာပြီးမှ ကျောင်းဟောင်းက ထွက်ပါ။
-
入管 ကို အကြောင်းကြားဖို့ မမေ့ပါနဲ့။
အကယ်၍ သင့်ရဲ့အခြေအနေနဲ့ ကျောင်းပြောင်းလို့ ရ၊ မရ စိုးရိမ်နေတာမျိုး ဒါမှမဟုတ် 入管 ကို ဘယ်လိုအကြောင်းပြချက် ရေးရမလဲဆိုတာ မသေချာဘူးဆိုရင် ကျွန်ုပ်တို့လို ဗီဇာကျွမ်းကျင်တဲ့ 行政書士 တွေကို ဆက်သွယ်တိုင်ပင်နိုင်ပါတယ်။
