မင်္ဂလာပါ။ ကျွန်တော်ကတော့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ နေထိုင်ခွင့်ဗီဇာ (VISA) နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ လုပ်ငန်းတွေကို အထူးပြုဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ 行政書士 တစ်ဦးဖြစ်ပါတယ်။
ဂျပန်မှာ နေထိုင်နေကြတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေထဲမှာ မတော်တဆ ဗီဇာသက်တမ်းကုန်သွားလို့ (Overstay ဖြစ်သွားလို့) စိတ်ပူပြီး နေ့ရက်တိုင်းကို စိုးရိမ်တကြီး ဖြတ်သန်းနေရသူတွေ ရှိပါသလား။
"ရဲဖမ်းမိပြီး 強制送還 (နေရပ်ပြန်ပို့ခြင်း) ခံရရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ"၊ "ဂျပန်ကို နောက်တစ်ခါ ပြန်လာခွင့် မရတော့ဘူးလား" ဆိုပြီး တစ်ယောက်တည်း စိတ်ညစ်နေကြသူတွေ အများကြီးရှိမှာပါ။
တကယ်တော့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အချက်အလက်တွေနဲ့ ကိုက်ညီမယ်ဆိုရင် ပြင်းထန်တဲ့ 強制送還 လုပ်ငန်းစဉ်တွေအစား မိမိသဘောဆန္ဒအလျောက် အကြောင်းကြားပြီး ချောချောမွေ့မွေ့ နေရပ်ပြန်နိုင်တဲ့ 出国命令制度 ဆိုတဲ့ စနစ်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ အဲဒီစနစ်ရဲ့ အကျိုးကျေးဇူးတွေနဲ့ လိုအပ်တဲ့ အချက်အလက်တွေကို လူတိုင်းနားလည်လွယ်အောင် အသေးစိတ် ရှင်းပြပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၁။ 出国命令制度 ဆိုတာ ဘာလဲ။ 強制送還 နဲ့ ဘာကွာခြားသလဲ။
ပုံမှန်အားဖြင့် Overstay လိုမျိုး စည်းကမ်းဖောက်ဖျက်မှု တွေ့ရှိရင် 強制送還 ဆိုတဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်အတိုင်း ဆောင်ရွက်ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ 出国命令制度 ဆိုတာကတော့ မိမိဘာသာ ပြန်ချင်တဲ့ဆန္ဒရှိလို့ 入管 ကို ကိုယ်တိုင်သွားရောက် အကြောင်းကြားတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေကို ထိန်းသိမ်းခြင်းမပြုဘဲ ရိုးရှင်းတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တွေနဲ့ ပြန်ခွင့်ပြုတဲ့ စနစ်ဖြစ်ပါတယ်။
အကြီးမားဆုံး အားသာချက်ကတော့ ဂျပန်ကို ပြန်လာခွင့်ပိတ်ပင်တဲ့ ကာလ (上陸拒否期間) မှာ ကွာခြားသွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
-
強制送還 ခံရတဲ့အခါ - အနည်းဆုံး (၅) နှစ် (အရင်က 強制送還 ခံရဖူးရင် ၁၀ နှစ်) ဂျပန်နိုင်ငံကို ပြန်ဝင်ခွင့် မရှိပါဘူး။
-
出国命令制度 နဲ့ ပြန်တဲ့အခါ - အနည်းဆုံး (၁) နှစ် ပြည့်ရင် ဂျပန်ကို ပြန်လည်ဝင်ရောက်ဖို့ လျှောက်ထားနိုင်ပါတယ်။
နောင်တစ်ချိန်မှာ ဂျပန်မှာ ပြန်အလုပ်လုပ်ချင်သူတွေ ဒါမှမဟုတ် မိသားစုဆီ အလည်လာချင်သူတွေအတွက် ဒီ "၁ နှစ်" နဲ့ "၅ နှစ်" ဆိုတဲ့ ကွာခြားချက်ဟာ အရမ်းကို အရေးကြီးပါတယ်။
၂။ 出国命令 ရရှိနိုင်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ "အချက် (၆) ချက်"
ဒီစနစ်ကို အသုံးပြုနိုင်ဖို့ ဥပဒေအရ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အောက်ပါအချက်တွေ အားလုံးနဲ့ ကိုက်ညီရပါမယ်။
၁) ဗီဇာသက်တမ်းကျော်နေတဲ့ (Overstay) အခြေအနေ ဖြစ်ရမယ် ဗီဇာသက်တမ်း ကုန်ဆုံးနေသူတွေ ဒါမှမဟုတ် ခရီးသွားဗီဇာလိုမျိုး ယာယီနေထိုင်ခွင့် သက်တမ်းကျော်လွန်နေသူတွေ အကျုံးဝင်ပါတယ်။
၂) "ပြန်ချင်တယ်" ဆိုတဲ့ ဆန္ဒနဲ့ 入管 ကို ကိုယ်တိုင် သွားရောက်အကြောင်းကြားရမယ် ရဲဖမ်းမိပြီးမှ (摘発 ဖြစ်ပြီးမှ) ဆိုရင်တော့ နောက်ကျသွားပါပြီ။ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေ မစတင်ခင်မှာ မိမိခြေထောက်နဲ့မိမိ 地方出入国在留管理局 ကိုသွားပြီး "ဗီဇာသက်တမ်း ကုန်သွားလို့ ပြန်ချင်ပါတယ်" လို့ အကြောင်းကြားဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။
၃) အတိတ်မှာ တခြားမကောင်းတဲ့ လုပ်ရပ်တွေ မရှိရဘူး Overstay ကလွဲလို့ တခြားကြီးလေးတဲ့ စည်းကမ်းဖောက်ဖျက်မှု မရှိရပါဘူး။ ဥပမာ -
-
စာရွက်စာတမ်း အတုလုပ်ခြင်း။
-
တခြားသူတွေကို တရားမဝင် အလုပ်လုပ်ဖို့ ပွဲစားလုပ်ပေးခြင်း။
-
ပြည့်တန်ဆာလုပ်ငန်း ဒါမှမဟုတ် လူကုန်ကူးမှုတွေမှာ ပါဝင်ခြင်း။
-
အရင်က 出国命令 ရထားပါလျက်နဲ့ မပြန်ဘဲ နေခဲ့ခြင်း။ ဒီလိုအချက်တွေ ရှိနေရင်တော့ ဒီစနစ်ကို သုံးလို့မရပါဘူး။
၄) ဂျပန်မှာ ထောင်ဒဏ် ဒါမှမဟုတ် ပြင်းထန်တဲ့ ပြစ်ဒဏ်တွေ မရှိဖူးရဘူး သူများအိမ် ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခြင်း၊ ခိုးမှု၊ လိမ်လည်မှု၊ ကိုယ်ထိလက်ရောက် ကျူးလွန်မှု ဒါမှမဟုတ် ပြင်းထန်တဲ့ ယာဉ်စည်းကမ်း ဖောက်ဖျက်မှုတွေကြောင့် ပြစ်ဒဏ်ကျခံဖူးရင်တော့ ဒီစနစ်နဲ့ မကိုက်ညီနိုင်ပါဘူး။
၅) အရင်က 強制送還 ခံရဖူးတာ ဒါမှမဟုတ် 出国命令 နဲ့ ပြန်ဖူးတာမျိုး မရှိရဘူး "ပထမဆုံးအကြိမ် အမှား" ဆိုရင်တော့ အခွင့်အရေး ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အရင်က တစ်ခါ 強制送還 ဒါမှမဟုတ် 出国命令 လုပ်ငန်းစဉ် လုပ်ဖူးသူတွေကတော့ ဒီစနစ်ကို ထပ်ခါတလဲလဲ သုံးခွင့်မရှိပါဘူး။
၆) ဂျပန်ကနေ ချက်ချင်းထွက်ခွာနိုင်ဖို့ ပြင်ဆင်ထားရမယ် "မနက်ဖြန်ဆိုရင်တောင် ပြန်လို့ရတယ်" ဆိုတဲ့ အခြေအနေမျိုး ရှိရပါမယ်။ အတိအကျ ပြောရရင် သက်တမ်းရှိတဲ့ ပတ်စပို့ရှိရမယ်၊ လေယာဉ်လက်မှတ်ဝယ်ဖို့ ပိုက်ဆံရှိရပါမယ်။ 出国命令 ရရင် ပုံမှန်အားဖြင့် (၁၅) ရက်အတွင်း ဂျပန်ကနေ ထွက်ခွာရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၃။ သတိပြုရန်အချက် - စနေ၊ တနင်္ဂနွေမှာ လက်မခံပါဘူး
入管 ကို သွားရောက်အကြောင်းကြားတာကို ရုံးဖွင့်ရက်တွေမှာပဲ လုပ်ဆောင်ရပါမယ်။ စနေ၊ တနင်္ဂနွေနဲ့ ရုံးပိတ်ရက်တွေမှာတော့ သွားလို့မရပါဘူး။ သွားရောက်အကြောင်းကြားပြီးရင် 「出頭確認書」 ဆိုတဲ့ စာရွက်ရရှိမှာဖြစ်ပြီး စစ်ဆေးမှုတွေ စတင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၄။ သိထားသင့်တဲ့ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ (Q&A)
Q1: 入管 ကို သွားအကြောင်းကြားရင် အဲဒီနေ့မှာပဲ တန်းအဖမ်းခံရမှာ (收容 ခံရမှာ) လား။
A: 出国命令制度 ရဲ့ အချက်အလက်တွေနဲ့ ကိုက်ညီတယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ခံရရင်တော့ အဖမ်းခံရမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ လုပ်ငန်းစဉ်တွေ လုပ်နေတဲ့အချိန်မှာ အိမ်မှာပဲ စောင့်ဆိုင်းနိုင်ပြီး သတ်မှတ်ထားတဲ့ရက်မှာ ပြန်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါက ရဲဖမ်းမိပြီး ထိန်းသိမ်းခံရတဲ့ 強制送還 နဲ့ အဓိက ကွာခြားချက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
Q2: လေယာဉ်လက်မှတ်ဝယ်ဖို့ ပိုက်ဆံမရှိရင် အစိုးရက စိုက်ထုတ်ပေးမှာလား။
A: ဝမ်းနည်းစရာကောင်းတာက လေယာဉ်လက်မှတ်ခနဲ့ လေဆိပ်သွားဖို့ လမ်းစရိတ်တွေကို မိမိဘာသာ အကုန်အကျခံရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပိုက်ဆံမရှိရင် "ပြန်နိုင်ဖို့ အသေအချာ မရှိဘူး" လို့ သတ်မှတ်ခံရပြီး 出国命令 မရတာမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် မသွားခင်မှာ လေယာဉ်ခကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားပါ။
Q3: 入管 ကိုသွားတဲ့အခါ 行政書士 လိုမျိုး ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ တိုင်ပင်သင့်သလား။
A: တိုင်ပင်ဖို့ အားပေးပါတယ်။ မိမိကိုယ်တိုင် အချက်အလက်တွေနဲ့ ကိုက်ညီမှု ရှိမရှိ ဆုံးဖြတ်ဖို့ ခက်ခဲနိုင်သလို ဘာသာစကား အခက်အခဲလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။ ကျွမ်းကျင်သူနဲ့ အတူသွားတာ ဒါမှမဟုတ် အကြံဉာဏ်ယူတာက လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို ပိုမိုချောမွေ့စေပြီး စိတ်ပူပန်မှုတွေကိုလည်း လျှော့ချပေးနိုင်ပါတယ်။
နိဂုံး - တစ်ယောက်တည်း မပူပါနဲ့၊ စတင်ဖြေရှင်းလိုက်ပါ
Overstay ဖြစ်နေတာကို အချိန်ဆွဲလေလေ ဖြေရှင်းဖို့ ခက်ခဲလေလေ ဖြစ်ပြီး စိတ်ဖိစီးမှုလည်း ပိုများလာပါလိမ့်မယ်။ "ဘယ်တော့ အဖမ်းခံရမလဲ" ဆိုပြီး ကြောက်လန့်နေမယ့်အစား 出国命令制度 ကို မှန်မှန်ကန်ကန် အသုံးပြုပြီး သန့်သန့်ရှင်းရှင်း ပြန်ဖို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။
ဒါမှသာ (၁) နှစ်ကြာရင် ဂျပန်ကို ဂုဏ်သိက္ခာရှိရှိ ပြန်လာနိုင်မယ့် အခွင့်အရေး ရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
တကယ်လို့ မိမိရဲ့ အခြေအနေက 出国命令 နဲ့ ကိုက်ညီရဲ့လားဆိုတာ စိုးရိမ်နေရင်တော့ အခြေအနေတွေ မဆိုးရွားခင်မှာ ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ အမြန်ဆုံး တိုင်ပင်ဆွေးနွေးလိုက်ပါ။
