“ဂျပန်မှာ မိသားစုနဲ့အတူ အတူတူနေနေတာတောင်မှ ဘာလို့ ဒီတစ်ခေါက်ဗီဇာက ၁ နှစ်ပဲ သက်တမ်းရတာလဲ”
“ဂျပန်လူမျိုးနဲ့ 事実婚 (内縁関係) အနေနဲ့ အတူတူနေထိုင်နေတာ၊ 配偶者ビザ လျှောက်ရင် ရနိုင်မလား”
ဒီလိုမျိုး သံသယတွေနဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ ရှိနေကြတဲ့သူတွေ မနည်းပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဒီတစ်ခေါက်မှာတော့ 出入国在留管理庁 (入管庁) က ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ နောက်ဆုံးရ စစ်ဆေးမှုစံနှုန်းတွေကို အခြေခံပြီး သာမန်လူတွေလည်း အလွယ်တကူ နားလည်နိုင်အောင် ခက်ခဲတဲ့ ဥပဒေအသုံးအနှုန်းတွေကို အရိုးရှင်းဆုံး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီး သေချာရှင်းပြပေးသွားပါမယ်။
ဒီဆောင်းပါးကို အဆုံးထိဖတ်ပြီးရင် အရှည်ဆုံးသက်တမ်းဖြစ်တဲ့ “၅ နှစ်” ဗီဇာကို ရရှိဖို့အတွက် လိုအပ်တဲ့ တိကျတဲ့အချက်အလက်တွေနဲ့ တကယ်လို့ သာမန် 事実婚 အနေနဲ့ပဲ တွဲနေမယ်ဆိုရင် ဥပဒေကြောင်းအရရော ဗီဇာပိုင်းမှာပါ ဘယ်လိုကြီးမားတဲ့ ဆုံးရှုံးမှုအန္တရာယ်တွေ ရှိလာနိုင်လဲဆိုတာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိရှိသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။ အဆုံးထိ ဖတ်ရှုပြီး ဂျပန်နိုင်ငံမှာ မိသားစုနဲ့အတူ စိတ်အေးချမ်းသာစွာနဲ့ ဘဝအခြေခံကောင်းတွေကို တည်ဆောက်နိုင်ဖို့အတွက် အသုံးချကြည့်လိုက်ကြရအောင်။
1. "日本人の子" ဗီဇာရဲ့ သက်တမ်းကာလကို ဘယ်လိုသတ်မှတ်တာလဲ။
ဂျပန်လူမျိုးရဲ့ သားသမီး (မွေးဖွားလာတဲ့ သားသမီး သို့မဟုတ် ဥပဒေအရ "特別養子") အနေနဲ့ ဂျပန်မှာ နေထိုင်တဲ့အခါ ပေးအပ်တဲ့ ဗီဇာသက်တမ်းကို “၅ နှစ်”၊ “၃ နှစ်”၊ “၁ နှစ်” နဲ့ “၆ လ” ဆိုပြီး အမျိုးအစား ၄ မျိုး ခွဲခြားထားပါတယ်။
ဗီဇာစစ်ဆေးတဲ့အခါမှာ 入管庁 က လျှောက်ထားသူ သို့မဟုတ် ၎င်းရဲ့ မိဘတွေဟာ “ဂျပန်လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ စည်းကမ်းတွေကို သေချာလိုက်နာပြီး နေထိုင်နေကြရဲ့လား” ဆိုတဲ့အချက်ကို အဓိကထားပြီး အလွန်တင်းကျပ်စွာ စစ်ဆေးပါတယ်။ သက်တမ်းတစ်ခုချင်းစီကို ဘယ်လိုစံနှုန်းတွေနဲ့ ဆုံးဖြတ်လဲဆိုတာ နားလည်လွယ်အောင် အောက်မှာ အုပ်စုခွဲပြီး ကြည့်လိုက်ရအောင်။
① အရှည်ဆုံးသက်တမ်း "၅ နှစ်" ဗီဇာ ရရှိဖို့ လိုအပ်တဲ့ အချက်အလက်များ
“၅ နှစ်” ဗီဇာကို ရရှိဖို့အတွက် အောက်ပါအချက် ၄ ချက်လုံးနှင့် အပြည့်အဝ ကိုက်ညီနေရပါမယ်။
-
အိုင်မီဂရေးရှင်းဥပဒေ (入管法) အရ လိုအပ်တဲ့ သတင်းပို့ခြင်း သို့မဟုတ် မှတ်ပုံတင်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်ကို အချိန်မှန် လုပ်ဆောင်ထားခြင်း
အိမ်ပြောင်းတဲ့အခါ(住居地の届出・変更)ဒါမှမဟုတ် မိမိတက်နေတဲ့ ကျောင်း၊ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ ကုမ္ပဏီ ပြောင်းလဲတဲ့အခါ(所属機関の変更届出)စသဖြင့် ဥပဒေက သတ်မှတ်ထားတဲ့ ကာလအပိုင်းအခြားအတွင်းမှာ လိုအပ်တဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို အချိန်မီ လုပ်ဆောင်ထားရပါမယ်။ (※ဒါပေမဲ့ ပြည်ပကနေ ဂျပန်နိုင်ငံကို ပထမဦးဆုံးအကြိမ် ဝင်ရောက်လာတဲ့ ဗီဇာစစ်ဆေးမှုမှာတော့ ဒီအချက်က အကျုံးမဝင်ပါဘူး။)
-
အစိုးရထံ ပေးဆောင်ရမည့် တာဝန်ဝတ္တရားများ (ဥပမာ 年金 နှင့် 保険) ကို အပြည့်အဝ ပေးဆောင်ထားခြင်း
လျှောက်ထားသူကိုယ်တိုင် သို့မဟုတ် လျှောက်ထားသူကို ကျွေးမွေးစောင့်ရှောက်နေတဲ့ မိဘက ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ အစိုးရပိုင်းဆိုင်ရာ တာဝန်ဝတ္တရားများ (国民健康保険 သို့မဟုတ် 厚生年金 တွင် ပါဝင်ပြီး ပုံမှန်ငွေပေးသွင်းခြင်း) ကို ကျေပွန်စွာ ထမ်းဆောင်ထားရပါမယ်။ (※ဒီအချက်ကလည်း ပြည်ပကနေ ပထမဦးဆုံးအကြိမ် ဂျပန်ဝင်ရောက်မယ့် ဗီဇာစစ်ဆေးမှုမှာ အကျုံးမဝင်ပါဘူး။)
-
ကလေးငယ်များသည် ဂျပန်ရှိ ကျောင်း (မသင်မနေရပညာရေး) သို့ ပုံမှန်တက်ရောက်နေခြင်း
ကျောင်းတက်ရမယ့်အရွယ် (မူလတန်းနှင့် အလယ်တန်း) ကလေးငယ်များဖြစ်ပါက ၎င်းတို့ရဲ့အမည်ကို ဂျပန်ရှိ ကျောင်းများတွင် စာရင်းသွင်းထားပြီး အမှန်တကယ် ကျောင်းတက်နေရပါမယ်။ ၎င်းတွင် နိုင်ငံတကာကျောင်းများ (International School) လည်း ပါဝင်ပါတယ်။ (※ပြည်ပကနေ ပထမဦးဆုံးအကြိမ် ဂျပန်ဝင်ရောက်မယ့် ဗီဇာစစ်ဆေးမှုမှာ အကျုံးမဝင်ပါဘူး။)
-
အခွန် (税金) ကို အပြည့်အဝ ပေးဆောင်ထားခြင်း
မိသားစုရဲ့ အဓိက စီးပွားရေးတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်နေတဲ့သူ (ဥပမာ မိဘ) က 住民税 ကဲ့သို့သော အခွန်များကို နောက်ကျခြင်း သို့မဟုတ် ကြွေးကျန်ထားခြင်းမရှိဘဲ အပြည့်အဝ ပေးဆောင်ထားရပါမယ်။
② "၃ နှစ်" ဗီဇာ သတ်မှတ်ပေးမည့် အခြေအနေများ
အောက်ပါအခြေအနေများထဲက တစ်ခုခုနဲ့ ကိုက်ညီပါက “၃ နှစ်” ဗီဇာကို ခွင့်ပြုပေးပါတယ်။
-
မူလက “၅ နှစ်” ဗီဇာ ရှိခဲ့သော်လည်း နောက်တစ်ကြိမ် ဗီဇာသက်တမ်းတိုး (Gahan) တဲ့အခါ အထက်ပါအချက် ① မှ ④ အထိ အချက်အလက်များထဲက တစ်ချက်လေးကိုပဲဖြစ်ဖြစ် မဖြည့်ဆည်းနိုင်တော့တဲ့ အခြေအနေမျိုး။
-
ခြုံငုံသုံးသပ်ချက်အရ “၅ နှစ်” ရဲ့ စံနှုန်းအပြည့်အဝနဲ့လည်း မကိုက်ညီသလို၊ အောက်မှာဖော်ပြမယ့် “၁ နှစ်” သို့မဟုတ် “၆ လ” ရဲ့ အခြေအနေထဲမှာလည်း မပါဝင်တဲ့ ကြားအဆင့် အခြေအနေမျိုးဖြစ်နေရင်။
③ ဗီဇာသက်တမ်း လျော့နည်းပြီး "၁ နှစ်" ပဲ ဖြစ်သွားမည့် အခြေအနေများ
“၁ နှစ်” ဗီဇာကိုတော့ ပုံမှန်အားဖြင့် အိုင်မီဂရေးရှင်းက လျှောက်ထားသူရဲ့ နေထိုင်မှုအခြေအနေကို ပိုမိုနီးကပ်စွာ စောင့်ကြည့်ဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ ယူဆတဲ့ အခြေအနေမျိုးမှာ ပေးလေ့ရှိပါတယ်။
-
မူလက “၃ နှစ်” ဗီဇာ ရှိခဲ့သူဖြစ်သော်လည်း သက်တမ်းတိုးတဲ့အခါ “၅ နှစ်” သို့မဟုတ် “၃ နှစ်” ဗီဇာကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားဖို့ လိုအပ်တဲ့ စံနှုန်းတွေကို မဖြည့်ဆည်းနိုင်တော့တဲ့ အခြေအနေမျိုး။
-
လျှောက်ထားသူရဲ့ နေထိုင်မှုအခြေအနေနဲ့ မိသားစုပတ်ဝန်းကျင်အပေါ် မူတည်ပြီး အိုင်မီဂရေးရှင်းက “တစ်နှစ်မှာ တစ်ကြိမ်တော့ အခြေအနေကို တိုက်ရိုက်လာရောက် အစစ်ဆေးခံတာ ပိုကောင်းမယ်” လို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တဲ့ အခြေအနေမျိုး။
-
ဂျပန်မှာ နေထိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်ထားတဲ့ သက်တမ်းက ၆ လထက်ကျော်ပြီး ၁ နှစ် သို့မဟုတ် ထို့ထက်နည်းနေတဲ့ အခြေအနေမျိုး။
④ "၆ လ" ဗီဇာ သတ်မှတ်ပေးမည့် အခြေအနေ
တကယ်လို့ လျှောက်ထားသူရဲ့ ဂျပန်မှာ နေထိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်ထားတဲ့ သက်တမ်းက စတင်လျှောက်ထားကတည်းက ၆ လ သို့မဟုတ် ထို့ထက်နည်းနေမယ်ဆိုရင် ဒီသက်တမ်းကို သတ်မှတ်ပေးပါတယ်။
※၎င်းအပြင် အကယ်၍ လျှောက်ထားသူက အတိတ်ကာလမှာ ဥပဒေချိုးဖောက်မှု တစ်ခုခု ပြုလုပ်ခဲ့ဖူးခြင်း သို့မဟုတ် ပြစ်ဒဏ်(刑事処分 - ဥပမာ ရဲဖမ်းခံရခြင်း သို့မဟုတ် ဥပဒေကြောင်းအရ ပြဿနာတစ်စုံတစ်ရာ ရှိခဲ့ဖူးခြင်း)ရရှိခဲ့ဖူးရင် အိုင်မီဂရေးရှင်းက အဆိုပါဖြစ်ရပ်ရဲ့ ပြင်းထန်မှုကို ကြည့်ပြီး ဂျပန်မှာ ဆက်နေခွင့် ပေး၊ မပေး ဆိုတာကို အလွန်တင်းကျပ်စွာ စစ်ဆေးမှာဖြစ်ပါတယ်။ တကယ်လို့ ဆက်နေခွင့် ပေးမယ်ဆိုရင်တောင်မှ စစချင်းမှာ သက်တမ်းအလွန်တိုတဲ့ ဗီဇာကိုပဲ အရင်ပေးမှာဖြစ်ပါတယ်။
2. နိုင်ငံခြားသားစုံတွဲများအတွက် "法律婚" နှင့် "事実婚" ကြားက အဓိကကွာခြားချက်
အခုဆိုရင် ဂျပန်လူမျိုး ပါတနာနဲ့ အတူတူနေထိုင်နေကြတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေ အထူးသတိထားရမယ့် “အိမ်ထောင်ရေးပုံစံ” အကြောင်းကို ပြောပြပေးသွားပါမယ်။
ဂျပန်နိုင်ငံမှာ အိမ်ထောင်ပြုခြင်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး ရွေးချယ်စရာ ၂ ခု ရှိပါတယ်။ ပထမတစ်ခုက "法律婚" (ဥပဒေအရ ထိမ်းမြားခြင်း၊ ဆိုလိုတာက မြို့နယ်ရုံးမှာ 婚姻届 ကို တင်ပြပြီး ဥပဒေကြောင်းအရ တရားဝင်အတည်ပြုချက် ရယူထားတဲ့ အိမ်ထောင်ရေး) နဲ့ ဒုတိယတစ်ခုက "事実婚" (လက်တွေ့ဆန်တဲ့ အိမ်ထောင်ရေး/内縁関係၊ ဆိုလိုတာက 婚姻届 ကို စာရွက်စာတမ်းအရ မှတ်ပုံမတင်ထားပေမဲ့ လက်တွေ့ဘဝမှာ လင်မယားအဖြစ် အတူတူနေထိုင်ခြင်း) တို့ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီနှစ်ခုကြားက ကွာခြားချက်က ဥပဒေကြောင်းအရတင် ကွာခြားတာမဟုတ်ဘဲ ဗီဇာ (在留資格) ရဲ့ ရှုထောင့်ကကြည့်ရင်လည်း မိုးနဲ့မြေလို ကွာခြားလှပါတယ်။
နားလည်လွယ်အောင် အောက်ပါအချက် ၅ ချက်ကတစ်ဆင့် ၎င်းတို့ရဲ့ ကွာခြားချက်ကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ရအောင်။
| နှိုင်းယှဉ်မည့်အချက်အလက် | 法律婚 (婚姻届 တင်ထားပြီး) | 事実婚 (婚姻届 မတင်ရသေး) |
| ဆွေမျိုးတော်စပ်မှု ပေါ်ပေါက်ခြင်း | ဂျပန်လူမျိုး ပါတနာရဲ့ မိသားစုနဲ့ ဥပဒေကြောင်းအရ ဆွေမျိုးတော်စပ်မှု (姻族関係) စတင်တည်ဆောက်ပြီးသား ဖြစ်သွားပါမယ်။ | ဥပဒေကြောင်းအရ ဘယ်လိုဆွေမျိုးတော်စပ်မှုမျိုးမှ စတင်ပေါ်ပေါက်လာမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ |
| မျိုးရိုးအမည် (Surname) ပြောင်းလဲခြင်း | နိုင်ငံခြားသားရဲ့ ဆန္ဒအရ မိမိရဲ့ မျိုးရိုးအမည်အတိုင်း ထားရှိနိုင်သလို၊ ဂျပန်လူမျိုး ပါတနာရဲ့ မျိုးရိုးအမည်သို့လည်း ပြောင်းလဲနိုင်ပါတယ်။ | ဥပဒေကြောင်းအရ နှစ်ယောက်စလုံးရဲ့ မျိုးရိုးအမည်ကို တစ်ခုတည်းဖြစ်အောင် လုပ်လို့မရပါဘူး (မျိုးရိုးအမည် ပြောင်းလဲခွင့်မရှိပါ)။ |
| မွေးဖွားလာမည့် ကလေးငယ်၏ ရပိုင်ခွင့် | မွေးဖွားလာတဲ့ ကလေးကို ဥပဒေကြောင်းအရ ဇနီးမောင်နှံရဲ့ တရားဝင်သားသမီးအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုပါတယ်။ | မွေးဖွားလာတဲ့ ကလေးက ဥပဒေကြောင်းအရ တရားဝင်အိမ်ထောင်ရေးပြင်ပမှာ မွေးဖွားလာတဲ့ ကလေး (非嫡出子) လို့ သတ်မှတ်ခံရပါမယ်။ အကယ်၍ အမေက ဂျပန်လူမျိုးဖြစ်ရင် ကလေးက အမေရဲ့ အိမ်ထောင်စုစာရင်းထဲမှာ တန်းဝင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဖေက ဂျပန်လူမျိုးဖြစ်ရင် ဥပဒေကြောင်းအရ ကလေးက ငါ့ကလေးပါလို့ ဝန်ခံတဲ့လုပ်ငန်းစဉ်(認知)ကို မလုပ်မချင်း ဂျပန်နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်ရဖို့နဲ့ အိမ်ထောင်စုစာရင်းသွင်းဖို့ မလွယ်ကူပါဘူး။ |
| ပိုင်ဆိုင်မှု အမွေဆက်ခံခွင့် | ပါတနာ ကွယ်လွန်သွားခဲ့တဲ့ အခြေအနေမျိုးမှာ တရားဝင် ဇနီး/ခင်ပွန်းအဖြစ် အလိုအလျောက် ပိုင်ဆိုင်မှု အမွေဆက်ခံခွင့် (相続権) ရှိပါတယ်။ | ဘယ်လောက်ပဲ နှစ်ပေါင်းများစွာ အတူတူနေခဲ့ပါစေ၊ ဥပဒေအရ ပိုင်ဆိုင်မှု အမွေဆက်ခံခွင့် လုံးဝမရှိပါဘူး။ ဒါအတွက် သေတမ်းစာ (Will) ရေးသားထားဖို့ လိုအပ်မှာဖြစ်ပါတယ်။ ခွဲဝေမှုအပိုင်းမှာလည်း နှစ်ယောက်စလုံးရဲ့ စုပေါင်းပိုင်ဆိုင်မှုကို ၎င်းတို့ ပေးချေခဲ့တဲ့ အမှန်တကယ်ငွေပမာဏ အချိုးအစားပေါ် မူတည်ပြီးမှသာ ခွဲဝေမှာဖြစ်ပါတယ်။ |
| ပိုင်ဆိုင်မှု ခွဲဝေပိုင်ခွင့် | လင်မယားကွာရှင်းတဲ့အခါ သို့မဟုတ် လမ်းခွဲတဲ့အခါ နှစ်ယောက်စလုံးရဲ့ ပါဝင်ပံ့ပိုးမှုအပေါ် မူတည်ပြီး ပိုင်ဆိုင်မှုကို တရားမျှတစွာ ခွဲဝေပိုင်ခွင့် ရှိပါတယ်။ | မူအားဖြင့် နှစ်ယောက်စလုံးရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုကို ပေးချေခဲ့တဲ့ ငွေပမာဏ အချိုးအစားပေါ် မူတည်ပြီးမှသာ ခွဲဝေမှု ပြုလုပ်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ |
【အလွန်အရေးကြီးပါသည်】Facts: 事実婚 ကို အခြေခံပြီး "配偶者ビザ" ကို ဘယ်လိုနည်းနဲ့မှ မရရှိနိုင်ပါ
မားထက်က ဥပဒေကြောင်းအရ ကွာခြားချက်တွေအပြင် 行政書士 တစ်ယောက်အနေနဲ့ ကျွန်တော် အလေးအနက် သတိပေးချင်တာကတော့၊ ဒါဟာ သင့်ရဲ့ ဗီဇာ (在留資格) အပေါ်မှာ အကြီးမားဆုံး သက်ရောက်မှု ရှိနေတာပဲဖြစ်ပါတယ်။
အိုင်မီဂရေးရှင်း (出入国在留管理庁) ရဲ့ စည်းကမ်းချက်များအရ၊ 在留資格 “日本人の配偶者等” ရရှိဖို့အတွက် သတ်မှတ်ထားတဲ့ “ဇနီး/ခင်ပွန်း” ဆိုတာဟာ ဥပဒေကြောင်းအရ ထိမ်းမြားခြင်း (法律婚) ရှိတဲ့ ပါတနာတွေကိုပဲ ဆိုလိုတာဖြစ်ပါတယ် (ဆိုလိုတာက နိုင်ငံနှစ်ခုလုံးရဲ့ ဥပဒေအရ အိမ်ထောင်ရေးမှတ်ပုံတင်ထားရပါမယ်)။
ဒါကြောင့် သင့်တို့နှစ်ယောက်ရဲ့ ဆက်ဆံရေးက ဘယ်လောက်ပဲ ကောင်းနေပါစေ၊ သို့မဟုတ် နှစ်ပေါင်းများစွာ လင်မယားလို အတူတူနေခဲ့ပါစေ၊ 事実婚 (内縁関係) ကို အကြောင်းပြပြီး 配偶者ビザ လျှောက်ထားဖို့ သို့မဟုတ် ရရှိဖို့ဆိုတာ ဘယ်လိုမှ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။
လောလောဆယ် ဂျပန်နိုင်ငံမှာ ဗီဇာတို(短期滞在ビザ)、ကျောင်းဗီဇာ(留学ビザ)သို့မဟုတ် အလုပ်ဗီဇာ(就労ビザ)နဲ့ နေထိုင်နေကြတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေအနေနဲ့ ဂျပန်လူမျိုး ပါတနာနဲ့ အတူတူနေထိုင်ဖို့ အကြောင်းပြချက်နဲ့ ဂျပန်မှာ ရေရှည်နေထိုင်ချင်တယ်ဆိုရင်၊ အားလုံးထက် အရင်ဆုံး နိုင်ငံနှစ်ခုလုံးရဲ့ ဥပဒေအရ တရားဝင် အိမ်ထောင်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို ပြီးမြောက်အောင် လုပ်ဆောင်ရပါမယ်။ ဒီအချက်ကို ဂရုမစိုက်မိရင် ဂျပန်မှာ နေထိုင်ခွင့်မရတော့ဘဲ တရားမဝင်ဖြစ်သွားနိုင်တဲ့ ကြီးမားတဲ့ အန္တရာယ်ရှိလာနိုင်လို့ အထူးသတိပြုကြပါ။
3. အစိုးရရဲ့ အချက်အလက်တွေအရ: စိတ်ချရတဲ့ ဗီဇာရရှိဖို့အတွက် အဓိကနည်းလမ်းများ
သင်တို့ရဲ့ ဗီဇာလျှောက်လွှာ ငြင်းပယ်မခံရစေဖို့အတွက် အိုင်မီဂရေးရှင်းက ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ တရားဝင် လမ်းညွှန်ချက်တွေကို အခြေခံပြီး အချို့သော အရေးကြီးတဲ့အချက်တွေကို ထပ်လောင်းပြောပြချင်ပါတယ်။
入管庁 က ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ လမ်းညွှန်ချက် 「在留資格変更許可及び在留期間更新許可のガイドライン」 အရ၊ နိုင်ငံခြားသားတစ်ယောက်ကို ဂျပန်မှာ နေထိုင်ခွင့်ပြုဖို့အတွက် အောက်ပါအဓိကမူဝါဒတွေကို မဖြစ်မနေ သတ်မှတ်ထားပါတယ်-
-
အကျင့်စာရိတ္တနှင့် အပြုအမူ ကောင်းမွန်ရမည် (ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေကို အပြည့်အဝ လိုက်နာရမည်)
-
မိမိကိုယ်တိုင် ရပ်တည်နိုင်စွမ်းရှိတဲ့ စီးပွားရေးအရ တည်ငြိမ်မှုရှိရမည် (စီးပွားရေး တည်ငြိမ်မှု)
-
အဆိုပါပုဂ္ဂိုလ် ဂျပန်မှာ နေထိုင်ခြင်းဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံအတွက် အကျိုးရှိစေရမည်
အခြား အလုပ်ဗီဇာတွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် “日本人の子” သို့မဟုတ် “日本人の配偶者” ဗီဇာမှာ စီးပွားရေးဝင်ငွေပိုင်း စည်းကမ်းချက်က အနည်းငယ် လျော့ရဲပေမဲ့၊ “အခွန်၊ 年金၊ 保険 အပြည့်အဝ ပေးဆောင်ထားရမည်” နဲ့ “အတိတ်ကာလတွင် မည်သည့် အိုင်မီဂရေးရှင်း စည်းကမ်းချိုးဖောက်မှု သို့မဟုတ် ပြစ်မှုမျှ မလုပ်ခဲ့ဖူးရပါ” ဆိုတဲ့ ဒီနှစ်ချက်ကိုတော့ အလွန်တင်းကျပ်စွာ စစ်ဆေးပါတယ်။
အထူးသဖြင့် မကြာသေးမီနှစ်တွေအတွင်းမှာ ကျန်းမာရေးအာမခံ (国民健康保険・年金) ပေးဆောင်ထားတဲ့ ထောက်ခံစာကို တင်ပြဖို့ မဖြစ်မနေ လိုအပ်လာပြီဖြစ်ပါတယ်။ “မှားပြီး ပေးဖို့မေ့သွားတယ်” သို့မဟုတ် “လပိုင်းလောက်ပဲ နောက်ကျတာပါ” ဆိုတဲ့ အမှားသေးသေးလေးတွေကြောင့်လည်း သင့်ရဲ့ ဗီဇာသက်တမ်းက လျော့နည်းသွားပြီး “၁ နှစ်” ပဲ ရတော့တာမျိုး သို့မဟုတ် ဗီဇာပါ ရီဂျက် (Reject) ဖြစ်သွားတာမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ နေ့စဉ်ဘဝမှာ မိမိရဲ့ တာဝန်ဝတ္တရားတွေကို အချိန်မီ ကျေပွန်စွာ ထမ်းဆောင်ခြင်းကသာ သက်တမ်းရှည်ဗီဇာ (၅ နှစ် သို့မဟုတ် ၃ နှစ်) ရရှိဖို့အတွက် အစိတ်ချရဆုံးနဲ့ အမြန်ဆုံး နည်းလမ်းပဲဖြစ်ပါတယ်။
4. ဖတ်ရှုသူများရဲ့ သိလိုသမျှကို ဖြေရှင်းပေးခြင်း: အမေးအဖြေကဏ္ဍ (Q&A)
နေ့စဉ် ကောင်ဆယ်လင် (Counseling) လုပ်ပေးတဲ့အခါ နိုင်ငံခြားသား သူငယ်ချင်း အများစု မေးလေ့မေးထရှိပြီး သင်တို့အတွက်လည်း အသုံးဝင်မယ့် အရေးကြီးတဲ့ အမေးအဖြေ ၃ ခုကို ဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။
Q1. အကယ်၍ မိဘတွေက အခွန်မဆောင်ဘဲ ကြွေးကျန်ထားတယ်ဆိုရင်၊ ကလေးရဲ့ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးတဲ့အခါ "၅ နှစ်" ဗီဇာရဖို့ ခက်ခဲပါသလား။
A1. ဟုတ်ကဲ့၊ အလွန်ခက်ခဲသွားပါလိမ့်မယ်။
မပြည့်စုံသေးတဲ့ ကလေးငယ်ရဲ့ “日本人の子” ဗီဇာကို စစ်ဆေးတဲ့အခါ ကလေးက ကျောင်းပုံမှန်တက်ရဲ့လားဆိုတဲ့ အချက်အပြင် “မိသားစုရဲ့ အဓိက စီးပွားရေးတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်နေတဲ့သူ (ဆိုလိုတာက ဝင်ငွေရှာပြီး ကလေးရဲ့ ကျောင်းလခနဲ့ စရိတ်တွေကို ထောက်ပံ့ပေးနေတဲ့ အဖေ ဒါမှမဟုတ် အမေ)” က အခွန်ဆောင်ထားရဲ့လားဆိုတာကို အဓိက ကြည့်ပါတယ်။ အကယ်၍ မိဘတွေရဲ့ အမည်နဲ့ 住民税 ပေးဆောင်ဖို့ ကျန်နေမယ်ဆိုရင် ကလေးရဲ့ ဗီဇာသက်တမ်းက လျော့နည်းပြီး “၁ နှစ်” ပဲ ရတော့မယ့် အလားအလာ အလွန်မြင့်မားပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဗီဇာမလျှောက်ခင်မှာ ကျန်ရှိနေတဲ့ အခွန်အားလုံးကို ပေးချေပြီး 完納証明書 ကို တစ်ပါတည်း ယူထားဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။
Q2. ကျွန်တော်က ကျွန်တော့်ရဲ့ ဂျပန်လူမျိုး ပါတနာနဲ့ 事実婚 အနေနဲ့ နေထိုင်နေတာပါ။ ကျွန်တော့်ရဲ့ အလုပ်ဗီဇာ သက်တမ်းကုန်တော့မှာမို့၊ အတူတူနေထိုင်တဲ့ အထောက်အထား (ဥပမာ 住民票 မှာ နှစ်ယောက်စလုံးရဲ့ အမည် စာရင်းသွင်းထားတဲ့ စာရွက်) တင်ပြပြီး မိသားစုဗီဇာအဖြစ် ပြောင်းလဲလို့ ရမလား။
A2. စိတ်မကောင်းစရာကတော့၊ အကယ်၍ သင်တို့က 事実婚 အတိုင်းပဲ ဆက်နေမယ်ဆိုရင် 配偶者ビザ အဖြစ် ပြောင်းလဲလို့ မရပါဘူး။
ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ အိုင်မီဂရေးရှင်းဥပဒေက ဥပဒေကြောင်းအရ အိမ်ထောင်မပြုထားတဲ့ စုံတွဲတွေကို လင်မယားအဖြစ် အသိအမှတ်မပြုပါဘူး။ ဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာ သင်က သင့်ရဲ့ လက်ရှိအလုပ်ဗီဇာကိုပဲ ဆက်ပြီး သက်တမ်းတိုးရမလား၊ သို့မဟုတ် အခြားဗီဇာ (ဥပမာ ကုမ္ပဏီပြောင်းပြီး အခြား 就労ビザ) ရဲ့ စံနှုန်းကို ပြည့်မီအောင်လုပ်ပြီး ပြောင်းလဲရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ပါတနာနဲ့အတူ ဂျပန်မှာ ထာဝရနေထိုင်ချင်တယ်ဆိုရင်တော့ ကျွန်တော်က သင့်တို့ကို တတ်နိုင်သမျှ အမြန်ဆုံး နိုင်ငံနှစ်ခုလုံးရဲ့ ဥပဒေအရ အိမ်ထောင်ရေးမှတ်ပုံတင်ဖို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။
Q3. ကျွန်တော့်ရဲ့ ကလေးကို နိုင်ငံတကာကျောင်း (International School) မှာ ထားထားတာပါ၊ ဒါက "၅ နှစ်" ဗီဇာရဖို့ လိုအပ်ချက်ဖြစ်တဲ့ "ကျောင်းပုံမှန် တက်ရောက်နေရမည်" ဆိုတဲ့ စံနှုန်းအပေါ် သက်ရောက်မှု ရှိပါသလား။
A3. အဆိုပါကျောင်းက ဥပဒေကြောင်းအရ အသိအမှတ်ပြုထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်းဖြစ်မယ်ဆိုရင် နိုင်ငံတကာကျောင်းမှာ ထားတာက ဘာမှ ပြဿနာမရှိပါဘူး။
အိုင်မီဂရေးရှင်းရဲ့ စည်းကမ်းချက်မှာ ဖော်ပြထားတဲ့ “မူလတန်း သို့မဟုတ် အလယ်တန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားနေခြင်း” ဆိုတဲ့ စံနှုန်းထဲမှာ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ အစိုးရကျောင်း၊ ပုဂ္ဂလိကကျောင်းတွေအပြင် နိုင်ငံတကာကျောင်းများ (International School) ကိုလည်း ထည့်သွင်းထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လုပ်ငန်းစဉ် ပိုမိုချောမွေ့စေဖို့အတွက် ဗီဇာလျှောက်တဲ့အခါ အဆိုပါကျောင်းက ဥပဒေကြောင်းအရ အသိအမှတ်ပြုထားပြီး ကလေးက တကယ်ပဲ အဲဒီမှာ ပညာသင်ကြားနေတယ်ဆိုတာ သက်သေပြဖို့ ကျောင်းကနေ 在学証明書 ယူပြီး တင်ပြတာက ပိုကောင်းပါတယ်။
5. နိဂုံး: စိတ်ချရတဲ့ ဗီဇာလျှောက်လွှာ တင်သွင်းနိုင်ဖို့အတွက်
ဂျပန်နိုင်ငံမှာ မိမိရဲ့ မိသားစုနဲ့အတူ စိတ်အေးချမ်းသာစွာ နေထိုင်နိုင်ဖို့အတွက် ဗီဇာသက်တမ်းတိုးခြင်း သို့မဟုတ် ပြောင်းလဲခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်က အရေးကြီးဆုံးအချက် ဖြစ်ပါတယ်။
“၅ နှစ်” အရှည်ဆုံး ဗီဇာသက်တမ်းကို ရရှိဖို့အတွက် လျှောက်လွှာပုံစံ ဖြည့်စွက်ရုံတင် မလုံလောက်ပါဘူး။ သင်က ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ စည်းကမ်းနဲ့ ဥပဒေကို လိုက်နာနေပါတယ်ဆိုတာ သက်သေပြဖို့ အခွန်၊ 年金၊ 保険 တို့ကို အချိန်မီ ပေးဆောင်ထားရမှာဖြစ်ပြီး အိုင်မီဂရေးရှင်းမှာလည်း မှန်ကန်တဲ့ အချက်အလက်တွေကို မှတ်ပုံတင်ထားရပါမယ်။ ဒါ့အပြင် လွယ်ကူတဲ့လမ်းကို ရွေးပြီး 事実婚 အတိုင်းပဲ နေမယ်ဆိုရင် ဗီဇာပိုင်းမှာ ကြီးမားတဲ့ ပြဿနာတွေ ကြုံတွေ့ရနိုင်ပါတယ်။
တကယ်လို့ သင့်အနေနဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေ ပြင်ဆင်တဲ့အခါမှာ သံသယဖြစ်စရာ ဒါမှမဟုတ် ဝေခွဲမရတာတွေ ရှိနေရင် တစ်ယောက်တည်း စိတ်မပူပါနဲ့။ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ဗီဇာ (VISA) ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင် 行政書士 ထံ ဆက်သွယ်ပြီး ဆွေးနွေးတိုင်ပင်နိုင်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့က သင့်ရဲ့ အခြေအနေကို သေချာနားထောင်ပေးပြီး အကောင်းဆုံး အဖြေကို ရှာဖွေပေးဖို့ ကူညီပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။