မင်္ဂလာပါ၊ ကျွန်တော်ကတော့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ဗီဇာ (在留資格) နဲ့ ပတ်သက်ပြီး အထူးပြု လုပ်ကိုင်ပေးနေတဲ့ 行政書士 တစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။
ဂျပန်မှာ အလုပ်လုပ်ကိုင်ချင်ကြတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေနဲ့ ဝန်ထမ်းခန့်အပ်ဖို့ ပြင်ဆင်နေတဲ့ ကုမ္ပဏီ တာဝန်ရှိသူတွေဆီကနေ "ဗီဇာလျှောက်ထားတဲ့အခါ (在留資格認定証明書交付申請) မှာ အလုပ်ခန့်စာချုပ် အစစ်အမှန် (正式な雇用契約書) က အခုချက်ချင်း မရှိသေးရင်ရော လျှောက်လို့ရပါသလား?" ဆိုတဲ့ မေးခွန်းမျိုးကို ခဏခဏ ကြားရလေ့ရှိပါတယ်။
အဖြေကတော့ - 「正式な雇用契約書」 အစစ်အမှန်ကြီး ရှိနေဖို့က မဖြစ်မနေ လိုအပ်တာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီစာချုပ်အစား အလွန်အရေးကြီးတဲ့ "စာရွက်စာတမ်းတစ်ခု" တော့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒီတစ်ခေါက်မှာတော့ ဗီဇာလျှောက်တဲ့အခါ အောင်မြင်ဖို့အတွက် ဘယ်လို စာရွက်စာတမ်းတွေ ပြင်ဆင်ရမလဲဆိုတာကို အသေးစိတ် ရှင်းပြပေးသွားပါမယ်။
၁။ ဗီဇာလျှောက်တဲ့အခါ 雇用契約書 အစား ဘာလိုအပ်သလဲ?
出入国在留管理局 (入管) မှာ ဗီဇာလျှောက်တဲ့အခါ အရေးအကြီးဆုံးအချက်က "ဘယ်လို အလုပ်အကိုင် အခြေအနေမျိုးနဲ့ ခန့်အပ်မှာလဲ" ဆိုတာကို ခိုင်ခိုင်လုံလုံ သက်သေပြနိုင်ဖို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဥပဒေအရ ကြည့်မယ်ဆိုရင် စာအုပ်လိုမျိုး သေသေချာချာ ချုပ်ဆိုထားတဲ့ 雇用契約書 ကြီး မရှိသေးရင်တောင် 労働条件明示書 (အလုပ်အကိုင်ဆိုင်ရာ အခြေအနေ ဖော်ပြချက်) ဆိုတဲ့ စာရွက်စာတမ်းကို တင်ပြပြီး လျှောက်ထားနိုင်ပါတယ်။
労働条件明示書 မှာ မဖြစ်မနေ ပါဝင်ရမယ့် အချက်များ - 入管 က အောက်ပါအချက်တွေကို သေသေချာချာ စစ်ဆေးမှာ ဖြစ်ပါတယ် -
-
အလုပ်တာဝန် (業務内容) - ကိုယ်တက်ခဲ့တဲ့ တက္ကသိုလ်က မေဂျာ (သို့မဟုတ်) အရင် လုပ်ငန်းအတွေ့အကြုံတွေနဲ့ အခုလုပ်မယ့် အလုပ်က ကိုက်ညီမှု ရှိ၊ မရှိ။
-
လစာနှုန်းထား (給与額) - ဂျပန်လူမျိုးတွေနဲ့ တန်းတူ (သို့မဟုတ်) ထို့ထက်ပိုတဲ့ လစာ ရရှိ၊ မရရှိ။
-
အလုပ်ခန့်ကာလ (雇用期間) - ဘယ်နေ့ကနေ ဘယ်နေ့အထိ ခန့်အပ်ထားတဲ့ စာချုပ် ဖြစ်သလဲ။
ဒီအချက်တွေကို သေသေချာချာ ဖော်ပြထားမယ်ဆိုရင် တံဆိပ်တုံးထုထားတဲ့ စာချုပ် အစစ်အမှန် လက်ထဲမှာ မရှိသေးရင်တောင် ဗီဇာလျှောက်ထားမှုကို စတင်နိုင်ပါတယ်။
၂။ "ဗီဇာမကျရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ?" ဆိုတဲ့ စိုးရိမ်မှုကို လျှော့ချပေးမယ့် 「停止条件付」 နည်းလမ်း
ကုမ္ပဏီဘက်ကလည်း "တကယ်လို့ ဗီဇာမကျလာရင် အလုပ်ခန့်စာချုပ်က ဘယ်လိုဖြစ်သွားမလဲ?" ဆိုတဲ့ စိုးရိမ်မှု ရှိနိုင်သလို၊ ဝန်ထမ်းဘက်ကလည်း ဗီဇာမရခင် စာချုပ်ချုပ်လိုက်ရင် ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ ဥပဒေကြောင်းအရ ပြဿနာတွေကို စိုးရိမ်တတ်ကြပါတယ်။
အဲဒီလို အခြေအနေမျိုးမှာ လက်တွေ့အသုံးများတဲ့ နည်းလမ်းကတော့ 停止条件付 (သတ်မှတ်ချက်နဲ့ ချုပ်ဆိုခြင်း) ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
"သတ်မှတ်ချက်နဲ့" ဆိုတာ ဘာကို ဆိုလိုတာလဲ? လွယ်လွယ်ပြောရရင်တော့ "အစိုးရဆီကနေ အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့် (ဗီဇာ) ကျလာတဲ့နေ့မှသာ ဒီစာချုပ်က အတည်ဖြစ်စေရမယ်" ဆိုတဲ့ စာသားလေးကို စာချုပ်ထဲမှာ ထည့်သွင်းလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဥပမာအားဖြင့် စာချုပ်ရဲ့ "အလုပ်စတင်မယ့်ရက်" (雇用開始日) နေရာမှာ အခုလို ရေးသားနိုင်ပါတယ် -
「本契約は、地方出入国在留管理局より就労資格の許可を受けた日から効力を生じるものとする。」 (ဤစာချုပ်သည် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာနမှ အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့် ဗီဇာခွင့်ပြုချက် ရရှိသည့်နေ့မှစ၍ အတည်ဖြစ်စေရမည်။)
ဒီလို ရေးသားထားခြင်းအားဖြင့် တကယ်လို့ ဗီဇာမကျလာခဲ့ရင်တောင် ကုမ္ပဏီရော ဝန်ထမ်းပါ စာချုပ်ကြောင့် အခက်တွေ့စရာမလိုတော့ဘဲ စိတ်အေးလက်အေးနဲ့ ဗီဇာလျှောက်ထားမှုကို ပြင်ဆင်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၃။ 入管 က စစ်ဆေးမယ့် "တရားဝင် သတ်မှတ်ချက်များ"
ဒီနေရာမှာ 法務省 (出入国在留管理局) က ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ လမ်းညွှန်ချက်တွေကို ဗဟုသုတအဖြစ် ထပ်လောင်း ပြောပြချင်ပါတယ်။ 「技術・人文知識・国際業務」 ဗီဇာကို စစ်ဆေးတဲ့အခါ လျှောက်ထားသူနဲ့ ကုမ္ပဏီကြားက စာချုပ်ဟာ "ရေရှည်တည်တံ့မှုနဲ့ ခိုင်မာမှု" ရှိဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
-
လစာနှုန်းထား သင့်တော်မှု - အစိုးရက သတ်မှတ်ထားတဲ့ စာရင်းဇယားတွေအရ လစာနှုန်းထားက အရမ်းနည်းနေတာမျိုး မဖြစ်အောင် တင်းတင်းကျပ်ကျပ် စစ်ဆေးပါတယ်။
-
လက်တွေ့လုပ်ငန်းနဲ့ ဆက်စပ်မှု - စာချုပ်ထဲမှာ ပါဝင်တဲ့ "ဘာသာပြန်"၊ "စကားပြန်" ဒါမှမဟုတ် "အင်ဂျင်နီယာ" စတဲ့ အလုပ်တာဝန်တွေက ကုမ္ပဏီရဲ့ လုပ်ငန်းပမာဏအရ တကယ် လိုအပ်၊ မလိုအပ် ဆိုတာကိုလည်း ထည့်သွင်း စဉ်းစားပါတယ်။
ဒါကြောင့် စာချုပ်ရှိရုံနဲ့ တင် မလုံလောက်ဘဲ "ဒီအလုပ်က တကယ်ရှိနေတယ်" ဆိုတာကို သက်သေပြဖို့ 事業計画書 (လုပ်ငန်းစီမံချက်) လိုမျိုး စာရွက်စာတမ်းတွေကိုပါ စနစ်တကျ ပြင်ဆင်ထားတာက ဗီဇာရဖို့ အကောင်းဆုံးလမ်းစပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
၄။ သိထားသင့်တဲ့! အမေးများသော မေးခွန်းနှင့် အဖြေ (Q&A)
Q1. 内定通知書 (ခန့်အပ်လွှာ) တစ်ခုတည်းနဲ့ ဗီဇာလျှောက်လို့ ရပါသလား?
A1. ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ 内定通知書 ထဲမှာ "လစာ"၊ "အလုပ်လုပ်ရမယ့်နေရာ"၊ "အလုပ်ချိန်" နဲ့ "အလုပ်တာဝန်" တွေကို အသေးစိတ် ဖော်ပြထားဖို့ လိုပါတယ်။ အဲဒီအချက်တွေ မပြည့်စုံဘူးဆိုရင်တော့ သီးသန့် 労働条件通知書 တစ်ခု ထပ်မံတောင်းခံပါ။
Q2. စာချုပ်ချုပ်ပြီးမှ လစာပြောင်းလဲသွားရင် ဘာဖြစ်နိုင်သလဲ?
A2. မူအားဖြင့် 入管 ကို တင်ပြထားတဲ့ အချက်အလက်တွေ ပြောင်းလဲသွားရင် ပြန်လည်စစ်ဆေးတာ ဒါမှမဟုတ် ပြင်ဆင်လျှောက်ထားတာတွေ လုပ်ဆောင်ရပါမယ်။ အထူးသဖြင့် လျှောက်ထားစဉ်ကထက် လစာ လျော့နည်းသွားမယ်ဆိုရင် "လိိမ်လည်လျှောက်ထားမှု" လို့ အထင်ခံရနိုင်တဲ့အတွက် စာချုပ်ပါ အချက်အလက်တွေကို သေသေချာချာ ဆုံးဖြတ်သင့်ပါတယ်။
Q3. အချိန်ပိုင်း (アルバイト) ကနေ ဝန်ထမ်းအဖြစ် ပြောင်းလဲတဲ့အခါ အရင်စာချုပ်ကိုပဲ သုံးလို့ရမလား?
A3. မရပါဘူး။ အသစ်ပြန်ချုပ်ဖို့ လိုပါတယ်။ 「技術・人文知識・国際業務」 ဆိုတာက ကျွမ်းကျင်အလုပ်အကိုင်တွေအတွက် ဗီဇာဖြစ်ပါတယ်။ အချိန်ပိုင်း (アルバイト) အနေနဲ့ မဟုတ်ဘဲ ဝန်ထမ်းအဖြစ် ကျွမ်းကျင်လုပ်ငန်းတွေကို လုပ်ကိုင်မယ့် "အလုပ်ခန့်စာချုပ်အသစ်" ကို တင်ပြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
အနှစ်ချုပ် - ဗီဇာ အဆင်ပြေပြေ ရရှိနိုင်ဖို့
၁။ စာချုပ်အစစ်အမှန် မရှိသေးရင်တောင် 労働条件明示書 ရှိရင် ဗီဇာလျှောက်လို့ ရပါတယ်။ ၂။ ဗီဇာကျမှ စာချုပ်အတည်ဖြစ်ချင်ရင် 停止条件付 စာသားကို ထည့်သွင်းပါ။ ၃။ လစာနဲ့ အလုပ်တာဝန်တွေကို 入管 ရဲ့ သတ်မှတ်ချက်တွေအတိုင်း မှန်မှန်ကန်ကန် ရေးသားပါ။
ဗီဇာလျှောက်ထားမှုဟာ စာရွက်စာတမ်းတစ်ခုရဲ့ အသုံးအနှုန်းအမှားကြောင့် ရလဒ်တွေ ပြောင်းလဲသွားနိုင်တဲ့အထိ သိမ်မွေ့လှပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ အခြေအနေမှာ ဘယ်လိုစာရွက်စာတမ်းတွေ ပြင်ဆင်ရမလဲဆိုတာ ဝေခွဲမရဖြစ်နေရင်တော့ ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ အမြန်ဆုံး တိုင်ပင်ဆွေးနွေးဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။
