「ဂျပန်မှာ အလုပ်လုပ်ပြီး မိသားစုကို ထောက်ပံ့ချင်တယ်」、「ဂျပန်ရဲ့ အဆင့်မြင့်နည်းပညာတွေကို သင်ယူပြီး ကိုယ့်နိုင်ငံတိုးတက်အောင် လုပ်ချင်တယ်」 ဆိုတဲ့ ကြီးမားတဲ့ အိပ်မက်တွေနဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံကို လာဖို့ ပြင်ဆင်နေကြတဲ့ မိတ်ဆွေတို့အနေနဲ့ "送り出し機関" (ပို့ဆောင်ရေးအေဂျင်စီ) ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ကြားဖူးကြမှာပါ။
ဒါပေမဲ့ 「သူတို့က တကယ်တမ်း ဘာတွေလုပ်ပေးတာလဲ?」、「လိမ်ညာလှည့်ဖြားတဲ့ ကုမ္ပဏီတွေနဲ့ တိုးမိမှာ စိုးရိမ်တယ်...」 စသဖြင့် စိတ်ပူပန်မှုတွေလည်း ရှိနေနိုင်ပါတယ်။
ဒီတစ်ခါမှာတော့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 在留資格 (ဗီဇာ) ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင် 行政書士 တစ်ဦးအနေနဲ့ 送り出し機関 ရဲ့ အခန်းကဏ္ဍ၊ ယုံကြည်စိတ်ချရတဲ့ အေဂျင်စီကို ဘယ်လိုရွေးချယ်မလဲဆိုတဲ့ အချက်နဲ့ ဂျပန်ကို စိတ်အေးချမ်းသာစွာ လာနိုင်ဖို့ သိထားသင့်တဲ့ အစိုးရရဲ့ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေကို နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပြပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။
၁။ 送り出し機関 ဆိုတာ ဘာလဲ? ဂျပန်ကိုသွားဖို့ "တံတား" တစ်စင်း
အလွယ်ဆုံးပြောရရင် 送り出し機関 ဆိုတာ 「ဂျပန်မှာ အလုပ်လုပ်ချင်သူ၊ ပညာသင်ချင်သူတွေကို စုစည်းပေးပြီး ဂျပန်သွားဖို့ လိုအပ်တဲ့ ပြင်ဆင်မှုတွေကို ကူညီပေးတဲ့အပြင် ဂျပန်နိုင်ငံကို တရားဝင် ပို့ဆောင်ပေးတဲ့ ပြတင်းပေါက်」 ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဂျပန်ဘက်မှာ လက်ခံမယ့် ကုမ္ပဏီ ဒါမှမဟုတ် ကျောင်းတွေ ရှိသလို၊ မြန်မာနိုင်ငံဘက်မှာလည်း ဂျပန်သွားချင်တဲ့သူတွေ ရှိပါတယ်။ ဒီနှစ်ဖက်စလုံးကို ချိတ်ဆက်ပေးတာကတော့ 送り出し機関 ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
သူတို့နဲ့ အဓိက သက်ဆိုင်တဲ့ 在留資格 (ဗီဇာအမျိုးအစား) တွေကတော့-
-
技能実習: ဂျပန်ရဲ့ နည်းပညာတွေကို သင်ယူပြီး မိခင်နိုင်ငံကို ပြန်လည်ယူဆောင်ပေးမယ့် စနစ်။
-
特定技能: ကျွမ်းကျင်လုပ်သားအဖြစ် ဂျပန်မှာ တိုက်ရိုက်အလုပ်လုပ်နိုင်မယ့် စနစ်။
-
技術・人文知識・国際業務: ဘွဲ့ရပညာတတ်တွေ ဒါမှမဟုတ် ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်တွေအတွက် ရုံးပိုင်းဆိုင်ရာ အလုပ်အကိုင်များ။
-
留学: ဂျပန်က ကျောင်းတွေမှာ ပညာသင်ကြားဖို့အတွက် ဗီဇာ။
၂။ 送り出し機関 တွေ လိုက်နာရမယ့် "တင်းကျပ်တဲ့ စည်းကမ်းချက်များ"
အထူးသဖြင့် 技能実習 စနစ်မှာ 送り出し機関 တွေဟာ ဥပဒေ (技能実習法) အရ သင်တို့ရဲ့ အခွင့်အရေးတွေကို ကာကွယ်ဖို့ တင်းကျပ်တဲ့ စံနှုန်းတွေကို ကျော်ဖြတ်ရမယ်လို့ သတ်မှတ်ထားပါတယ်။
လူကြီးမင်းတို့ စိတ်အေးချမ်းသာစွာ အသုံးပြုနိုင်ဖို့အတွက် အစိုးရဌာနတွေက အောက်ပါအချက်တွေကို အမြဲစစ်ဆေးနေပါတယ်-
-
အစိုးရရဲ့ ထောက်ခံချက်ရရှိထားခြင်း: မိခင်နိုင်ငံ အစိုးရထံကနေ 「ဒီအဖွဲ့အစည်းဟာ ယုံကြည်စိတ်ချရပါတယ်」 ဆိုတဲ့ ခွင့်ပြုချက် ရထားရပါမယ်။
-
မှန်ကန်စွာ ရွေးချယ်ခြင်း: စနစ်ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကို နားလည်ပြီး ဂျပန်မှာ တကယ်ကြိုးစားချင်သူတွေကိုပဲ စနစ်တကျ ရွေးချယ်ရပါမယ်။
-
ပြန်လာပြီးနောက်ပိုင်း ကူညီပေးခြင်း: ဂျပန်ကနေ ပြန်လာတဲ့အခါ သင်ယူခဲ့တဲ့ အရည်အချင်းတွေကို အသုံးချနိုင်အောင် အလုပ်အကိုင် ရှာဖွေပေးခြင်း စတဲ့ အကူအညီတွေ ပေးရပါမယ်။
-
ငွေကြေး ထိန်းချုပ်ထားခွင့်မရှိခြင်း: ဒါက အရေးကြီးဆုံးပါ! ဘယ်လိုအကြောင်းပြချက်နဲ့ပဲဖြစ်ဖြစ် သင်တို့ ဒါမှမဟုတ် မိသားစုဆီကနေ အာမခံကြေး (Security Deposit) အဖြစ် ငွေတောင်းတာ၊ မြေကွက် ဒါမှမဟုတ် အိမ်ခြံမြေတွေကို အပေါင်ပစ္စည်းအဖြစ် ယူထားတာမျိုးကို ဥပဒေအရ လုံးဝ တားမြစ်ထားပါတယ်။
-
လျော်ကြေးစာချုပ်များ မချုပ်ဆိုခြင်း: 「အလုပ်ကနေ ထွက်သွားရင် လျော်ကြေးပေးရမယ်」 ဆိုတဲ့ မတရားတဲ့ စာချုပ်မျိုးတွေ ချုပ်ဆိုခွင့် မရှိပါဘူး။
၃။ ဘေးကင်းစိတ်ချရတဲ့ 送り出し機関 ကို ဘယ်လိုခွဲခြားမလဲ?
ဝမ်းနည်းစရာကောင်းတာက အချို့အေဂျင်စီတွေဟာ ဝန်ဆောင်ခ အလွန်အမင်း တောင်းတာ ဒါမှမဟုတ် လိမ်ညာပြောဆိုတာတွေ ရှိတတ်ပါတယ်။ ဒုက္ခမရောက်ရအောင် အောက်ပါအချက်တွေကို စစ်ဆေးပါ-
① နှစ်ဖက်စစ်ဆေးမှု စနစ် (監理団体 နှင့် ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်ခြင်း) ဂျပန်နိုင်ငံမှာ သင်တို့ကို လက်ခံစောင့်ရှောက်ပေးမယ့် "監理団体" ဆိုတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေ ရှိပါတယ်။ ယုံကြည်ရတဲ့ 送り出し機関 ဟာ ဂျပန်က 監理団体 နဲ့ သေချာချိတ်ဆက်ပြီး သင်တို့ ဂျပန်မှာ မတရားတာတွေ မခံရအောင် ကာကွယ်ပေးဖို့ တာဝန်ရှိပါတယ်။
② ငွေကြေး ပွင့်လင်းမြင်သာမှု 「ဝန်ဆောင်ခ စုစုပေါင်း ဘယ်လောက်လဲ?」、「အဲဒီထဲမှာ ဘာတွေပါဝင်လဲ?」 ဆိုတာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မေးမြန်းပါ။ အကယ်၍ 「လျှို့ဝှက်ငွေပေးရမယ်」 ဒါမှမဟုတ် 「ဘဏ်စာအုပ် ဒါမှမဟုတ် မှတ်ပုံတင် ထားခဲ့ရမယ်」 လို့ ပြောလာရင် အဲဒီအေဂျင်စီဟာ အန္တရာယ်ရှိနိုင်ပါတယ်။
③ လူ့အခွင့်အရေးကို လေးစားခြင်း စာရွက်စာတမ်း အတုတွေနဲ့ ဗီဇာလျှောက်ဖို့ ကြိုးစားတဲ့ အေဂျင်စီတွေဟာ နောက်ပိုင်းမှာ သင်တို့ကို ဂျပန်မှာ ဒုက္ခရောက်စေပါလိမ့်မယ်။ ရိုးသားပြီး ဥပဒေနဲ့အညီ ဆောင်ရွက်တဲ့ အေဂျင်စီကိုပဲ ရွေးချယ်ပါ။
「ဒါကို သိချင်နေတာ!」 အမေးအဖြေ (Q&A)
မေး ၁- 送り出し機関 ကို ပေးရတဲ့ငွေက အရမ်းများနေတယ်၊ ဒါက ပုံမှန်ပဲလား?
ဖြေ- ဝန်ဆောင်ခဟာ နိုင်ငံအလိုက် စည်းကမ်းချက်တွေ ကွဲပြားနိုင်ပေမယ့်၊ သတ်မှတ်ထားတာထက် ပိုတဲ့ ငွေကြေးတွေ ဒါမှမဟုတ် "အာမခံကြေး (Deposit)" တောင်းတာကတော့ တားမြစ်ထားပါတယ်။ မသင်္ကာတာရှိရင် တစ်ယောက်တည်း မပူပါနဲ့၊ ဂျပန်က တိုင်ပင်ဆွေးနွေးရေးဌာန (OTIT စသည်) ဆီကို ဆက်သွယ်ပါ။
မေး ၂- 送り出し機関 ကို မဖြတ်ဘဲ ဂျပန်ကုမ္ပဏီနဲ့ တိုက်ရိုက် စာချုပ်ချုပ်လို့ ရပါသလား?
ဖြေ- 技能実習 ဆိုရင်တော့ မဖြစ်မနေ 送り出し機関 ကို ဖြတ်ရပါမယ်။ 特定技能 ဆိုရင်တော့ အခြေအနေအရ တိုက်ရိုက်ချုပ်လို့ရနိုင်ပေမယ့် စာရွက်စာတမ်းကိစ္စတွေက အရမ်းရှုပ်ထွေးတာကြောင့် ကျွမ်းကျင်တဲ့ 行政書士 ဒါမှမဟုတ် 登録支援機関 နဲ့ တိုင်ပင်ဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။
မေး ၃- ဂျပန်ရောက်သွားပြီးရင် 送り出し機関 နဲ့ ပတ်သက်မှု ရှိဦးမှာလား?
ဖြေ- ဂျပန်ရောက်သွားပြီးနောက်ပိုင်းမှာလည်း အခက်အခဲရှိရင် မိခင်နိုင်ငံက 送り出し機関 ဆီမှာ အကြံဉာဏ်တောင်းနိုင်ပါတယ်။ အေဂျင်စီကောင်းတွေဟာ သင်တို့ ဂျပန်မှာ အဆင်ပြေပြေ အလုပ်လုပ်နေရဲ့လားဆိုတာကို ဂျပန်က 監理団体 နဲ့အတူ အမြဲမပြတ် စောင့်ကြည့်ကူညီပေးကြပါတယ်။
အနှစ်ချုပ်
送り出し機関 ဆိုတာ လူကြီးမင်းတို့ရဲ့ ဂျပန်အိပ်မက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ 「ပထမဆုံး တံခါးချပ်」 ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ မှန်ကန်တဲ့ အသိပညာရှိပြီး ယုံကြည်ရတဲ့ လက်တွဲဖော်ကို ရွေးချယ်တာက ဂျပန်မှာ အောင်မြင်ဖို့ အတိုဆုံးလမ်းကြောင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
အကယ်၍ ဗီဇာကိစ္စတွေ ဒါမှမဟုတ် ဂျပန်ရဲ့ စည်းမျဉ်းတွေအကြောင်း အသေးစိတ် သိချင်တယ်ဆိုရင်တော့ "在留資格 (ဗီဇာ) ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင် 行政書士" ဆီမှာ အချိန်မရွေး တိုင်ပင်ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ သင်တို့ ဂျပန်ကို စိတ်အေးချမ်းသာစွာ လာနိုင်ဖို့ ကျွန်ုပ်တို့က အစွမ်းကုန် ကူညီပေးသွားမှာပါ။
