နိုင်ငံရပ်ခြားမှာ နေထိုင်ဖို့ ဒါမှမဟုတ် စီးပွားရေးလုပ်ဖို့ ပြင်ဆင်တဲ့အခါ လူတိုင်းနီးပါး ကြုံတွေ့ရလေ့ရှိတာကတော့ "စာရွက်စာတမ်း အခက်အခဲ" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဂျပန်နိုင်ငံမှာ ထုတ်ယူထားတဲ့ တရားဝင်အထောက်အထားတွေကို တခြားနိုင်ငံတစ်ခုခုမှာ တင်ပြဖို့ပြင်ဆင်တဲ့အခါ "アポスティーユ (Apostille) လိုအပ်ပါတယ်" လို့ အပြောခံရလို့ ဘာလုပ်ရမှန်းမသိ ဖြစ်ခဲ့ဖူးပါသလား။
"アポスティーユ ဆိုတာ ဘာလဲ", "ဘယ်နေရာမှာ ဘယ်လိုထုတ်ယူရမှာလဲ"
ဒီလိုမျိုး မရင်းနှီးတဲ့စကားလုံးကို စကြားရတဲ့အခါ စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ ရှိလာနိုင်ပါတယ်။ အမှန်တော့ ဒီ アポスティーユ ဆိုတာ ဂျပန်နိုင်ငံနဲ့ တခြားနိုင်ငံတွေကြားက စာရွက်စာတမ်းဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေကို ချောမွေ့စေဖို့အတွက် အလွန်အရေးပါတဲ့ "တံတား" တစ်ခုလိုပါပဲ။
ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ ခက်ခဲတဲ့ ဥပဒေစကားလုံးတွေကို အသုံးမပြုဘဲ アポスティーユ ရဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံ၊ ထုတ်ယူနည်းနဲ့ သတိထားရမယ့်အချက်တွေကို နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပြပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံရပ်ခြားကိစ္စတွေကို အဆင်ပြေပြေနဲ့ မြန်မြန်ဆန်ဆန် ဆောင်ရွက်ချင်တယ်ဆိုရင်တော့ ဒီဆောင်းပါးကို အဆုံးထိ ဖတ်ရှုပေးဖို့ တိုက်တွန်းလိုပါတယ်။
၁။ アポスティーユ ဆိုတာဘာလဲ - အလွယ်ပြောရရင် "စာရွက်စာတမ်းများအတွက် ပတ်စ်ပို့"
အတိုချုပ်ပြောရရင် အပိုစတိုင်း (アポスティーユ) ဆိုတာ ဂျပန်နိုင်ငံက ဌာနဆိုင်ရာတွေက ထုတ်ပေးလိုက်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းဟာ အစစ်အမှန်ဖြစ်ကြောင်း ဂျပန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထောက်ခံချက်ပေးတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
မူလကတော့ ဂျပန်မှာလုပ်ထားတဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေကို နိုင်ငံခြားမှာ တင်ပြတဲ့အခါ အဲဒီစာရွက်စာတမ်းဟာ အတုမဟုတ်ကြောင်း သက်သေပြဖို့အတွက် သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံရဲ့ ဂျပန်အခြေစိုက် သံရုံး ဒါမှမဟုတ် ကောင်စစ်ဝန်ရုံးမှာ "ကောင်စစ်ဝန်ထောက်ခံချက် (領事認証)" ရယူရလေ့ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီလုပ်ငန်းစဉ်က အချိန်ရော လူရော အများကြီး ပေးရပါတယ်။
ဒါကြောင့် ဒီအခက်အခဲတွေကို ဖြေရှင်းဖို့ "アポスティーユ" ဆိုတာ ပေါ်ပေါက်လာတာပါ။
ဒါဟာ "ဟိတ်ဂ် သဘောတူညီချက် (Hague Convention)" မှာ ပါဝင်တဲ့ နိုင်ငံအချင်းချင်းကြားမှာဆိုရင် သံရုံးကို အကူအညီတောင်းစရာမလိုဘဲ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ထောက်ခံချက် (အပိုစတိုင်း) ရှိရုံနဲ့ အဲဒီစာရွက်စာတမ်းကို တခြားနိုင်ငံမှာ တရားဝင် အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ ဒါဟာ စာရွက်စာတမ်းတွေအတွက် "နိုင်ငံတကာသုံး ပတ်စ်ပို့" လိုမျိုး အလုပ်လုပ်ပေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။
၂။ ဘယ်လိုအချိန်မျိုးမှာ アポスティーユ လိုအပ်တာလဲ
နေ့စဉ်ဘဝမှာ အောက်ပါအခြေအနေမျိုးတွေမှာ アポスティーユ ကို တောင်းခံလေ့ရှိပါတယ်။
-
အိမ်ထောင်ရေး၊ ကွာရှင်းပြတ်စဲခြင်း သို့မဟုတ် မွေးစာရင်းစတဲ့ လူမှုရေးဆိုင်ရာ စာရွက်စာတမ်းကိစ္စများ
-
နိုင်ငံခြားမှာ အလုပ်လုပ်ဖို့ ဒါမှမဟုတ် ကျောင်းတက်ဖို့ VISA လျှောက်ထားတဲ့အခါ
-
ဂျပန်ကုမ္ပဏီတွေက နိုင်ငံခြားမှာ ရုံးခွဲ ဒါမှမဟုတ် ကုမ္ပဏီအသစ် တည်ထောင်တဲ့အခါ
-
နိုင်ငံခြားမှာ အိမ်ခြံမြေ ဝယ်ယူရောင်းချတာ ဒါမှမဟုတ် ဘဏ်အကောင့်ဖွင့်တာ
စာရွက်စာတမ်း တင်ပြရမယ့်နေရာကနေ "ဂျပန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ အပိုစတိုင်း (アポスティーユ) ယူလာခဲ့ပါ" လို့ ညွှန်ကြားခံရတဲ့အခါမျိုး ဒါမှမဟုတ် အိမ်ထောင်စုစာရင်း (戸籍謄本)၊ နေထိုင်ကြောင်းထောက်ခံချက် (住民票) နဲ့ ကုမ္ပဏီမှတ်ပုံတင်မိတ္တူ (登記事項証明書) စတဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေကို နိုင်ငံခြားမှာ သုံးစွဲဖို့ လိုအပ်လာတဲ့အခါ ဒီလုပ်ငန်းစဉ်ကို ဆောင်ရွက်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၃။ "ဟိတ်ဂ် သဘောတူညီချက် (Hague Convention)" ဆိုတာဘာလဲ - ဘယ်နိုင်ငံတွေမှာ သုံးလို့ရလဲ
သတိထားရမှာက アポスティーユ ဟာ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအားလုံးမှာ အကျုံးဝင်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ "ဟိတ်ဂ် သဘောတူညီချက် (နိုင်ငံခြားအစိုးရ စာရွက်စာတမ်းများ ထောက်ခံချက်ရယူရန် မလိုသော သဘောတူညီချက်)" မှာ ပါဝင်တဲ့ နိုင်ငံအချင်းချင်းကြားမှာပဲ အကျုံးဝင်ပါတယ်။
လက်ရှိမှာ အမေရိကန်၊ အင်္ဂလန်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီ၊ တောင်ကိုရီးယား အပါအဝင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက နိုင်ငံနဲ့ ဒေသပေါင်း ၁၂၀ ကျော်ဟာ ဒီသဘောတူညီချက်မှာ ပါဝင်နေပါတယ်။
[သတိပြုရန်အချက်] စာရွက်စာတမ်း တင်ပြရမယ့်နိုင်ငံဟာ ဟိတ်ဂ်သဘောတူညီချက်မှာ မပါဝင်ဘူးဆိုရင် アポスティーユ ကို သုံးလို့မရပါဘူး။ အဲဒီအခါမှာတော့ အရင်အတိုင်းပဲ အဲဒီနိုင်ငံရဲ့ သံရုံး ဒါမှမဟုတ် ကောင်စစ်ဝန်ရုံးမှာ သွားရောက်ပြီး ထောက်ခံချက် ရယူရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၄။ アポスティーユ ရယူနည်း
တစ်ဦးချင်း လျှောက်ထားသူတွေအနေနဲ့ မိမိကိုယ်တိုင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှာ လျှောက်ထားနိုင်ပါတယ်။
၁။ တရားဝင်စာရွက်စာတမ်းများ ပြင်ဆင်ခြင်း - အိမ်ထောင်စုစာရင်း ဒါမှမဟုတ် ကုမ္ပဏီမှတ်ပုံတင် စတဲ့ လိုအပ်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေကို သက်ဆိုင်ရာ ရုံးတွေမှာ ထုတ်ယူပါ။ ၂။ 公証役場 (Notary Office) တွင် အတည်ပြုချက်ရယူခြင်း (လိုအပ်ပါက) - ကိုယ်ပိုင်စာချုပ် ဒါမှမဟုတ် လွှဲစာ (委任状) စတဲ့ ကိုယ်ပိုင်စာရွက်စာတမ်းတွေဆိုရင်တော့ အရင်ဆုံး 公証役場 မှာ သွားရောက် အတည်ပြုချက် ယူရပါမယ်။ ၃။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနသို့ လျှောက်ထားခြင်း - စာတိုက်ကနေတစ်ဆင့် ဒါမှမဟုတ် ရုံးကို ကိုယ်တိုင်သွားပြီး လျှောက်ထားနိုင်ပါတယ်။
※ လိုအပ်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းအသေးစိတ်နဲ့ ကုန်ကျစရိတ်တွေအတွက် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ တရားဝင် ဝဘ်ဆိုက်မှာ ကြိုတင် စစ်ဆေးပေးပါ။
၅။ အမေးများသော မေးခွန်းများ (Q&A)
Q1: စာရွက်စာတမ်းမှာ アポスティーユ ပါရင် ဘာသာပြန် (Translation) မလိုတော့ဘူးလား ဖြေ: မဟုတ်ပါဘူး။ အပိုစတိုင်းနဲ့ ဘာသာပြန်ဆိုတာ သီးခြားစီ ဖြစ်ပါတယ်။ စာရွက်စာတမ်း တင်ပြရမယ့် နိုင်ငံရဲ့ ဘာသာစကားနဲ့ ပြန်ဆိုထားတဲ့ "ဘာသာပြန်ထောက်ခံချက်ပါဝင်သော စာရွက်စာတမ်း" ကို တွဲလျက် တင်ပြရလေ့ရှိပါတယ်။ အပိုစတိုင်းက "စာရွက်စာတမ်းဟာ အစစ်အမှန်ဖြစ်ကြောင်း" သက်သေပြတာဖြစ်ပြီး ဘာသာပြန်ကတော့ "ဘာတွေရေးထားလဲဆိုတာကို နားလည်အောင်" လုပ်ပေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။
Q2: 行政書士 ကို အကူအညီတောင်းတာ ပိုကောင်းမလား ဖြေ: မိမိကိုယ်တိုင်လည်း လုပ်ဆောင်နိုင်ပေမယ့် နိုင်ငံတကာ စာရွက်စာတမ်းကိစ္စတွေမှာ အမှားအယွင်းမခံပါဘူး။ အထူးသဖြင့် ကုမ္ပဏီထောင်တာ ဒါမှမဟုတ် VISA လျှောက်တာလိုမျိုး အရေးကြီးကိစ္စတွေမှာ အမှားအယွင်းရှိခဲ့ရင် လုပ်ငန်းတွေ နှောင့်နှေးပြီး အခက်တွေ့နိုင်ပါတယ်။ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်ဖြစ်တဲ့ 行政書士 ကို အပ်နှံခြင်းဖြင့် အမှားအယွင်းတွေကို ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်ပြီး အချိန်ကုန် သက်သာစေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
Q3: アポスティーユ မှာ သက်တမ်းရှိပါသလား ဖြေ: ဥပဒေအရ အပိုစတိုင်း (アポスティーユ) ကိုယ်တိုင်မှာ သက်တမ်းသတ်မှတ်ချက် မရှိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ စာရွက်စာတမ်း လက်ခံမယ့်ဘက်က "ထုတ်ယူထားတာ ၃ လအတွင်း (ဒါမှမဟုတ် ၆ လအတွင်း) ဖြစ်ရမယ်" လို့ ကန့်သတ်ထားလေ့ ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် စာရွက်စာတမ်း ထုတ်ယူပြီးရင် အချိန်အကြာကြီး မဆိုင်းဘဲ အမြန်ဆုံး ဆောင်ရွက်တာက အကောင်းဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။
