နိုင်ငံတကာ လက်ထပ်ထိမ်းမြားမှုပြုလုပ်တဲ့အခါ မိမိတို့နှစ်ဦးရဲ့ ဘဝတင်မကဘဲ အပြန်အလှန် မိသားစုဝင်တွေနဲ့ပါ ဆက်ဆံရေး တိုးပွားလာတတ်ပါတယ်။ သို့သော် ဂျပန်နိုင်ငံနဲ့ မိမိတို့နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေတွေက ကွာခြားတဲ့အတွက် "扶養義務" လို့ခေါ်တဲ့ အလွန်နူးညံ့သိမ်မွေ့တဲ့ ပြဿနာမှာ ဘယ်လိုစည်းမျဉ်းတွေ အကျုံးဝင်မလဲဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး စိုးရိမ်ပူပန်သူတွေ မနည်းလှပါဘူး။
ဒီတစ်ခါမှာတော့ ဥပဒေရဲ့ ရှုပ်ထွေးတဲ့ အချက်အလက်တွေကိုပဲ မဖတ်ပြတော့ဘဲ၊ "တစ်စုံတစ်ရာ ဖြစ်လာခဲ့ရင်" ကိုယ်တွေက ဘယ်လိုအနေအထားမှာ ရှိနေမလဲဆိုတဲ့ ရှုထောင့်ကနေ နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပြပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၁။ "扶養義務" ဆိုတာ အဓိကဘာလဲ။
ရိုးရှင်းစွာ ပြောရရင် 扶養義務 ဆိုတာ "စီးပွားရေးအရ အခက်အခဲရှိနေတဲ့ မိသားစုဝင်တွေကို နေထိုင်မှုဘဝအတွက် ကူညီပေးရမယ့် တာဝန်" ဖြစ်ပါတယ်။ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 民法 အရ ဇနီးမောင်နှံ၊ မိဘနဲ့ သားသမီး၊ ပြီးတော့ မောင်နှမတွေက အပြန်အလှန် ကူညီစောင့်ရှောက်ရမယ့် တာဝန်ရှိတယ်လို့ သတ်မှတ်ထားပါတယ်။
သို့သော် တစ်ဖက်မှာ နိုင်ငံခြားသား ဖြစ်နေမယ်ဆိုရင် "ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 民法 ကအတိုင်းအဆမရှိ အကျုံးဝင်မှာလား" ဆိုတဲ့ မေးခွန်း ဖြစ်ပေါ်လာပါတယ်။ ကောက်ချက်ချရရင် "အဲဒီလူက ဘယ်မှာနေထိုင်လဲ" နဲ့ "ဇနီးမောင်နှံရဲ့ ပူးတွဲနိုင်ငံသားဖြစ်မှုက ဘာလဲ" ဆိုတဲ့အချက်ပေါ်မူတည်ပြီး အကျုံးဝင်တဲ့ ဥပဒေက ပြောင်းလဲသွားတယ်ဆိုတာက နိုင်ငံတကာ စည်းမျဉ်းတွေရဲ့ အခြေခံ ဖြစ်ပါတယ်။
၂။ "ဘယ်မှာနေထိုင်သလဲ" ဆိုတာက အဓိကသော့ချက်။
နိုင်ငံတကာ ပုဂ္ဂလိက ဥပဒေလောကမှာတော့ "扶養 တောင်းဆိုတဲ့သူ (အခွင့်အရေးရှိသူ)" က လက်ရှိ ဘယ်မှာနေထိုင်လဲ (ပုံမှန်နေထိုင်ရာနေရာ) ဆိုတာကို အလွန်အရေးကြီးတဲ့ အချက်အဖြစ် သတ်မှတ်ပါတယ်။
ဥပမာအားဖြင့် အိမ်ထောင်ဖက်ရဲ့ မိဘတွေက မိမိတို့နိုင်ငံမှာပဲ နေထိုင်နေမယ်ဆိုရင် အခြေခံအားဖြင့် "အဲဒီနိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေ" က အကျုံးဝင်ပါတယ်။ အဲဒီနိုင်ငံမှာ "ဆွေမျိုးတွေရဲ့ 扶養義務 ဟာ ဒီလောက်အထိပဲ" လို့ သတ်မှတ်ထားတယ်ဆိုရင် ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 民法 နဲ့ ကွာခြားနေပါစေ၊ အခြေခံအားဖြင့် အဲဒီနိုင်ငံရဲ့ စည်းမျဉ်းကိုပဲ လိုက်နာရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကတော့ လက်ရှိနေထိုင်နေတဲ့ ဒေသရဲ့ လူမှုပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ စီးပွားရေးအခြေအနေတွေနဲ့ ကိုက်ညီအောင် လုပ်ဆောင်တာဟာ အမျှတဆုံး ဖြစ်တယ်လို့ ယူဆထားလို့ ဖြစ်ပါတယ်။
၃။ ဂျပန်ဥပဒေ အကျုံးဝင်တဲ့ ကိစ္စရပ်တွေနဲ့ "公の秩序"
ဒါဆို ဂျပန်ဥပဒေက ဘယ်အချိန်မှာ အကျုံးဝင်မလဲ။ အခြေခံအားဖြင့် 扶養 တောင်းဆိုသူက "ဂျပန်မှာ နေထိုင်နေတယ် (ပုံမှန်နေထိုင်ရာနေရာ ရှိတယ်)" ဆိုတဲ့အချိန်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဂျပန်မှာ နေထိုင်နေတဲ့အတွက် ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 民法 စည်းမျဉ်းအတိုင်း ဆွေမျိုးတွေကြားက 扶養義務 ကို ဆုံးဖြတ်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
သို့သော် ဒီနေရာကနေစပြီး အနည်းငယ် ရှုပ်ထွေးသွားပါပြီ။ နိုင်ငံခြားဥပဒေ အကျုံးဝင်တဲ့ အခြေအနေမှာတောင်မှ အဲဒီနိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေအတိုင်း အတိုင်းအဆမရှိ အသုံးပြုလိုက်မယ်ဆိုရင် "အလွန်မဆီလျော်တဲ့ ရလဒ်တွေ" ထွက်လာနိုင်တဲ့ အခြေအနေမျိုး ရှိပါတယ်။
ဥပမာအားဖြင့်
-
"နိုင်ငံခြားဥပဒေအရ 扶養義務 ဘာတစ်ခုမှ လက်မခံဘူး"
-
"စီးပွားရေးအရ အရမ်းအခက်အခဲဖြစ်နေတာကို စနစ်အရ ကူညီပေးလို့မရဘူး" ဆိုတဲ့ အခြေအနေမျိုးပါ။
ဒီလိုအချိန်မျိုးမှာ ဂျပန်ဥပဒေအရ "公の秩序" (အများပြည်သူဆိုင်ရာ စည်းကမ်း) နဲ့ ဆန့်ကျင်တယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်နဲ့ နိုင်ငံခြားဥပဒေ အသုံးပြုမှုကို ပယ်ဖျက်ပြီး နောက်ဆုံးမှာ ဂျပန်ဥပဒေကို အသုံးပြုပြီး ကူညီဖြေရှင်းပေးတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်မျိုး ရှိပါတယ်။ ဒါကတော့ "အခက်အခဲဖြစ်နေတဲ့ မိသားစုကို လမ်းဘေးမပစ်ထားရဘူး" ဆိုတဲ့ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ရှုထောင့်ကို ဥပဒေထက် ပိုဦးစားပေးတဲ့ အခြေအနေ ဖြစ်ပါတယ်။
【ဖတ်ရှုသူများရဲ့ သိချင်စိတ်ကို ဖြေရှင်းပေးမယ့် Q&A ကဏ္ဍ】
Q1. အိမ်ထောင်ဖက်ရဲ့ မိဘတွေ ဂျပန်ကို ရောက်လာပြီး နေထိုင်ကြပါပြီ။ ကျွန်တော်က သူတို့ကို ထောက်ပံ့ပေးရမယ့် တာဝန်ရှိလား?
A. အိမ်ထောင်ဖက်ရဲ့ မိဘတွေဟာ 民法 အရ "ဆွေမျိုး" ဖြစ်ပေမယ့် တိုက်ရိုက်သွေးရင်းသားတွေတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် အခြေခံအားဖြင့် အလိုအလျောက် 扶養義務 တာဝန် ပေါ်ပေါက်လာတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ သို့သော် 家庭裁判所 က "အထူးအခြေအနေ" ရှိတယ်လို့ အသိအမှတ်ပြုလိုက်မယ်ဆိုရင်တော့ 扶養 တာဝန် ပေါ်ပေါက်လာနိုင်တဲ့ အလားအလာ လုံးဝမရှိဘူးလို့ မဆိုနိုင်ပါဘူး။ ဥပဒေအရ တာဝန်ထက် မိသားစုဝင်တစ်ယောက်အနေနဲ့ "ကိုယ်ကျင့်တရားအရနဲ့ လက်တွေ့ကျတဲ့ တာဝန်" အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးပါ၊ အထူးသဖြင့် ဂျပန်မှာ နေထိုင်မှုဘဝကို အတူမျှဝေနေချိန်မှာ ဒီတာဝန်က ပိုပြီး ခိုင်မာလာတယ်လို့ ယူဆနိုင်ပါတယ်။
Q2. နိုင်ငံခြားမှာ နေထိုင်တဲ့ ခင်ပွန်း/ဇနီးရဲ့ မောင်နှမတွေက ဖျားနာပြီး အလုပ်မလုပ်နိုင် ဖြစ်နေပါတယ်။ ဂျပန်ကနေ ငွေလွှဲပေးရမယ့် တာဝန်ရှိလား?
A. ဒါကလည်း "ဘယ်မှာနေထိုင်လဲ" ဆိုတဲ့အချက်က အဓိကပါပဲ။ နိုင်ငံခြားမှာ နေထိုင်နေမယ်ဆိုရင် အခြေခံအားဖြင့် အဲဒီနိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေကိုပဲ ဦးစားပေးပါတယ်။ အဲဒီနိုင်ငံမှာ မောင်နှမတွေကြားက 扶養義務 ကို လက်မခံထားဘူးဆိုရင် ဥပဒေအရ တာဝန်ချက်ချင်း ထမ်းဆောင်ရဖို့ အလားအလာ နည်းပါတယ်။ သို့သော် အထက်မှာ ပြောခဲ့သလိုပဲ သူတို့က အရမ်းအခက်အခဲ ဖြစ်နေပြီး ဂျပန်မှာ နေထိုင်တဲ့ စုံတွဲမှာလည်း လုံလောက်တဲ့ စီးပွားရေး တတ်နိုင်မှု ရှိနေမယ်ဆိုရင်တော့ အခြေအနေအရ ဥပဒေဘောင်ထက်ကျော်လွန်ပြီး ကူညီပေးဖို့ လိုအပ်တဲ့ အခြေအနေမျိုးလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။
Q3. နိုင်ငံတကာ လက်ထပ်ထိမ်းမြားမှုမှာ ကွာရှင်းလိုက်ရင် ဆွေမျိုးတွေအပေါ်မှာရှိတဲ့ 扶養義務 က ပျောက်ပျက်သွားမလား?
A. ကွာရှင်းခြင်းဟာ ခင်ပွန်းဇနီးအဖြစ်မှ အဆုံးသတ်လိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အိမ်ထောင်ဘက်ရဲ့ မိသားစုနဲ့ ဆက်သွယ်မှု (ယောက္ခမ/မောင်နှမတွေနဲ့ ဆက်ဆံရေး) လည်း ကွာရှင်းခြင်းနဲ့အတူ အဆုံးသတ်သွားပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကွာရှင်းပြီးနောက်မှာ အခြေခံအားဖြင့် ယခင်အိမ်ထောင်ဖက်ရဲ့ ဆွေမျိုးတွေအပေါ်မှာ ရှိတဲ့ 扶養義務 လည်း ပျောက်ပျက်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ သို့သော် ဆွေမျိုးတော်စပ်မှု မဟုတ်ဘဲ တစ်ဦးချင်းစီကြားမှာ အကြွေးတင်တာမျိုးတွေ ရှိနေမယ်ဆိုရင်တော့ ဒါက သီးသန့်ကိစ္စဖြစ်တဲ့အတွက် ကွာရှင်းတဲ့အချိန်မှာ ငွေကြေးကိစ္စတွေကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ဖြစ်အောင် လုပ်ထားဖို့က အရေးကြီးပါတယ်။
၄။ မစိုးရိမ်ခင် ကျွမ်းကျင်သူနဲ့ တိုင်ပင်ပါ။
"ဥပဒေရဲ့ သဘောတရားတော့ နားလည်ပါပြီ၊ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော့်အခြေအနေက ဘယ်လိုဖြစ်မလဲ?" "မိသားစုဝင်တွေကို ဗီဇာလျှောက်ပေးတာနဲ့ နောင်လာမယ့် စားဝတ်နေရေးအတွက် ကူညီပေးတာကို တွဲပြီး စဉ်းစားချင်ပါတယ်"
ဒီလို စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေကို ရင်မှာပိုက်ထားရင်းနဲ့တော့ ဂျပန်မှာ နေထိုင်တဲ့ဘဝက စိတ်အေးချမ်းသာ ရှိမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ 扶養義務 ရဲ့ ကိစ္စဟာ မိသားစုရဲ့ ခံစားချက်တွေပါ ရောထွေးနေတတ်တဲ့အတွက် အလွန်နူးညံ့သိမ်မွေ့ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဂျပန်ရဲ့ 入管手続 မှာ ဆွေမျိုးတွေကို ခေါ်ယူတဲ့အခါ "ဘယ်သူက ဘယ်လို ထောက်ပံ့ပေးမှာလဲ (စီးပွားရေး တတ်နိုင်မှု)" ဆိုတာက စိစစ်ရေးရဲ့ အဓိက အချက်ဖြစ်ပါတယ်။
အနာဂတ်မှာ မိသားစုတွေကို ခေါ်ယူဖို့ ဒါမှမဟုတ် ဘဝအတွက် အစီအစဉ်ဆွဲဖို့ စိုးရိမ်နေတယ်ဆိုရင်တော့ ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။ ဥပဒေဆိုင်ရာ ရှုထောင့်တင်မကဘဲ 入管手続 ရဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်ကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားပြီး အကြံပေးနိုင်ပါတယ်။
သင့်ရဲ့ နိုင်ငံတကာ လက်ထပ်ထိမ်းမြားမှုဘဝကို ပိုပြီး တောက်ပပြီး စိတ်အေးချမ်းသာ ရှိစေဖို့ ကျွန်ုပ်တို့ အစွမ်းကုန် ကူညီပေးပါမယ်။
