မင်္ဂလာပါ ခင်ဗျာ။ ကျွန်တော်ကတော့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 在留資格 (Visa) နဲ့ ပတ်သက်ပြီး အထူးပြု လုပ်ကိုင်ပေးနေတဲ့ 行政書士 တစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။
ဂျပန်မှာ နေထိုင်နေကြတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေအတွက် အစိုးရိမ်ရဆုံးကတော့ မိမိရဲ့ 在留資格 (ဗီဇာ) အပယ်ခံရမှာ (သို့မဟုတ်) အဖျက်သိမ်းခံရမှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ မကြာသေးခင်က အယူအဆအမှားတစ်ခု ပျံ့နေတာကို ကြားမိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ "အိမ်ပြောင်းပြီးရင် 入管 ကို လိပ်စာအသစ် မပေးဘဲ ပုန်းနေရင် သူတို့ဆီက အကြောင်းကြားစာလည်း ရောက်လာမှာ မဟုတ်ဘူး၊ အဲဒါဆို ဗီဇာအဖျက်ခံရမှာကို စိုးရိမ်စရာ မလိုတော့ဘူး" ဆိုတဲ့ အချက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ တကယ်တမ်းမှာတော့ ဒါဟာ လုံးဝ မဟုတ်ပါဘူး။ သင် ဘယ်လောက်ပဲ ပုန်းနေပါစေ၊ ဥပဒေကြောင်းအရ သင့်ရဲ့ 在留資格 ကို ပယ်ဖျက်ပစ်လို့ ရပါတယ်။
ဒီနေ့မှာတော့ လိပ်စာဖုံးကွယ်ထားတဲ့သူတွေအပေါ် ဘယ်လိုမျိုး အရေးယူ ဆောင်ရွက်တတ်သလဲဆိုတဲ့ ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ အချက်နဲ့ လူတိုင်း သိထားသင့်တဲ့ မှန်ကန်တဲ့ ဗဟုသုတတွေကို ရှင်းပြပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၁။ 在留資格 ကို ဘယ်လို ဆုံးဖြတ်ပြီး ပယ်ဖျက်တာလဲ?
ပထမဆုံး သိထားရမှာက 在留資格 ကို စိတ်ထင်တိုင်း ပယ်ဖျက်လို့ မရပါဘူး။ 入管法 ဆိုတဲ့ ဥပဒေအရ 法務大臣 (တကယ်တမ်းမှာတော့ 出入国在留管理局) ကနေ သက်ဆိုင်ရာ ကာယကံရှင်ဆီကို "သင့်ရဲ့ ဗီဇာကို ပယ်ဖျက်လိုက်ပါပြီ" ဆိုတဲ့ 通知書 (အကြောင်းကြားစာ) ပေးပို့ပြီးမှသာ အာဏာတည်တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ပုံမှန်အားဖြင့်တော့ ဒီစာကို အိမ်လိပ်စာဆီကို စာတိုက်ကနေ ပို့ပါတယ်။ ဒီစာကို လက်ခံရရှိမှသာ ကာယကံရှင်အနေနဲ့ ပြန်လည် ရှင်းပြခွင့် (သို့မဟုတ်) ကန့်ကွက်ခွင့် (意見の聴取) ကို ရရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါက စည်းမျဉ်းတစ်ခုပါပဲ။
၂။ "ထွက်ပြေးနေရင် စာမရနိုင်ဘူး" ဆိုတာ အမှားကြီးပါ! 「公示送達」 ရဲ့ လုပ်ဆောင်ပုံ
ဒါဆိုရင် အိမ်လိပ်စာကို ဖုံးကွယ်ပြီး 入管 က ပို့တဲ့စာကို မယူဘဲ နေရင် ဘာဖြစ်မလဲ?
ဂျပန်ဥပဒေမှာ လူတစ်ယောက်ဟာ ဘယ်မှာ နေမှန်း ရှာမရတဲ့ အခြေအနေမျိုးအတွက် 「公示送達」 (အများသိအောင် ကြေညာခြင်း) ဆိုတဲ့ စနစ်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ ဒါကတော့ 法務省 (သို့မဟုတ်) 入管 ရဲ့ ကြေညာချက် ပုဒ်မတွေမှာ "သင့်အတွက် ပေးစရာစာ ရှိတယ်၊ လာယူပါ" ဆိုတဲ့ အကြောင်းအရာကို ကပ်ထားလိုက်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီလို ကပ်ထားပြီး ၂ ပတ် ပြည့်သွားတာနဲ့ သင် အဲဒီစာကို မြင်သည်ဖြစ်စေ၊ မမြင်သည်ဖြစ်စေ၊ စာကို လက်ခံရရှိသည်ဖြစ်စေ၊ မရရှိသည်ဖြစ်စေ "ဥပဒေအရ သင့်ဆီကို စာရောက်သွားပြီ" လို့ သတ်မှတ်လိုက်ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာပဲ သင့်ရဲ့ 在留資格 ပယ်ဖျက်ခြင်းဟာ တရားဝင် အတည်ဖြစ်သွားပါတယ်။
ဆိုလိုတာက သင် ဘာမှ မသိလိုက်ရဘဲနဲ့ သင့်ရဲ့ ဗီဇာဟာ ဥပဒေကြောင်းအရ ပျက်ပြယ်သွားတာမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
၃။ 入管 က သေချာ စုံစမ်းစစ်ဆေးပါတယ်
"စာတစ်ခါ ပြန်လာတာနဲ့ ချက်ချင်း 公示送達 လုပ်လိုက်တာလား?" ဆိုပြီး စိုးရိမ်နိုင်ပါတယ်။ အမှန်ကတော့ 入管 ဘက်ကလည်း တော်တော်လေး သတိထားပြီး လုပ်ဆောင်ပါတယ်။
စာတိုက်ကနေ စာတစ်ခါ ပြန်လာရုံနဲ့ ချက်ချင်း ကြေညာချက် ကပ်တာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ 入管 ဝန်ထမ်းတွေက သင် အမှန်တကယ် နေထိုင်ခြင်း ရှိ၊ မရှိကို သွားရောက် စစ်ဆေးတာတွေ၊ ပတ်ဝန်းကျင်က လူတွေကို မေးမြန်းတာတွေ စသဖြင့် ဥပဒေနဲ့အညီ သေချာ စုံစမ်းပါတယ်။
အဲဒီလို စုံစမ်းလို့မှ ရှာမရတော့တဲ့ အခါမျိုးမှာမှ နောက်ဆုံးအဆင့်အနေနဲ့ 公示送達 ကို လုပ်ဆောင်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို လုပ်ဆောင်ပြီးသွားရင် သင်ဟာ ဘာမှ မသိလိုက်ဘဲနဲ့ "တရားမဝင် နေထိုင်သူ" (Overstay) ဖြစ်သွားနိုင်တဲ့ အန္တရာယ် ရှိပါတယ်။
၄။ ချွင်းချက် - 難民の認定 ရရှိထားသူများ
ဒီ 公示送達 စနစ်မှာ ချွင်းချက် တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ 難民の認定 (ဒုက္ခသည်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရသူ) တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ အခြေအနေကို ထောက်ထားပြီး လိပ်စာရှာမရရုံနဲ့တင် 公示送達 တစ်ခုတည်းနဲ့ ဗီဇာကို ပယ်ဖျက်လို့ မရဘူးလို့ သတ်မှတ်ထားပါတယ်။
၅။ လိပ်စာမပြောင်းခြင်းရဲ့ အန္တရာယ်
တကယ်တမ်းတော့ အိမ်ပြောင်းပြီး ၁၄ ရက်အတွင်း 入管 နဲ့ မြို့နယ်ရုံးတွေမှာ လိပ်စာမပြောင်းတာဟာ ကိုယ်တိုင်က 在留資格 အဖျက်ခံရမယ့် အကြောင်းအရင်း တစ်ခုကို ဖန်တီးလိုက်တာနဲ့ အတူတူပါပဲ။
လိပ်စာဖုံးကွယ်တာဟာ ပြဿနာကို ဖြေရှင်းတာ မဟုတ်ဘဲ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးလို့ မရတော့တာအပြင် ဂျပန်ကနေ နှင်ထုတ်ခံရမယ့် (Deport) အခြေအနေကို ကိုယ့်ဖာသာကိုယ် တွန်းပို့နေသလို ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။
【Q&A】သိချင်နေတဲ့ မေးခွန်းများ
Q1: 入管 က ပို့တဲ့စာကို မယူဘဲ နေရင် ဂျပန်မှာ ဆက်နေလို့ ရမလား?
A1: လုံးဝ မရပါဘူး။ အထက်မှာ ရှင်းပြခဲ့တဲ့ 公示送達 စနစ်အရ သင်စာမယူလည်း ဗီဇာက ပျက်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဗီဇာပျက်ပြီးနောက်မှာ ရဲ (သို့မဟုတ်) 入管 နဲ့ တွေ့ရင် ချက်ချင်း အဖမ်းခံရပြီး ပြန်လည် နှင်ထုတ်ခံရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပုန်းနေခြင်းဟာ ကိုယ့်ဘဝကိုယ် ဒုက္ခပေးနေတာနဲ့ အတူတူပါပဲ။
Q2: သူငယ်ချင်းအိမ်မှာ ကပ်နေပြီး လိပ်စာမတင်ထားဘူး၊ အဲဒါ မိနိုင်လား?
A2: မိဖို့ အခွင့်အလမ်း တော်တော်များပါတယ်။ အခုခေတ် 入管 ရဲ့ စနစ်တွေက အရမ်း ခေတ်မီနေပါပြီ။ သင့်ရဲ့ 税金 (အခွန်) နဲ့ 健康保険 (ကျန်းမာရေးအာမခံ) ပေးဆောင်မှုတွေ၊ အလုပ်လုပ်ကိုင်တဲ့ အချက်အလက်တွေကနေတစ်ဆင့် သင် ဘယ်မှာ ရှိနေသလဲဆိုတာကို ခန့်မှန်းလို့ ရပါတယ်။ နောက်ပြီး လိပ်စာမတင်တာ ရက်ပေါင်း ၉၀ ကျော်သွားရင် ဗီဇာအဖျက်ခံရဖို့ လုံလောက်တဲ့ အကြောင်းပြချက် ဖြစ်သွားပါတယ်။
Q3: မသိဘဲနဲ့ ဗီဇာအဖျက်ခံလိုက်ရရင် ပြန်လုပ်လို့ ရမလား?
A3: တော်တော်လေး ခက်ခဲသွားပါလိမ့်မယ်။ 公示送達 နဲ့ ဗီဇာအဖျက်ခံရတယ်ဆိုတာဟာ "ဥပဒေကို မလိုက်နာဘူး (လိပ်စာမတင်ဘူး)" ဆိုတဲ့ အချက်က မှတ်တမ်းမှာ ကျန်နေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီနောက်ပိုင်း ဂျပန်ဗီဇာ ပြန်လျှောက်ရင်လည်း စစ်ဆေးမှုတွေက အရမ်း တင်းကျပ်သွားမှာ ဖြစ်သလို ဂျပန်ကို ပြန်လာဖို့ကလည်း တော်တော်လေး မလွယ်ကူတော့ပါဘူး။
အနှစ်ချုပ် - စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်ခြင်းက သင့်ကို အကာအကွယ်ပေးပါလိမ့်မယ်
ဂျပန်မှာ ရေရှည်နဲ့ စိတ်အေးချမ်းသာစွာ နေထိုင်နိုင်မယ့် တစ်ခုတည်းသော နည်းလမ်းကတော့ စည်းကမ်းကို လိုက်နာဖို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အကယ်၍ တစ်စုံတစ်ရာသော အကြောင်းကြောင့် လိပ်စာတင်ဖို့ အခက်အခဲ ရှိနေရင် ပုန်းမနေပါနဲ့၊ ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ တိုင်ပင်ပါ။
ကျွန်တော်တို့ 行政書士 တွေဟာ သင့်ဘက်ကနေ ရပ်တည်ပြီး ဥပဒေကြောင်းအရ ဘယ်လို အဆင်ပြေအောင် လုပ်ဆောင်နိုင်မလဲဆိုတာကို အတူတူ စဉ်းစားပေးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ နောက်မကျခင် မှန်ကန်တဲ့ ခြေလှမ်းကို လှမ်းကြပါစို့။
