မင်္ဂလာပါ။ ကျွန်တော်ကတော့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ နေထိုင်ခွင့်ဗီဇာ (VISA) ဆိုင်ရာကိစ္စရပ်တွေကို ကျွမ်းကျင်စွာ ဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ 行政書士 တစ်ဦးဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့မှာတော့ ဂျပန်နိုင်ငံက ၄ နှစ်သင်တမ်း တက္ကသိုလ်တွေမှာ တက်ရောက်မယ့် ကျောင်းသားတွေအတွက် "ဗီဇာသက်တမ်း" ဘယ်လိုသတ်မှတ်သလဲဆိုတာကို အသေးစိတ် ရှင်းပြပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။
ဂျပန်တက္ကသိုလ်တစ်ခုမှာ ကျောင်းဝင်ခွင့်ရလို့ "အကောင်းဆုံး ကြိုးစားတော့မယ်" လို့ အားခဲထားပေမဲ့လည်း ပထမဆုံးရတဲ့ ဗီဇာသက်တမ်းက တိုနေမယ်ဆိုရင် ဗီဇာသက်တမ်းတိုးဖို့ကိစ္စတွေကြောင့် စိတ်ပူတတ်ကြပါတယ်။ တကယ်တော့ တက္ကသိုလ်တက်တဲ့အခါ ဗီဇာသက်တမ်းဟာ လူတိုင်းအတွက် တစ်ပြေးညီမဟုတ်ပါဘူး။ မိမိရဲ့ "အခြေအနေ" နဲ့ "ကျောင်းကိစ္စ ဆောင်ရွက်ပုံ" ပေါ်မူတည်ပြီး ၁ နှစ်ကနေ ၄ နှစ်အထိ ကွာခြားသွားနိုင်ပါတယ်။
ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ 出入国在留管理局 (လဝက) က ဘယ်လိုစံနှုန်းတွေနဲ့ သက်တမ်းကို ဆုံးဖြတ်သလဲဆိုတာနဲ့ သက်တမ်းရှည်ရှည်ရဖို့အတွက် အရေးကြီးတဲ့အချက်တွေကို ပြောပြပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။
၁။ တက္ကသိုလ်စတက်တဲ့အခါ ပထမဆုံး ဘယ်လောက်သက်တမ်း ရနိုင်သလဲ။
ဂျပန်က ၄ နှစ်သင်တမ်း တက္ကသိုလ်တက်ဖို့အတွက် ဂျပန်ကို အသစ်ဝင်ရောက်လာတဲ့အခါ ပထမဆုံးရရှိမယ့် သက်တမ်းကို အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် ၂ မျိုး ခွဲခြားနိုင်ပါတယ်။
-
အစိုးရပညာတော်သင်ကျောင်းသားများ (သို့မဟုတ်) အစိုးရစေလွှတ်ချက်ဖြင့် လာသူများ: ပုံမှန်အားဖြင့် ကျောင်းဆင်းမယ့်အချိန်အထိ 「၄ နှစ်」 သို့မဟုတ် 「၄ နှစ် ၃ လ」 သက်တမ်းကို တစ်ခါတည်း ရရှိတတ်ပါတယ်။
-
မိမိအစီအစဉ်ဖြင့် လာရောက်ပညာသင်ကြားသူများ: အများအားဖြင့် 「၂ နှစ်」 သို့မဟုတ် 「၂ နှစ် ၃ လ」 သက်တမ်းကို ရရှိလေ့ရှိပါတယ်။
၄ နှစ်တက်ရမယ့် တက္ကသိုလ်ဖြစ်ပါလျက်နဲ့ ဘာလို့ ၄ နှစ်စာ တစ်ခါတည်းမရတာလဲလို့ ထင်စရာရှိပါတယ်။ ဒါဟာ 出入国在留管理局 အနေနဲ့ ပထမ ၂ နှစ်အတွင်း ကျောင်းသားရဲ့ အခြေအနေကိုအရင်ကြည့်ပြီး ပြဿနာမရှိမှသာ ကျန်တဲ့သက်တမ်းကို ဆက်တိုးပေးချင်တဲ့ သဘောဖြစ်ပါတယ်။
၂။ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးတဲ့အခါ (Renewal) သက်တမ်းသတ်မှတ်ပုံ
ဂျပန်မှာရှိနှင့်ပြီးသားသူ (ဥပမာ- ဘာသာစကားကျောင်းကနေ တက္ကသိုလ်တက်မယ့်သူ) ဒါမှမဟုတ် အခုရှိနေတဲ့ ဗီဇာကို သက်တမ်းတိုးမယ့်သူတွေဆိုရင်တော့ ပိုပြီး အသေးစိတ် စစ်ဆေးခံရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ အရှည်ဆုံးဖြစ်တဲ့ 「၄ နှစ် ၃ လ」 သက်တမ်း ရ၊ မရ ဆိုတာ ဆုံးဖြတ်မှာဖြစ်ပါတယ်။
အရှည်ဆုံး 「၄ နှစ် ၃ လ」 ရရှိနိုင်မယ့် အခြေအနေများ
အောက်ပါအချက်တွေကို ပြည့်စုံအောင် ဆောင်ရွက်ထားမယ်ဆိုရင် သက်တမ်းရှည်ရှည်ရဖို့ ပိုလွယ်ကူပါလိမ့်မယ်။ ၁။ ကျောင်းစာ成績 (Grade) ကောင်းမွန်ခြင်း: ကျောင်းကို ပုံမှန်တက်ပြီး သင်ခန်းစာယူနစ် (Credits) တွေကို သေချာရယူထားဖို့က အခြေခံအကျဆုံးဖြစ်ပါတယ်။ ၂။ 出入国在留管理局 သို့ အကြောင်းကြားရန် ပျက်ကွက်မှုမရှိခြင်း: အိမ်ပြောင်းတဲ့အခါ 住所変更 လုပ်ဖို့နဲ့ ကျောင်းပြောင်းတဲ့အခါ 所属機関に関する届出 လုပ်ဖို့တွေကို သတ်မှတ်ရက်အတွင်း လုပ်ဆောင်ထားရပါမယ်။ ၃။ 素行が良い (အကျင့်စာရိတ္တကောင်းမွန်ခြင်း): 資格外活動 (アルバイト) လုပ်တဲ့အချိန်ကို တိတိကျကျ လိုက်နာတာမျိုး အပါအဝင် ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေတွေကို သေချာလိုက်နာဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
ဗီဇာသက်တမ်းတိုသွားနိုင်တဲ့ အခြေအနေများ (ဥပမာ ၁ နှစ် ၃ လ စသဖြင့်)
အောက်ပါအချက်တွေရှိရင်တော့ သက်တမ်းဟာ ၁ နှစ် ၃ လ စသဖြင့် တိုတိုလေးပဲ ရတတ်ပါတယ်။
-
住所変更 ဒါမှမဟုတ် ကျောင်းနဲ့ပတ်သက်တဲ့ 変更届 တွေကို တင်ဖို့မေ့တာ၊ ဒါမှမဟုတ် နောက်ကျမှတင်တာ။
-
ကျောင်းတက်ရက်မပြည့်တာ၊ ဒါမှမဟုတ် စာမေးပွဲကျတာတွေကြောင့် ပညာသင်ကြားဖို့ စိတ်မပါဘူးလို့ ယူဆခံရတာ။
-
အရင်က アルバイト အချိန်ပို လုပ်ခဲ့တဲ့မှတ်တမ်းရှိတာ။
၃။ 【အရေးကြီးချက်】 ဗီဇာသက်တမ်းအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိတဲ့ "တာဝန် ၃ ရပ်"
ကျောင်းသားတစ်ယောက်အနေနဲ့ မိမိရဲ့အဓိကရည်ရွယ်ချက်ဖြစ်တဲ့ "စာသင်ကြားခြင်း" ကို သေချာလုပ်နေရဲ့လားဆိုတာကို 出入国在留管理局 က အသေအချာ စစ်ဆေးပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အောက်ပါ ၃ ချက်ဟာ နောက်တစ်ကြိမ်သက်တမ်းတိုးတဲ့အခါ ဘယ်နှစ်နှစ်ရမလဲဆိုတာနဲ့ တိုက်ရိုက်သက်ဆိုင်ပါတယ်။
(၁) ကျောင်းနှင့်ပတ်သက်သော အကြောင်းကြားစာများ
တက္ကသိုလ်ကနေ ဘွဲ့ရတဲ့အခါ၊ ကျောင်းထွက်တဲ့အခါ ဒါမှမဟုတ် တခြားကျောင်းကို ပြောင်းတဲ့အခါ ၁၄ ရက်အတွင်း 出入国在留管理局 ကို အကြောင်းကြားရပါမယ်။ ဒါကိုမေ့သွားရင် "စည်းကမ်းမလိုက်နာသူ" လို့ သတ်မှတ်ခံရပြီး ဗီဇာသက်တမ်းတိုသွားစေတဲ့ အကြောင်းရင်း ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
(၂) အချိန်ပိုင်းအလုပ်ချိန် (တစ်ပတ် ၂၈ နာရီ စည်းကမ်း)
ကျောင်းသားဗီဇာနဲ့သူတွေဟာ 資格外活動許可 လျှောက်ထားပြီးရင် アルバイト လုပ်လို့ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မူအားဖြင့် တစ်ပတ်ကို ၂၈ နာရီထက် မပိုရပါဘူး။ နွေရာသီကျောင်းပိတ်ရက်ရှည်တွေမှာတော့ တစ်ရက် ၈ နာရီအထိ လုပ်ခွင့်ရှိပေမဲ့ ပုံမှန်အချိန်မှာ ပိုလုပ်မိရင်တော့ "တရားမဝင်အလုပ်လုပ်ကိုင်မှု" ဖြစ်သွားပြီး ဗီဇာသက်တမ်းတိုးမရဘဲ နေရပ်ပြန်ရတဲ့အထိ ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။
(၃) ပညာသင်ကြားမှု အခြေအနေ
成績証明書 နဲ့ 出席証明書 တွေကို အမြဲစစ်ဆေးခံရမှာဖြစ်ပါတယ်။ စာမေးပွဲတွေ အများကြီးကျလို့ ကျောင်းနှစ်ထပ်ရမယ့် အခြေအနေမျိုးဆိုရင် "တကယ်ပဲ ဘွဲ့ရမှာလား" ဆိုပြီး သံသယဖြစ်ခံရတတ်ပြီး ဗီဇာသက်တမ်းကို ၁ နှစ်ချင်းစီပဲ ချပေးတာမျိုးတွေ ကြုံရနိုင်ပါတယ်။
၄။ သိထားသင့်သည့် Q&A
Q1: ဘွဲ့နှင်းသဘင်က မတ်လမှာဖြစ်ပြီး ဗီဇာသက်တမ်းက ဧပြီလအထိ ရှိနေပါတယ်။ ဘွဲ့ရပြီးရင် ဧပြီလကုန်အထိ ဂျပန်မှာ လည်ပတ်လို့ရမလား။
A1: သတိထားဖို့ လိုပါတယ်။ ဗီဇာသက်တမ်း ကျန်နေသေးရင်တောင် ကျောင်းကနေ ဘွဲ့ရလိုက်ပြီဆိုတာနဲ့ "ကျောင်းသား" အနေနဲ့ နေထိုင်မှုဟာ ပြီးဆုံးသွားပါပြီ။ ဘွဲ့ရပြီးနောက်ပိုင်း ဂျပန်မှာ ဆက်နေပြီး လည်ပတ်ချင်တယ်ဆိုရင်တော့ မူလက 短期滞在 (ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်ဗီဇာ) စသဖြင့် ပြောင်းလဲဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဘွဲ့ရပြီးရင် アルバイト လုပ်လို့မရတော့တဲ့အတွက် အမြန်ဆုံးနေရပ်ပြန်ဖို့ ဒါမှမဟုတ် အလုပ်ဗီဇာအဖြစ် ပြောင်းလဲဖို့ ပြင်ဆင်ထားသင့်ပါတယ်။
Q2: အလုပ် ၂ နေရာမှာ ခွဲလုပ်နေပါတယ်။ တစ်နေရာကို ၂၀ နာရီစီဆိုရင် ရမလား။
A2: လုံးဝမရပါဘူး။ "တစ်ပတ် ၂၈ နာရီ" ဆိုတာဟာ အလုပ်အားလုံး စုစုပေါင်းလုပ်တဲ့အချိန်ကို ပြောတာဖြစ်ပါတယ်။ ဆိုင် A မှာ ၂၀ နာရီ၊ ဆိုင် B မှာ ၂၀ နာရီဆိုရင် စုစုပေါင်း ၄၀ နာရီဖြစ်သွားတဲ့အတွက် ဥပဒေချိုးဖောက်ရာ ရောက်ပါတယ်။ 出入国在留管理局 က အခွန်မှတ်တမ်းတွေကနေတစ်ဆင့် သင့်ရဲ့ဝင်ငွေနဲ့ အလုပ်လုပ်ချိန်ကို သိရှိနိုင်တဲ့အတွက် လိမ်ညာလို့မရပါဘူး။ နောက်တစ်ကြိမ် ဗီဇာတိုးတဲ့အခါ ပယ်ချခံရဖို့ အခွင့်အလမ်း အလွန်များပါတယ်။
Q3: တက္ကသိုလ်မှာ တစ်နှစ် ကျောင်းနှစ်ထပ်သွားပါတယ်။ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးလို့ ရမလား။
A3: အကြောင်းပြချက်ပေါ် မူတည်ပေမဲ့ ရနိုင်ပါတယ်။ နေမကောင်းတာ ဒါမှမဟုတ် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရတာ စတဲ့ မလွှဲမရှောင်သာတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေရှိရင် 診断書 (ဆေးစာ) နဲ့အတူ သေချာရှင်းပြနိုင်ရင် ဗီဇာသက်တမ်းတိုးပေးလေ့ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ "စာမကြိုးစားဘဲ ဆော့နေလို့ စာမေးပွဲကျတာ" ဆိုရင်တော့ စစ်ဆေးမှုက အရမ်းတင်းကျပ်သွားမှာဖြစ်ပြီး ၁ နှစ်ပဲ ပေးတာမျိုး ဒါမှမဟုတ် လုံးဝပယ်ချတာမျိုးအထိ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
အနှစ်ချုပ်
ဂျပန်တက္ကသိုလ်မှာ 「၄ နှစ် ၃ လ」 ဗီဇာရဖို့ဆိုတာ ကျောင်းသားဖြစ်နေရုံနဲ့ မလုံလောက်ပါဘူး။ "စာကိုလည်း ကြိုးစား၊ စည်းကမ်းကိုလည်း လိုက်နာတယ်" ဆိုတဲ့ အချက်က အရေးကြီးဆုံးဖြစ်ပါတယ်။
မိမိရဲ့ လက်ရှိအခြေအနေနဲ့ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးဖို့ စိတ်ပူနေတယ်ဆိုရင် ဒါမှမဟုတ် လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို အဆင်ပြေပြေ ဆောင်ရွက်ချင်တယ်ဆိုရင်တော့ ကျွမ်းကျင်သူ 行政書士 နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။ သင့်ရဲ့ အခြေအနေနဲ့ ကိုက်ညီမယ့် အကောင်းဆုံး အကြံဉာဏ်တွေကို ပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။
