မင်္ဂလာပါ။ ကျွန်တော်ကတော့ ဂျပန်နိုင်ငံရှိ 在留資格 (VISA) နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို အထူးပြုဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ 行政書士 တစ်ဦးဖြစ်ပါတယ်။
ဂျပန်မှာ နေထိုင်နေကြတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေအတွက် မိမိရဲ့ ဗီဇာကို ပြောင်းလဲတာ ဒါမှမဟုတ် သက်တမ်းတိုးတာဟာ နောင်အနာဂတ် ဘဝအတွက် အရမ်းကို အရေးကြီးတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ "တကယ်လို့ ဗီဇာ အပယ်ခံရရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ" ဆိုပြီး စိုးရိမ်နေကြသူတွေ ဒါမှမဟုတ် အပယ်ခံရကြောင်း (不許可) အကြောင်းကြားစာ ရောက်လာတဲ့အခါ ဘာလုပ်ရမှန်းမသိဘဲ စိတ်ဓာတ်ကျသွားသူတွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။
တကယ်တော့ ဗီဇာ တစ်ကြိမ် အပယ်ခံရရုံနဲ့ ဂျပန်ကနေ ချက်ချင်း ထွက်ခွာသွားဖို့ မလိုသေးပါဘူး။ မှန်ကန်တဲ့ အဆင့်ဆင့်သော လုပ်ငန်းစဉ်တွေအတိုင်း ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်မယ်ဆိုရင် ပြန်လည်ပြီး ဗီဇာခွင့်ပြုချက် ရရှိနိုင်မယ့် အခွင့်အရေးတွေ ရှိနေပါသေးတယ်။
ဒီတစ်ခါမှာတော့ ဗီဇာ အပယ်ခံရတဲ့အခါ နောက်ထပ် ဘာတွေ ဆက်လုပ်သင့်သလဲဆိုတာကို ကျွမ်းကျင်ပညာရှင် တစ်ယောက်ရဲ့ အမြင်နဲ့ နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပြပေးသွားပါမယ်။
၁။ ဗီဇာမှာ "不服申し立て" ဆိုတဲ့ စည်းမျဉ်း မရှိဘူးလား?
ပထမဆုံး သိထားသင့်တာကတော့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 入管法 (出入国管理及び難民認定法) ရဲ့ စည်းမျဉ်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ယေဘုယျအားဖြင့် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ (ဥပမာ- အခွန်ပမာဏအပေါ် မကျေနပ်တာမျိုး) မှာ "不服申し立て (審査請求)" ဆိုတဲ့ စနစ်ရှိပြီး ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပြန်လည်သုံးသပ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဝမ်းနည်းစရာကောင်းတာက ဗီဇာ ပြောင်းလဲတာ ဒါမှမဟုတ် သက်တမ်းတိုးတာတွေမှာ မအောင်မြင်ခဲ့ရင် (不許可 ဖြစ်ခဲ့ရင်) ဒီ 審査請求 စနစ်ကို အသုံးချလို့ မရပါဘူး။
ဆိုလိုတာကတော့ အပယ်ခံရကြောင်း အကြောင်းကြားစာ ရောက်လာတဲ့အခါ "ကျွန်တော် မကျေနပ်လို့ နောက်တစ်ကြိမ် ပြန်စစ်ဆေးပေးပါ" ဆိုတဲ့ စာတစ်စောင် တင်ရုံနဲ့တော့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပြောင်းလဲလို့မရတဲ့ စနစ်ဖြစ်နေတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
၂။ အရေးကြီးဆုံးအချက်က "အပယ်ခံရတဲ့အကြောင်းရင်း" ကို တိုက်ရိုက်သွားမေးဖို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်
ဗီဇာ အပယ်ခံရတဲ့အခါ အရင်ဆုံး လုပ်ရမှာက "ဘာကြောင့် အပယ်ခံရတာလဲ" ဆိုတဲ့ အစစ်အမှန် အကြောင်းပြချက်ကို သိအောင်လုပ်ဖို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
入管 ကနေ ပို့လိုက်တဲ့ ပို့စကတ် ဒါမှမဟုတ် စာအိတ်ထဲမှာ "တင်ပြထားတဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေဟာ သတ်မှတ်ချက်နဲ့ မကိုက်ညီလို့ ခွင့်မပြုပါ" ဆိုတဲ့ အလွန်တိုတောင်းပြီး ယေဘုယျဆန်တဲ့ အကြောင်းပြချက်ပဲ ပါဝင်ပါတယ်။ ဒါကို ဖတ်ကြည့်ရုံနဲ့ ဘာကို ပြင်ဆင်ရမလဲဆိုတာ လုံးဝ သိနိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။
ဒါကြောင့် သက်ဆိုင်ရာ 入管 ကို ကိုယ်တိုင်သွားပြီး စစ်ဆေးရေးအရာရှိနဲ့ တိုက်ရိုက်တွေ့ဆုံကာ အကြောင်းရင်းကို မေးမြန်းဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ သတိထားရမယ့် အချက်တွေကတော့ -
-
အခွင့်အရေးက တစ်ကြိမ်ပဲ ရှိပါတယ်: အကြောင်းရင်းကို မေးမြန်းဖို့ တွေ့ဆုံခွင့်က ပုံမှန်အားဖြင့် တစ်ကြိမ်ပဲ ရရှိတာ ဖြစ်ပါတယ်။
-
ကျွမ်းကျင်သူနဲ့အတူ သွားပါ: 行政書士 လိုမျိုး ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့အတူ သွားဖို့ အလေးအနက် အကြံပြုလိုပါတယ်။ အရာရှိတွေ ပြောဆိုတဲ့ အကြောင်းအရာတွေမှာ ခက်ခဲတဲ့ ဥပဒေသုံး စကားလုံးတွေ အများကြီး ပါဝင်တတ်ပါတယ်။ တစ်ယောက်တည်း သွားမယ်ဆိုရင် "နောက်ဆုံးတော့ ငါဘာကြောင့် အပယ်ခံရတာလဲ" ဆိုတာကို သေချာ နားမလည်ဘဲ ပြန်လာရတတ်ပြီး အခွင့်အရေး ဆုံးရှုံးသွားနိုင်လို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
၃။ "再申請" ဖြင့် ပြန်လည်လျှောက်ထားပြီး ဗီဇာ ရရှိအောင် လုပ်ဆောင်နိုင်မည့်နည်းလမ်း
အပယ်ခံရတဲ့ အကြောင်းရင်းကို သိရှိပြီး အဲဒီအချက်ဟာ "ပြန်လည် ပြုပြင်လို့ရတဲ့ အချက်" မျိုး ဖြစ်မယ်ဆိုရင် 再申請 (ပြန်လည်လျှောက်ထားခြင်း) ကို ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ်။
ဥပမာအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။
-
ရှင်းပြချက် မလုံလောက်ခြင်း: 「技術・人文知識・国際業務」 ဗီဇာ လျှောက်ထားရာမှာ လုပ်ငန်းအကြောင်းအရာဟာ ရိုးရှင်းတဲ့ လုပ်သားအဆင့် (Labor) လို့ အထင်မှားခံရခြင်း။
-
ဖြေရှင်းရန်: အမှန်တကယ် လုပ်ကိုင်နေတဲ့ လုပ်ငန်းစာရွက်စာတမ်းတွေ ဒါမှမဟုတ် လုပ်ငန်းစဉ် အသေးစိတ်တွေကို ထပ်မံဖြည့်စွက်ပြီး "ကျွမ်းကျင်မှု လိုအပ်တဲ့ အလုပ်ဖြစ်ကြောင်း" ကို ပြန်လည် သက်သေပြရပါမယ်။
-
-
စာရွက်စာတမ်း လိုအပ်ချက်ရှိခြင်း: ကုမ္ပဏီရဲ့ ငွေစာရင်းအခြေအနေ မကောင်းဘူးလို့ အထင်ခံရပေမဲ့ တကယ်တမ်းမှာ ခေတ္တခဏသာ ဖြစ်နေပြီး နောင်အနာဂတ်မှာ တည်ငြိမ်မှုရှိမယ့် အထောက်အထားတွေကို တင်ပြဖို့ မေ့လျော့နေခြင်း။
-
ဖြေရှင်းရန်: နောင်လာမည့် လုပ်ငန်းစီမံချက်စာရွက် (Business Plan) ဒါမှမဟုတ် စာချုပ်အသစ်တွေကို တင်ပြပြီး ကုမ္ပဏီရဲ့ တည်ငြိမ်မှုကို ပြသရပါမယ်။
-
အပယ်ခံရတဲ့ အကြောင်းရင်းကို သေချာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီး အဲဒီအချက်တွေကို ချေပနိုင်မယ့် သက်သေအထောက်အထားတွေနဲ့အတူ 再申請 လုပ်မယ်ဆိုရင် ဗီဇာ ပြန်ရဖို့ အခွင့်အရေး အများကြီး ရှိပါတယ်။
၄။ ဗီဇာသက်တမ်း ကုန်ဆုံးသွားပါက "特定活動" သို့ ပြောင်းလဲခြင်း
အပယ်ခံရတဲ့ အဖြေကို သိရတဲ့အချိန်မှာ လက်ရှိဗီဇာသက်တမ်း ကုန်နေတာမျိုး ဒါမှမဟုတ် ရက်အနည်းငယ်ပဲ ကျန်တော့တာမျိုးလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။
ဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာ ဂျပန်ကနေ ချက်ချင်း ထွက်ခွာသွားဖို့ မလိုသေးပါဘူး။ ထွက်ခွာဖို့ ပြင်ဆင်နိုင်ရန်အတွက် ယာယီအားဖြင့် "特定活動 (ထွက်ခွာရန် ပြင်ဆင်သည့် ကာလ)" ဗီဇာအဖြစ် ပြောင်းလဲဖို့ လမ်းညွှန်ပေးတတ်ပါတယ်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ရက်ပေါင်း ၃၀ သို့မဟုတ် ၃၁ ရက် ရရှိတတ်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ တစ်ခါ "特定活動 (ထွက်ခွာရန် ပြင်ဆင်ခြင်း)" ကို ပြောင်းလဲလိုက်ပြီဆိုရင် အပယ်ခံရတာကို တရားရင်ဆိုင်ဖို့ (行政訴訟) လုပ်ဖို့ ခက်ခဲသွားတတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီလို အခြေအနေမျိုး ရောက်နေပြီဆိုရင် 入管 လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို နားလည်တဲ့ ကျွမ်းကျင်သူနဲ့ သေချာ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
၅။ နောက်ဆုံးနည်းလမ်းအဖြစ် "行政訴訟"
入管 ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ မတရားဘူးလို့ ယူဆတဲ့အခါ တရားရုံးမှာ ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းတဲ့ နည်းလမ်းကို "行政訴訟" လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒါဟာ တရားရုံးကနေ "ဗီဇာ အပယ်ခံရတာကို ပယ်ဖျက်ပေးဖို့" တောင်းဆိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တရားရင်ဆိုင်ဖို့ အချိန်နဲ့ ကုန်ကျစရိတ် အများကြီး ရှိနိုင်တာကြောင့် ပုံမှန်အားဖြင့်တော့ 再申請 နဲ့ အရင်ဆုံး ဖြေရှင်းဖို့ စဉ်းစားကြတာ များပါတယ်။
အမေးနှင့်အဖြေ (Q&A)
Q1: ဗီဇာ အပယ်ခံရရင် ကိုယ့်နိုင်ငံကို ချက်ချင်း ပြန်ရမှာလား?
A1: မဟုတ်ပါဘူး၊ ချက်ချင်း ပြန်ဖို့ မလိုသေးပါဘူး။ အပယ်ခံရရင်တောင်မှ အရင်ဆုံး 入管 မှာ အကြောင်းရင်းကို သွားမေးဖို့ အချိန်ပေးပါတယ်။ လက်ရှိ ဗီဇာသက်တမ်း ကျန်သေးရင် 再申請 လုပ်လို့ရသလို၊ သက်တမ်းကုန်နေရင်တောင် "特定活動" ဗီဇာ ပြောင်းပြီး ပြန်လည်လျှောက်ထားဖို့ ပြင်ဆင်တာမျိုး လုပ်လို့ရပါတယ်။ စိတ်မပျက်ဘဲ အရင်ဆုံး ကျွမ်းကျင်သူဆီ ဆက်သွယ်ပါ။
Q2: တစ်ခါ အပယ်ခံရဖူးရင် နောက်တစ်ခါ ဘယ်တော့မှ ဗီဇာ ပြန်မရတော့ဘူးဆိုတာ ဟုတ်ပါသလား?
A2: ဒါဟာ လုံးဝ မဟုတ်ပါဘူး။ အပယ်ခံရတဲ့ အကြောင်းရင်းဟာ စာရွက်စာတမ်း မပြည့်စုံတာ ဒါမှမဟုတ် ရှင်းပြပုံ မှားယွင်းနေတာမျိုးကြောင့် ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ အကြောင်းရင်းကို သေချာနားလည်ပြီး လိုအပ်တဲ့ အထောက်အထားတွေနဲ့ 再申請 လုပ်လို့ ဗီဇာ ပြန်ရသွားသူတွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။ "တစ်ခါ ရှုံးရုံနဲ့ အဆုံးသတ်" မဟုတ်ဘဲ "နောက်တစ်ခါ ဘယ်လိုအောင်မြင်အောင် လုပ်မလဲ" ဆိုတာက ပိုအရေးကြီးပါတယ်။
Q3: 入管 ကို အကြောင်းရင်း သွားမေးတဲ့အခါ တစ်ယောက်တည်း သွားတာနဲ့ 行政書士 နဲ့ သွားတာ ဘာကွာသလဲ?
A3: နားလည်မှု အတိမ်အနက်နဲ့ နောက်ထပ် လုပ်ဆောင်ရမယ့် အမြန်နှုန်း ကွာခြားသွားပါတယ်။ စစ်ဆေးရေးအရာရှိဟာ သင့်ဘက်ကနေ ရပ်တည်ပြီး "ဒါလေး ပြင်လိုက်ရင် အောင်မြင်မယ်" ဆိုတာမျိုးကို သင်ပေးမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ 行政書士 နဲ့အတူ သွားမယ်ဆိုရင် အရာရှိ ပြောဆိုတဲ့ စကားတွေထဲကနေ "ဗီဇာ ရဖို့အတွက် ဘာတွေ အဓိက လိုအပ်နေသလဲ" ဆိုတာကို ချက်ချင်း သိရှိနိုင်ပြီး "ဒီလို စာရွက်စာတမ်းတွေ ထပ်တင်ရင် အဆင်ပြေနိုင်မလား" ဆိုတာကိုပါ ချက်ချင်း ညှိနှိုင်း ဆွေးနွေးပေးနိုင်ပါတယ်။ အပယ်ခံရတဲ့ အကြောင်းရင်းကို တိတိကျကျ သိရှိလာဖို့က 再申請 အောင်မြင်ဖို့အတွက် အရေးကြီးဆုံးသော သော့ချက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ကျွမ်းကျင်သူနှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူး
ဗီဇာ လျှောက်ထားခြင်းဟာ သင့်ဘဝရဲ့ အနာဂတ်အတွက် ပုံစံထုတ်နေရတာနဲ့ တူပါတယ်။ တစ်ယောက်တည်း စိတ်ညစ်နေပြီး အချိန်ဖြုန်းနေမယ်ဆိုရင် ပြန်လည် ပြင်ဆင်နိုင်မယ့် အခွင့်အရေးကိုပါ ဆုံးရှုံးသွားနိုင်ပါတယ်။
တကယ်လို့ စိုးရိမ်စရာတွေ ရှိနေမယ်ဆိုရင် VISA အထူးပြု 行政書士 နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးလိုက်ပါ။ သင့်ရဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံက နေထိုင်မှု ဘဝကို ကာကွယ်ပေးဖို့ ကျွန်တော်တို့က အမြဲတမ်း အသင့်ရှိနေပါတယ်။
