Chuyên gia 行政書士 chuyên về VISA và tư cách lưu trú giải thích: Hướng dẫn chi tiết cách viết 「生計の概要」 khi 帰化申請
Ngày càng có nhiều bạn người Việt sinh sống tại Nhật lâu năm và có mong muốn gắn bó lâu dài, thậm chí là muốn nhập quốc tịch Nhật Bản. Thủ tục để nhập quốc tịch được gọi là 「帰化申請」. Trong quá trình xét duyệt, một trong những điều kiện quan trọng nhất chính là 「生計要件」 — hiểu đơn giản là bạn có đủ khả năng tài chính để sống ổn định tại Nhật hay không.
Để chứng minh điều này, bạn cần chuẩn bị bộ hồ sơ có tên là 「生計の概要」. Trong bài viết này, tôi sẽ hướng dẫn chi tiết cách viết cũng như những lưu ý quan trọng để ngay cả những bạn lần đầu làm hồ sơ cũng có thể hiểu rõ.
1. 「生計の概要」 là loại giấy tờ gì?
Khi làm hồ sơ 「帰化申請」 để nộp lên 「法務局」, bạn bắt buộc phải có mẫu đơn 「生計の概要」. Mẫu này chia làm 2 phần (Phần 1 và Phần 2), cụ thể như sau:
-
生計の概要（その1）： Báo cáo về "Dòng tiền hàng tháng" (Thu nhập và Chi tiêu).
-
生計の概要（その2）： Báo cáo về "Tài sản hiện có" (Tiền tiết kiệm, nhà cửa, xe cộ...).
Người thẩm định hồ sơ sẽ nhìn vào đây để đánh giá xem liệu bạn có đang gặp khó khăn về nợ nần hay không, và cả gia đình có đang hỗ trợ nhau để sống ổn định hay không.
2. Cách viết 「生計の概要（その1）」: Thu chi hàng tháng
Trong phần này, bạn cần liệt kê thu chi của tất cả các thành viên trong gia đình đang sống cùng một nhà.
① Về thu nhập (Thu nhập hàng tháng)
Bạn cần ghi số tiền thu nhập của "tháng trước" thời điểm nộp đơn. Lưu ý là ghi số tiền thực nhận (手取り額) sau khi đã khấu trừ các loại thuế.
-
Nếu đang đi làm: Hãy kiểm tra số tiền chuyển khoản thực tế trong phiếu lương.
-
Nếu nhận trợ cấp/tiền gửi từ người thân: Trường hợp bạn nhận tiền hỗ trợ từ người thân không sống cùng, số tiền đó cũng được tính là thu nhập. Ở phần ghi chú, bạn cần ghi rõ "Ai gửi, mối quan hệ là gì".
② Về chi tiêu
Các khoản chi tiêu chính được chia thành 6 mục sau, nếu có khoản nào khác thì ghi vào mục "Khác":
-
Tiền ăn: Chi phí ăn uống, mua gạo, đi ăn ngoài hàng tháng.
-
Tiền nhà: Tiền thuê nhà, phí quản lý hoặc tiền trả góp mua nhà hàng tháng.
-
Tiền giáo dục: Học phí trường học của con, tiền học thêm.
-
Tiền trả nợ: Tiền trả góp xe máy/ô tô, trả nợ thẻ tín dụng...
-
Tiền bảo hiểm: Các khoản đóng bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm phi nhân thọ.
-
Tiền tiết kiệm: Số tiền bạn có thể để dành được mỗi tháng.
③ Về các khoản nợ (Vay mượn)
Nếu bạn đang vay tiền từ ngân hàng hoặc các tổ chức tín dụng, bạn phải kê khai trung thực mục đích vay, nơi vay, số dư còn lại và kế hoạch trả nợ cụ thể.
3. Cách viết 「生計の概要（その2）」: Tài sản hiện có
Đây là nơi bạn liệt kê những tài sản giá trị mà bạn đang sở hữu. Điểm quan trọng là bạn phải ghi cả tài sản tại Nhật và tài sản tại Việt Nam (nếu có).
-
Bất động sản: Đất đai, căn hộ, nhà ở... Ghi rõ diện tích, giá thị trường hiện tại và tên người đứng tên.
-
Tiền tiết kiệm: Tên ngân hàng, tên chủ tài khoản và số dư hiện tại.
-
Cổ phiếu, trái phiếu: Giá trị các khoản đầu tư nếu có.
-
Động sản có giá trị lớn: Là những đồ vật có giá trị từ 100 vạn Yên (1 triệu Yên) trở lên cho mỗi món. Ví dụ: ô tô hạng sang, vàng bạc đá quý đắt tiền.
4. Lời khuyên từ chuyên gia về 「生計要件」 ảnh hưởng đến kết quả xét duyệt
Theo tiêu chuẩn của 「出入国在留管理局」 khi xét 「永住許可」 và của 「法務局」 khi xét 「帰化」, dù có một chút khác biệt về cách tính toán nhưng điểm chung quan trọng nhất vẫn là "Sự ổn định lâu dài".
Tuyệt đối không nợ thuế và lương hưu
Dù thu nhập của bạn cao đến đâu, nếu bạn không đóng đầy đủ và đúng hạn các loại thuế như 「住民税」, 「所得税」, 「健康保険」, và 「年金」, thì cơ hội được 「帰化」 sẽ cực kỳ thấp.
Mức thu nhập tham khảo
Không có một con số cụ thể bắt buộc, nhưng bạn cần chứng minh được gia đình có thể tự lập cuộc sống tại Nhật mà không cần đến trợ cấp 「生活保護」. Đối với người độc thân, thông thường mức thu nhập thực nhận hàng tháng khoảng 20 vạn Yên được xem là một mốc tham khảo, tuy nhiên con số này sẽ thay đổi tùy theo khu vực bạn sống và số lượng người phụ thuộc trong gia đình.
5. Giải đáp thắc mắc thường gặp (Q&A)
Dưới đây là 3 câu hỏi mà các bạn người Việt thường lo lắng nhất:
Q1: Tôi vừa mới chuyển việc thì có thể nộp đơn 「帰化申請」 được không?
A: Việc chuyển việc không phải là vấn đề quá lớn, nhưng nếu lương bị giảm mạnh hoặc bạn đang trong 「試用期間中」 (thời gian thử việc), hồ sơ có thể bị đánh giá là thiếu tính "ổn định". Tốt nhất bạn nên làm việc tại nơi mới từ vài tháng đến 1 năm để có bảng lương thực tế ổn định trước khi nộp đơn.
Q2: Hiện tại tôi đang có khoản vay mua nhà hoặc mua xe, liệu có ảnh hưởng xấu đến hồ sơ không?
A: Việc có khoản vay trả góp không phải là điểm trừ. Quan trọng là số tiền trả nợ hàng tháng không quá lớn so với tổng thu nhập và bạn luôn thanh toán đúng hạn. Nếu bạn trả nợ đúng kế hoạch, việc sở hữu nhà hay xe thậm chí còn là điểm cộng vì cho thấy bạn có ý định định cư lâu dài tại Nhật.
Q3: Vợ (hoặc chồng) tôi là nội trợ không có thu nhập, một mình tôi đi làm nuôi cả nhà thì có sao không?
A: Hoàn toàn không vấn đề gì. 「生計の概要」 được xét duyệt theo đơn vị hộ gia đình. Chỉ cần thu nhập của người đi làm chính (chủ hộ) đủ để cả gia đình sinh hoạt thoải mái thì dù người phụ thuộc không có thu nhập, hồ sơ vẫn có thể được thông qua.
6. Tổng kết: Thành thật và chính xác là chìa khóa thành công
Điều quan trọng nhất khi chuẩn bị 「生計の概要」 là số liệu phải khớp hoàn toàn với sổ ngân hàng và phiếu lương, chính xác đến từng Yên một. Nhân viên của 「法務局」 sẽ đối chiếu rất kỹ với các giấy tờ khác như chứng nhận nộp thuế hay tờ khai tổng kết thu nhập. Nếu số liệu bị lệch, họ có thể nghi ngờ tính trung thực của toàn bộ hồ sơ.
「帰化申請」 là một bước ngoặt lớn trong cuộc đời bạn. Nếu bạn cảm thấy lo lắng về cách chuẩn bị hồ sơ hoặc muốn biết liệu thu nhập của mình đã đủ điều kiện hay chưa, đừng ngần ngại liên hệ với các chuyên gia để được tư vấn kỹ lưỡng nhất.
