ဂျပန်နိုင်ငံမှာ အလုပ်လုပ်ကိုင်လိုသူများ၊ သို့မဟုတ် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် နိုင်ငံခြားသားဝန်ထမ်းခန့်အပ်လိုသူများအားလုံးအတွက် အရေးကြီးသော သတိပေးချက်တစ်ခုရှိပါသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် "入管法（出入国管理及び難民認定法）" ဆိုသည့် ဥပဒေရှိပြီး၊ နိုင်ငံခြားသားများ အလုပ်လုပ်ကိုင်ရာတွင် ဤဥပဒေစည်းမျဉ်းများကို လိုက်နာရန်မှာ အလွန်ပင်အရေးကြီးပါသည်။
ဤစည်းမျဉ်းများကို ကောင်းစွာနားမလည်ထားပါက မရည်ရွယ်ဘဲ "တရားမဝင်အလုပ်လုပ်ကိုင်ခြင်း (不法就労)" ဖြစ်သွားနိုင်ပါသည်။ တရားမဝင်အလုပ်လုပ်ကိုင်မိပါက အလုပ်လုပ်သည့် နိုင်ငံခြားသားကိုယ်တိုင်သာမက၊ ခန့်အပ်ထားသည့် ကုမ္ပဏီဘက်ကပါ ပြင်းထန်သောပြစ်ဒဏ်များ ခံရနိုင်သည့်အန္တရာယ်ရှိပါသည်။
ယခုတစ်ခေါက်တွင် မည်သို့သောအခြေအနေမျိုးက "တရားမဝင်အလုပ်လုပ်ကိုင်ခြင်း" ဖြစ်သနည်း၊ ကုမ္ပဏီများအနေဖြင့် မည်သည့်အချက်များကို သတိထားရမည်နည်းဆိုသည်ကို ရှင်းလင်းတင်ပြပေးသွားပါမည်။
၁။ ဂျပန်တွင် "တရားမဝင်အလုပ်လုပ်ကိုင်ခြင်း" ဟု သတ်မှတ်ခံရမည့် အခြေအနေ (၃) မျိုး
ဂျပန်ဥပဒေအရ အောက်ပါအချက် (၃) ချက်ကို တရားမဝင်အလုပ်လုပ်ခြင်းဟု သတ်မှတ်ထားပါသည်။
① အလုပ်လုပ်ခွင့်မရှိသူများ အလုပ်လုပ်ခြင်း ဥပမာ - 観光ビザ သက်တမ်းကုန်ဆုံးသွားသော်လည်း ဆက်လက်နေထိုင်နေသူများ၊ သို့မဟုတ် တရားဝင်နေထိုင်ခွင့်မရှိဘဲ အလုပ်လုပ်ကိုင်သူများ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဂျပန်နိုင်ငံမှ ထွက်ခွာရန် အမိန့်ထုတ်ခံထားရသူများ အလုပ်လုပ်ခြင်းလည်း ပါဝင်ပါသည်။
② အလုပ်လုပ်ခွင့်မရှိဘဲ အလုပ်လုပ်ခြင်း ဂျပန်နိုင်ငံသို့ "観光" ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဝင်ရောက်လာသူများသည် အခြေခံအားဖြင့် အလုပ်လုပ်ခွင့်မရှိပါ။ ထို့အပြင် 留学生 များ၊ 難民 အဖြစ် လျှောက်ထားဆဲကာလအတွင်းတွင် နိုင်ငံတော်၏ တရားဝင် "資格外活動許可" ရယူခြင်းမရှိဘဲ အလုပ်လုပ်ခြင်းသည်လည်း တရားမဝင်အလုပ်လုပ်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
③ ခွင့်ပြုထားသည့် လုပ်ငန်းနယ်ပယ်ထက် ကျော်လွန်၍ အလုပ်လုပ်ခြင်း ဤအချက်ကို လူအများစု သတိမထားမိတတ်ကြပါ။ ဂျပန်တွင် အလုပ်လုပ်ခွင့်ရှိသူဖြစ်သော်လည်း "ဘာမဆိုလုပ်လို့ရသည်" ဟု မဆိုလိုပါ။ ဥပမာ - "料理人" အဖြစ် ခွင့်ပြုချက်ရထားသူသည် ခွင့်ပြုချက်မရှိသည့်နေရာတွင် သာမန်လုပ်သားအဖြစ် အလုပ်လုပ်ခြင်းသည် စည်းမျဉ်းချိုးဖောက်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ထို့အပြင် 留学生 များအတွက် "တစ်ပတ်လျှင် ၂၈ နာရီ" ဟူသော ကန့်သတ်ချက်ရှိပြီး၊ ယင်းထက်ပို၍ အလုပ်လုပ်ပါက တရားမဝင်အလုပ်လုပ်ခြင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရမည် ဖြစ်သည်။
၂။ အလုပ်ရှင်ဘက်က ရင်ဆိုင်ရမည့် ပြင်းထန်သောပြစ်ဒဏ်များ
ဤနေရာသည် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ တရားမဝင်အလုပ်လုပ်ခြင်းသည် လုပ်သားတစ်ဦးတည်း၏ ပြဿနာမဟုတ်ပါ။ ခန့်အပ်ထားသည့် ကုမ္ပဏီဘက်ကလည်း "မသိလိုက်ဘူး" ဟု ပြော၍မရသည့် ပြစ်ဒဏ်များရှိပါသည်။
တရားမဝင်အလုပ်လုပ်ကိုင်သူကို ခန့်အပ်ပါက "不法就労助長罪" (တရားမဝင်အလုပ်လုပ်ကိုင်မှုကို အားပေးကူညီခြင်း) ဖြင့် အရေးယူခံရနိုင်ပါသည်။ ဤဥပဒေကို ချိုးဖောက်ပါက ထောင်ဒဏ် (၃) နှစ်အောက်၊ သို့မဟုတ် ယန်း သိန်း (၃၀၀) အောက် ဒဏ်ငွေပေးဆောင်ရမည့် ပြင်းထန်သော ပြစ်ဒဏ်မျိုး ခံရနိုင်ပါသည်။
"ရှေ့ကလူက တရားမဝင်အလုပ်လုပ်နေသူမှန်း မသိခဲ့ပါ" ဟူသော ဆင်ခြေသည် လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိပါ။ အလုပ်မခန့်အပ်မီ 在留カード ကို သေချာစွာ စစ်ဆေးပြီး အလုပ်လုပ်ခွင့်ရှိသူ ဟုတ်မဟုတ်၊ မည်သည့်အလုပ်မျိုး လုပ်နိုင်သည်ကို မိမိကိုယ်တိုင် စစ်ဆေးရမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ စစ်ဆေးမှုအားနည်းပါက ကုမ္ပဏီ၏ တာဝန်သာ ဖြစ်ပါသည်။
ထို့အပြင် နိုင်ငံခြားသား ဝန်ထမ်းခန့်အပ်ပြီးပါက ハローワーク သို့ သတင်းပို့ရန် လိုအပ်ပါသည်။ သတင်းမပို့ခြင်း၊ သို့မဟုတ် မမှန်ကန်သော အစီရင်ခံစာတင်ခြင်းများ ပြုလုပ်ပါက ယန်း (၃) သိန်းအောက် ဒဏ်ငွေ ပေးဆောင်ရနိုင်ပါသည်။
၃။ အမေးများသည့် မေးခွန်းများ (Q&A)
Q1: 在留カード ရှိသူဆိုလျှင် ဘာအလုပ်မဆို လုပ်လို့ရပါသလား?
A: မရပါ။ 在留カード ၏ ကျောဘက်တွင်ပါရှိသည့် "就労制限の有無" နှင့် ကိုင်ဆောင်ထားသည့် "在留資格の種類" ကို သေချာစစ်ဆေးပါ။ ဥပမာ - "技術・人文知識・国際業務" နေထိုင်ခွင့်ရှိသူများသည် ကျွမ်းကျင်မှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများသာ လုပ်ကိုင်နိုင်ပြီး၊ စက်ရုံတွင် သာမန်လုပ်သားအလုပ်များ လုပ်ကိုင်ခွင့်မရှိပါ။ ကတ်ကို စစ်ဆေးပေးရမည့်တာဝန်မှာ အလုပ်ရှင်၏ တာဝန်ဖြစ်ပါသည်။
Q2: 留学生 ကို အချိန်ပိုင်းအလုပ်သမားအဖြစ် ခန့်ချင်ပါက ကန့်သတ်ချက်ရှိပါသလား?
A: ရှိပါသည်။ 留学生 များ အလုပ်လုပ်ရန် "資格外活動許可" လိုအပ်ပါသည်။ အခြေခံအားဖြင့် တစ်ပတ်လျှင် ၂၈ နာရီအတွင်းသာ လုပ်ကိုင်ရပါမည်။ နွေရာသီနှင့် ဆောင်းရာသီ ကျောင်းပိတ်ရက်များတွင် တစ်နေ့လျှင် ၈ နာရီအထိ လုပ်ကိုင်ခွင့်ရှိသော်လည်း၊ ယင်းထက် ကျော်လွန်ပါက တရားမဝင်အလုပ်လုပ်ခြင်း ဖြစ်သွားပါမည်။ ခွင့်ပြုချက် ရှိမရှိနှင့် အလုပ်ချိန်ကို သေချာစွာ စီမံခန့်ခွဲပေးပါ။
Q3: တရားမဝင်အလုပ်လုပ်နေမှန်း မသိဘဲ အလုပ်ခန့်မိသွားပါက မည်သို့လုပ်ရမည်နည်း?
A: ချက်ချင်း အလုပ်ရပ်နားလိုက်ပြီး 行政書士 သို့မဟုတ် အနီးဆုံးရှိ 出入国在留管理局 သို့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။ ပြဿနာကို လျစ်လျူရှုထားခြင်းသည် အန္တရာယ်အရှိဆုံး ဖြစ်ပါသည်။ မိမိကိုယ်တိုင် ဆုံးဖြတ်ချက်မချဘဲ ကျွမ်းကျင်သူနှင့် စောစီးစွာ တိုင်ပင်ခြင်းဖြင့် အထိအခိုက်အနည်းဆုံးဖြစ်အောင် အဖြေရှာနိုင်ပါသည်။
အနှစ်ချုပ်
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် နေထိုင်ခြင်း၊ စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်ခြင်းများသည် ဥပဒေစည်းမျဉ်းများကို လိုက်နာမှသာ ပိုမိုကောင်းမွန်ပြီး တည်ငြိမ်မှုရှိမည်ဖြစ်သည်။ "不法就労" ဟူသော ပြဿနာများကို ရှောင်ရှားပြီး စိတ်ချလက်ချ အလုပ်လုပ်ကိုင်နိုင်ရန်အတွက် မိမိတို့သည် မည်သည့်အခြေအနေတွင် အလုပ်လုပ်နိုင်မည်၊ သို့မဟုတ် မည်သို့သောအခြေအနေတွင် နိုင်ငံခြားသားဝန်ထမ်းခန့်အပ်နိုင်မည်ကို တိကျစွာ သိရှိထားရန် လိုအပ်ပါသည်။
ဥပဒေစည်းမျဉ်းများသည် ရှုပ်ထွေးနိုင်သဖြင့် 行政書士 ကဲ့သို့သော ကျွမ်းကျင်သူများကို အားကိုးပါ။ မရှင်းလင်းသည်များ၊ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများရှိပါက တစ်ယောက်တည်း မတွေးတောပါနှင့်၊ ကျွမ်းကျင်သူထံတွင် တစ်ခါလောက် တိုင်ပင်ကြည့်ပါ။