ဂျပန်နိုင်ငံမှာ ကုမ္ပဏီတစ်ခုကို ကိုယ်တိုင်တည်ထောင်ပြီး စီးပွားရေးလုပ်ချင်တာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဂျပန်ကုမ္ပဏီတစ်ခုမှာ မန်နေဂျာ (Management) ရာထူးနဲ့ တာဝန်ထမ်းဆောင်ချင်တာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဒီလိုရည်မှန်းချက်တွေအတွက် အဓိကအတားအဆီးဖြစ်လာတာက 在留資格 (ဗီဇာ) ပြဿနာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် 経営・管理 ဗီဇာဆိုတာ တခြားအလုပ်လုပ်ခွင့်ဗီဇာတွေနဲ့ ဘာတွေကွာခြားသလဲ၊ အခုလက်ရှိကိုင်ဆောင်ထားတဲ့ ဗီဇာနဲ့ပဲ ရာထူးတိုးမြှင့်ခံရရင် ဘာဆက်လုပ်ရမလဲဆိုတာတွေကို မေးခွန်းထုတ်စရာတွေ အများကြီးရှိနေမှာပါ။
ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ နားလည်ရခက်တဲ့ ဥပဒေအသုံးအနှုန်းတွေကို တတ်နိုင်သမျှရှောင်ကြဉ်ပြီး 経営・管理 ဗီဇာရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေနဲ့ တခြားဗီဇာတွေနဲ့ ဘာတွေကွာခြားလဲဆိုတာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်းနဲ့ အလွယ်တကူ နားလည်အောင် ရှင်းပြပေးသွားမှာပါ။
経営・管理 ဗီဇာနဲ့ လုပ်ဆောင်နိုင်တာ၊ မလုပ်ဆောင်နိုင်တာတွေ
အရင်ဆုံး 経営・管理 ဗီဇာဆိုတာ ဂျပန်မှာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုကို စတင်တည်ထောင်ပြီး စီမံခန့်ခွဲတာ ဒါမှမဟုတ် ရှိပြီးသားလုပ်ငန်းတစ်ခုမှာ စီမံခန့်ခွဲရေးတာဝန်တွေကို ထမ်းဆောင်ဖို့အတွက် ရည်ရွယ်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ အရေးကြီးတာက "လုပ်ငန်းလည်ပတ်ခြင်း (経営)" နဲ့ "စီမံခန့်ခွဲခြင်း (管理)" ဆိုတာ ဘယ်လိုလှုပ်ရှားမှုတွေကို ဆိုလိုတာလဲဆိုတဲ့အချက်ပါ။ ဥပမာ - 代表取締役 (ကုမ္ပဏီအုပ်ချုပ်သူဒါရိုက်တာ) အနေနဲ့ လုပ်ငန်းရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေကို ချမှတ်တာ၊ ဒါမှမဟုတ် စက်ရုံမှူး၊ ဘဏ်ခွဲမန်နေဂျာစတဲ့ ရာထူးတွေနဲ့ အဖွဲ့အစည်းကို ဦးဆောင်စီမံခန့်ခွဲတာတွေက ဒီဗီဇာရဲ့ အကျုံးဝင်တဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တွေဖြစ်ပါတယ်။ ရုံးစာရွက်စာတမ်းလုပ်တာ၊ စာရင်းကိုင်တာလိုမျိုး ရုံးလုပ်ငန်းသီးသန့်လုပ်နေရုံနဲ့တော့ 経営・管理 ဗီဇာလို့ သတ်မှတ်လို့မရပါဘူး။ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုမှာ အမှန်တကယ် ပါဝင်ဆောင်ရွက်နေပြီး လုပ်ငန်းက ဆက်လက်လည်ပတ်နိုင်မယ့် အလားအလာရှိဖို့က အဓိကလိုအပ်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။
"လုပ်ငန်းရှင်တစ်ယောက်ဖြစ်လို့ လက်တွေ့အလုပ်ခွင်မှာလည်း ကိုယ်တိုင်ဝင်လုပ်ရင် ကောင်းတာပေါ့" ဆိုပြီး လွဲမှားစွာနားလည်တတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သတိထားဖို့လိုပါတယ်။ စီမံခန့်ခွဲရေးလုပ်ငန်းတွေနဲ့တွဲပြီး အလုပ်ခွင်မှာ ဝင်ရောက်ကူညီတာမျိုးကတော့ ခွင့်ပြုထားပေမဲ့၊ လုပ်ငန်းခွင်ထဲမှာပဲ အချိန်ကုန်ပြီး အလုပ်လုပ်နေတာမျိုးကတော့ ဗီဇာရဲ့ စည်းကမ်းချက်အပြင်ဘက်ကို ရောက်သွားနိုင်ပါတယ်။
技術・人文知識・国際業務 ဗီဇာနဲ့ နယ်နိမိတ်ခြားနားချက်
ဂျပန်မှာအလုပ်လုပ်နေတဲ့ နိုင်ငံခြားသားအများစုက 技術・人文知識・国際業務 ဗီဇာကို ကိုင်ဆောင်ထားကြပါတယ်။ ဒါဆိုရင် ဒီဗီဇာနဲ့ 経営・管理 ဗီဇာကို ဘယ်လိုခွဲခြားပြီး အသုံးပြုရမလဲဆိုတာ ပြောပြပေးပါမယ်။
အခြေခံအားဖြင့် သဘာဝသိပ္ပံ သို့မဟုတ် လူမှုသိပ္ပံဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှုအသိပညာတွေ လိုအပ်တဲ့ အလုပ်တွေက 技術・人文知識・国際業務 နဲ့ ကိုက်ညီပါတယ်။ တစ်ဖက်မှာတော့ ကုမ္ပဏီတစ်ခုရဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းလည်ပတ်မှု ဒါမှမဟုတ် စီမံခန့်ခွဲမှုနဲ့ တိုက်ရိုက်သက်ဆိုင်တဲ့ အလုပ်တွေကတော့ 経営・管理 ဗီဇာနဲ့ ပိုပြီးသင့်လျော်ပါတယ်။
ဒါဆိုရင် 技術・人文知識・国際業務 ဗီဇာနဲ့ အလုပ်လုပ်နေရင်း ရာထူးတိုးပြီး မန်နေဂျာဖြစ်လာရင် ဘာဆက်လုပ်ရမလဲ။ တကယ်တော့ ရာထူးတိုးတာနဲ့ ချက်ချင်းဗီဇာပြောင်းစရာ မလိုပါဘူး။ လက်ရှိဗီဇာ သက်တမ်းမကုန်ဆုံးခင်မှာ ဗီဇာပြောင်းလဲခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်တွေကို ဖြည်းဖြည်းချင်း လုပ်ဆောင်သွားရင် ပြဿနာမရှိတဲ့အတွက် စိတ်ပူစရာမလိုပါဘူး။
ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များနှင့် ခရီးသွားလာခြင်းဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများ
နောက်တစ်ခုကတော့ 弁護士 (ရှေ့နေ)၊ 公認会計士 (လက်မှတ်ရစာရင်းကိုင်)၊ 医師 (ဆရာဝန်) စတဲ့ ကျွမ်းကျင်မှုအရည်အချင်းရှိတဲ့သူတွေအတွက်ပါ။ ဒီအလုပ်တွေက သက်ဆိုင်ရာလိုင်စင်မရှိရင် ဥပဒေအရ လုပ်ခွင့်မရှိပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဒီအလုပ်တွေကို အဓိကထားလုပ်ကိုင်မယ်ဆိုရင် သက်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှုဆိုင်ရာ ဗီဇာတွေ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဥပမာအားဖြင့် ဆရာဝန်တစ်ယောက်က ဆေးရုံရဲ့ "လုပ်ငန်းစီမံခန့်ခွဲမှု" ကို တာဝန်ယူတဲ့ အနေအထားမျိုးရောက်သွားရင်တော့ 経営・管理 ဗီဇာရဲ့ အကျုံးဝင်တဲ့ နယ်ပယ်ထဲကို ရောက်ရှိသွားမှာပါ။
ဒါ့အပြင် ပြည်ပမှာနေထိုင်တဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေက အစည်းအဝေးအတွက် ဂျပန်ကို ခဏလာတဲ့အခါမျိုးတွေလည်း ရှိပါတယ်။ ဒီအခြေအနေမှာ အလုပ်အတွက် အခကြေးငွေ (လုပ်ခ) ကို ဂျပန်မှာရသလား၊ မရဘူးလားဆိုတဲ့အချက်ပေါ်မှာ မူတည်ပြီး ကွာခြားပါတယ်။ ဂျပန်မှာ လုပ်ခရမယ်ဆိုရင် 経営・管理 ဗီဇာ လိုအပ်ဖို့ များပါတယ်။ လုပ်ခမယူဘဲ အစည်းအဝေးတက်ရုံသက်သက်ဆိုရင်တော့ 観光 လိုမျိုး 短期滞在 (ခေတ္တနေထိုင်ခွင့်) နဲ့ ဝင်ရောက်နိုင်ပါတယ်။
မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ (Q&A)
Q1: ကုမ္ပဏီစထောင်ပြီးစမို့လို့ အရှုံးပေါ်နေရင် ဗီဇာသက်တမ်းတိုးလို့ရမလား?
A: 経営・管理 ဗီဇာ သက်တမ်းတိုးတဲ့အခါမှာ အရေးကြီးဆုံးက "လုပ်ငန်းရဲ့ ဆက်လက်လည်ပတ်နိုင်မှု (Sustainability)" ပဲဖြစ်ပါတယ်။ တစ်နှစ်စာ အရှုံးပေါ်ရုံနဲ့ ဗီဇာချက်ချင်းပယ်ချခံရတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ နောင်မှာ ဘယ်လိုအမြတ်ရအောင် လုပ်မယ်၊ ဘယ်လို ဆက်လက်လည်ပတ်မယ်ဆိုတာကို ဖော်ပြတဲ့ 事業計画書 က အလွန်အရေးကြီးတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်ပါတယ်။
Q2: ကုမ္ပဏီအများအပြားကို စီမံခန့်ခွဲနေတာမျိုးဆိုရင်ကော ဘယ်လိုဖြစ်မလဲ?
A: စီးပွားရေးလုပ်ငန်းအများအပြားကို စီမံခန့်ခွဲတာက ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကုမ္ပဏီတစ်ခုချင်းစီဆီကနေ လျော်ကန်တဲ့လုပ်ခရရှိသလား၊ လုပ်ငန်းအားလုံးကို တကယ်တမ်း စီမံခန့်ခွဲနိုင်လောက်တဲ့ အချိန်အခါ အမှန်တကယ်ရှိသလားဆိုတာတွေကို စစ်ဆေးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
Q3: ဂျပန်လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်နဲ့ ပူးပေါင်းပြီး လုပ်ငန်းလုပ်တဲ့အခါမှာကော ဒီဗီဇာလိုသလား?
A: ဟုတ်ကဲ့၊ စီမံခန့်ခွဲမှုမှာ ပါဝင်မယ်ဆိုရင် လိုအပ်ပါတယ်။ စာရွက်စာတမ်းပေါ်မှာ နာမည်ပါရုံတင်မကဘဲ စီမံခန့်ခွဲသူတစ်ယောက်အနေနဲ့ အမှန်တကယ် ဆုံးဖြတ်နိုင်တဲ့ အာဏာရှိသလားဆိုတာကို အသေးစိတ် စစ်ဆေးပါလိမ့်မယ်။
နောက်ဆုံးစကား
ဗီဇာလိုအပ်ချက်တွေက လုပ်ငန်းသဘောသဘာဝနဲ့ ကုမ္ပဏီအရွယ်အစားအပေါ် မူတည်ပြီး ကွာခြားမှုရှိနိုင်ပါတယ်။ "ကိုယ့်အနေနဲ့ ဘယ်ဗီဇာကို လျှောက်ထားရမလဲ" ဆိုတာ ဝေခွဲမရဖြစ်နေရင်တော့ ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်တဲ့ ကျွန်တော်တို့ရုံးကို တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပေးဖို့ ဖိတ်ခေါ်ပါတယ်။ သင့်တော်တဲ့ဗီဇာကို ရရှိပြီး ဂျပန်မှာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကို အောင်မြင်အောင် လုပ်ဆောင်ကြရအောင်!
