Giải thích bởi 行政書士 chuyên về tư cách lưu trú (VISA) tại Nhật!
Hiện nay, khi số lượng người nước ngoài sinh sống và làm việc tại Nhật Bản ngày càng tăng, tôi thường xuyên nhận được những câu hỏi từ phía người Nhật như: "Tôi cần lưu ý gì khi tuyển dụng nhân viên nước ngoài?" hay "Bạn của tôi đang gặp khó khăn, tôi giúp họ thì có sao không?".
Thực tế, 入管法 (Luật Quản lý xuất nhập cảnh và Công nhận tị nạn) của Nhật Bản đặt ra những quy định rất nghiêm ngặt, không chỉ đối với người nước ngoài mà còn cả với chính chúng ta - những người Nhật. Nhiều trường hợp, hành động xuất phát từ ý tốt lại vô tình trở thành hành vi vi phạm pháp luật, dẫn đến những hình phạt rất nặng nề.
Bài viết này sẽ hệ thống lại những trường hợp mà người Nhật có thể bị xử phạt do vi phạm 入管法, đồng thời làm rõ những điểm cần nắm vững để tránh những rủi ro không đáng có.
Các trường hợp chính mà người Nhật có thể bị xử phạt vi phạm入管法
Bạn có đang nghĩ rằng: "Vì 入管法 là luật dành cho người nước ngoài nên không liên quan gì đến mình"? Đó là một sự nhầm lẫn lớn. Hãy cùng xem xét cụ thể những hành vi nào bị coi là vi phạm.
1. Hành vi 不法就労助長 (Tiếp tay cho làm việc bất hợp pháp) Đây là hành vi của các doanh nghiệp hoặc chủ kinh doanh cá thể khi thuê người nước ngoài không có 在留資格 (VISA) hoặc làm việc vượt quá phạm vi hoạt động được cho phép. Ngay cả khi bạn vô tình tuyển dụng, bạn vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về 不法就労助長罪. Ngoài ra, không chỉ việc tuyển dụng trực tiếp, mà cả hành vi môi giới hoặc tạo điều kiện làm việc trong môi trường trái phép đều bị xử phạt nghiêm khắc.
2. Làm giả hoặc sử dụng trái phép 在留カード (Thẻ cư trú) Trong những năm gần đây, tội phạm liên quan đến 在留カード giả đang gia tăng. Việc trực tiếp tham gia làm giả, hoặc cung cấp, hỗ trợ chuẩn bị thẻ giả dù biết đó là giả đều là tội danh cực kỳ nghiêm trọng (khả năng cao sẽ phải chịu án tù giam).
3. Hỗ trợ nhập cảnh hoặc đổ bộ bất hợp pháp Đây là hành vi hỗ trợ người nước ngoài nhập cảnh hoặc đổ bộ vào Nhật Bản trái phép, bao gồm việc sắp xếp tàu thuyền, che giấu hoặc ẩn náu cho họ. Dù hành động này xuất phát từ lòng tốt, về mặt pháp luật, nó vẫn bị coi là "tội đồng phạm/trợ giúp tội phạm" và sẽ bị xử phạt nghiêm khắc.
4. Hình phạt rất nặng nề Nếu vi phạm các điều trên, ngoài mức phạt tiền, bạn còn có thể đối mặt với án tù lên đến 3 năm hoặc phạt tiền lên đến 3 triệu Yên. Trong các trường hợp bị coi là ác ý hoặc có mục đích lợi nhuận, mức hình phạt có thể còn nặng hơn nữa.
Lời khuyên từ 行政書士
Với "trách nhiệm của người sử dụng lao động", khi tuyển dụng người nước ngoài, hãy luôn tạo thói quen kiểm tra tính xác thực của 在留カード và tra cứu trên hệ thống dữ liệu của 入管庁 xem người đó có được phép làm việc hay không.
Hỏi đáp (Q&A) để bảo vệ người nước ngoài và bảo vệ chính bạn
Q1. Trong buổi phỏng vấn, ứng viên nói "Thẻ 在留カード đang chờ gia hạn nên không có sẵn". Tôi có thể cho họ làm việc không?
A. Tuyệt đối KHÔNG. Việc tuyển dụng khi không thể xác nhận 在留資格 là rất nguy hiểm. Vui lòng không bắt đầu công việc cho đến khi xác nhận được thẻ còn hiệu lực.
Q2. Bạn của tôi đang ở trong tình trạng lưu trú bất hợp pháp (quá hạn visa). Nếu tôi cho họ ở nhờ nhà, đó có phải là tội phạm không?
A. Tùy vào tình huống. Nếu chỉ là cứu trợ tạm thời trong tình huống khẩn cấp thì chưa chắc đã là phạm tội ngay lập tức. Tuy nhiên, nếu bạn che giấu lâu dài hoặc giúp họ trốn tránh việc bị cưỡng chế trục xuất của 入管庁, bạn sẽ đối mặt với rủi ro bị truy tố tội 退去強制妨害罪. Hãy liên hệ ngay với luật sư hoặc 行政書士 để được tư vấn.
Q3. Tôi phải làm gì nếu lỡ tuyển dụng người lao động bất hợp pháp?
A. Hãy dừng ngay công việc đó lại. Đồng thời, hãy liên hệ với cơ quan chức năng hoặc chuyên gia tại 入管庁 để đánh giá xem có cần thiết phải tự nguyện báo cáo hay không. Càng để lâu, hành vi của bạn càng bị coi là ác ý.
Tổng kết
Để xây dựng một xã hội nơi người nước ngoài có thể đóng góp tích cực tại Nhật Bản, điều cần thiết là người Nhật chúng ta phải hiểu đúng về các quy định. Nếu đã đọc bài viết này, hãy một lần nữa nhìn lại hệ thống tuyển dụng và hỗ trợ của mình xem "Liệu mình có đang làm đúng không?".
Nếu bạn có bất kỳ lo lắng nào, hãy tham khảo ý kiến của văn phòng chúng tôi – các chuyên gia về thủ tục tại 入管庁. Việc phòng ngừa rắc rối từ trước chính là cách quản lý rủi ro khôn ngoan nhất.
