Khi bắt đầu cuộc sống mới tại Nhật Bản, có một thủ tục cực kỳ quan trọng mà bạn không thể bỏ qua, đó chính là 住民登録. Đối với những người nước ngoài lưu trú dài hạn tại Nhật, đây không chỉ là thủ tục hành chính thông thường mà còn là "cánh cửa" giúp bạn tiếp cận các dịch vụ công cộng trong xã hội Nhật Bản.
Chắc hẳn nhiều bạn mới đến Nhật sẽ có những thắc mắc như: "Mình mới tới thì phải làm gì?", hay "住民票 và 在留カード khác nhau như thế nào?". Bài viết này, dưới góc độ chuyên gia từ một 行政書士, sẽ giúp bạn hiểu rõ từ những kiến thức cơ bản nhất đến các lưu ý quan trọng mà không phải ai cũng biết.
1. Tại sao phải làm 住民登録?
Khi bạn nhập cảnh vào Nhật Bản và sinh sống với tư cách là 中長期在留者 (người sở hữu 在留カード), bạn có nghĩa vụ phải nộp 転入届 tại cơ quan hành chính (役所) nơi bạn sinh sống trong vòng 14 ngày kể từ ngày định cư.
Đây chính là 住民登録. Sau khi hoàn tất, bạn sẽ được cấp 住民票. Đây là giấy tờ công khai chứng minh nơi cư trú của bạn, là tài liệu bắt buộc khi bạn sử dụng các dịch vụ hành chính hoặc khi làm hồ sơ xin 永住許可 trong tương lai.
2. Điều gì sẽ xảy ra nếu quên làm thủ tục?
Việc đăng ký địa chỉ là nghĩa vụ quan trọng dựa trên 出入国管理及び難民認定法 (gọi tắt là 入管法) và 住民基本台帳法. Nếu bạn không làm thủ tục trong vòng 14 ngày, bạn có thể bị phạt tới 200.000 Yên. Nghiêm trọng hơn, nếu không có lý do chính đáng mà để quá 90 ngày, bạn còn đối mặt với nguy cơ bị hủy bỏ tư cách lưu trú.
Ngoài ra, khi chuyển nhà, bạn cũng cần làm thủ tục 転入届 (hoặc 転居届) tại nơi ở mới trong vòng 14 ngày. Hãy luôn nhớ mang theo 在留カード khi đi làm thủ tục nhé.
3. Mối liên hệ với マイナンバー
Sau khi hoàn tất 住民登録, bạn sẽ được cấp マイナンバー (個人番号). Đây là dãy số vô cùng quan trọng để bạn thực hiện các thủ tục bảo hiểm xã hội, thuế tại nơi làm việc, hay mở tài khoản ngân hàng.
Sau khi đăng ký xong, 個人番号通知書 sẽ được gửi đến địa chỉ đăng ký trên 住民票 của bạn. Hãy giữ gìn giấy tờ này cẩn thận. Nếu cần xác nhận số định danh mà chưa có giấy tờ trên tay, bạn có thể đến 役所 để xin cấp マイナンバーを記載した住民票の写し.
Hỏi & Đáp cùng 行政書士
Q1. 住民票 và 在留カード, cái nào quan trọng hơn?
Cả hai đều quan trọng nhưng có chức năng khác nhau. 在留カード là giấy tờ tùy thân chứng minh tư cách lưu trú, bạn bắt buộc phải mang theo bên người mọi lúc. Còn 住民票 là giấy tờ chứng minh nơi cư trú và hộ gia đình tại Nhật. Bạn sẽ dùng nó khi làm thủ tục tại 役所 hoặc nộp cho ngân hàng, công ty.
Q2. Có thể nộp 住民票 mà không cần hiển thị マイナンバー không?
Có thể. Ví dụ, khi nộp hồ sơ lên cơ quan quản lý xuất nhập cảnh, nếu không yêu cầu số định danh, bạn có thể xin cấp 住民票の写し bản lược bỏ phần thông tin này. Bạn nên xác nhận trước với cơ quan tiếp nhận xem có cần ghi số hay không nhé.
Q3. Khi về nước hoặc chuyển ra nước ngoài thì sao?
Khi bạn xuất cảnh khỏi Nhật Bản, bạn cần nộp 転出届 tại 役所. Lưu ý đặc biệt là vấn đề 国民年金. Khi bạn làm thủ tục chuyển đi nước ngoài, tên bạn sẽ được xóa khỏi 住民票, đồng nghĩa với việc bạn không thể tiếp tục tham gia chế độ lương hưu tại Nhật nữa. Hãy kiểm tra kỹ tại 役所 dựa trên kế hoạch lưu trú của bạn.
Lời kết
住民登録 chính là bước đầu tiên để bạn an tâm sinh sống tại Nhật. Nếu gặp khó khăn hay thắc mắc, đừng ngần ngại liên hệ với 役所 hoặc các chuyên gia sớm nhất có thể. Hiểu đúng luật và tuân thủ thủ tục sẽ giúp cuộc sống của bạn tại Nhật suôn sẻ và thuận lợi hơn rất nhiều.
Nếu bạn có vấn đề gì về VISA hoặc cuộc sống tại Nhật, hãy liên hệ với văn phòng chúng tôi để được tư vấn!
