नमस्ते! म जापानमा भिसा र बसोबास सम्बन्धी सम्पूर्ण कार्यहरू हेर्ने भिसा विज्ञ 行政書士 हुँ।
जापानमा बस्ने विदेशी नागरिकहरूका लागि पासपोर्ट र 在留カード आफ्नो परिचय र वैधता प्रमाणित गर्ने सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण दुई साधन हुन्। तर, केही वर्षको अन्तरालमा गर्नुपर्ने "पासपोर्ट नवीकरण" वा भुलवश "पासपोर्ट हराएको" खण्डमा जापानको 入国管理局 (出入国在留管理庁) मा के-कस्ता प्रक्रियाहरू गर्नुपर्छ भन्ने कुरा तपाईंलाई राम्रोसँग थाहा छ?
"पासポート नयाँ बनेपछि भिसाको प्रक्रिया पनि फेरि गर्नुपर्छ?" "पुरानो पासपोर्टमा टाँसिएका महत्त्वपूर्ण स्टिकर र भिसाहरू के हुन्छन्?"
यस्तै दोधार र चिन्ताहरूलाई समाधान गर्नका लागि, आज म भिसा मामिलाका विज्ञ 行政書士 को रूपमा, पासपोर्टका विवरणहरू हेर्ने तरिकादेखि लिएर पासपोर्ट नवीकरण वा हराउँदा गर्नुपर्ने 入管 सम्बन्धी प्रक्रियाहरूका बारेमा सजिलो भाषामा व्याख्या गर्नेछु।
1. आधारभूत जानकारी: पासपोर्टमा लेखिएका विवरणहरू बुझ्ने तरिका
入国管理局 मा भिसाको आवेदन फाराम बुझाउँदा तपाईंले आफ्नो पासपोर्टको विवरण दुरुस्तै भर्नुपर्ने हुन्छ। त्यसैले सबैभन्दा पहिले, पासपोर्टको फोटो भएको मुख्य पानामा अंग्रेजीमा लेखिएका विवरणहरूको अर्थ एक-एक गरी बुझौँ।
-
Surname यो तपाईंको "थर" (Family Name) हो।
-
Given name यो तपाईंको "नाम" हो। यदि तपाईंको बीचको नाम (Middle Name) छ भने सामान्यतया यहीँ सँगै लेखिएको हुन्छ।
-
Nationality यो तपाईंको "नागरिकता वा राष्ट्रियता" हो। नेपालीहरूको पासपोर्टमा यहाँ "NEPALESE" वा "NEPAL" लेखिएको हुन्छ।
-
Date of Birth यो तपाईंको "जन्ममिति" हो। पासपोर्टमा सामान्यतया "दिन・महिना・वर्ष (सन्)" को क्रममा लेखिएको हुन्छ। यसलाई जापानको "वर्ष・महिना・दिन" को क्रमसँग नझुक्काउनुहोला।
-
Place of Birth यो तपाईंको "जन्मस्थान" हो। तपाईं जन्मेको जिल्ला वा ठाउँको नाम अंग्रेजीमा लेखिएको हुन्छ।
-
Date of Issue यो तपाईंको पासपोर्ट "जारी भएको मिति" हो।
-
Date of Expiration यो तपाईंको पासपोर्टको "बहाल रहने अवधि (Expired हुने मिति)" हो। यो मिति कटेपछि पासपोर्टको वैधता सकिन्छ र यसलाई कतै पनि प्रयोग गर्न मिल्दैन।
-
Passport No. यो तपाईंको "पासपोर्ट नम्बर" हो। जापान प्रवेश गर्दा वा भिसा आवेदन दिँदा पहिचानका लागि यो नम्बर अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
-
Sex यो तपाईंको "लिङ्ग" हो। पुरुषका लागि "M" (Male) र महिलाका लागि "F" (Female) लेखिएको हुन्छ।
-
ID photo यो तपाईंको "फोटो" हो। यहाँ एउटा अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण कुरा ध्यानमा राख्नुहोला: जापानको 在留カード को आवेदन दिँदा पासपोर्टमा भएकै फोटो हुबहु प्रयोग गर्न मिल्दैन। 在留カード को फोटो आवेदन दिएको मितिभन्दा ३ महिना (वा ६ महिना) भित्र खिचेको हुनुपर्ने नियम छ। यदि तपाईंले केही वर्षअघि पासपोर्ट बनाउँदाकै फोटो प्रयोग गर्नुभयो भने, 入管 ले यो पुरानो फोटो हो भनेर सजिलै पत्ता लगाउँछ र फेरि फोटो बुझाउन लगाउँछ। त्यसैले सधैँ नयाँ खिचेको फोटो नै तयार पार्नुहोला।
2. नयाँ पासपोर्ट बनाएपछि ध्यान दिनुपर्ने कुराहरू र 入管 को प्रक्रिया
पासपोर्टको म्याद सकिन लाग्दा वा पानाहरू सकिएर जापानमै रहेको नेपाली दूतावासमा नयाँ पासपोर्ट बनाउनुपर्ने हुन सक्छ। यस्तो अवस्थामा धेरैलाई "नयाँ पासपोर्ट बनेपछि के मैले तुरुन्तै 入管 मा गएर जानकारी गराउनुपर्छ?" भन्ने जिज्ञासा उठ्छ।
वास्तवमा, 在留カード भएका विदेशी नागरिकहरूले नयाँ पासपोर्ट पाउने बित्तिकै तुरुन्तै 入管 मा गएर दर्ता गराउनुपर्ने कुनै कानुनी बाध्यता हुँदैन। सामान्यतया, तपाईंले अर्को पटक भिसा नवीकरण (在留期間更新許可申請) वा भिसा परिवर्तन गर्दा नयाँ पासपोर्ट देखाए मात्र पुग्छ।
तर, तल उल्लेखित दुईवटा विशेष परिस्थितिमा भने तुरुन्तै 入管 मा प्रक्रिया गर्नु आवश्यक वा राम्रो मानिन्छ:
पहिलो अवस्था: पुरानो पासपोर्टमा भएको "再入国許可" जस्ता स्टिकरहरू नयाँ पासपोर्टमा सार्नुपर्दा (証印転記)
नयाँ पासपोर्ट बनाएपछि, पुरानो पासपोर्टमा भएको 再入国許可 वा 資格外活動許可 (アルバイト को अनुमति) को छाप वा स्टिकर (यसलाई 証印 भनिन्छ) नयाँ पासपोर्टमा सार्न चाहनुहुन्छ भने यो प्रक्रिया गर्न सक्नुहुन्छ। 在留カード भएका व्यक्तिहरूको हकमा यो जानकारी कार्डमै लेखिएको हुनाले सार्नैपर्छ भन्ने छैन। तर, 在留カード नभएका केही विशेष बसोबास अनुमति भएका व्यक्तिहरू वा भविष्यमा जापान बाहिर आउजाउ गर्दा हुन सक्ने झन्झटबाट बच्न चाहनेहरूले यो छाप नयाँ पासपोर्टमा सार्न सक्छन्।
यो प्रक्रियालाई 証印転記の手続き भनिन्छ। यसका लागि तपाईं बस्ने क्षेत्रको रेखदेख गर्ने 地方出入国在留管理局 मा गएर 証印転記願出書 नामक फाराम बुझाउनुपर्छ।
-
आवश्यक पर्ने कागजातहरू:
-
証印転記願出書 (入管 को काउन्टरमा वा उनीहरूको वेबसाइटबाट डाउनलोड गर्न सकिन्छ)
-
पुरानो पासपोर्ट
-
नयाँ पासपोर्ट
-
दोस्रो अवस्था: जापानभित्रै पासपोर्ट हराएर नयाँ पासपोर्ट जारी गर्दा
यदि जापानमा तपाईंको पासपोर्ट हरायो भने, तुरुन्तै नजिकैको प्रहरी चौकी (Koban) मा गएर 遺失届 (सामान हराएको रिपोर्ट) दर्ता गर्नुहोस्। त्यसपछि नेपाली दूतावासमा सम्पर्क गरेर नयाँ पासपोर्टका लागि आवेदन दिनुपर्छ। नयाँ पासपोर्ट प्राप्त भएपछि तपाईंको "पासपोर्ट नम्बर" र "म्याद" दुवै नयाँ हुन्छन्। यस अवस्थामा पनि अर्को भिसा नवीकरणको समयमा नयाँ पासपोर्ट लिएर गए पुग्छ, तर सुरक्षित रहनका लागि नयाँ पासपोर्टको प्रतिलिपि (Copy) र प्रहरीले दिएको रिपोर्ट सुरक्षित साथ राख्नुहोला।
3. विदेशी कर्मचारी राख्ने कम्पनीका प्रबन्धक वा सञ्चालकहरूले थाहा पाउनुपर्ने कुराहरू
विदेशी कर्मचारीहरू काममा राख्ने कम्पनीका प्रतिनिधि वा पसलका सञ्चालकहरूका लागि आफ्ना कर्मचारीहरूको पासपोर्ट व्यवस्थापन गर्नु निकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
यदि कुनै विदेशी कर्मचारीले नयाँ पासपोर्ट बनाएको छ भने, कम्पनीले अनिवार्य रूपमा उनको "नयाँ पासपोर्ट नम्बर" र "नयाँ म्याद" जाँच गरी कम्पनीको कर्मचारी रेकर्ड वा डाटा अपडेट गर्नुपर्छ। कतिपय कम्पनीहरूले "在留カード को म्याद मात्र हेरे पुग्छ" भनी सोच्ने गर्छन्। तर, कर्मचारी अचानक आवश्यक कामका लागि विदेश जानुपर्दा वा नेपाल फर्कनुपर्दा पासपोर्टको म्याद सकिएको थाहा पाएर जान नपाउने जस्ता समस्याहरू आउन सक्छन्। त्यसैले कम्पनीको तर्फबाट पनि यसको ख्याल राख्नु आवश्यक छ।
4. जापानमा बस्ने नेपालीहरूका मनमा उठ्ने ३ वटा मुख्य जिज्ञासा र तिनको समाधान (Q&A)
जापानमा बस्दा धेरैजसो नेपालीहरूले सोध्ने गरेका र जान्नैपर्ने तीनवटा महत्त्वपूर्ण प्रश्नहरूको उत्तर यहाँ प्रस्तुत गरिएको छ।
Q1. मेरो पासपोर्टको म्याद सकियो! के मेरो जापानको भिसा (तस्विर/सम्बन्धित अनुमति) पनि रद्द हुन्छ?
A1. हुँदैन, पासपोर्टको म्याद सकिँदैमा तपाईंको जापानको भिसा (तस्विर/सम्बन्धित अनुमति) तुरुन्तै रद्द हुँदैन। तपाईंको जापान बस्ने आधिकारिक अनुमति "在留カード" मा निर्भर गर्दछ। त्यसैले तपाईंको 在留カード को म्याद भएसम्म जापानमा बस्न कानुनी रूपमा कुनै समस्या हुँदैन। तर, म्याद भएको पासपोर्ट साथमा नहुनु सुरक्षाको हिसाबले जोखिमपूर्ण हुन सक्छ र परिचय खुलाउन गाह्रो पर्न सक्छ। त्यसैले यथासक्य चाँडो नेपाली दूतावासमा सम्पर्क गरी नयाँ पासपोर्ट बनाउनुहोला।
Q2. नयाँ पासपोर्ट बनाएपछि के मैले 在留カード पनि नयाँ बनाउनुपर्छ?
A2. पर्दैन, केवल पासपोर्ट मात्र नयाँ बनाएको हो भने 在留カード परिवर्तन गरिरहनु पर्दैन। 在留カード मा नयाँ विवरण दर्ता गर्नुपर्ने अवस्था भनेको तपाईंको "नाम", "जन्ममिति", "लिङ्ग", "राष्ट्रियता/क्षेत्र" वा "ठेगाना" र "कम्पनी वा विद्यालय" परिवर्तन भएको खण्डमा मात्र हो। यदि पासपोर्ट नयाँ बनाउँदा तपाईंको नामको स्पेलिङ वा राष्ट्रियता परिवर्तन भएको छैन भने 入管 मा केही गरिरहनु पर्दैन। नयाँ पासपोर्ट र हालको 在留カード सुरक्षित राख्नुहोस् र अर्को पटक भिसा नवीकरण (在留期間更新許可申請) गर्दा नयाँ पासपोर्ट देखाउनुहोस्।
Q3. मेरो नयाँ पासपोर्ट बन्ने प्रक्रियामा छ, तर यही बीचमा भिसाको म्याद सकिन लाग्यो। अब मैले के गर्ने?
A3. पासपोर्ट हातमा नभए पनि तपाईंले भिसा नवीकरणको आवेदन (在留期間更新許可申請) दर्ता गर्न सक्नुहुन्छ। यसका लागि दूतावासले नयाँ पासपोर्टको आवेदन लिँदा दिएको रसिद वा 申請受理票 入管 को काउन्टरमा देखाउनुपर्छ र पासपोर्ट नहुनुको कारण खुलाइएको पत्र (理由書) बुझाउनुपर्छ। यसो गर्दा 入管 ले आवेदन स्वीकार गर्दछ। पछि नयाँ पासपोर्ट आएपछि त्यसलाई 入管 मा लगेर देखाउन वा हुलाकबाट पठाउन सकिन्छ। भिसाको म्याद सकिनुभन्दा अगाडि नै यसबारे हामी जस्ता विज्ञ वा 入管 को काउन्टरमा सल्लाह लिनुहोला।
5. निष्कर्ष: सहज भिसा प्रक्रियाका लागि "सहि पासपोर्ट व्यवस्थापन" आवश्यक!
जापानमा सुरक्षित र ढुक्कसँग बस्नका लागि पासपोर्ट नै सबैभन्दा आधारभूत र महत्त्वपूर्ण जग हो। आफ्नो पासपोर्टको विवरणहरू सधैँ सही छन् कि छैनन् र म्याद कति बाँकी छ भनी नियमित रूपमा जाँच गरिरहनुभयो भने भिसा सम्बन्धी कुनै पनि काम गर्दा झन्झट हुँदैन।
"पासपोर्ट नवीकरण र भिसा थप्ने समय सँगै परेर चिन्ता लागेको छ..." "झन्झटिलो भिसाको काम आफैँ नगरेर कुनै विज्ञलाई जिम्मा दिन चाहनुहुन्छ..."
यस्तो अवस्थामा जुनसुकै बेला हाम्रो कार्यालयमा सम्पर्क गर्नुहोला। जापानको भिसा व्यवस्थापन गर्ने विशेषज्ञ 行政書士 को रूपमा हामी तपाईं र तपाईंको कम्पनीका कर्मचारीहरूको भिसा प्रक्रिया सुरुदेखि अन्तिमसम्म सुरक्षित र ढुक्कसँग गरिदिनेछौँ। सानोभन्दा सानो जिज्ञासा भए पनि निःसंकोच हामीलाई सम्पर्क गर्नुहोस्!
