ဂျပန်နိုင်ငံမှာ နေထိုင်ခွင့် (Visa) လျှောက်ထားတဲ့အခါ "မိမိုတို ဟိုဆိုဂျင်း" ခေါ် အာမခံပေးသူ ရှိဖို့က အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အာမခံတောင်းတဲ့သူရော၊ အာမခံပေးမယ့်သူပါ "ပြဿနာတစ်ခုခုဖြစ်လာရင် ဘယ်လိုတာဝန်ယူရမလဲ?" ဆိုတဲ့ စိုးရိမ်စိတ်တွေ ရှိတတ်ကြပါတယ်။
ဒီတစ်ခေါက်မှာတော့ ဂျပန်နိုင်ငံ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဥပဒေအရ အာမခံပေးသူရဲ့ အခန်းကဏ္ဍနဲ့ "တာဝန်ယူမှု" ရဲ့ တကယ့်အရှိတရားကို အစိုးရရဲ့ နောက်ဆုံးထုတ်ပြန်ချက်တွေအပေါ် အခြေခံပြီး ရှင်းလင်းတင်ပြပေးသွားပါမယ်။
၁။ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဥပဒေအရ "အာမခံပေးသူ" ဆိုတာ ဘာလဲ?
ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးလုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေမှာ အာမခံပေးသူဆိုတာ နိုင်ငံခြားသားတစ်ယောက် ဂျပန်မှာ တည်တည်ငြိမ်ငြိမ် နေထိုင်နိုင်ဖို့နဲ့ ပြည်ဝင်ခွင့်ရည်ရွယ်ချက်ကို ချောချောမွေ့မွေ့ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ဖို့အတွက် "စီးပွားရေးအရ အာမခံချက်ပေးခြင်း" နဲ့ "ဥပဒေလိုက်နာဖို့ လမ်းညွှန်ပေးခြင်း" တို့ကို တရားရေးဝန်ကြီးဌာနထံ ကတိပြုထားသူကို ဆိုလိုတာပါ။
ဒါဟာ လူအများအထင်မှားလေ့ရှိတဲ့ အကြွေးတွေအတွက် အာမခံရတဲ့ "အရပ်ဘက်ဆိုင်ရာ အာမခံသူ" (Joint Guarantor) မျိုးနဲ့ သဘောသဘာဝချင်း လုံးဝမတူပါဘူး။
အဓိက အာမခံချက်ပေးရမယ့်အချက်များ -
-
နေထိုင်စရိတ် ထောက်ပံ့ခြင်း - ဂျပန်မှာ နေထိုင်စဉ် စရိတ်အခက်အခဲရှိပါက ကူညီရန်။
-
နေရပ်ပြန်စရိတ် အာမခံခြင်း - မိမိနိုင်ငံကို ပြန်မယ့်အခါ လေယာဉ်လက်မှတ်ခ မတတ်နိုင်ပါက ကူညီရန်။
-
ဥပဒေလိုက်နာခြင်း - ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ စည်းကမ်းတွေကို လိုက်နာနေထိုင်ဖို့ လမ်းညွှန်ပေးရန်။
၂။ တာဝန်အတိုင်းအတာ - ဥပဒေအရ အတင်းအကျပ် လုပ်ဆောင်ခိုင်းလို့ရသလား?
အဖြေကတော့ ရှင်းပါတယ်။ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဥပဒေအရ အာမခံပေးသူမှာ "ဥပဒေအရ အတင်းအကျပ် တာဝန်ယူရခြင်း" မရှိပါဘူး။
အာမခံပေးထားတဲ့ နိုင်ငံခြားသားက ငွေကြေးအခက်အခဲဖြစ်တာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ စည်းကမ်းဖောက်ဖျက်တာပဲဖြစ်ဖြစ် အာမခံပေးသူက အဲဒီငွေတွေကို အတင်းအကျပ်ပေးလျော်ရတာမျိုး ဒါမှမဟုတ် ကိုယ်စားအပြစ်ပေးခံရတာမျိုး မရှိပါဘူး။ ဒါကို ပညာရပ်ဆိုင်ရာအရ "ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တာဝန်" (道徳責任) လို့ ခေါ်ပါတယ်။
လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာနရဲ့ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ချက်မှာလည်း အခုလို ဖော်ပြထားပါတယ် -
"အာမခံလက်မှတ်မှာ ကတိပြုထားတဲ့အချက်တွေဟာ အာမခံပေးသူအပေါ် ဥပဒေအရ အတင်းအကျပ် သက်ရောက်မှုမရှိပါဘူး။ ကတိအတိုင်း မလုပ်ဆောင်နိုင်တဲ့အခါမှာတောင် သက်ဆိုင်ရာဌာနက လမ်းညွှန်မှုပေးတဲ့အဆင့်မှာပဲ ရှိပါတယ်။" (ရင်းမြစ် - လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာန၏ Q&A)
လမ်းညွှန်မှုပေးခြင်းဆိုသည်မှာ - ဒါပေမဲ့ ကတိကဝတ်တွေကို မလိုက်နာနိုင်တဲ့အခါ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာနက "ခင်ဗျားပေးထားတဲ့ ကတိအတိုင်း လုပ်ဆောင်ပေးပါ" လို့ တိုက်တွန်းလမ်းညွှန်တာမျိုးတော့ ရှိနိုင်ပါတယ်။
၃။ အာမခံပေးသူလုပ်တဲ့အခါ သတိထားရမယ့် အချက်များ
ဥပဒေအရ အတင်းအကျပ် မဟုတ်ပေမဲ့ တာဝန်ကို လုံးဝလျစ်လျူရှုလို့တော့ မရပါဘူး။ တာဝန်မကျေပွန်ဘူးဆိုရင် အောက်ပါဆိုးကျိုးတွေ ရှိလာနိုင်ပါတယ် -
-
လူမှုရေးအရ ယုံကြည်မှုကျဆင်းခြင်း - တစ်ကြိမ် "အာမခံသူတာဝန် မကျေပွန်ဘူး" လို့ သတ်မှတ်ခံရရင် အဲဒီအချက်က မှတ်တမ်းတင်ကျန်ရစ်ပါလိမ့်မယ်။ နောက်တစ်ခါ တခြားသူတစ်ယောက်အတွက် အာမခံပေးဖို့ ကြိုးစားတဲ့အခါ "အရည်အချင်းမပြည့်မီသူ" အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး ဗီဇာကျဖို့ ခက်ခဲသွားနိုင်ပါတယ်။
-
လိမ်လည်မှုကြောင့် ပြစ်မှုဆိုင်ရာ တာဝန်ယူရခြင်း - သတိထားရမှာက အာမခံပေးတာထက် အဲဒီ "လုပ်ငန်းစဉ်" ဖြစ်ပါတယ်။ ဗီဇာလျှောက်သူနဲ့ ပေါင်းပြီး အချက်အလက်အမှားတွေ ပြင်ဆင်တာ၊ လိမ်လည်လျှောက်ထားတာ ဒါမှမဟုတ် လူကုန်ကူးမှုလိုမျိုး ပြစ်မှုတွေမှာ ပါဝင်ပတ်သက်နေတယ်ဆိုရင်တော့ ပြစ်မှုဆိုင်ရာဥပဒေနဲ့ အရေးယူခံရနိုင်ပါတယ်။
၄။ PR (အမြဲတမ်းနေထိုင်ခွင့်) လျှောက်ထားရာတွင် အာမခံသူ၏ အရေးပါမှု
အထူးသဖြင့် "အမြဲတမ်းနေထိုင်ခွင့်" လျှောက်တဲ့အခါ အာမခံပေးသူရဲ့ အခန်းကဏ္ဍက အရမ်းအရေးကြီးပါတယ်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်ကစပြီး လိုအပ်တဲ့စာရွက်စာတမ်းတွေကို လျှော့ချပေးခဲ့ပေမဲ့ အာမခံပေးသူဟာ "ဂျပန်လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းနဲ့ ဆက်နွှယ်မှုရှိကြောင်း" ပြသတဲ့ အဓိကအချက်အဖြစ် ကျန်ရှိနေဆဲပါ။
လက်ရှိ လက်တွေ့လုပ်ဆောင်မှုတွေမှာ အာမခံပေးသူဟာ ငွေကြေးထောက်ပံ့ရုံတင်မကဘဲ လျှောက်ထားသူက အခွန်နဲ့ ပင်စင်စတာတွေကို စနစ်တကျပေးဆောင်ခြင်း ရှိ၊ မရှိ သိရှိထားဖို့နဲ့ လိုအပ်ရင် လမ်းညွှန်ပေးဖို့ကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားလာကြပါတယ်။
အကျဉ်းချုပ် - ယုံကြည်မှုရှိဖို့က အဓိကပါ
လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဥပဒေအရ အာမခံပေးသူဆိုတာ ဂျပန်မှာ သင်နေထိုင်စဉ်အတွင်း ကိုယ်ကျင့်တရားအရ ကူညီပေးမယ့် "ဖေးမသူ" သာ ဖြစ်ပါတယ်။ အရမ်းအကြောက်လွန်စရာ မလိုပေမဲ့ နှစ်ဦးနှစ်ဖက်ကြားမှာ ခိုင်မာတဲ့ ယုံကြည်မှုရှိဖို့တော့ လိုအပ်ပါတယ်။
"ဘယ်သူ့ကို အာမခံတောင်းရမလဲ မသိဘူး" ဒါမှမဟုတ် "အာမခံပေးဖို့ အကူအညီတောင်းခံရလို့ စိုးရိမ်နေတယ်" ဆိုရင်တော့ ကျွမ်းကျင်တဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ရှေ့နေ (行政書士) နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့က သင့်ရဲ့ ဗီဇာကိစ္စတွေ အဆင်ပြေချောမွေ့အောင် အကောင်းဆုံး ကူညီဆောင်ရွက်ပေးသွားမှာပါ။