မင်္ဂလာပါ။ ကျွန်တော်ကတော့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ နေထိုင်ခွင့်ဗီဇာ (VISA) ဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေနဲ့ ဂျပန်ရောက် နိုင်ငံခြားသားတွေကို ကူညီပံ့ပိုးပေးခြင်းလုပ်ငန်းကို အထူးပြုဆောင်ရွက်နေတဲ့ 行政書士 ဖြစ်ပါတယ်။
လက်ရှိ ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကုမ္ပဏီတွေ၊ စက်ရုံတွေနဲ့ ဆိုင်တွေမှာ ကြိုးစားပမ်းစား အလုပ်လုပ်ကိုင်နေကြတဲ့ နိုင်ငံခြားသားဦးရေဟာ တစ်နေ့ထက်တစ်နေ့ ပိုမိုများပြားလာနေပါတယ်။ ၎င်းတို့အထဲမှာ မိမိတို့ရဲ့ အဖိုးတန်လှတဲ့ မိသားစုဝင်တွေကို နေရပ်မိခင်နိုင်ငံမှာ ထားရစ်ခဲ့ပြီး၊ ဂျပန်နိုင်ငံမှာ တစ်ယောက်တည်း လာရောက်ရုန်းကန် နေထိုင်နေကြသူတွေလည်း မနည်းလှပါဘူး။
တကယ်လို့သာ ဂျပန်မှာ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတစ်ယောက်ဟာ ဖျားနာတာ၊ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရတာ ဒါမှမဟုတ် မတော်တဆဖြစ်ရပ်တစ်ခုခုကြောင့် ရုတ်တရက် ကွယ်လွန်သွားခဲ့မယ်ဆိုရင် နေရပ်မှာ ကျန်ရစ်ခဲ့တဲ့ မိသားစုဝင်တွေရဲ့ အခြေအနေက ဘယ်လိုဖြစ်သွားမလဲ။
တကယ်တော့ သူတို့ဟာ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ပင်စင်စနစ် (厚生年金 သို့မဟုတ် 国民年金) ထဲမှာ ပါဝင်ပြီး ပင်စင်ကြေး ပေးသွင်းထားခဲ့တာရှိရင်၊ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ကျန်ရစ်သူမိသားစုဝင်တွေရဲ့ လူမှုဘဝကို ထောက်ပံ့ပေးဖို့အတွက် "遺族年金" ဆိုတဲ့ ငွေကြေးကို ထုတ်ပေးတဲ့ စနစ်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ ဒီငွေကြေးကို မိသားစုဝင်တွေက ဂျပန်မှာ ရှိမနေဘဲ မိမိတို့ရဲ့ နေရပ်မိခင်နိုင်ငံမှာ နေထိုင်နေရင်းနဲ့လည်း လျှောက်ထားရယူနိုင်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ "နိုင်ငံခြားသားဖြစ်လို့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေကို မသိဘူး"၊ "ဘယ်လိုအချက်အလက်တွေနဲ့ ကိုက်ညီမှ ရမှာလဲ" စသဖြင့် စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေနဲ့ သံသယဖြစ်နေကြသူတွေ အလွန်များပြားနေတာက လက်ရှိအခြေအနေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့်မို့လို့ ဒီတစ်ခေါက်မှာတော့ ဂျပန်မှာ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ နိုင်ငံခြားသား ကွယ်လွန်သွားတဲ့အခါ၊ မိခင်နိုင်ငံမှာ နေထိုင်တဲ့ မိသားစုဝင်တွေက ဂျပန်ရဲ့ 遺族年金 ကို လျှောက်ထားရယူနိုင်ဖို့အတွက် လိုအပ်တဲ့ သတ်မှတ်ချက်တွေ၊ လိုအပ်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေနဲ့ သတိထားရမယ့် အချက်တွေကို ခက်ခဲတဲ့ ဥပဒေအသုံးအနှုန်းတွေ တတ်နိုင်သမျှ မသုံးဘဲ နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းလင်းတင်ပြပေးသွားပါမယ်။
1. အစောကတည်းက "遺族年金" ဆိုတာ ဘာလဲ။ နေရပ်မိခင်နိုင်ငံက မိသားစုဝင်တွေက တကယ်ပဲ ရော ရနိုင်တာလား။
ဂျပန်ကုမ္ပဏီတစ်ခုခုမှာ အမြဲတမ်းဝန်ထမ်း (သို့မဟုတ်) သတ်မှတ်ထားတဲ့ အချိန်ထက်ပိုပြီး အလုပ်လုပ်တဲ့ အချိန်ပိုင်းဝန်ထမ်းအဖြစ် လုပ်ကိုင်တဲ့အခါ၊ လစဉ်လစာထဲကနေ "厚生年金保険料" ဆိုတဲ့ ပင်စင်ကြေးကို ဖြတ်တောက်သွားပါတယ်။ ဒါဟာ နောင်တစ်ချိန် အသက်ကြီးလာတဲ့အခါမှ ရမယ့် "老齢年金" တစ်ခုတည်းအတွက်တင် မဟုတ်ပါဘူး။
မမျှော်လင့်ဘဲ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ ကာယကံရှင် ကိုယ်တိုင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့တဲ့အခါ၊ သူ ရှာဖွေကျွေးမွေးနေတဲ့ ကျန်ရစ်သူမိသားစုဝင်တွေရဲ့ လူမှုဘဝကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပေးဖို့ အာမခံ (Insurance) အခန်းကဏ္ဍအနေနဲ့လည်း ပါဝင်ပါတယ်။ ဒါကိုပဲ "遺族年金 (遺族厚生年金)" လို့ ခေါ်တာဖြစ်ပါတယ်။
လူမျိုး/နိုင်ငံသား ဖြစ်တည်မှုနဲ့ ဘာမှမဆိုင်ပါဘူး။ နိုင်ငံခြားသားပဲဖြစ်ဖြစ် ဂျပန်ရဲ့ ပင်စင်စနစ်ထဲ ဝင်ထားပြီး သတ်မှတ်ချက်တွေနဲ့ ကိုက်ညီနေမယ်ဆိုရင် နေရပ်မိခင်နိုင်ငံမှာ ရှိနေတဲ့ မိသားစုဝင်တွေ (ဇနီး၊ သားသမီး၊ မိဘ စသည်ဖြင့်) က ဂျပန်အစိုးရ (日本年金機構) ထံ ငွေကြေးတောင်းခံပြီး လက်ခံရရှိနိုင်ပါတယ်။
2. 遺族年金 ရရှိရန်အတွက် "ကွယ်လွန်သူ" ဘက်က ပြည့်မှီရမယ့် သတ်မှတ်ချက်များ
နေရပ်မိခင်နိုင်ငံက မိသားစုဝင်တွေက ဒီငွေကြေးကို ရရှိဖို့အတွက် ပထမဦးဆုံးအနေနဲ့ "ကွယ်လွန်သူကိုယ်တိုင်" က သတ်မှတ်ထားတဲ့ အခြေအနေ (သတ်မှတ်ချက်) တွေနဲ့ ကိုက်ညီနေဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ခက်ခဲတဲ့ ဥပဒေစကားလုံးတွေကို နားလည်လွယ်အောင် ပြန်လည်စုစည်းပေးရရင် အဓိကအားဖြင့် အောက်ပါအချက်တွေထဲက တစ်ခုခုနဲ့ ကိုက်ညီနေရပါမယ်။
-
ဂျပန်ကုမ္ပဏီမှာ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ ကာလအတွင်း (厚生年金 ဝင်ထားဆဲကာလအတွင်း) ကွယ်လွန်သွားခြင်းဖြစ်ရမယ်။
-
ကုမ္ပဏီက ထွက်ပြီးနောက်၊ ဂျပန်မှာ အဆိုပါရောဂါ သို့မဟုတ် ထိခိုက်ဒဏ်ရာအတွက် ပထမဆုံးအကြိမ် ဆေးစစ်မှုခံယူခဲ့တဲ့နေ့ကစပြီး ၅ နှစ်အတွင်း၊ အဆိုပါ ရောဂါ သို့မဟုတ် ဒဏ်ရာကြောင့်ပဲ ကွယ်လွန်သွားခြင်းဖြစ်ရမယ်။
-
障害年金 (ပြင်းထန်တဲ့ မသန်စွမ်းမှု သို့မဟုတ် ရောဂါဝေဒနာ ခံစားရတဲ့အခါ ရတဲ့ပင်စင်) ရဲ့ Grade 1 သို့မဟုတ် Grade 2 ရရှိနေသူ ကွယ်လွန်သွားခြင်းဖြစ်ရမယ်။
-
老齢年金 ရယူပိုင်ခွင့် အရည်အချင်း ရရှိပြီးသားသူ၊ ဒါမှမဟုတ် ပင်စင်ကြေး ပေးသွင်းခဲ့တဲ့ ကာလ (ကင်းလွတ်ခွင့်ရခဲ့တဲ့ ကာလအပါအဝင်) စုစုပေါင်း ၂၅ နှစ်နဲ့အထက် ရှိထားသူ ကွယ်လွန်သွားခြင်းဖြစ်ရမယ်။
★ အလွန်အရေးကြီးတဲ့ "ပင်စင်ကြေးကို စနစ်တကျ ပေးသွင်းခဲ့ရဲ့လား" ဆိုတဲ့ စည်းကမ်း
အထက်ပါအချက်တွေထဲကမှ အဖြစ်အများဆုံးဖြစ်တဲ့ အမှတ် (၁) နဲ့ (၂) ဖြစ်ရပ်တွေမှာ ကွယ်လွန်သူဟာ မကွယ်လွန်ခင်အထိ ပင်စင်ကြေးကို သေသေချာချာ ပေးသွင်းခဲ့ရဲ့လားဆိုတာကို အလွန်တင်းကျပ်စွာ စစ်ဆေးပါတယ်။
-
အထွေထွေစည်းကမ်း: ကွယ်လွန်တဲ့နေ့ရဲ့ မတိုင်ခင်နေ့အထိ၊ ယခင်က ပင်စင်ဝင်ထားရမယ့် ကာလတစ်ခုလုံးရဲ့ "၃ ပုံ ၂ ပုံထက်မနည်းတဲ့ ကာလ" အတွက် ပင်စင်ကြေး ပေးသွင်းထားပြီးသား (ဒါမှမဟုတ် ပေးသွင်းဖို့ ကင်းလွတ်ခွင့်ရထားပြီးသား) ဖြစ်ရပါမယ်။
-
အထူးစည်းကမ်း: တကယ်လို့ တစ်ခုလုံးရဲ့ ၃ ပုံ ၂ ပုံ မပြည့်ခဲ့ရင်တောင်မှ၊ ကွယ်လွန်တဲ့လရဲ့ ၂ လအလိုအထိ နောက်ဆုံး ၁ နှစ်အတွင်းမှာ ပင်စင်ကြေး "မပေးသွင်းဘဲ ပျက်ကွက်ခဲ့တဲ့လ" ၁ လမျှပင် မရှိခဲ့ရင် အဆင်ပြေပါတယ်။
ဂျပန်ကုမ္ပဏီမှာ အလုပ်လုပ်နေပြီး လစာထဲကနေ လစဉ် အလိုအလျောက် ဖြတ်တောက်သွားတာမျိုးဆိုရင်တော့ အခြေခံအားဖြင့် ပြဿနာမရှိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ကုမ္ပဏီကထွက်ပြီး ပင်စင်မဝင်ထားတဲ့ ကာလအပိုင်းအခြားရှိခဲ့ရင် ဒါမှမဟုတ် ကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်သူ စသဖြင့် ဖြစ်ပြီး 国民年金 ပေးသွင်းဖို့ ပျက်ကွက်မှုတွေ စုပုံနေခဲ့ရင်တော့ သတိထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
3. ပင်စင်ငွေကို လက်ခံရရှိနိုင်တဲ့ "မိသားစုဝင်" ရဲ့ သတ်မှတ်ချက်များ
နောက်တစ်ခုကတော့ "ဘယ်သူက" ငွေကြေး လက်ခံရရှိနိုင်လဲဆိုတဲ့ သတ်မှတ်ချက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဘယ်သူမဆို ပေးတာမျိုးမဟုတ်ဘဲ ကွယ်လွန်သူရဲ့ ရှာဖွေကျွေးမွေးမှုကို ခံယူနေရတဲ့ (စီးပွားရေးအရ အမှီပြုနေထိုင်တဲ့ ဆက်ဆံရေးရှိတဲ့) မိသားစုဝင်တွေသာ အကျုံးဝင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
အကျုံးဝင်မယ့် မိသားစုဝင်များရဲ့ နယ်ပယ်နဲ့ ဦးစားပေးအဆင့်ဆင့်မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။
-
အိမ်ထောင်ဖက် (ဇနီး သို့မဟုတ် ခင်ပွန်း) နှင့် သားသမီးများ (ဒါကို အဓိက အဦးဆုံး ဦးစားပေးပါတယ်)
-
မိဘနှစ်ပါး
-
မြေးများ
-
အဘိုးအဘွားများ
★ အသက်အရွယ် ကန့်သတ်ချက်ကို သတိပြုပေးပါ
-
သားသမီး သို့မဟုတ် မြေးများဖြစ်ပါက: အခြေခံအားဖြင့် "အသက် ၁၈ နှစ်ပြည့်တဲ့ ပညာသင်နှစ်ရဲ့ မတ်လ ၃၁ ရက်အထိ (အထက်တန်းကျောင်း ပြီးဆုံးတဲ့အထိ)" အိမ်ထောင်မရှိသေးတဲ့ သားသမီးများသာ အကျုံးဝင်ပါတယ်။ တကယ်လို့ မသန်စွမ်းမှု တစ်ခုခုရှိနေရင်တော့ အသက် ၂၀ မပြည့်ခင်အထိ အကျုံးဝင်ပါတယ်။
-
ဇနီးဖြစ်သူဖြစ်ပါက: အသက်အရွယ် ကန့်သတ်ချက် မရှိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ အသက် ၃၀ မပြည့်သေးဘဲ သားသမီးမရှိတဲ့ ဇနီးဖြစ်သူဆိုရင်တော့ တစ်သက်လုံး မဟုတ်ဘဲ "၅ နှစ်စာသာ" ကန့်သတ်ချက်နဲ့ ထုတ်ပေးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
-
ခင်ပွန်း၊ မိဘ၊ အဘိုးအဘွားများဖြစ်ပါက: ကာယကံရှင် ကွယ်လွန်ချိန်မှာ အသက် "၅၅ နှစ်နှင့်အထက်" ဖြစ်ရမှာဖြစ်ပြီး၊ အမှန်တကယ် ပင်စင်ငွေ စတင်ထုတ်ပေးမှာကတော့ "အသက် ၆၀ နှစ်" ကစပြီး ဖြစ်ပါတယ်။
4. ပြည်ပကနေ တောင်းခံရာမှာ "အကြီးမားဆုံးသော အတားအဆီး" ဖြစ်လာမယ့် လိုအပ်သော စာရွက်စာတမ်းများ
နေရပ်မိခင်နိုင်ငံမှာ နေထိုင်နေတဲ့ မိသားစုဝင်တွေက ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ပင်စင်ရုံးမှာ ငွေကြေးတောင်းခံတဲ့အခါ၊ ဒီအဆင့်က အခက်ခဲဆုံး အဆင့်တစ်ခု ဖြစ်လာပါလိမ့်မယ်။ ဂျပန်နိုင်ငံမှာတော့ "戸籍" (မိသားစုဝင်စာရင်း) ဆိုတဲ့ အဆင်ပြေတဲ့ စနစ်ရှိပေမယ့် နိုင်ငံခြားသားတွေမှာတော့ ဂျပန်ရဲ့ 戸籍 မရှိပါဘူး။ ဒါကြောင့်မို့လို့ မိမိတို့ဟာ "တကယ့် မိသားစုဝင်တွေ ဖြစ်ကြောင်း" နဲ့ "ကွယ်လွန်သူနဲ့အတူ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုခဲ့ကြောင်း (ထောက်ပံ့ငွေ လွှဲပေးခဲ့ကြောင်း)" သက်သေပြနိုင်မယ့် စာရွက်စာတမ်းအားလုံးကို မိမိတို့ရဲ့ မိခင်နိုင်ငံမှာပဲ စုဆောင်းရယူရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကိုယ်စားပြု လိုအပ်မယ့် စာရွက်စာတမ်းတွေကတော့ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။
-
婚姻証明書 (အိမ်ထောင်ရေးလက်မှတ်/မင်္ဂလာဆောင်လက်မှတ် – ကွယ်လွန်သူနဲ့ လင်မယားဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြရန်)
-
出生証明書 (မွေးစာရင်း – သားသမီးရှိတဲ့အခါ သို့မဟုတ် မိဘတွေက တောင်းခံတဲ့အခါ တော်စပ်မှု သက်သေပြရန်)
-
死亡診断書 ရဲ့ မိတ္တူ (ကွယ်လွန်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းနဲ့ နေ့စွဲကို အတည်ပြုရန်)
-
申立書 (စီးပွားရေးအရ အတူတကွ ရပ်တည်ခဲ့မှုဆိုင်ရာ ဝန်ခံချက်လွှာ – ပြည်ပမှာ နေထိုင်နေသော်လည်း ပုံမှန်ငွေကြေးထောက်ပံ့မှု ရယူပြီး ဘဝကို အတူတကွ ရပ်တည်ခဲ့ကြောင်း သက်သေပြရမယ့် စာရွက်စာတမ်းဖြစ်ပြီး တတိယလူရဲ့ လက်မှတ် စတာတွေ လိုအပ်ပါတယ်)
-
ကွယ်လွန်သူရဲ့ မကွယ်လွန်ခင် လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်က ဝင်ငွေကို သက်သေပြမယ့် စာရွက်စာတမ်း (ဇနီး စသူတို့ရဲ့ ဝင်ငွေဟာ သတ်မှတ်ထားတဲ့ ပမာဏအောက် ရှိကြောင်း သက်သေပြရန်)
-
ကွယ်လွန်သူ ခင်ပွန်း/ဇနီးရဲ့ 住民票 ပယ်ဖျက်ပြီးကြောင်း သက်သေခံလွှာ (ဂျပန်မှာ နေထိုင်သူစာရင်း ပယ်ဖျက်ပြီးကြောင်း သက်သေပြချက်)
-
ပင်စင်ငွေ လက်ခံရယူမယ့် ပြည်ပနိုင်ငံက ဘဏ်အကောင့် အချက်အလက်ပြ စာရွက်စာတမ်း
ဤနေရာတွင် သတိပြုရန်။ ဘာသာပြန်ဆိုခြင်းနှင့် သက်သေခံ အတည်ပြုခြင်းဆိုင်ရာ စည်းကမ်းများ
မိခင်နိုင်ငံကနေ တောင်းယူရမယ့် စာရွက်စာတမ်းတွေဟာ ထုံးစံအတိုင်း မိမိတို့နိုင်ငံရဲ့ ဘာသာစကား (မြန်မာဘာသာစကား) နဲ့ ရေးသားထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 日本年金機構 ကို တင်ပြတဲ့အခါ "စာရွက်စာတမ်း အားလုံးကို ဂျပန်ဘာသာပြန် (ဘာသာပြန်ဆိုချက်)" ပူးတွဲတင်ပြရပါမယ်။ ဒါ့အပြင် ဘာသာပြန်ဆိုသူရဲ့ နာမည်၊ လိပ်စာနဲ့ ပြန်ဆိုခဲ့တဲ့ နေ့စွဲကိုလည်း ရေးသားဖော်ပြဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ၎င်းအပြင် အဆိုပါ စာရွက်စာတမ်းဟာ အစစ်အမှန်ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်ဖို့ မိမိတို့နိုင်ငံရဲ့ သက်ဆိုင်ရာ အစိုးရဌာန (ဥပမာ- နိုထရီ ပြုလုပ်ခြင်း) ဒါမှမဟုတ် ဂျပန်သံရုံးရဲ့ ထောက်ခံချက် (Authentication) တွေကို တောင်းခံလေ့ရှိပြီး၊ ဒါဟာ နိုင်ငံခြားသားတွေအတွက် အလွန်မြင့်မားတဲ့ အခက်အခဲ အတားအဆီးတစ်ခု ဖြစ်နေစေပါတယ်။
5. 【အစိုးရဌာနဆိုင်ရာ အရင်းအမြစ်များ】ထပ်မံ၍ သိရှိထားသင့်သည့် အရေးကြီး အချက်အလက်များနှင့် ဖြည့်စွက်ချက်များ
遺族年金 ရဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေကို ဆောင်ရွက်ရာမှာ အစိုးရ သို့မဟုတ် 出入国在留管理庁 (အီမီဂရေးရှင်း)၊ 日本年金機構 စတဲ့ တရားဝင် အစိုးရဌာနတွေက ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ တိကျမှန်ကန်တဲ့ ဆက်စပ်အချက်အလက်တွေကို ဖြည့်စွက်ဖော်ပြပေးပါမယ်။
① 脱退一時金 နှင့် ဆက်စပ်ပတ်သက်မှု (နှစ်ခုထဲက တစ်ခုကိုသာ ရွေးချယ်ရပါမယ်)
ဂျပန်နိုင်ငံကနေ ထွက်ခွာသွားကြမယ့် နိုင်ငံခြားသားတွေ အများဆုံး အသုံးပြုလေ့ရှိတဲ့ စနစ်တစ်ခုကတော့ "脱退一時金" (ပင်စင်ပြန်အမ်းငွေ တောင်းခံခြင်း) ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ပင်စင်ကြေးကို သတ်မှတ်ကာလတစ်ခုအထိ ပေးသွင်းထားတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေ မိမိတို့နိုင်ငံ ပြန်တဲ့အခါ ငွေပြန်အမ်းရမယ့် စနစ်ဖြစ်ပါတယ်။ သို့သော်လည်း မမျှော်လင့်ဘဲ ကွယ်လွန်သွားခဲ့တဲ့အခါမှာတော့ မိသားစုဝင်တွေက "遺族年金" ကို တောင်းခံထုတ်ယူလိုက်မယ်ဆိုရင် အဆိုပါကာလအတွက် "脱退一時金" ကို နောက်ပိုင်းကနေ ထပ်မံတောင်းခံလို့ မရတော့ပါဘူး။ ပြောင်းပြန်အားဖြင့် 脱退一時金 ကို အပြည့်အဝ အရင်ထုတ်ယူလိုက်ပြီးသား ဖြစ်နေရင်တော့ 遺族年金 ကို ရယူပိုင်ခွင့်ရှိတဲ့ အခွင့်အရေးဟာ ပျက်ပြယ်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဘယ်လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သင့်လဲဆိုတာကို ငွေပမာဏနဲ့ နောင်ရေး လူမှုဘဝတွေကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပြီး သေသေချာချာ ဂရုတစိုက် ရွေးချယ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
② 年金通算協定 (လူမှုဖူလုံရေး သဘောတူညီချက်) ကို စစ်ဆေးခြင်း
ဂျပန်နိုင်ငံဟာ အချို့သော နိုင်ငံတွေ (အမေရိကန်၊ ဂျာမနီ၊ တရုတ်၊ ဖိလစ်ပိုင် စသည်ဖြင့်) နဲ့ "社会保障協定" ကို ချုပ်ဆိုထားပါတယ်။ ဒါဟာ ပင်စင်ကြေးကို "နှစ်ထပ်ကွမ်း ပေးသွင်းရခြင်း" မှ ကာကွယ်ဖို့နဲ့ ဂျပန်မှာ ဝင်ခဲ့တဲ့ကာလနဲ့ မိမိတို့နိုင်ငံမှာ ဝင်ခဲ့တဲ့ကာလကို "ပေါင်းစပ်တွက်ချက် (ပေါင်းစည်းခြင်း)" နိုင်မယ့် စနစ်ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် ဂျပန်မှာ ပင်စင်ဝင်ခဲ့တဲ့ကာလ တိုတောင်းလွန်းလို့ ရယူပိုင်ခွင့် သတ်မှတ်ချက်နဲ့မကိုက်ညီရင်တောင်မှ သဘောတူညီချက် ချုပ်ဆိုထားတဲ့နိုင်ငံ (ဖိလစ်ပိုင် သို့မဟုတ် တရုတ် စသည်) ဖြစ်ပါက မိခင်နိုင်ငံရဲ့ ပင်စင်ကာလကို ပေါင်းစပ်ပြီး သတ်မှတ်ချက်ကို ကျော်ဖြတ်နိုင်တဲ့ ဖြစ်ရပ်တွေ ရှိပါတယ်။ ဗီယက်နမ်၊ နေပလို၊ မြန်မာ စတဲ့ နိုင်ငံတွေကတော့ လက်ရှိအချိန်မှာ သဘောတူညီချက်အတွက် ပြင်ဆင်နေဆဲကာလ သို့မဟုတ် အကျုံးမဝင်သေးတဲ့ အခြေအနေမှာ ရှိနေတဲ့အတွက် နိုင်ငံသားဖြစ်တည်မှုအပေါ် မူတည်ပြီး ကျင့်သုံးနိုင်တဲ့ စည်းကမ်းတွေ ကွဲပြားခြားနားနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အချက်ကို သတိပြုဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
6. နိုင်ငံခြားသားများ၏ 遺族年金 နှင့်ပတ်သက်၍ "သိလိုကြသော Q&A" ၃ ခု
Q1. ကျွန်မအမျိုးသားက ဂျပန်မှာ ကွယ်လွန်သွားခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်မတို့ လက်ထပ်စာရင်း သွင်းထားတာကလည်း အခုမှ လတ်တလောတင်ရှိသေးပြီး ကျွန်မက မိခင်နိုင်ငံမှာပဲ ရှိနေပါသေးတယ်။ ပိုက်ဆံလွှဲထားတဲ့ ဘဏ်စာအုပ် မှတ်တမ်းတွေလည်း နည်းနေသေးပေမယ့် 遺族年金 ကို ရနိုင်ပါမလား။
A1. ရရှိနိုင်ခြေ အပြည့်အဝ ရှိပါတယ်။ 婚姻届 (အိမ်ထောင်ရေးစာရင်း) တင်သွင်းထားပြီး တရားဝင် လင်မယားဖြစ်တယ်ဆိုရင် 婚姻証明書 ကတစ်ဆင့် မိသားစုတော်စပ်မှုကို သက်သေပြနိုင်ပါတယ်။ "လူမှုဘဝ အတူတကွ ရပ်တည်ခဲ့မှု (စီးပွားရေးအရ မှီခိုမှု)" သက်သေပြချက်အတွက် ဘဏ်ကနေ ငွေလွှဲထားတဲ့ မှတ်တမ်းက အကောင်းဆုံးဖြစ်ပေမယ့် တကယ်လို့ မှတ်တမ်းနည်းနေရင်တောင်မှ အတိတ်က ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုမှတ်တမ်းတွေ၊ မက်ဆေ့ခ်ျ အပြန်အလှန် ပေးပို့မှုတွေ၊ အပြန်အလှန် မိသားစုတွေရဲ့ အခြေအနေ စတာတွေကို အသေးစိတ် ရေးသားထားတဲ့ "申立書" ကို သေသေချာချာ ပြင်ဆင်ပြီး၊ တတိယလူရဲ့ သက်သေခံချက်ကို ပူးတွဲ တင်ပြခြင်းအားဖြင့် 日本年金機構 ကနေ အသိအမှတ်ပြု ပေးလိုက်တဲ့ ဖြစ်ရပ်တွေ ရှိပါတယ်။ အားမလျှော့ဘဲ ကျွမ်းကျင်သူနဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးကြည့်ပါ။
Q2. 遺族年金 ကို ပြည်ပက ဘဏ်အကောင့်ထဲကို တိုက်ရိုက်လွှဲပေးခိုင်းလို့ ရပါသလား။ အဲဒီလိုဆိုရင် နေရပ်ဒေသရဲ့ ငွေကြေးအမျိုးအစားနဲ့ ရမှာလား။
A2. ဟုတ်ကဲ့၊ ပြည်ပအကောင့်ထဲကို တိုက်ရိုက်ငွေလွှဲပေးဖို့ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ 日本年金機構 ဟာ ပြည်ပက ဘဏ်အကောင့်ထဲကို ငွေလွှဲအပ်ပေးခြင်းကို လက်ခံဆောင်ရွက်ပေးနေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဘယ်ဘဏ်မဆို ရတာမျိုးတော့ မဟုတ်ဘဲ ဂျပန်ကနေ နိုင်ငံတကာငွေလွှဲ (SWIFT Code ရှိတဲ့ ဘဏ်စသည်) ကို လက်ခံရရှိနိုင်တဲ့ အကောင့်ဖြစ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ငွေကြေးကိုတော့ အခြေခံအားဖြင့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ (USD) သို့မဟုတ် ဒေသတွင်း သတ်မှတ်ငွေကြေးနဲ့ ပြောင်းလဲပြီး လွှဲပေးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း ဆောင်ရွက်ချိန်မှာ "送金希望先金融機関の証明書" (ငွေလွှဲလိုသည့် ဘဏ်လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ သက်သေခံစာရွက်) လိုအပ်ပါလိမ့်မယ်။
Q3. အမျိုးသား ဆုံးပါးသွားလို့ ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေရပါတယ်။ 遺族年金 ရဲ့ တောင်းခံတဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို ဘယ်အချိန် နောက်ဆုံးထားပြီး လုပ်ရမှာလဲ။ သတ်မှတ်ရက် ကန့်သတ်ချက် ရှိပါသလား။
A3. 遺族年金 ကို တောင်းခံပိုင်ခွင့်ရှိတဲ့ သတ်မှတ်ချက် သက်တမ်း (သက်တမ်းကုန်ဆုံးရက်) ကတော့ "၅ နှစ်" ဖြစ်ပါတယ်။ ကွယ်လွန်တဲ့နေ့ရဲ့ နောက်တစ်နေ့ကစပြီး ၅ နှစ် ကျော်လွန်သွားရင်တော့ သက်တမ်းကုန်ဆုံးမှု (時効) ကြောင့် ပင်စင်ငွေ ရယူပိုင်ခွင့် အခွင့်အရေး ကွယ်ပျောက်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပြည်ပကနေ စာရွက်စာတမ်းတွေ စုဆောင်းရတာနဲ့ ဂျပန်ဘာသာ ပြန်ဆိုရတာတွေက လပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်တတ်တာမို့လို့ ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေရတဲ့ ကြားထဲက ဖြစ်ပေမယ့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေအတွက် တတ်နိုင်သမျှ မြန်မြန်ဆန်ဆန် ပြင်ဆင်မှု စတင်ဖို့ တိုက်တွန်းလိုပါတယ်။
အနှစ်ချုပ် - ခက်ခဲတဲ့ နိုင်ငံခြားသား ပင်စင်လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေကို ကျွမ်းကျင်သူထံ လွှဲအပ်ခြင်းက စိတ်အချရဆုံး ဖြစ်ပါတယ်
ဂျပန်နိုင်ငံမှာ မိမိရဲ့ အဖိုးတန်လှတဲ့ မိသားစုဝင်တစ်ယောက် ဆုံးရှုံးသွားရတဲ့ ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုတွေကြားထဲ၊ အသားမကျသေးတဲ့ ဂျပန်ဘာသာစကားနဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေ ပြင်ဆင်တာ၊ ပြည်ပကနေ ရှုပ်ထွေးလှတဲ့ သက်သေခံလက်မှတ်တွေ စုဆောင်းတာဟာ ကျန်ရစ်သူမိသားစုဝင်တွေအတွက် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာရော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာပါ အလွန်ကြီးမားတဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတစ်ခု ဖြစ်စေပါတယ်။
အထူးသဖြင့် 出入国在留管理庁 (入管 - အီမီဂရေးရှင်း) ရဲ့ စည်းကမ်းချက်တွေနဲ့ 日本年金機構 ရဲ့ သေးစိတ်ကျတဲ့ စစ်ဆေးမှု စံနှုန်းတွေကို နားလည်ပြီး၊ တစ်ခါတည်းနဲ့ အမှားအယွင်းမရှိ စာရွက်စာတမ်း တင်ပြနိုင်ဖို့က မလွယ်ကူလှပါဘူး။ စာရွက်စာတမ်းမှာ အားနည်းချက် လိုအပ်ချက်ရှိနေရင် ပြည်ပနဲ့ ဂျပန်အကြား အပြန်အလှန် စေလွှတ်နေရတာနဲ့တင် ငွေထုတ်ပေးမှု လပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်သွားတတ်တဲ့ အကြောင်းရင်း ဖြစ်သွားစေပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ "နေထိုင်ခွင့်ဗီဇာ (VISA) အထူးပြု 行政書士" များအနေနဲ့ ပြည်ပက မိသားစုဝင်တွေနဲ့ ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း၊ လိုအပ်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေ ဘာသာပြန်ဆို စစ်ဆေးပေးခြင်း စတာတွေကို တစ်ပါတည်း အားလုံး ပေါင်းစပ်ပြီး ကူညီပံ့ပိုးပေးနေပါတယ်။