ဂျပန်နိုင်ငံမှာ လာရောက်နေထိုင်ကြတဲ့ နိုင်ငံခြားသားဦးရေဟာ နှစ်စဉ်နဲ့အမျှ တိုးပွားလာနေတာနဲ့အမျှ "ဂျပန်မှာ မိသားစုဝင်တစ်ဦးဦး ကွယ်လွန်သွားခဲ့ရင် အမွေဆက်ခံမှုဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း (相続手続き) တွေက ဘယ်လိုဖြစ်မလဲ" ဆိုတဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်မှုအပြည့်နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးလာမှုတွေကို အရင်ကထက် ပိုမိုလက်ခံတွေ့ဆုံလာရပါတယ်။
အထူးသဖြင့် ဂျပန်မှာ ရေရှည်နေထိုင်ပြီး အိမ် ဒါမှမဟုတ် စုဆောင်းငွေရှိထားသူတွေ ဒါမှမဟုတ် မိမိတို့ရဲ့မိခင်နိုင်ငံ (ပြည်ပ) မှာလည်း အိမ်ခြံမြေလိုမျိုး ပိုင်ဆိုင်မှုတွေ ချန်ထားခဲ့တဲ့အခါမှာ အခြေအနေက ပိုပြီးတော့ ရှုပ်ထွေးသွားတတ်ပါတယ်။ အဲဒီလိုအချိန်မျိုးမှာ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေနဲ့ မိခင်နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေ ဘယ်အရာက သက်ရောက်မှုရှိမလဲ။ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 裁判所 က ကူညီဖြေရှင်းပေးမှာလား စတဲ့ ရှုပ်ထွေးလှတဲ့ မေးခွန်းတွေ အများကြီး ထွက်ပေါ်လာတတ်ပါတယ်။
ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ ဂျပန်မှာ နေထိုင်နေကြတဲ့ နိုင်ငံခြားသား မိသားစုတွေကို ဦးတည်ပြီးတော့ တစ်ခုခု အရေးပေါ်အခြေအနေ ဖြစ်လာခဲ့ရင် မဖြစ်မနေ သိထားသင့်တဲ့ 「国際相続」 ရဲ့ အခြေခံအချက်တွေနဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်အဆင့်ဆင့်ကို ခက်ခဲတဲ့ ဥပဒေအသုံးအနှုန်းတွေကို တတ်နိုင်သမျှ မသုံးဘဲ နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပြပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၁။ ပကတိအခြေအနေကို လေ့လာခြင်း - ဂျပန်မှာနေထိုင်တဲ့ နိုင်ငံခြားသားမိသားစုတစ်ခုရဲ့ အခက်အခဲ
လူကြီးမင်းတို့ နားလည်သဘောပေါက်ရ လွယ်ကူစေဖို့အတွက် စိတ်ကူးယဉ် သာဓကတစ်ခုကို အတူတူ ကြည့်လိုက်ရအောင်။
【မိသားစုရဲ့ အခြေအနေ】
-
被相続人 (ကွယ်လွန်သူ): ဦးအေ (အာရှနိုင်ငံတစ်ခုခုရဲ့ နိုင်ငံသား - "D နိုင်ငံ" လို့ပဲ ဆိုကြပါစို့။ ဂျပန်မှာ ၁၅ နှစ်ထက်မက နေထိုင်ခဲ့ပြီး 永住者 ဗီဇာကို ကိုင်ဆောင်ထားသူ)။
-
မိသားစု: ဇနီးနဲ့ သားသမီး ၂ ယောက် (အားလုံး D နိုင်ငံသားများဖြစ်ပြီး ဂျပန်မှာ အတူတူ နေထိုင်ကြသူများ)။
-
နောက်ခံအကြောင်းရင်း: ဦးအေဟာ ဂျပန်နိုင်ငံအတွင်းမှာ မမျှော်လင့်ဘဲ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ မတော်တဆမှုတစ်ခုကြောင့် ရုတ်တရက် ကွယ်လွန်သွားခဲ့ပါတယ်။
-
ချန်ထားခဲ့တဲ့ အမွေအနှစ်များ: ၁။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင်းက ဘဏ်အကောင့်နဲ့ ဂျပန်မှာ ဝယ်ယူထားတဲ့ ကိုယ်ပိုင်အိမ် (အိမ်ခြံမြေ)။ ၂။ မတော်တဆမှု ဖြစ်ပွားစေခဲ့တဲ့ တစ်ဖက်လူ (သို့မဟုတ်) ကုမ္ပဏီထံကနေ နစ်နာကြေး တောင်းခံနိုင်ခွင့်။ ၃။ မိမိတို့ရဲ့ မိခင်နိုင်ငံ (D နိုင်ငံ) မှာ ချန်ထားခဲ့တဲ့ မြေကွက်နဲ့ အဆောက်အအုံ။
ပူဆွေးသောကရောက်နေတဲ့ မိသားစုဟာ အမွေဆက်ခံမှုဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ် (相続手続き) တွေကို ရှေ့ဆက်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့ပေမဲ့ အမွေအနှစ်တွေကို ဘယ်လိုခွဲဝေမလဲဆိုတဲ့ အချက်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ဆွေမျိုးတွေကြားထဲမှာ သဘောထားချင်း မတိုက်ဆိုင်ဘဲ ဆွေးနွေးမှုတွေ လမ်းတဝက်မှာတင် ရပ်တန့်သွားခဲ့ပါတယ်။
ဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာ မိသားစုအနေနဲ့ 「日本の家庭裁判所」 မှာ 調停 (ဆွေးနွေးမှုကို ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးရန် တောင်းဆိုခြင်း) ဒါမှမဟုတ် 審判 အတွက် လျှောက်ထားနိုင်ခွင့် ရှိပါသလား။ ပြီးတော့ ဘယ်နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေကို အခြေခံပြီး ဆွေးနွေးမှုတွေကို ရှေ့ဆက်ရမလဲ။
၂။ 日本の家庭裁判所 က ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လျှောက်လဲချက်ကို လက်ခံပေးမှာလား။ (国際裁判管轄)
အကျဉ်းချုပ် ပြောရရင်တော့ ဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာ မိသားစုအနေနဲ့遺産分割 ရဲ့調停 စတာတွေအတွက်日本の家庭裁判所 မှာ လျှောက်ထားဖို့ ရာနှုန်းပြည့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ဥပဒေလောကမှာ 「国際裁判管轄」 ဆိုတဲ့ စည်းမျဉ်းတစ်ခု ရှိပါတယ်။ ဒါဟာ "ဘယ်နိုင်ငံရဲ့ 裁判所 က ဒီအငြင်းပွားမှုကို ဖြေရှင်းပေးပိုင်ခွင့် ရှိသလဲ" ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်တဲ့ စံနှုန်းဖြစ်ပါတယ်။
ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ စည်းမျဉ်း (ဥပမာ 家事事件手続法 စတာတွေ) အရ မူအားဖြင့် "တစ်ဖက်လူ (အခြား相続人 စသူတို့) ရဲ့ နေရပ်လိပ်စာက ဂျပန်မှာ ရှိနေတဲ့အခါ" ဒါမှမဟုတ် "ကွယ်လွန်သူ (被相続人) ရဲ့ နောက်ဆုံး နေရပ်လိပ်စာက ဂျပန်မှာ ဖြစ်နေတဲ့အခါ" မျိုးမှာ ဂျပန်ရဲ့ 裁判所 က အဲဒီအမှုကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းပေးနိုင်တယ်လို့ ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။
ဒီသာဓကမှာတော့ ကွယ်လွန်သူ ဦးအေရော၊ ကျန်ရစ်သူ မိသားစုဝင်အားလုံးပါ ဂျပန်မှာပဲ ရေရှည်နေထိုင်ခဲ့ကြပြီး သူတို့ရဲ့ ဘဝအခြေစိုက်ရာကလည်း ဂျပန်နိုင်ငံပဲ ဖြစ်နေပါတယ်။ ဒါကြောင့် မိသားစုရဲ့ နိုင်ငံသားဖြစ်မှုက ဂျပန်မဟုတ်ရင်တောင်မှ 日本の家庭裁判所 က ဒါကို လက်ခံပေးပြီး ဆွေးနွေးမှု (調停 သို့မဟုတ် 審判) တွေကို ရှေ့ဆက်နိုင်အောင် ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။
၃။ ဘယ်နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေအတိုင်း အမွေခွဲဝေရမလဲ။ (準拠法 ကို သတ်မှတ်ခြင်း)
နောက်ထပ် ပေါ်လာမယ့် မေးခွန်းကတော့ "ဘယ်နိုင်ငံရဲ့ စည်းမျဉ်း (ဥပဒေ) ကို သုံးပြီး အမွေခွဲဝေရမလဲ" ဆိုတဲ့ အချက်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို ဥပဒေစကားနဲ့ 「準拠法」 လို့ ခေါ်ပါတယ်။
ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ "法の適用に関する通則法" ဆိုတဲ့ ဥပဒေအရ အမွေဆက်ခံမှုဆိုင်ရာ အခြေခံစည်းမျဉ်းဟာ "ကွယ်လွန်သူရဲ့ 本国法 (ဆိုလိုတာက ကွယ်လွန်သူဟာ ဘယ်နိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံသားဖြစ်လဲ၊ အဲဒီနိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေ)" အတိုင်း ဖြစ်ရပါမယ်။
ဒါကြောင့် ဒီသာဓကမှာတော့ မူအားဖြင့် "D နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေ" ကို အခြေခံပြီး ဘယ်သူတွေက 相続人 ဖြစ်ခွင့်ရှိလဲ၊ ဘယ်သူက ဘယ်လောက်ရာခိုင်နှုန်း (相続分) ရမလဲဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
သတိပြုရန် - နိုင်ငံအလိုက် "အမွေခွဲဝေတဲ့ စည်းမျဉ်း" ချဉ်းကပ်ပုံချင်း မတူညီကြပါ
ဒီနေရာမှာ အလွန်အရေးကြီးတဲ့ အချက်တစ်ခုကတော့ အမွေဆက်ခံမှုနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဥပဒေပိုင်းဆိုင်ရာ အယူအဆဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ အဓိကအားဖြင့် လမ်းကြောင်းနှစ်ခု ကွဲပြားနေပါတယ်။
-
相続統一主義 (ဂျပန်နဲ့ အခြားနိုင်ငံအတော်များများမှာ ကျင့်သုံးတာ): အမွေအနှစ်ဟာ "ငွေသား" ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ "မြေကွက်/အိမ် (အလှုပ်မပြောင်းနိုင်တဲ့ အမွေအနှစ်)" ပဲဖြစ်ဖြစ် အားလုံးကို ကွယ်လွန်သူရဲ့ 本国法 အတိုင်းပဲ တစ်ပြေးညီ လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို ရှေ့ဆက်ပါတယ်။
-
相続分割主義 (အချို့သော နိုင်ငံတွေမှာပဲ ကျင့်သုံးတာ): ငွေသား ဒါမှမဟုတ် ဘဏ်ထဲကငွေ (လှုပ်ရှားနိုင်တဲ့ အမွေအနှစ်) တွေအတွက် ကွယ်လွန်သူရဲ့ 本国法 က သက်ရောက်မှုရှိပေမဲ့ မြေကွက် ဒါမှမဟုတ် အဆောက်အအုံ (အလှုပ်မပြောင်းနိုင်တဲ့ အမွေအနှစ်) တွေအတွက်ကတော့ "အဲဒီပိုင်ဆိုင်မှု ရှိနေတဲ့ တည်နေရာနိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေ" က သက်ရောက်မှု ရှိပါတယ်။
အကယ်၍ ကွယ်လွန်သူရဲ့ မိခင်နိုင်ငံ (D နိုင်ငံ) က 相続分割主義 ကို ကျင့်သုံးတဲ့ နိုင်ငံဖြစ်နေရင် ဂျပန်မှာရှိတဲ့ အိမ်ရဲ့ အမွေဆက်ခံမှုအတွက် အမွေအနှစ် ရှိနေတဲ့နေရာ ဖြစ်တဲ့ "ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေ" က သက်ရောက်မှု ရှိလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုမျိုး နိုင်ငံသားဖြစ်မှုအပေါ် မူတည်ပြီး ဘယ်ဥပဒေက သက်ရောက်မှုရှိမလဲဆိုတာ ပဟေဠိတစ်ခုလို ပြောင်းလဲသွားတတ်တာမို့လို့ ကြိုတင်ပြီး သေချာလေ့လာထားဖို့ အထူးလိုအပ်ပါတယ်။
၄။ မတော်တဆမှုကြောင့်ရတဲ့ နစ်နာကြေးနဲ့ ပြည်ပမှာရှိတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို ဘယ်လို ကိုင်တွယ်မလဲ။
(၁) မတော်တဆမှုအတွက် နစ်နာကြေးဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှု
အကယ်၍ တစ်စုံတစ်ယောက်က မတော်တဆမှုတစ်ခုခုကြောင့် ကွယ်လွန်သွားခဲ့ရင် မတော်တဆမှု ဖြစ်ပွားစေခဲ့တဲ့ တစ်ဖက်လူ ဒါမှမဟုတ် အာမခံကုမ္ပဏီထံကနေ နစ်နာကြေး (ပူဆွေးသောကရောက်ရမှုအတွက် ပေးလျော်ငွေ စတာတွေ) ရပိုင်ခွင့် ရှိလာပါတယ်။ ဒီရပိုင်ခွင့်ကကော အမွေအနှစ် (အမွေဆက်ခံမှု) ထဲမှာ ပါဝင်ပါသလား။
ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ယခင်က ဥပဒေကြောင်းအရ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ (စီရင်ထုံး) ကို လေ့လာကြည့်ရင် ယာဉ်မတော်တဆမှုကြောင့် နစ်နာကြေး တောင်းခံနိုင်ခွင့်ဟာလည်း 相続財産 ထဲမှာတင် အကျုံးဝင်တယ်လို့ သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ ပြီးတော့ အဲဒီနစ်နာကြေးဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းဟာ အများအားဖြင့် မတော်တဆမှု ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့နေရာရဲ့ ဥပဒေ (တရားမဝင်လုပ်ရပ်ဆိုင်ရာ 準拠法) အရ သတ်မှတ်တာ များပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေအရ သတ်မှတ်ထားတဲ့ နစ်နာကြေးပမာဏကို 相続人 အချင်းချင်းကြားထဲမှာ ခွဲဝေယူကြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
(၂) မိမိတို့ရဲ့ မိခင်နိုင်ငံ (ပြည်ပ) မှာ ချန်ထားခဲ့တဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေမှာ ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ အခက်အခဲ
အရှိဆုံး ခေါင်းခဲရမယ့် ကိစ္စကတော့ မိမိတို့ရဲ့ မိခင်နိုင်ငံ (ပြည်ပ) မှာ ချန်ထားခဲ့တဲ့ မြေကွက် ဒါမှမဟုတ် အဆောက်အအုံတွေကို စီမံခန့်ခွဲရမယ့် ကိစ္စပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
日本の家庭裁判所 အနေနဲ့ အမွေအနှစ်စုစုပေါင်းကို ဘယ်လိုခွဲဝေမလဲဆိုတဲ့ အချက်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ဆွေးနွေးမှုတွေကို ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ "ပြည်ပမှာရှိတဲ့ အလှုပ်မပြောင်းနိုင်တဲ့ အမွေအနှစ်တွေကို အမည်ပေါက်ပြောင်းလဲခြင်း (ပိုင်ဆိုင်မှု အပြောင်းအလဲ) လုပ်ငန်းစဉ်" အတွက်တော့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 裁判所 က တိုက်ရိုက် အမိန့်ပေးပိုင်ခွင့် မရှိပါဘူး။
ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ နိုင်ငံအတော်များများမှာ မိမိတို့နိုင်ငံအတွင်းမှာ ရှိနေတဲ့ အလှုပ်မပြောင်းနိုင်တဲ့ အမွေအနှစ်တွေကို အမည်ပေါက်ပြောင်းတာ ဒါမှမဟုတ် စီမံခန့်ခွဲတဲ့ အခွင့်အာဏာဟာ အဲဒီနိုင်ငံရဲ့ 裁判所 ဒါမှမဟုတ် အစိုးရဌာနဆိုင်ရာတွေနဲ့ပဲ သီးသန့်သက်ဆိုင် (専属管轄) နေလို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် 日本の家庭裁判所 မှာ အမွေခွဲဝေဖို့ သဘောတူညီချက် ရခဲ့ရင်တောင်မှ အဲဒီစာရွက်စာတမ်းကို ယူပြီး မိမိတို့နိုင်ငံရဲ့ အစိုးရရုံးတွေကို သွားတဲ့အခါ အလွယ်တကူ အမည်ပေါက် ပြောင်းလဲနိုင်လိမ့်မယ်လို့ ရာနှုန်းပြည့် အာမမခံနိုင်ပါဘူး။ အဆိုးဆုံး အခြေအနေမှာတော့ မိမိတို့နိုင်ငံမှာ အဲဒီနိုင်ငံရဲ့ စည်းမျဉ်းတွေအတိုင်း အစကနေ ပြန်စပြီး ဒီလုပ်ငန်းစဉ်တွေကို (ဥပမာ အဲဒီနိုင်ငံက 裁判所 မှာ သွားရောက်အမှုရင်ဆိုင်တာမျိုး) ပြန်လုပ်ရတာမျိုးလည်း ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
၅။ အစိုးရရဲ့ အချက်အလက်တွေက ဖော်ပြနေတဲ့ "နိုင်ငံခြားသား နေထိုင်သူများရဲ့ အမွေဆက်ခံမှု" ပကတိအခြေအနေ
ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 出入国在留管理庁 (入管庁) က ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ 「在留外国人統計」 အရ 中長期在留者 နဲ့ 特別永住者 ကို ပေါင်းလိုက်ရင် ဂျပန်မှာ နေထိုင်နေကြတဲ့ နိုင်ငံခြားသား စုစုပေါင်းဦးရေဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ကုန်ဆုံးချိန်အထိ ၃၄ သိန်း ၁ သောင်း ၈ ထောင် ၆ ရာ ၂ ၉ ယောက် အထိ ရှိလာခဲ့ပြီး ဒါဟာ သမိုင်းတစ်လျှောက် အမြင့်မားဆုံး စံချိန်တင် ပမာဏပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီလောက်အထိ များပြားလှတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေ ဂျပန်မှာ နေထိုင်နေကြတယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ဟာ ဂျပန်နိုင်ငံအတွင်းမှာပဲ မိမိတို့ရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု (ဘဏ်အကောင့်၊ အိမ်ခြံမြေ၊ မော်တော်ကား စတာတွေ) ကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြတဲ့ နိုင်ငံခြားသားဦးရေဟာလည်း ထပ်တူ တိုးပွားလာနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ လူကြီးမင်းတို့ရဲ့ လူမှုဘဝ အခြေစိုက်ရာက ဂျပန်နိုင်ငံ ဖြစ်လာပြီဆိုရင်တော့ မိသားစုဝင်တစ်ဦးဦး ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ဂျပန်နိုင်ငံတွင်းမှာပဲ 相続手続き ရဲ့ အခြေအနေတွေ ဖြစ်ပေါ်လာဖို့ဆိုတာ ဘာမှ ထူးဆန်းတဲ့အရာ မဟုတ်တော့ပါဘူး။
၆။ မဖြစ်မနေ သိထားသင့်တဲ့ 国際相続 ဆိုင်ရာ အမေးအဖြေ (Q&A)
ဒီနေရာမှာ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ သုံးစွဲသူတွေ အမေးအများဆုံး ဖြစ်တဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အမွေဆက်ခံမှုဆိုင်ရာ မေးခွန်းကြီး ၃ ခုရဲ့ အဖြေကို တင်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။
Q1။ ကျွန်မအမျိုးသားရဲ့ မိခင်နိုင်ငံ ဥပဒေ (本国法) ကိုလည်း မသိဘူး၊ ဒါမှမဟုတ် အဲဒီနိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေက အရမ်းရှုပ်ထွေးနေရင် ဘာလုပ်ရမလဲ။
A1။ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 裁判所 ဒါမှမဟုတ် 行政書士 လိုမျိုး ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်တွေက လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို ရှေ့ဆက်တဲ့အခါ အဲဒီနိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေဝန်ကြီးဌာနက အချက်အလက်တွေ၊ ဂျပန်မှာရှိတဲ့ အဲဒီနိုင်ငံသံရုံးက ထုတ်ပေးတဲ့ ဥပဒေကြောင်းအရ ထောက်ခံချက်တွေ ဒါမှမဟုတ် အဲဒီနိုင်ငံဥပဒေရဲ့ မူရင်းစာသားတွေကို ဂျပန်ဘာသာပြန်ပြီးတော့ သေချာလေ့လာ စုံစမ်းကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သာမန်လူတစ်ယောက်အနေနဲ့ အဲဒီဥပဒေပုဒ်မတွေကို ကိုယ်တိုင်ရှာဖွေပြီး ဂျပန်ဘာသာကို ပြန်ဆိုဖို့ဆိုတာ အလွန်ခက်ခဲတဲ့ အလုပ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီ "本国法 ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်း" ဆိုတဲ့ အချက်ကပဲ 国際相続 မှာ အကြီးမားဆုံး အဟန့်အတား ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဥပဒေရေးရာကိစ္စရပ်တွေမှာ ကျွမ်းကျင်တဲ့ 行政書士 ဒါမှမဟုတ် 弁護士 နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးဖို့ တိုက်တွန်းလိုပါတယ်။
Q2။ မိသားစုဝင်အားလုံးက နိုင်ငံခြားသား (ဂျပန်နိုင်ငံသား မဟုတ်သူများ) ဖြစ်နေရင်တောင်မှ ဂျပန်မှာရှိတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေအပေါ် "ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 相続税 (အမွေခွန်)" ပေးဆောင်ရပါသလား။
A2။ ဟုတ်ကဲ့၊ ပေးဆောင်ရပါတယ်။ ဂျပန်နိုင်ငံ အခွန်ရုံးရဲ့ စည်းမျဉ်းအရ ကွယ်လွန်သူ (被相続人) ဒါမှမဟုတ် ပိုင်ဆိုင်မှုကို လက်ခံမယ့်သူ (相続人) ရဲ့ နေရပ်လိပ်စာက ဂျပန်မှာ ရှိနေတယ်ဆိုရင် သူတို့ရဲ့ နိုင်ငံသားဖြစ်မှုက ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ဂျပန်နိုင်ငံအတွင်းမှာ ရှိနေတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေ (နဲ့ သတ်မှတ်ချက် အချို့အောက်က ပြည်ပမှာရှိတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေ) အပေါ် ဂျပန်ရဲ့ 相続税 ကောက်ခံပါတယ်။ အကယ်၍ ပိုင်ဆိုင်မှုစုစုပေါင်းက အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့် ပမာဏ (ယန်း သန်း ၃၀ + ယန်း ၆ သိန်း × ဥပဒေအရ သတ်မှတ်ထားတဲ့ 相続人 ဦးရေ) ထက် ပိုများနေမယ်ဆိုရင်တော့ ကွယ်လွန်ကြောင်း သိရှိရတဲ့နေ့ရဲ့ နောက်ရက်ကစပြီး ၁၀ လအတွင်းမှာ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 税務署 ကို အခွန်ပေးဆောင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
Q3။ မိမိတို့နိုင်ငံမှာရှိတဲ့ ဆွေမျိုးတွေ (မိဘ ဒါမှမဟုတ် မောင်နှမတွေ) နဲ့ ဆက်သွယ်လို့ မရပါဘူး။ ဂျပန်မှာရှိတဲ့ မိသားစုဝင်တွေတင်ပဲ ဒီလုပ်ငန်းစဉ်ကို အဆုံးသတ်လို့ ရပါသလား။
A3။ မူအားဖြင့် မရနိုင်ပါဘူး။ ကွယ်လွန်သူရဲ့ "本国法" အရ ဘယ်သူတွေက အမွေစားအမွေခံ (အမွေဆက်ခံခွင့်ရှိသူ) ဖြစ်မလဲဆိုတာ သတ်မှတ်ပါတယ်။ အကယ်၍ လူကြီးမင်းတို့ နိုင်ငံမှာရှိတဲ့ မိဘ ဒါမှမဟုတ် မောင်နှမတွေကလည်း အမွေဆက်ခံခွင့်ရှိသူ စာရင်းထဲမှာ ပါဝင်နေမယ်ဆိုရင်တော့ သူတို့အားလုံးရဲ့ သဘောတူညီချက် (ဆိုလိုတာက 遺産分割協議書 မှာ လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်း ဒါမှမဟုတ် လက်မှတ် ဟုတ်မှန်ကြောင်း သက်သေခံချက် စတာတွေ) မရှိဘဲ ဂျပန်ရဲ့ ဘဏ်အကောင့်ကို ပိတ်သိမ်းတာ ဒါမှမဟုတ် အိမ်ခြံမြေ အမည်ပေါက် ပြောင်းတာမျိုး လုပ်လို့မရပါဘူး။ အကယ်၍ တစ်ဦးဦးက အဆက်အသွယ် ပြတ်တောက်နေတယ်ဆိုရင် ပြည်ပမှာ ရှာဖွေတာမျိုး ဒါမှမဟုတ် ဂျပန်ရဲ့ 裁判所 ကတစ်ဆင့် 不在者財産管理人 လိုမျိုး အထူးဥပဒေကြောင်းအရ ကိုယ်စားလှယ် လွှဲအပ်တဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို စဉ်းစားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၇။ နိဂုံး - ရှုပ်ထွေးလှတဲ့ 国際相続 အတွက် ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ
နိုင်ငံခြားသားတစ်ဦးရဲ့ အမွေဆက်ခံမှု လုပ်ငန်းစဉ်ဆိုတာ ရိုးရိုးရှင်းရှင်း "ပိုက်ဆံခွဲဝေတာ" တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘဲ အောက်ပါအဆင့်တွေကို တစ်ခုချင်းစီ ကျော်ဖြတ်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ် -
၁။ ကွယ်လွန်သူရဲ့ နိုင်ငံဥပဒေ (本国法) ကို တိတိကျကျ စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်း။ ၂။ အဲဒီဥပဒေနဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေကြားထဲမှာ ဘယ်အရာကို ဦးစားပေးမလဲ (準拠法) ဆိုတာကို အတည်ပြုခြင်း။ ၃။ ပြည်တွင်းပြည်ပက အမွေဆက်ခံခွင့်ရှိသူ အားလုံးကို ဖော်ထုတ်ပြီး ပြည်ပကနေ လိုအပ်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေ (ဥပမာ 出生証明書၊ လက်မှတ်ထောက်ခံချက် စတာတွေ) ကို မှာယူခြင်း။ ၄။ ဂျပန်နဲ့ ပြည်ပမှာရှိတဲ့ သီးခြားစီဖြစ်တဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေအလိုက် မှန်ကန်တဲ့ နည်းလမ်းနဲ့ အမည်ပေါက် ပြောင်းလဲခြင်း။
ပူဆွေးသောက ရောက်နေရတဲ့ မိသားစုဝင်တွေက ကိုယ်တိုင်ပဲ ဒီလိုမျိုး စိတ်ရှုပ်စရာကောင်းတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို အပြီးသတ်ဖို့ ကြိုးစားရတာ၊ အဲဒါတင်မကဘဲ ဂျပန်ဘာသာစကားနဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေကို ပြင်ဆင်ရတာက တကယ့်ကို ကြီးမားတဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတစ်ခု ဖြစ်စေပါတယ်။
ကျွန်ုပ်တို့ ရုံးခန်းအနေနဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေရဲ့ ဗီဇာလျှောက်ထားမှု (在留資格) သာမက ဂျပန်နိုင်ငံ လူမှုဘဝနဲ့ ဆက်နွှယ်နေတဲ့ အခုလိုမျိုး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဥပဒေရေးရာ ကိစ္စရပ်တွေနဲ့ 国際相続 ရဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးမှုတွေကိုလည်း ဝန်ဆောင်မှု ပေးလျက်ရှိပါတယ်။ အကယ်၍ လူကြီးမင်းတို့အနေနဲ့ အနာဂတ်ရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု စီမံခန့်ခွဲမှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး စိုးရိမ်ပူပန်မှု တစ်ခုခုရှိနေရင် ဒါမှမဟုတ် အခုပဲ ဒီလိုမျိုး အခက်အခဲနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရလို့ အားကိုးရာမဲ့ ဖြစ်နေရင်တော့ အချိန်မရွေး ကျွန်ုပ်တို့ထံကို အားမနာတမ်း ဆက်သွယ်စုံစမ်းနိုင်ပါတယ်။ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 在留資格 နဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဥပဒေပိုင်းမှာ အထူးကျွမ်းကျင်တဲ့ 行政書士 အဖွဲ့သားများက လူကြီးမင်းတို့နဲ့ လူကြီးမင်းတို့ရဲ့ မိသားစုကို အစအဆုံး အနီးကပ် ကူညီဆောင်ရွက်ပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
