နိုင်ငံတကာအိမ်ထောင်ရေးတစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသော်လည်း ယဉ်ကျေးမှုမတူညီခြင်းနှင့် လူနေမှုဘဝပုံစံ ကွဲပြားခြင်းတို့ကြောင့် "ကွာရှင်းပြတ်စဲခြင်း" ဆိုသည့် လမ်းခွဲမှုကို စဉ်းစားမိသည့် အခြေအနေမျိုး ရှိလာနိုင်ပါသည်။ သို့သော် အိမ်ထောင်ဖက်က နိုင်ငံခြားသားဖြစ်နေပါက လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့် ဥပဒေစည်းမျဉ်းများသည် ဂျပန်လူမျိုးအချင်းချင်း ကွာရှင်းခြင်းထက် များစွာပိုမိုရှုပ်ထွေးလှပါသည်။
"ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေက အကျုံးဝင်မှာလား" "အမျိုးသား ဒါမှမဟုတ် အမျိုးသမီးက မိခင်နိုင်ငံကို ပြန်သွားရင် ငွေကြေးတောင်းခံလို့ မရတော့ဘူးလား" "ကွာရှင်းပြီးရင် အခုရှိနေတဲ့ ဗီဇာ (在留資格) က ဘာဖြစ်သွားမလဲ"
ထိုကဲ့သို့သော စိုးရိမ်ပူပန်မှုများနှင့် သံသယများ ရှိနေသူများအတွက် ယခုတစ်ကြိမ်တွင် နိုင်ငံတကာကွာရှင်းပြတ်စဲမှု၌ "ပိုင်ဆိုင်မှုခွဲဝေခြင်း"၊ "နစ်နာကြေး" နှင့် "ကလေးစားစရိတ်" တို့၏ စနစ်များနှင့် သတိပြုရမည့်အချက်များအပြင် လူသိနည်းပြီး သတိမထားမိတတ်ကြသည့် ကွာရှင်းပြီးနောက် ဗီဇာအပေါ်သက်ရောက်မှုများအထိ ဥပဒေဆိုင်ရာ အသုံးအနှုန်းများကို အရိုးရှင်းဆုံးဖြစ်အောင် အသေးစိတ် ရှင်းလင်းတင်ပြပေးသွားပါမည်။
1. နိုင်ငံတကာကွာရှင်းမှုတွင် "ဘယ်နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေ" ကို စံနှုန်းအဖြစ် သတ်မှတ်သလဲ (準拠法 အကြောင်း)
နိုင်ငံခြားသားနှင့် ကွာရှင်းရန် စဉ်းစားသည့်အခါ ပထမဆုံးကြုံတွေ့ရမည့် ပြဿနာမှာ "ဘယ်နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေကို အခြေခံပြီး ဆွေးနွေးမှု ဒါမှမဟုတ် တရားစွဲဆိုမှုတွေကို လုပ်ဆောင်ရမလဲ" ဆိုသည့် အချက်ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းကို ဥပဒေအသုံးအနှုန်းဖြင့် "準拠法" ဟု ခေါ်ဆိုပြီး အလွယ်ပြောရလျှင် "အသုံးပြုရမည့် စည်းမျဉ်း" ပင် ဖြစ်ပါသည်။
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဥပဒေ (ဥပဒေများ အသုံးချခြင်းဆိုင်ရာ အထွေထွေဥပဒေ) တွင် ကွာရှင်းခြင်းဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများနှင့်ပတ်သက်၍ မည်သည့်နိုင်ငံ၏ ဥပဒေကို အသုံးပြုရမည်ကို အောက်ပါ ဦးစားပေးအဆင့်များအတိုင်း သတ်မှတ်ထားပါသည်။
-
လင်မယားနှစ်ဦးစလုံး၏ နိုင်ငံသားက တူညီနေပါက: ထိုနိုင်ငံ၏ ဥပဒေ
-
နိုင်ငံသားမတူညီသော်လည်း အတူတူနေထိုင်သည့်နိုင်ငံ (အမြဲတမ်းနေရပ်) ရှိနေပါက: ထိုအတူတူနေထိုင်သည့် နိုင်ငံ၏ ဥပဒေ
-
အထက်ပါအချက်နှစ်ချက်စလုံးနှင့် မကိုက်ညီပါက: လင်မယားနှစ်ဦးစလုံးနှင့် ဆက်စပ်မှုအရှိဆုံး (အနီးစပ်ဆုံး) နိုင်ငံ၏ ဥပဒေ။ သို့သော် လင်မယားထဲမှ တစ်ဦးက ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပုံမှန်နေထိုင်သော ဂျပန်လူမျိုးဖြစ်နေပါက "ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဥပဒေ" က အလိုအလျောက် သက်ရောက်မှုရှိမည် ဖြစ်ပါသည်။
ထို့ကြောင့် ဂျပန်နိုင်ငံအတွင်း၌ ဂျပန်လူမျိုးနှင့် နိုင်ငံခြားသား လင်မယားနှစ်ဦး အတူတူ နေထိုင်နေကြသည့် ဖြစ်ရပ်များတွင် အခြေခံအားဖြင့် "ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဥပဒေ" ကို အခြေခံပြီး ကွာရှင်းမှုလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့် ငွေကြေးတောင်းခံမှုများ (ပိုင်ဆိုင်မှုခွဲဝေခြင်း၊ နစ်နာကြေး စသည်) ကို လုပ်ဆောင်နိုင်သည်ဟု မှတ်ယူနိုင်ပါသည်။
တောင်းခံမည့် ငွေကြေးအမျိုးအစားအလိုက် စည်းမျဉ်းများ ပြောင်းလဲနိုင်ပါသလား
ကွာရှင်းရာတွင် တောင်းခံနိုင်သည့် ငွေကြေးအမျိုးအစား အနည်းငယ်ရှိပြီး တစ်ခုချင်းစီတွင် စဉ်းစားပုံ အနည်းငယ် ကွဲပြားပါသည်။
-
ပိုင်ဆိုင်မှုခွဲဝေခြင်း (အိမ်ထောင်သက်တမ်းအတွင်း နှစ်ဦးအတူတူ စုဆောင်းခဲ့သည့် ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ခွဲဝေခြင်း): ၎င်းသည် ကွာရှင်းခြင်းအပေါ် တိုက်ရိုက်သက်ရောက်မှုရှိနေသောကြောင့် အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့် "ကွာရှင်းခြင်းဆိုင်ရာ အများသုံးစည်းမျဉ်း (အခြေခံအားဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဥပဒေ)" အတိုင်း ခွဲဝေပုံကို ဆုံးဖြတ်ပါသည်။
-
နစ်နာကြေး (စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိခိုက်နာကျင်မှုအတွက် လျော်ကြေးငွေ): အိမ်ထောင်ဖက် ဖောက်ပြန်ခြင်း သို့မဟုတ် အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှု (DV) ကဲ့သို့သော တစ်ဖက်လူ၏ မကောင်းသော လုပ်ရပ် (မတရားသောလုပ်ရပ်) ကြောင့် ကွာရှင်းရခြင်းအတွက် တောင်းခံသည့် နစ်နာကြေးနှင့် ပတ်သက်၍မူ အခြေခံအားဖြင့် "ထိုလုပ်ရပ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် နေရာ၏ ဥပဒေ" ကို စံနှုန်းအဖြစ် သတ်မှတ်ပါသည်။ သို့သော်လည်း ဂျပန်နိုင်ငံအတွင်း၌ အတူတူနေထိုင်စဉ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ကိစ္စရပ်များဖြစ်ပါက ၎င်းကိုလည်း ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဥပဒေအတိုင်း အခြေခံ၍ တောင်းခံနိုင်ပါသည်။
2. အိမ်ထောင်ဖက်က မိခင်နိုင်ငံကို ပြန်သွားခဲ့ရင်ကော ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ တရားရုံးမှာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေ လုပ်လို့ရမလား (国際裁判管轄)
"ကွာရှင်းမယ့်အကြောင်း စကားစမိတာနဲ့ နိုင်ငံခြားသားအိမ်ထောင်ဖက်က မိခင်နိုင်ငံကို ချက်ချင်းပြန်သွားတယ်" သို့မဟုတ် "အဆက်အသွယ် ဖြတ်လိုက်တယ်" ဆိုသည့် ပြဿနာမျိုး အလွန်အများအပြား တွေ့ရတတ်ပါသည်။ တစ်ဖက်လူက ဂျပန်မှာ မရှိတော့သည့်တိုင်အောင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ 家庭裁判所 တွင် 調停 သို့မဟုတ် 裁判 ကို လျှောက်ထားနိုင်ပါသလား။
၎င်းကို ဥပဒေအရ "国際裁判管轄" ဟု ခေါ်ပါသည်။ အခြေခံစည်းမျဉ်းအရ 裁判 ကို "တရားစွဲဆိုခံရသူ (တစ်ဖက်လူ) နေထိုင်သည့် နိုင်ငံ" တွင် လုပ်ဆောင်ရမည်ဟု သတ်မှတ်ထားပါသည်။ သို့သော် ဤစည်းမျဉ်းအတိုင်းသာ လုပ်ဆောင်မည်ဆိုပါက ဂျပန်တွင် ကျန်ရစ်ခဲ့သူက တစ်ဖက်သတ် နစ်နာဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
ထို့ကြောင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဥပဒေတွင် အောက်ပါကဲ့သို့သော အထူးအခြေအနေများ ရှိနေပါက တစ်ဖက်လူက ပြည်ပတွင် ရောက်ရှိနေသည့်တိုင်အောင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ တရားရုံးတွင် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခွင့် ပေးထားပါသည်။
-
တစ်ဖက်လူက ဂျပန်နိုင်ငံမှ ရုတ်တရက် ထွက်ခွာသွားပြီး မည်သည့်နေရာတွင် ရှိနေသည်ကို လုံးဝရှာမတွေ့နိုင်သည့် အခြေအနေမျိုးဖြစ်ခြင်း
-
ဂျပန်တွင် ကျန်ရစ်ခဲ့သူ (သင်) ၏ နေရပ်လိပ်စာက ဂျပန်နိုင်ငံအတွင်းမှာ ရှိနေပြီး ဂျပန်တရားရုံးတွင် မဆုံးဖြတ်ပါက အလွန်တရာ မတရားသဖြင့် ဖြစ်စေနိုင်ကာ လျင်မြန်စွာ ဖြေရှင်းနိုင်မည်မဟုတ်ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုခံရသည့် အခြေအနေမျိုးဖြစ်ခြင်း
ဆိုလိုသည်မှာ တစ်ဖက်လူက မိခင်နိုင်ငံသို့ ပြန်သွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သော်လည်း သင်က ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဆက်လက်နေထိုင်နေပါက ဂျပန်နိုင်ငံ၏ တရားရုံးမှတစ်ဆင့် ပိုင်ဆိုင်မှုခွဲဝေခြင်း၊ နစ်နာကြေးနှင့် ကလေးစားစရိတ် တောင်းခံခြင်းများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နိုင်မည့် အလားအလာ အပြည့်အဝ ရှိနေပါသည်။
3. ကလေးရဲ့ အုပ်ထိန်းခွင့်နဲ့ "ကလေးစားစရိတ်" က ဘာဖြစ်မလဲ
ကလေးရှိသည့် နိုင်ငံတကာကွာရှင်းမှုများတွင် အရေးကြီးဆုံးကိစ္စမှာ "親権 (အုပ်ထိန်းခွင့်)" နှင့် "養育費 (ကလေးစားစရိတ်)" ပြဿနာ ဖြစ်ပါသည်။
ကလေးရဲ့ 親権 နဲ့ 監護権 (ဘယ်သူက ကျွေးမွေးစောင့်ရှောက်မလဲ) ဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများ
ကလေး၏ 親権 ကို မည်သူက ယူမည်နည်း သို့မဟုတ် မည်သူက ခေါ်ယူကျွေးမွေးစောင့်ရှောက်မည်နည်း (監護権) ဆိုသည့် ကိစ္စရပ်သည် ကွာရှင်းခြင်းဆိုင်ရာ ပုံမှန်စည်းမျဉ်းများနှင့် မတူဘဲ "ကလေး၏ နိုင်ငံသား" သို့မဟုတ် "ကလေးက လက်ရှိ ဘယ်နိုင်ငံမှာ နေထိုင်နေသလဲ (အမြဲတမ်းနေရပ်)" ပေါ်တွင် အခြေခံ၍ စဉ်းစားပါသည်။ ဂျပန်လူမျိုးဘက်က ကလေးကို ခေါ်ယူပြီး နောင်တွင်လည်း ဂျပန်နိုင်ငံအတွင်း၌ ဆက်လက်ကျွေးမွေးစောင့်ရှောက်သွားမည်ဟု သတ်မှတ်ထားပါက ကလေး၏ အခြေခံလူနေမှုဘဝ ရှိနေသည့် "ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဥပဒေ" က သက်ရောက်မှုရှိမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဂျပန်၏ စည်းမျဉ်းများအတိုင်း 親権 ယူမည့်သူကို ဆုံးဖြတ်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။
ကလေးစားစရိတ် တောင်းခံခြင်းနှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ကလေးကို ပျိုးထောင်ကျွေးမွေးမည့် အခြေအနေတွင် အခြားတစ်ဖက်လူထံ ကလေးစားစရိတ် တောင်းခံခြင်းသည် သင့်တွင်ရှိသော ဥပဒေအရ ရထိုက်ခွင့်ရှိသည့် အခွင့်အရေးဖြစ်ပါသည်။ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှု (協議離婚) ဖြင့် အဆင်ပြေသွားပါက အကောင်းဆုံးဖြစ်သော်လည်း တစ်ဖက်လူက "မပေးနိုင်ဘူး" ဟု ငြင်းဆိုခြင်း သို့မဟုတ် ငွေကြေးပမာဏအပေါ် သဘောတူညီမှု မရရှိနိုင်ပါက ဂျပန်နိုင်ငံ၏ 家庭裁判所 သို့ "離婚調停" ကို လျှောက်ထားရပါမည်။ 調停 ဖြင့်လည်း အဆင်မပြေပါက လုပ်ထုံးလုပ်နည်းသည် "審判" သို့ အလိုအလျောက် ကူးပြောင်းသွားမည်ဖြစ်ပြီး တရားသူကြီးက နှစ်ဦးစလုံး၏ ဝင်ငွေ စသည်တို့ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားကာ သင့်တော်မည့် ကလေးစားစရိတ် ပမာဏကို ဆုံးဖြတ်ပေးမည် ဖြစ်ပါသည်။
တစ်ဖက်လူ၏ နေရပ်လိပ်စာက ပြည်ပတွင် ရှိနေသည့်တိုင်အောင် ကလေးကို စောင့်ရှောက်နေသည့် သင်နှင့် ကလေးက ဂျပန်နိုင်ငံတွင် နေထိုင်နေပါက ဂျပန်တရားရုံးက လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို လက်ခံဆောင်ရွက်ပေးပါမည်။ သို့သော်လည်း ပြည်ပတွင် နေထိုင်သော တစ်ဖက်လူထံမှ လစဉ်ငွေကြေးကို အမှန်တကယ် လွှဲပြောင်းရယူရန် (အတင်းအကျပ် တောင်းခံခြင်း စသည်) တွင် လက်တွေ့ပိုင်း၌ အခက်အခဲအချို့ ရှိနေနိုင်သောကြောင့် ကွာရှင်းစဉ်အချိန်၌ပင် တိကျပြတ်သားသော သဘောတူညီချက် (ဥပမာ 公正証書 ပြုလုပ်ခြင်း စသည်) ကို သေချာစွာ ပြုလုပ်ထားရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။
4. သိထားသင့်သည့် အရေးကြီးအချက်- ကွာရှင်းခြင်းက "ဗီဇာ (在留資格)" အပေါ် သက်ရောက်မှုများ
ယခုအထိ ဖော်ပြခဲ့သည်မှာ စာအုပ်များတွင် ပါရှိသည့် ဥပဒေရေးရာ ဗဟုသုတများကို နားလည်လွယ်အောင် စီစဉ်ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ယခုမှစ၍ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူတစ်ဦးအနေဖြင့် ကွာရှင်းခြင်းက 在留資格 (ဗီဇာ) အပေါ် မည်မျှအထိ သက်ရောက်မှုကြီးမားကြောင်းကို ရှင်းလင်းတင်ပြပါမည်။ နိုင်ငံခြားသားများအတွက်မူ ကွာရှင်းခြင်းသည် ငွေကြေးကိစ္စသာမက "ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဆက်လက်နေထိုင်နိုင်မလား" ဆိုသည့် ဘဝရပ်တည်ရေး ပြဿနာနှင့် တိုက်ရိုက်သက်ရောက်နေပါသည်။
① ၁၄ ရက်အတွင်း "離婚の届出" ကို တင်ပြရန် လိုအပ်ခြင်း
ဂျပန်လူမျိုးနှင့် ကွာရှင်းပြတ်စဲခဲ့သည့် နိုင်ငံခြားသားသည် ကွာရှင်းမှု အတည်ဖြစ်သည့်နေ့မှစ၍ ၁၄ ရက်အတွင်း 出入国在留管理庁 (入管) သို့ "配偶者に関する届出" ကို မပျက်မကွက် တင်ပြရပါမည်။ ၎င်းသည် ဥပဒေအရ မဖြစ်မနေ ပြုလုပ်ရန် သတ်မှတ်ထားသည့် တာဝန်ဖြစ်ပြီး ပျက်ကွက်ပါက နောင်တွင် ဗီဇာသက်တမ်းတိုးခြင်း သို့မဟုတ် ဗီဇာအမျိုးအစား ပြောင်းလဲခြင်းတို့တွင် ထိခိုက်နစ်နာမှုများ ရှိလာနိုင်ပါသည်။
② "日本人の配偶者等" ဗီဇာကို ဆက်လက်အသုံးပြု၍ မရတော့ခြင်း
လက်ရှိတွင် "日本人の配偶者等" ဗီဇာဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် နေထိုင်နေပါက ကွာရှင်းလိုက်ခြင်းကြောင့် ဗီဇာ၏ အခြေခံသတ်မှတ်ချက်ဖြစ်သော "ဂျပန်လူမျိုးနှင့် အိမ်ထောင်ပြုထားခြင်း" ဆိုသည့် အချက်က ပျက်ပြယ်သွားပြီ ဖြစ်ပါသည်။ ကွာရှင်းပြီးနောက် မည်သည့်အထူးလုပ်ထုံးလုပ်နည်းမျှ မလုပ်ဘဲ ၆ လထက်မက ထိုအတိုင်း ပစ်ထားမည်ဆိုပါက 在留資格 အဖျက်သိမ်းခံရမည့် အုပ်စုထဲတွင် ပါဝင်သွားနိုင်ပါသည်။
③ ကွာရှင်းပြီးနောက် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဆက်လက်နေထိုင်ရန် "ဗီဇာအမျိုးအစား ပြောင်းလဲခြင်း" ရွေးချယ်စရာများ
ကွာရှင်းပြီးနောက်တွင်လည်း နိုင်ငံခြားသားက ဂျပန်နိုင်ငံ၌ ဆက်လက်နေထိုင်လိုပါက အောက်ပါကဲ့သို့သော အခြားဗီဇာအမျိုးအစားသို့ ပြောင်းလဲရန် လျှောက်ထားရပါမည်။
-
"定住者" ဗီဇာ (離婚定住 ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်): ဂျပန်လူမျိုးနှင့် ရရှိခဲ့သော သွေးသားရင်းချာ ကလေးကို မိမိဘက်က ခေါ်ယူပြီး ဂျပန်နိုင်ငံအတွင်း၌ ကျွေးမွေးစောင့်ရှောက်မည့် အခြေအနေ (監護養育) မျိုးတွင် 定住者 ဗီဇာသို့ ပြောင်းလဲခွင့်ရရှိရန် အလားအလာ အလွန်မြင့်မားပါသည်။ ထို့အပြင် ကလေးမရှိသည့်တိုင်အောင် အိမ်ထောင်သက်တမ်းက အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် ၃ နှစ် သို့မဟုတ် ထိုထက်ပို၍ ရှိခဲ့ပြီး မိမိဘာသာ ရပ်တည်နိုင်သည့် ပိုင်ဆိုင်မှု သို့မဟုတ် အလုပ်အကိုင် ရှိနေပါက အထူးအခြေအနေအဖြစ် ထည့်သွင်းစဉ်းစားပြီး ခွင့်ပြုပေးသည့် ဖြစ်ရပ်များလည်း ရှိပါသည်။
-
အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့်ဗီဇာ ("技術・人文知識・国際業務" စသည်): ကာယကံရှင်ကိုယ်တိုင်က တက္ကသိုလ်ဘွဲ့ရရှိထားသူ သို့မဟုတ် လက်တွေ့လုပ်ငန်းအတွေ့အကြုံရှိပြီး ကုမ္ပဏီတစ်ခုခုတွင် ပုံမှန်ဝန်ထမ်း (အမြဲတမ်းဝန်ထမ်း) အဖြစ် လုပ်ကိုင်နေပါက မိမိလုပ်ကိုင်နေသည့် လုပ်ငန်းအမျိုးအစားအလိုက် အလုပ်ဗီဇာသို့ ပြောင်းလဲနိုင်ပါသည်။
5. ဖတ်ရှုသူများ သိချင်နေကြမည့် နိုင်ငံတကာကွာရှင်းခြင်းဆိုင်ရာ အမေးအဖြေ (Q＆A)
Q1: အိမ်ထောင်ဖက်က "ဘယ်တော့မှ ကွာမပေးဘူး" လို့ ပြောပြီး မိခင်နိုင်ငံကို ပြန်သွားပါတယ်။ ကျွန်တော်/ကျွန်မ ဘဝတစ်သက်လုံး ကွာရှင်းလို့ မရတော့ဘူးလား။
A1: မဟုတ်ပါဘူး၊ ထိုသို့မဟုတ်ပါ။ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ တရားရုံးမှာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေကို လုပ်ဆောင်ပြီး ကွာရှင်းပြတ်စဲနိုင်ပါတယ်။ တစ်ဖက်လူက ဆွေးနွေးမှုကို လက်မခံဘဲ ပြည်ပသို့ ထွက်ခွာသွားခဲ့သည့်တိုင်အောင် သင့်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံအတွင်း နေရပ်လိပ်စာရှိပြီး အိမ်ထောင်ရေးက လုံးဝပျက်ပြားသွားပြီ (ကာလရှည်ကြာ ခွဲနေခြင်း စသည်) ဟု အသိအမှတ်ပြုခံရပါက ဂျပန်နိုင်ငံ၏ 家庭裁判所 တွင် ကွာရှင်းမှုဆိုင်ရာ တရားစွဲဆိုခြင်း (裁判) ကို ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။ တစ်ဖက်လူ၏ ပြည်ပနေရပ်လိပ်စာကို မသိရှိရသည့်တိုင်အောင် "公示送達" (တရားရုံး၏ ကြော်ငြာသင်ပုန်းတွင် စာရွက်စာတမ်းကို ကပ်ထားခြင်းဖြင့် တစ်ဖက်လူထံ အကြောင်းကြားစာ ရောက်ရှိသွားပြီဟု သတ်မှတ်သည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်း) ကို အသုံးပြုပြီး တစ်ဖက်လူ တက်ရောက်ခြင်းမရှိဘဲ ကွာရှင်းပြတ်စဲခြင်း အမိန့်ဒီကရီကို ရယူနိုင်ပါသည်။
Q2: အိမ်ထောင်သက်တမ်းအတွင်း နှစ်ယောက်အတူတူ ဝယ်ခဲ့တဲ့ တိုက်ခန်း (အိမ်) ရှိပါတယ်။ အိမ်ထောင်ဖက်ရဲ့ အမည်နဲ့ပဲ အိမ်ဂရန် ထွက်ထားတာမို့ ကွာရှင်းလိုက်ရင် အားလုံးက သူ့အပိုင်ပဲ ဖြစ်သွားမှာလား။
A2: မဟုတ်ပါဘူး၊ မည်သူ့အမည်ဖြင့်ပဲ ရှိနေပါစေ အိမ်ထောင်သက်တမ်းအတွင်း နှစ်ဦးအတူတူ ကြိုးစားအားထုတ်ပြီး ရရှိခဲ့တဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုဖြစ်ပါက "ပိုင်ဆိုင်မှုခွဲဝေခြင်း" အောက်တွင် အကျုံးဝင်ပါသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဥပဒေ (လူထုဥပဒေ) တွင် အမည်က လင် သို့မဟုတ် မယား တစ်ဦးတစ်ယောက်တည်း၏ အမည်ဖြင့် ရှိနေစေကာမူ လက်ထပ်ပြီးနောက် ဝယ်ယူခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါက "လင်မယားနှစ်ဦးစလုံး၏ ဘုံပိုင်ဆိုင်မှု" ဟု သတ်မှတ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ကွာရှင်းသည့်အခါတွင် မူအားဖြင့် တစ်ဦးလျှင် တစ်ဝက်စီ (၂ ပုံ ၁ ပုံ) ခွဲဝေပေးရန် တောင်းဆိုနိုင်ပါသည်။ တစ်ဖက်လူက "ငါ့နာမည်နဲ့မို့လို့ မပေးနိုင်ဘူး" ဟု အတင်းအကျပ် ပြောဆိုနေသည့်တိုင်အောင် ဂျပန်တရားရုံး၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ (調停・審判) မှတစ်ဆင့် တရားမျှတသော ခွဲဝေမှုကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ပါသည်။
Q3: နိုင်ငံခြားသား အိမ်ထောင်ဖက်ဟောင်းက "ဗီဇာပြောင်းချင်လို့ စာရွက်စာတမ်းပေါ်က ကွာရှင်းတဲ့ကိစ္စကို နည်းနည်းလောက် စောင့်ပေးပါ" လို့ အကူအညီတောင်းလာပါတယ်။ လက်ခံပေးရင် အဆင်ပြေမလား။
A3: ရုန်းကန်ရမည့် အန္တရာယ် (Risk) အလွန်မြင့်မားတာကြောင့် သေချာပေါက် သတိထားသင့်ပြီး လက်မခံဖို့ တိုက်တွန်းလိုပါတယ်။ တစ်ဖက်လူက နောက်ထပ်ဗီဇာ (定住者 သို့မဟုတ် အလုပ်ဗီဇာ စသည်) အတွက် အဆင်သင့်မဖြစ်မချင်း ကွာရှင်းစာရွက် တင်မည့်ကိစ္စကို စောင့်ပေးရန် အနူးအညွတ် တောင်းဆိုလာသည့် ဖြစ်ရပ်များ လက်တွေ့တွင် အလွန်များပြားပါသည်။ သို့သော်လည်း အမှန်တကယ်တွင် အိမ်ထောင်ရေးက ပျက်ပြယ်နေပြီ ဖြစ်ပါလျက် ဗီဇာသက်တမ်း ဆက်ထိန်းထားရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် စာရွက်စာတမ်းပေါ်တွင် အိမ်ထောင်ရေးကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားခြင်းသည် 入管法 အရ "在留資格不正取得" (အိမ်ထောင်ရေးအတု ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် တူညီသောပြစ်မှု) အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရမည့် အန္တရာယ် အလွန်ကြီးမားပါသည်။ ထို့အပြင် ကွာရှင်းမှုကို အချိန်ဆွဲနေစဉ်အတွင်း ထိုသူက အခြားပြဿနာအသစ်များ ဖန်တီးမိခြင်း သို့မဟုတ် သင့်ဘက်က ၎င်း၏လူနေမှုစရိတ် (အိမ်ထောင်ရေးစရိတ်) ကို ဆက်လက်ထောက်ပံ့ပေးရမည့် တာဝန်များ ရှိနေနိုင်သောကြောင့် ပတ်သက်မှု ပြီးဆုံးသွားပြီဆိုပါက တရားဝင်လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို အမြန်ဆုံး ပြီးပြတ်အောင် လုပ်ဆောင်သင့်ပါသည်။
နိဂုံးချုပ်
နိုင်ငံတကာကွာရှင်းပြတ်စဲမှုတွင် ဘာသာစကား အခက်အခဲသာမက မည်သည့်နိုင်ငံ၏ ဥပဒေကို အသုံးပြုရမည်နည်းဟူသော "準拠法" အခက်အခဲ၊ ထို့ပြင် တစ်ဖက်လူက ပြည်ပသို့ ရောက်ရှိနေပါက "တရားရုံး၏ စီရင်ပိုင်ခွင့်" အခက်အခဲ စသည့် ကျွမ်းကျင်မှုဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများစွာ ရှိနေပါသည်။ ၎င်းအပြင် ကွာရှင်းပြီးနောက်တွင် ပြုလုပ်ရမည့် 在留資格 (ဗီဇာ) ပြောင်းလဲခြင်း လုပ်ထုံးလုပ်နည်းသည်လည်း လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးအာဏာပိုင်များ၏ အလွန် တင်းကျပ်သော စစ်ဆေးမှုများကို ဖြတ်သန်းရမည် ဖြစ်ပါသည်။
လူကြီးမင်း တစ်ဦးတည်း စိုးရိမ်ပူပန် မနေပါနှင့်၊ မိမိတို့ လုပ်ငန်းအဖွဲ့သည် နိုင်ငံတကာကွာရှင်းခြင်းနှင့် ဗီဇာလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများတွင် အတွေ့အကြုံ ရင့်ကျက်ပြီးသား ဖြစ်သောကြောင့် အားမနာတမ်း အမြန်ဆုံး လာရောက်ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ရန် ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါသည်။ ဘဝသစ်တစ်ခုကို အဆင်ပြေချောမွေ့စွာ စတင်နိုင်ရန်အတွက် မှန်ကန်သော ဗဟုသုတများနှင့်အတူ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို အတူတူ လျှောက်လှမ်းသွားကြပါစို့။
