जापानमा कार्यरत हुनुहुन्छ भने, तपाईँले 在留カード सँगै स्टेपलरले टाँसिएको 指定書 भन्ने कागज देख्नुभएको हुन सक्छ।
"यो कागज किन दिइएको होला?" "यो त सामान्य कागज जस्तो लाग्छ, यसलाई त्यति वास्ता गरिरहनु पर्दैन होला, हैन र?" धेरैलाई यस्तो लाग्न सक्छ। तर वास्तवमा, यो 指定書 तपाईँको 在留資格 (भिसा) को वैधतालाई बलियो बनाउने एकदमै महत्त्वपूर्ण कागजात हो।
आजको यो लेखमा, धेरैलाई थाहा नभएको 指定書 को भूमिका र काम परिवर्तन (転職) गर्दा वा कामको विवरण बदलिँदा ध्यान दिनुपर्ने कुराहरू सजिलो भाषामा बुझाउनेछु।
指定書 भनेको के हो?
सुरुमा, कानुनका जटिल कुराहरूलाई छोडेर 指定書 भनेको के हो, त्यो बुझौँ।
धेरैजसो 在留資格 मा तपाईँले "कस्तो काम गर्ने" वा "कहाँ काम गर्ने" भन्ने कुरामा केही हदसम्म स्वतन्त्रता हुन्छ। तर केही विशिष्ट 在留資格 को हकमा, 法務大臣 ले "तपाईँले यो कम्पनीमा र यो काम गर्ने सर्तमा मात्र जापानमा बस्न पाउनुहुन्छ" भनेर तोकिदिएका हुन्छन्।
यसरी "अनुमति दिइएका सर्तहरू" लेखिएको कागज नै 指定書 हो।
अर्थात्, 指定書 सामान्य थप कागजात मात्र होइन, बरु "तपाईँको 在留資格 का सर्तहरू यहाँ लेखिएका छन्" भनी 在留カード सँगै मिलेर प्रभावकारी हुने एउटा महत्त्वपूर्ण प्रमाणपत्र हो।
指定書 आवश्यक पर्ने 在留資格 कुन हुन्?
सबै विदेशी नागरिकलाई 指定書 दिइने होइन। 指定書 आवश्यक पर्ने अवस्थाहरू निम्न प्रकार छन्:
-
高度専門職（1号イ・ロ・ハ）: उच्च दक्षता भएका व्यक्तिहरूका लागि। यसमा कुन कम्पनीसँग सम्झौता गरिएको हो र कामको विवरण के हो भन्ने कुरा विस्तृत रूपमा लेखिएको हुन्छ।
-
特定技能（1号・2号）: 特定産業分野 मा काम गर्नका लागि आवश्यक पर्ने योग्यता। "कुन क्षेत्रमा" र "कुन कम्पनीसँग सम्झौता गरेर काम गर्ने" भन्ने कुरा स्पष्टसँग तोकिएको हुन्छ।
-
特定活動: インターンシップ वा ワーキングホリデー, 外交官の家事使用人 जस्ता कामहरू, जसमा 法務大臣 ले व्यक्तिगत रूपमा काम तोकिदिएका हुन्छन्।
यी 在留資格 हरूमा काम गर्ने ठाउँ र कामको प्रकृति "जापानमा बस्नका लागि दिइएको विशेष सर्त" भएकाले, 指定書 मार्फत कामको दायरा स्पष्ट रूपमा सीमित गरिएको हुन्छ।
指定書 मा लेखिएको र "वास्तविक काम" फरक परे के हुन्छ?
यो सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण बुँदा हो, ध्यान दिएर पढ्नुहोस्।
यदि 指定書 मा लेखिएको कुरा र तपाईँको वास्तविक काम वा कार्यस्थल थोरै मात्र पनि फरक भयो भने, तपाईँ गैरकानूनी रूपमा काम गरेको (Illegal work) ठहरिन सक्नुहुन्छ।
उदाहरणका लागि, "कम्पनी A मा इन्जिनियरको रूपमा काम गर्ने" भनी 指定書 पाएको व्यक्तिले, विना जानकारी "कम्पनी B" मा काम गर्न मिल्दैन, वा इन्जिनियरको कामसँग कुनै सम्बन्ध नभएको "रेस्टुरेन्टको हल स्टाफ" को काम गर्न मिल्दैन।
विशेष गरी "एउटै कम्पनीभित्रको विभाग परिवर्तन" मा धेरै ध्यान दिनुहोला।
कम्पनी उही भए तापनि, यदि 指定書 मा तोकिएको कामको विवरण र वास्तविक काम फरक भयो भने, त्यो 在留資格 को नियम उल्लङ्घन हुन सक्छ। किनकि 指定書 मा लेखिएको काम भनेको "त्यही कामको लागि मात्र अनुमति दिइएको हो" भन्ने नियम हो।
यदि कामको विवरण वा कार्यस्थल परिवर्तन भयो भने, अनिवार्य रूपमा 在留資格の変更許可申請 गर्नुपर्छ। "झन्झट लाग्छ" भनेर छोड्नुभयो भने, अर्को पटक भिसा नवीकरण गर्दा अस्वीकृत हुन सक्छ, वा नराम्रो अवस्थामा जापानबाटै फर्किनुपर्ने (निर्वासन) हुन सक्छ, त्यसैले यसलाई हल्का रूपमा नलिऔँ।
काम परिवर्तन (転職) वा क्यारियर बढाउन चाहनेहरूका लागि
"अझ राम्रो सर्त भएको कम्पनीमा काम परिवर्तन गर्न चाहन्छु" वा "काम फेर्न चाहन्छु" भन्ने सोच्नुभएको छ भने पनि 指定書 को बारेमा सावधानी अपनाउनुपर्छ।
तर, केही अपवादहरू पनि छन्। उदाहरणका लागि, 特定技能 को भिसा भएको व्यक्तिले एउटै 特定産業分野 भित्र काम परिवर्तन गर्दा, सधैँ 在留資格 सुरुदेखि नै फेर्नुपर्ने अवस्था नहुन सक्छ (सूचना मात्र दिए पुग्ने अवस्था हुन सक्छ)। यद्यपि, क्षेत्र पूर्ण रूपमा परिवर्तन भयो भने वा कामको विवरण धेरै फरक भयो भने, पहिले नै चेक-जाँच गर्न अनिवार्य छ।
出入国在留管理庁 ले सार्वजनिक गरेको जानकारी अनुसार, 在留資格 सम्बन्धी प्रक्रियामा आफ्नो अवस्था कुन वर्गमा पर्छ भनी सही रूपमा बुझ्नु नै सजिलैसँग आवेदन दिने मुख्य कुरा हो।
"मैले सूचना मात्र दिए पुग्छ कि नयाँ अनुमति लिनुपर्छ?" भनी अन्योलमा हुनुहुन्छ भने, आफैँले निर्णय नगर्नुहोस्। 入管 को कानुनबारे जान्ने विशेषज्ञ 行政書士 सँग सल्लाह लिनुहोस्, म यही सिफारिस गर्दछु।
सोधिने सामान्य प्रश्नहरू (Q&A)
Q1. 指定書 हरायो भने के गर्ने?
A. 指定書 भनेको 在留カード सँगै जोडिएर प्रभावकारी हुने कुरा हो। हराएको खण्डमा, पुनः जारी गराउने प्रक्रिया गर्नुपर्छ। ढिला नगरी आफ्नो बसोबास क्षेत्रको 出入国在留管理局 मा गएर सल्लाह लिनुहोस्। बेवास्ता गरेर बस्नुभयो भने, काममा खटिने क्रममा वा सोधपुछ हुँदा समस्यामा पर्न सक्नुहुन्छ।
Q2. म 特定技能 हो, एउटै कम्पनीभित्र अर्को विभागमा सरुवा भएँ। यस्तोमा पनि परिवर्तनको आवेदन दिनुपर्छ?
A. विभाग सरुवाका कारण 指定書 मा लेखिएको 特定産業分野 वा 契約機関 को अवस्था फरक पर्छ भने ध्यान दिनुपर्छ। कम्पनी उही भए तापनि, कामको विवरण धेरै फेरियो भने, धेरै जसो केसमा 在留資格の変更許可申請 वा 入管 लाई सूचना दिनुपर्ने हुन्छ। आफैँ निर्णय नगर्नुहोस्, पहिला कम्पनीको HR वा विशेषज्ञसँग बुझ्नुहोस्।
Q3. 指定書 मा लेखिएको काम बाहेक, 副業 को रूपमा アルバイト गर्न मिल्छ?
A. सिद्धान्ततः मिल्दैन। 指定書 मा अनुमति दिइएको कामको विवरण विस्तृत रूपमा लेखिएको हुन्छ। यदि त्यस दायरा बाहिरको काम (アルバイト आदि) गर्न चाहनुहुन्छ भने, 資格外活動許可 आवश्यक पर्छ। अनुमति विना 副業 गर्नुभयो भने 在留資格 रद्द हुन सक्ने सम्भावना हुन्छ, त्यसैले यस्तो गल्ती कहिल्यै नगर्नुहोस्।
अन्त्यमा
指定書 भनेको जापानमा तपाईँको क्यारियर रक्षा गर्ने "अनुमति पत्र" हो। यदि तपाईँ काम परिवर्तन वा क्यारियर बढाउने सोचमा हुनुहुन्छ भने, पहिला आफ्नो हातमा भएको 指定書 एक पटक राम्ररी पढ्नुहोस्। त्यहाँ जे लेखिएको छ, त्यो नै जापानमा तपाईँको काम गर्ने "नियम" हो।
प्रक्रियाको बारेमा चिन्ता छ, वा आफ्नो अवस्थामा अनुमति परिवर्तन गर्नुपर्छ कि पर्दैन भन्ने अन्योल छ भने, कृपया आफ्नो नजिकैको 入管 विशेषज्ञ 行政書士 सँग परामर्श गर्नुहोस्।
