नमस्ते! म जापानको आवासीय अनुमति (VISA) सम्बन्धी काम गर्ने विशेषज्ञ 行政書士 हुँ।
जापानमा काम गरिरहनुभएका नेपाली साथीहरूबाट मलाई आउने धेरै प्रश्नहरूमध्ये एउटा मुख्य प्रश्न हो: "आफ्नो देशमा रहेका श्रीमती वा छोराछोरीलाई जापानमा कसरी बोलाउने?" आफ्नो परिवारसँगै बस्न पाउनु भनेको काम गर्ने उत्साह बढ्नु र मनमा शान्ति मिल्नु पनि हो, जुन निकै महत्त्वपूर्ण कुरा हो।
तर, परिवार भन्ने बित्तिकै जोसुकैलाई बोलाउन मिल्दैन। साथै, परिवार जापान आइसकेपछि गर्ने "Part-time job" का बारेमा पनि निकै कडा नियमहरू छन्।
आज म परिवार बोलाउनका लागि चाहिने 「家族滞在」 भिसाका बारेमा, गाह्रो कानुनी शब्दहरू प्रयोग नगरी, सबैले बुझ्ने गरी सरल भाषामा व्याख्या गर्नेछु।
१. 「家族滞在」 भिसामा कसलाई बोलाउन मिल्छ?
सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा के हो भने, "नाता पर्ने" जति सबैलाई यो भिसामा बोलाउन मिल्दैन।
यसको नाम 「家族滞在」 भए तापनि, मुख्यतया यी दुई अवस्थामा मात्र बोलाउन पाइन्छ:
-
श्रीमती वा श्रीमान् (विवाहित जोडी)
-
छोराछोरी (आफ्नै सन्तान, धर्मपुत्र/धर्मपुत्री वा कानुनी रूपमा स्वीकार गरिएका सन्तान)
ध्यान दिनुहोस्: आमाबुवा वा दाजुभाइ-दिदीबहिनीलाई बोलाउन मिल्दैन दुर्भाग्यवश, जापानको अहिलेको नियम अनुसार आफ्ना आमाबुवा वा दाजुभाइ, दिदीबहिनीलाई 「家族滞在」 भिसामा बोलाउन पाइँदैन। धेरैले "आमाबुवा बुढो हुनुभयो, यहाँ ल्याएर सेवा गर्छु" भन्नुहुन्छ, तर यो भिसाबाट त्यो सम्भव छैन।
छोराछोरीको हकमा, उमेरको ठ्याक्कै सीमा नतोकिए पनि उनीहरू "आमाबुवामा आर्थिक रूपमा निर्भर" हुनुपर्छ। यदि छोराछोरी ठूला भइसकेका र आफैं कमाउन सक्ने छन् भने भिसा पाउन निकै गाह्रो हुन्छ। अचेल 入管 (इमिग्रेसन) ले हाईस्कूल पास गरिसकेका ठूला छोराछोरीलाई भिसा दिन कडाइ गरिरहेको छ।
२. परिवार बोलाउनका लागि चाहिने "मुख्य शर्त"
परिवार बोलाउनका लागि, जापानमा काम गरिरहनुभएको तपाईं (प्रायोजक) सँग परिवार पाल्ने पर्याप्त क्षमता छ भनेर प्रमाणित गर्नुपर्छ:
-
स्थिर आम्दानी: तपाईंको मासिक तलब आफू र परिवारको खर्च धान्न पुग्ने हुनुपर्छ।
-
कर समयमा तिरेको हुनुपर्ने: यदि तपाईंले 住民税 (शहर कर) आदि समयमा तिर्नुभएको छैन भने, परिवारको भिसा स्वीकृत हुने सम्भावना कम हुन्छ।
३. परिवारले पार्ट-टाइम काम गर्न "अनुमति" लिनुपर्छ
जापान आएका परिवारका सदस्यले घरखर्चमा सहयोग गर्न काम गर्न चाहनु स्वाभाविक हो। तर, 「家族滞在」 भिसा खासमा काम गर्नका लागि दिइएको भिसा होइन।
त्यसैले, परिवारले काम गर्नुअघि अनिवार्य रूपमा 「資格外活動許可」 (काम गर्ने अनुमति) लिनुपर्छ।
हप्ताको २८ घण्टाको नियम – कहिल्यै नबिर्सनुहोस् यो अनुमति लिएपछि काम गर्न त पाइन्छ, तर हप्तामा २८ घण्टाभन्दा बढी काम गर्न पाइँदैन। यो नियम निकै कडा छ:
-
ओभरटाइम समेत जोडेर हप्ताको २८ घण्टाभन्दा बढी हुनुहुँदैन।
-
दुई वा सोभन्दा बढी ठाउँमा काम गर्नुहुन्छ भने, सबै जोडेर २८ घण्टाभन्दा कम हुनुपर्छ।
-
हप्ताको जुनसुकै दिनबाट गने पनि सधैं २८ घण्टाभित्रै हुनुपर्छ।
यदि नियम तोडियो भने के हुन्छ? "थोरै बढी काम गरे त कसले थाहा पाउला र" भन्ने नसोच्नुहोला। अहिले जापानमा マイナンバー र 課税証明書 मार्फत कसले कति कमायो भन्ने कुरा 入管 ले सजिलै थाहा पाउँछ।
यदि २८ घण्टाभन्दा बढी काम गरेको (Overwork) थाहा भयो भने, परिवारको भिसा थप (Renew) नहुने मात्र होइन, जापानबाट फिर्ता पठाइने (Deport) सम्भावना पनि हुन्छ। यसले तपाईंको आफ्नै भिसामा पनि नराम्रो असर पार्न सक्छ। त्यसैले नियमको पूर्ण पालना गर्नुहोस्।
४. 「高度専門職」 भिसा हुनेका श्रीमान्/श्रीमतीले "Full-time" काम गर्न पाउने?
यदि तपाईंसँग 「高度専門職」 भन्ने विशेष भिसा छ भने, तपाईंको श्रीमान् वा श्रीमतीले 「特定活動」 भन्ने अर्को भिसा पाउन सक्छन्।
यस्तो अवस्थामा, २८ घण्टाको नियम लागू हुँदैन र उनीहरूले फुल-टाइम काम गर्न पाउँछन्। तर यसका लागि कम्पनीको आकार र कामको प्रकृति अनुसार छुट्टै प्रक्रिया र जाँच हुनेछ।
५. भिसाको म्याद (Expiry) कसरी तय हुन्छ?
अचेल 入管 को एउटा नियम के छ भने, परिवारको भिसाको म्याद प्रायोजक (तपाईं) को भिसाको म्यादसँगै मिल्ने गरी दिइन्छ।
उदाहरणका लागि, यदि तपाईंको भिसाको म्याद २ वर्ष ५ महिना बाँकी छ भने, नयाँ आउने परिवारको भिसा पनि २ वर्ष ५ महिनाकै हुन्छ।
६. केही सोधिने प्रश्नहरू (Q&A)
प्रश्न १: श्रीमतीलाई बोलाएपछि डिभोर्स भयो भने, उनी जापानमै बस्न पाउँछिन्?
उत्तर: सामान्यतया पाउँदिनन्। किनभने 「家族滞在」 भिसा विवाह भएको नाताले दिइएको हो। डिभोर्स भएपछि यो भिसाको योग्यता सकिन्छ। यस्तोमा तुरुन्तै 入管 मा जानकारी दिनुपर्छ र यदि अरू भिसा (जस्तै 就労ビザ) मा परिवर्तन गर्न सकिएन भने स्वदेश फर्कनुपर्छ।
प्रश्न २: मेरो बच्चाले जापानकै स्कूलबाट हाईस्कूल पास गरेपछि सिधै काम गर्न पाउँछ?
उत्तर: पाउँछ, तर भिसा परिवर्तन गर्नुपर्छ। 「家族滞在」 भिसामा बसेर फुल-टाइम काम गर्न मिल्दैन। काम पाएपछि 「技術・人文知識・国際業務」 जस्ता 就労ビザ मा परिवर्तन गर्नुपर्छ।
प्रश्न ३: मेरो आम्दानी अलि कम छ, तर परिवारको बैंक ब्यालेन्स छ भने बोलाउन मिल्छ?
उत्तर: 入管 ले बैंक ब्यालेन्स भन्दा पनि तपाईंको "स्थिर मासिक आम्दानी" लाई बढी महत्व दिन्छ। यदि आम्दानी कम छ भने, तपाईंले 理由書 (कारण खुल्ने पत्र) मार्फत भविष्यमा कसरी जीवनयापन गर्नुहुन्छ भनेर स्पष्ट पार्नुपर्छ।
अन्त्यमा
「家族滞在」 भिसाका लागि कागजात बुझाउन सजिलो देखिए तापनि, "किन बोलाउन लागेको?" र "कसरी पाल्ने?" भन्ने कुरा स्पष्ट भएन भने भिसा रिजेक्ट हुने डर हुन्छ।
यदि तपाईंलाई केही अलमल वा डर लागेको छ भने, विशेषज्ञ 行政書士 सँग सल्लाह लिनु राम्रो हुन्छ। तपाईंको परिवारको जापानमा सुखद पुनर्मिलनको लागि शुभकामना!
