Đối với những người nước ngoài đang sinh sống tại Nhật Bản, thời hạn của visa (在留資格) là một vấn đề cực kỳ quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch cuộc sống tương lai. Nếu lần nào gia hạn cũng chỉ được 1 năm hoặc 3 năm, bạn không chỉ tốn thời gian, công sức và chi phí làm thủ tục, mà trong lòng lúc nào cũng lo lắng không biết "lần tới liệu có được gia hạn tiếp hay không".
Trong các thời hạn được quy định bởi Cục Quản lý xuất nhập cảnh Nhật Bản (出入国在留管理庁 - gọi tắt là 入管), thời hạn dài nhất dành cho các loại visa thông thường là "5 năm". Vậy làm sao để có thể được 入管 cấp cho mức thời hạn tối đa này?
Trong bài viết này, 行政書士 chuyên về mảng visa và 在留資格 tại Nhật sẽ giải thích một cách dễ hiểu, không dùng từ ngữ pháp lý phức tạp, dựa trên các tiêu chuẩn công khai và 在留資格の変更及び在留期間の更新許可のガイドライン của 出入国在留管理庁.
1. Ngay từ đầu, visa 5 năm có cấp cho tất cả mọi người không? Những điểm cơ bản mà 入管 xem xét
Để 入管 đưa ra quyết định "cấp thời hạn 5 năm cho người này", họ sẽ dựa trên hai yếu tố nền tảng lớn: "Tính ổn định" và "Tính liên tục".
Nói một cách đơn giản là: "Từ trước đến nay, các hoạt động và cuộc sống của bạn tại Nhật có gặp vấn đề gì không? Kinh tế có ổn định không? Và liệu trong 5 năm tới, bạn có thể tiếp tục công việc và cuộc sống hiện tại một cách thuận lợi, không gặp rắc rối gì hay không?".
Cụ thể, bạn cần phải đáp ứng đầy đủ tất cả các điểm thẩm định cơ bản được ghi trong 在留資格の変更及び在留期間の更新許可のガイドライン do 入管 công bố. Sau đó, tùy thuộc vào loại visa bạn đang nắm giữ (visa đi làm, visa kết hôn, v.v.), bạn cần thỏa mãn thêm các điều kiện đặc biệt tương ứng.
2. Điều kiện để lấy được visa 5 năm đối với visa đi làm (就労ビザ)
Nếu bạn đang làm việc theo diện 就労ビザ như 「技術・人文知識・国際業務」, bạn cần phải đáp ứng các điều kiện chủ yếu sau đây:
① Thời hạn hợp đồng hoặc thời gian dự kiến làm việc phải trên 3 năm
Hợp đồng lao động của bạn với công ty phải là hợp đồng vô thời hạn (nhân viên chính thức - 正社員), hoặc nếu là nhân viên hợp đồng thì thời hạn hợp đồng được ký kết phải "trên 3 năm". Nếu hợp đồng quá ngắn và có khả năng kết thúc sớm, 入管 sẽ rất khó cấp visa thời hạn dài.
② Quy mô hoặc kết quả kinh doanh của công ty bạn đang làm việc phải lớn (カテゴリー)
入管 phân loại các công ty, tổ chức dựa trên quy mô và thành tích của họ thành từ 「カテゴリー1〜4」. Những công ty thuộc 「カテゴリー1」 hoặc 「カテゴリー2」 sẽ là những nơi tương đối dễ xin được visa 5 năm.
-
カテゴリー1: Các công ty đã lên sàn chứng khoán (上場企業), cơ quan công quyền, tổ chức nghiên cứu cấp cao, v.v.
-
カテゴリー2: Các tổ chức hoặc cá nhân có tổng số thuế thu nhập khấu trừ tại nguồn ghi trên 源泉徴収票等 của năm trước từ 10 triệu yên trở lên. (Trường hợp những người có thành tích nổi bật thuộc visa Nghệ thuật, hoặc những người làm việc trong mảng pháp lý/kế toán như luật sư, kế toán công chứng, hoặc bác sĩ, nha sĩ thuộc visa Y tế cũng được xếp vào nhóm tương đương này).
③ Công ty nhỏ (カテゴリー3・4) thì có cơ hội hay không?
Nếu bạn làm việc tại các công ty vừa và nhỏ hoặc công ty khởi nghiệp (startup) không thuộc nhóm 1 và 2, điều đó không có nghĩa là bạn hoàn toàn không thể lấy được 5 năm. Điều kiện cần là: "Bạn đã sở hữu visa 3 năm hoặc 5 năm, và đã làm công việc thuộc diện visa đó liên tục từ 5 năm trở lên tại Nhật". Bằng việc làm việc chăm chỉ, lâu dài và tích lũy uy tín xã hội, con đường đạt được visa 5 năm vẫn sẽ mở ra ngay cả khi bạn làm ở công ty nhỏ.
3. Điều kiện để lấy được visa 5 năm đối với các loại visa thân nhân (như visa kết hôn hoặc 定住者)
Đối với những bạn kết hôn với người Nhật (配偶者ビザ) hoặc đang giữ Định cư (定住者ビザ), yếu tố "tính ổn định của cuộc sống" sẽ được coi trọng hơn rất nhiều so với visa đi làm.
① Trường hợp kết hôn quốc tế (日本人の配偶者等 ・ 永住者の配偶者等)
-
Cuộc sống hôn nhân phải được duy trì thực tế: Cần có triển vọng rõ ràng rằng cuộc sống chung như một cặp vợ chồng vẫn đang và sẽ tiếp tục diễn ra tốt đẹp.
-
Thời gian sống chung phải trên 3 năm: Việc hai vợ chồng sống chung tại Nhật trên 3 năm là một cột mốc quan trọng. 入管 sẽ kiểm tra rất nghiêm ngặt xem đây có phải là kết hôn giả hay không, và bạn có đang xây dựng một gia đình ổn định hay không.
② Việc giáo dục con cái (Trường hợp có con trong độ tuổi đi học)
Nếu bạn có con đang trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ giáo dục, đứa trẻ đó phải đang đi học đều đặn tại các trường tiểu học, trung học cơ sở của Nhật hoặc các trường quốc tế. Việc bạn có thực hiện đúng trách nhiệm của cha mẹ trong việc cho con đi học hay không cũng là một yếu tố quan trọng để đánh giá mức độ gắn bó lâu dài của bạn với xã hội Nhật.
③ Hoàn thành đầy đủ các nghĩa vụ công cộng như thuế và lương hưu (Cực kỳ quan trọng!)
Đối với các loại visa diện thân nhân (đặc biệt là người có ý định lên 永住者, 定住者, hoặc 配偶者), nghĩa vụ tài chính đối với nhà nước là điều bị kiểm tra khắt khe nhất hiện nay.
-
Bạn có nộp đầy đủ và đúng hạn các loại thuế như thuế thị dân (thành phố) hay không?
-
Các khoản đóng cho 国民年金, 厚生年金, và 国民健康保険 có bị chậm trễ hay nợ đóng hay không? Nếu bạn không thanh toán đầy đủ những khoản này, dù bạn có sống ở Nhật bao nhiêu năm đi chăng nữa, bạn cũng không bao giờ có thể lấy được visa 5 năm.
④ Tiêu chuẩn năng lực tiếng Nhật đối với một số trường hợp 定住者ビザ
Đối với những bạn đang giữ 定住者ビザ (giới hạn trong một số trường hợp cụ thể) và đã trưởng thành, điều kiện có thể sẽ yêu cầu thêm việc bạn phải có "trình độ tiếng Nhật từ N2 trở lên trong kỳ thi 日本語能力試験 (JLPT)" hoặc tương đương. Khả năng hòa nhập vào xã hội Nhật Bản của bạn sẽ là đối tượng được đánh giá.
4. Tầm quan trọng của "Visa 5 năm" nhìn từ dữ liệu công khai của 入管
Tại sao các điều kiện để lấy visa 5 năm lại nghiêm ngặt đến như vậy? Lý do liên quan rất lớn đến việc xin visa vĩnh trú (永住権).
Theo hướng dẫn về xin vĩnh trú do 出入国在留管理庁 công bố, một trong những điều kiện để nộp đơn xin 永住権 là: "Bạn phải đang lưu trú tại Nhật với thời hạn dài nhất được quy định cho loại 在留資格 mà bạn đang sở hữu".
Trong cách vận hành hiện tại của 入管, "Trước mắt, nếu bạn có thời hạn 3 năm thì tạm thời sẽ được xem là đã có thời hạn dài nhất để xét vĩnh trú". Tuy nhiên, thời hạn dài nhất trên mặt luật pháp thực tế vẫn là "5 năm". Có được visa 5 năm đồng nghĩa với việc bạn đã nhận được sự chứng nhận và tin tưởng ở mức độ cao nhất từ 入管 đối với một người nước ngoài trong xã hội Nhật.
5. Lời khuyên thực tế để tăng tỉ lệ nhận được visa 5 năm
Từ kinh nghiệm hỗ trợ rất nhiều hồ sơ xin visa, dưới đây là 3 điểm mấu chốt giúp bạn dễ dàng hướng tới visa 5 năm:
-
Hạn chế nhảy việc quá nhiều, tích lũy sự nghiệp lâu dài tại một công ty Đối với 就労ビザ, việc chuyển việc quá thường xuyên dễ khiến 入管 đánh giá là bạn "thiếu tính ổn định". Việc bạn được thăng chức hoặc tăng lương tại cùng một công ty là điểm cộng cực kỳ lớn trong mắt người thẩm định hồ sơ.
-
Tuyệt đối tuân thủ "Hạn nộp" của thuế, lương hưu và bảo hiểm Không chỉ dừng lại ở việc "không nợ", 入管 còn kiểm tra xem bạn "có nộp đúng hạn hay không (có bị nộp muộn ngày nào không)". Hãy cài đặt thanh toán tự động qua tài khoản ngân hàng hoặc trừ trực tiếp vào lương để đảm bảo số lần chậm nộp bằng 0. Đây là điều kiện bắt buộc để lấy visa 5 năm và hướng tới 永住権 sau này.
-
Thể hiện rõ "Kế hoạch tương lai" trong 申請理由書 Khi làm thủ tục gia hạn, thay vì chỉ nộp các giấy tờ bắt buộc theo form, việc bạn đính kèm thêm một bản 申請理由書 viết rõ "Bạn sẽ cống hiến cho công ty tại Nhật như thế nào trong tương lai" hoặc "Gia đình bạn định cư lâu dài ra sao" sẽ mang lại hiệu quả rất lớn.
6. Giải đáp thắc mắc về thời hạn visa: "Những điều bạn luôn muốn biết" Q&A
Q1. Hiện tại tôi đang có visa 1 năm, liệu lần gia hạn tới có thể nhảy vọt lên thẳng visa 5 năm không?
A1. Về cơ bản, thông thường thời hạn sẽ tăng theo từng giai đoạn, nhưng khả năng lên thẳng không phải là không có. Cục quản lý thường xét theo lộ trình 1 năm → 3 năm → 5 năm. Tuy nhiên, nếu có sự thay đổi lớn mang tính đột phá về mức độ uy tín—ví dụ: "Trong thời gian bạn làm việc với visa 1 năm, công ty bạn đổi sang mô hình 上場企業 (thuộc カテゴリー1)" hoặc "Bạn kết hôn với người Nhật đã trên 3 năm, thu nhập và nghĩa vụ thuế của cả hai vợ chồng đều hoàn hảo"—thì thực tế vẫn có những trường hợp được cấp thẳng visa 5 năm từ visa 1 năm.
Q2. Để hướng tới visa 5 năm, tôi có thể tự chuẩn bị thêm giấy tờ gì để hồ sơ đẹp hơn không?
A2. Hãy chủ động nộp thêm các giấy tờ chứng minh "Tôi hoàn toàn đáp ứng tốt các tiêu chuẩn được ghi trong hướng dẫn". Các giấy tờ mà 入管 yêu cầu trong danh sách bắt buộc chỉ là mức tối thiểu. Nếu là visa đi làm, bạn có thể chủ động nộp thêm tài liệu giới thiệu công ty hoặc kế hoạch dự án sắp tới. Nếu là visa thân nhân, việc chủ động nộp 納税証明書 (chứng minh không chậm thuế) hay bản sao lịch sử đóng lương hưu, chứng chỉ 日本語能力試験 (từ N2 trở lên) sẽ giúp người chấm hồ sơ của 入管 yên tâm và dễ dàng cấp "5 năm" cho bạn hơn.
Q3. Thời hạn visa của vợ/chồng hoặc con cái đi theo diện visa gia đình (家族滞在) sẽ được tính như thế nào?
A3. Thời hạn visa của người phụ thuộc (vợ/con) sẽ được quyết định đi liền và trùng với thời hạn của người bảo lãnh (là bạn - người đi làm chính). Ví dụ, nếu trong lần gia hạn này bạn tự mình giành được visa 5 năm, thì thời hạn visa của người nhà nộp cùng lúc cũng sẽ tự động được chuyển thành "5 năm". Tuy nhiên, điều kiện là thủ tục gia hạn của người nhà phải được thực hiện "đồng thời với bạn (người bảo lãnh)". Để cả gia đình có một cuộc sống an tâm tại Nhật, việc ổn định và kéo dài thời hạn visa của người thu nhập chính luôn là bước đi tiên quyết.
7. Kết luận: Muốn lấy visa 5 năm, hãy chọn con đường ngắn nhất bằng cách tư vấn chuyên gia
Có được thời hạn lưu trú 5 năm sẽ giúp cuộc sống của bạn tại Nhật Bản trở nên dễ dàng hơn rất nhiều, đồng thời là bước đệm lớn tiến gần đến việc sở hữu 永住権. Tuy nhiên, ngay cả khi bạn nghĩ mình đã đủ điều kiện, chỉ một sơ suất nhỏ trong cách viết hồ sơ hoặc một lần chậm nộp tiền trong quá khứ cũng có thể khiến bạn bị trả về mức visa 1 năm hoặc 3 năm.
Nếu bạn đang tự hỏi "Lần tới làm sao để chắc chắn lấy được visa 5 năm?" hay "Với điều kiện hiện tại của mình thì có cơ hội xin 5 năm hay không?", hãy liên hệ ngay với 行政書士 chuyên về mảng 在留資格 và visa tại Nhật Bản. Chúng tôi sẽ phân tích kỹ lưỡng hồ sơ dưới góc nhìn chuyên môn để đưa ra phương án hỗ trợ tối ưu nhất, giúp bạn đạt được thời hạn visa tối đa.
