Đối với người nước ngoài đang sinh sống tại Nhật Bản, 在留資格 chính là tấm vé thông hành quan trọng nhất. Nhiều người thường nghĩ rằng "đã có VISA trong tay là yên tâm rồi", nhưng thực tế, luật pháp Nhật Bản có quy định rất nghiêm ngặt: "Nếu không tiếp tục thực hiện các hoạt động theo mục đích của tư cách lưu trú trong một khoảng thời gian nhất định, tư cách lưu trú có thể bị hủy bỏ." Bạn đã biết về quy định này chưa?
Đặc biệt, nếu bạn không có việc làm trong thời gian dài hoặc ngừng sống chung với vợ/chồng, bạn có thể vô tình rơi vào tình huống bị liệt vào danh sách "căn cứ hủy bỏ tư cách lưu trú" mà không hề hay biết. Hôm nay, chúng tôi sẽ giải thích về cách hiểu thế nào là "正当な理由" (lý do chính đáng) để bạn có thể chủ động bảo vệ quyền lợi của mình.
Trong tư cách lưu trú, "Hoạt động" là điều kiện tiên quyết
VISA Nhật Bản về cơ bản được cấp dựa trên nội dung hoạt động cụ thể mà bạn dự định thực hiện tại Nhật. Do đó, nếu bạn ngừng thực hiện các hoạt động đó trong thời gian dài, điều kiện tiên quyết để được cấp VISA sẽ không còn tồn tại.
Theo 入管法, có thể chia thành 2 trường hợp chính có nguy cơ bị hủy bỏ tư cách lưu trú:
-
Trường hợp VISA lao động: Nếu không thực hiện hoạt động trong 3 tháng trở lên.
-
Trường hợp 日本人の配偶者等 hoặc 永住者の配偶者等: Nếu không thực hiện các hoạt động với tư cách là vợ/chồng trong 6 tháng trở lên.
Tuy nhiên, 入管法 không tự động hủy bỏ tư cách lưu trú một cách máy móc. Nếu bạn có "lý do bất khả kháng" như phải nằm viện, chăm sóc con cái hoặc bị bạo hành gia đình (DV), thì những lý do đó có thể được công nhận là "正当な理由".
"正当な理由" khi không thể làm việc với VISA lao động
Ví dụ, các trường hợp như đang trong quá trình chuyển việc hoặc không thể làm việc do bệnh tật. Điểm quan trọng ở đây là phải có bằng chứng khách quan cho thấy "không phải do ý muốn của bản thân mà ngừng hoạt động".
Chỉ nói là "không tìm được việc" thì lý do chưa đủ mạnh, nhưng các tình huống sau sẽ được xem xét:
-
Nhập viện dài hạn hoặc điều trị bệnh nặng: Có thể chứng minh hoạt động là khó khăn thông qua 診断書.
-
Hoàn cảnh gia đình như nuôi con nhỏ: Nếu có lý do bất khả kháng trong vợ chồng dẫn đến việc phải sống riêng, nhưng vẫn đảm bảo thực trạng đời sống thì sẽ không bị hủy bỏ ngay lập tức.
Lưu ý khi sống riêng đối với VISA kết hôn
Đối với những người có VISA 日本人の配偶者等, việc phải sống xa vợ/chồng thường là nỗi lo lớn nhất. Trong trường hợp này, đâu là "正当な理由"?
-
Sơ tán do bạo hành (DV): Việc sơ tán để bảo vệ an toàn tính mạng đương nhiên được coi là lý do chính đáng.
-
Mâu thuẫn tạm thời: Nếu là sống riêng tạm thời với mục đích hàn gắn mối quan hệ thì sẽ không thuộc đối tượng bị hủy bỏ.
-
Chăm sóc người thân hoặc bệnh tật ở quê nhà: Trường hợp phải về nước dài hạn để chăm sóc người thân.
-
Đang trong thời gian 調停 (hòa giải) hoặc kiện tụng ly hôn: Đang trong thời gian thực hiện các thủ tục để giải quyết quan hệ hôn nhân.
Đây chỉ là một vài ví dụ. Điều quan trọng nhất là bạn phải chuẩn bị sẵn sàng để giải thích rằng "thực trạng hôn nhân không phải là đã chấm dứt hoàn toàn".
Hỏi đáp thường gặp (Q&A)
Q1: Tôi đang tìm việc nhưng đã 3 tháng rồi vẫn chưa tìm được. VISA có bị hủy ngay lập tức không?
A1: Không có chuyện bị hủy ngay lập tức. Tuy nhiên, khi được 入管 yêu cầu báo cáo về 活動状況, điều quan trọng là bạn phải trình được các bằng chứng đang trong quá trình tìm việc (hướng dẫn phỏng vấn, hồ sơ ứng tuyển...). Hãy đảm bảo bạn có thể chứng minh được tình trạng "có ý chí làm việc nhưng chưa tìm được việc".
Q2: Tôi cãi nhau với vợ/chồng và đã bỏ nhà đi. Tôi có thể sống riêng trong bao lâu?
A2: Quan trọng không phải là khoảng thời gian bao lâu, mà là "liệu bạn có ý chí tiếp tục duy trì hôn nhân hay không". Nếu sống riêng quá 6 tháng, 入管 sẽ bắt đầu nghi ngờ về việc "thực trạng đời sống chung đã mất". Nếu việc sống riêng kéo dài, hãy luôn chuẩn bị lời giải thích hoặc nếu tình hình nghiêm trọng, chúng tôi khuyên bạn nên tham khảo ý kiến chuyên gia.
Q3: Tôi bị bệnh không thể làm việc trên nửa năm, liệu có 診断書 là ổn không?
A3: Về nguyên tắc, 診断書 là căn cứ rất mạnh mẽ. Tuy nhiên, nếu bạn vẫn tiếp tục sống tại Nhật trong thời gian điều trị, điều quan trọng là hãy duy trì tình trạng có thể báo cáo quá trình điều trị một cách hợp lý. Nếu cảm thấy lo lắng, việc để lại hồ sơ tư vấn trước với 入管局 có thẩm quyền cũng là một cách tốt.
Lời khuyên từ chuyên gia
在留資格の取消し không bao giờ là quyết định bất ngờ. Trong hầu hết các trường hợp, trước tiên bạn sẽ nhận được thông báo về 活動状況, sau đó sẽ có quá trình nghe giải trình (弁明の機会の付与). Nếu bạn có thể giải thích lý do hợp lý vào lúc đó, trong phần lớn trường hợp, việc hủy bỏ tư cách lưu trú có thể được tránh khỏi.
Nếu bạn lo lắng về việc tình trạng hiện tại của mình có thuộc "正当な理由" hay không, đừng chịu đựng một mình mà hãy liên hệ với văn phòng chúng tôi – những chuyên gia về 行政書士. Nếu hiểu luật đúng cách và sử dụng đúng cách, pháp luật sẽ là người bạn đồng hành mạnh mẽ bảo vệ cuộc sống của bạn tại Nhật Bản.
