"ဂျပန်မှာပဲ အခြေချနေထိုင်ချင်တယ်" "ဘဏ်ကနေ အိမ်ချေးငွေယူပြီး ကိုယ်ပိုင်အိမ်လေး ဝယ်ချင်တယ်" ... ဂျပန်မှာ နေထိုင်တာ ကြာလာတဲ့အခါ မြန်မာလူမျိုးအများစုရဲ့ အဓိကရည်မှန်းချက်က 永住権 (အမြဲတမ်းနေထိုင်ခွင့်) ရရှိဖို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
မင်္ဂလာပါ။ ကျွန်တော်ကတော့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ နေထိုင်ခွင့်ဗီဇာ (VISA) တွေကို အထူးပြုဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ 行政書士 တစ်ဦးဖြစ်ပါတယ်။ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ 永住権 လျှောက်ထားဖို့အတွက် အကြံဉာဏ်တောင်းခံသူတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ တကယ်တော့ 永住権 ဆိုတာ တခြားဗီဇာတွေထက် စစ်ဆေးမှု ပိုမိုတင်းကြပ်တာကြောင့် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုမရှိဘဲ လျှောက်မယ်ဆိုရင် ခွင့်ပြုချက်ရဖို့ လွယ်ကူတဲ့အရာ မဟုတ်ပါဘူး။
ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ 入管 (လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဦးစီးဌာန) က ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ တရားဝင်လမ်းညွှန်ချက်တွေအရ 永住権 ရဖို့အတွက် ကျော်ဖြတ်ရမယ့် "အဓိက အတားအဆီး ၃ ခု" နဲ့ လူမေးများတဲ့ သိထားသင့်တဲ့အချက်တွေကို ရှင်းပြပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။
၁။ 永住権 ရရင် ဘယ်လိုအကျိုးကျေးဇူးတွေ ရှိမလဲ?
永住権 ရရှိတဲ့အခါ တခြားဗီဇာတွေမှာမရနိုင်တဲ့ အခွင့်အရေးတွေ ရရှိလာမှာပါ-
-
ဗီဇာသက်တမ်း ကန့်သတ်ချက်မရှိတော့ခြင်း: နှစ်အနည်းငယ်ကြာတိုင်း ဗီဇာသက်တမ်းတိုးရတဲ့ အလုပ်ရှုပ်မှုတွေ မရှိတော့ပါဘူး (နေထိုင်ခွင့်ကတ် သက်တမ်းလဲလှယ်ပေးရုံပါပဲ)။
-
အလုပ်အကိုင် ကန့်သတ်ချက်မရှိခြင်း: မိမိနှစ်သက်ရာ မည်သည့်အလုပ်အကိုင်မျိုးကိုမဆို လွတ်လပ်စွာ လုပ်ကိုင်ခွင့်ရှိပါတယ်။
-
လူမှုရေးအရ ယုံကြည်စိတ်ချမှု မြင့်မားလာခြင်း: ဘဏ်ကနေ အိမ်ချေးငွေ (Housing Loan) နဲ့ လုပ်ငန်းချေးငွေတွေ လျှောက်ထားတဲ့အခါ ပိုမိုလွယ်ကူလာပါတယ်။
၂။ 永住権 ရရှိဖို့အတွက် "အခြေခံသတ်မှတ်ချက် ၃ ခု"
ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေ (Immigration Control Act, Article 22) အရ 永住権 ခွင့်ပြုဖို့အတွက် အဓိကအားဖြင့် အောက်ပါအချက် ၃ ခုကို ကြည့်ရှုစစ်ဆေးပါတယ်-
① အကျင့်စာရိတ္တ ကောင်းမွန်ရမည် (素行善良要件) ရိုးရိုးရှင်းရှင်းပြောရရင် "ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေတွေကို လိုက်နာပြီး စည်းကမ်းရှိရှိ နေထိုင်သူလား?" ဆိုတာပါပဲ။ ပြစ်မှုကျူးလွန်ထားတာမျိုး မရှိရရုံတင်မကဘဲ 交通違反 (ယာဉ်စည်းကမ်းဖောက်ဖျက်မှု) တွေကိုလည်း သတိထားရပါမယ်။ အသေးအဖွဲ စည်းကမ်းဖောက်ဖျက်တာမျိုး (ဥပမာ- လမ်းဘေးမှာ ကားခဏရပ်မိတာ ဒါမှမဟုတ် မီးနီဖြတ်တာ) ဖြစ်ပေမဲ့ အကြိမ်ရေများနေရင် "အကျင့်စာရိတ္တ မကောင်းသူ" အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး ဗီဇာငြင်းပယ်ခံရနိုင်ပါတယ်။
行政書士 တိုက်ရိုက်ရှင်းပြချက် - 永住者 လျှောက်ထားရာမှာ အရေးကြီးတဲ့ "素行善良要件" ဆိုတာ ဘာလဲ?
② ကိုယ်ပိုင်ဝင်ငွေဖြင့် ရပ်တည်နိုင်စွမ်းရှိရမည် (独立生計要件) "အနာဂတ်မှာ ဘယ်သူ့အကူအညီမှမပါဘဲ ဂျပန်မှာ တည်တည်ငြိမ်ငြိမ် နေထိုင်သွားနိုင်တဲ့ စီးပွားရေးအင်အား ရှိသလား?" ဆိုတာကို စစ်ဆေးတာပါ။
-
နှစ်စဉ်ဝင်ငွေ သတ်မှတ်ချက်: ယေဘုယျအားဖြင့် လွန်ခဲ့တဲ့ ၃ နှစ်ကနေ ၅ နှစ်အတွင်းမှာ တစ်နှစ်ဝင်ငွေ ယန်း ၃ သန်း (3 million yen) အထက် ရှိဖို့ လိုအပ်ပါတယ် (မိသားစုဝင်ဦးရေအပေါ် မူတည်ပြီး ဒီပမာဏက တိုးသွားနိုင်ပါတယ်)။
-
မိသားစုဝင်ငွေ ပေါင်းစည်းစစ်ဆေးခြင်း: မိမိတစ်ဦးတည်းရဲ့ ဝင်ငွေနဲ့ မလုံလောက်ရင်တောင် ဇနီး သို့မဟုတ် ခင်ပွန်းရဲ့ ဝင်ငွေနဲ့ပေါင်းပြီး (Household income) လျှောက်ထားနိုင်ပါတယ်။
③ ဂျပန်နိုင်ငံအတွက် အကျိုးရှိသူဖြစ်ရမည် (国益適合要件) ဒါကတော့ အရေးကြီးဆုံးနဲ့ အသေးစိတ်ဆုံး စစ်ဆေးခံရမယ့်အချက်ဖြစ်ပြီး အချက် ၄ ချက် ပါဝင်ပါတယ်-
-
"ဂျပန်မှာ ၁၀ နှစ်နေထိုင်မှု" နှင့် "၅ နှစ် အလုပ်လုပ်ကိုင်မှု": အခြေခံအားဖြင့် ဂျပန်မှာ ဆက်တိုက် ၁၀ နှစ်ထက်မနည်း နေထိုင်ထားရမှာဖြစ်ပြီး အဲဒီ ၁၀ နှစ်ထဲမှာ အနည်းဆုံး နောက်ဆုံး ၅ နှစ်က အလုပ်ဗီဇာ နဲ့ အလုပ်လုပ်နေသူ ဖြစ်ရပါမယ်။
-
မှတ်ချက်: 技能実習 (Trainee) သို့မဟုတ် 特定技能1号 (Tokutei Gino 1) နဲ့ နေထိုင်ခဲ့တဲ့ သက်တမ်းတွေကိုတော့ အလုပ်လုပ်ကိုင်မှုသက်တမ်း ၅ နှစ်ထဲမှာ ထည့်သွင်းတွက်ချက်လို့ မရပါဘူး။
-
-
အခွန်နှင့် အာမခံကြေးများ ပေးဆောင်မှု (税金・年金・保険): အခွန် (Tax) အပြင် 国民年金 (ပင်စင်) နဲ့ 国民健康保険 (ကျန်းမာရေးအာမခံ) တွေကို သတ်မှတ်ရက်အတိုင်း ပေးဆောင်ထားခြင်း ရှိ၊ မရှိကို 入管 က အသေအချာ စစ်ဆေးပါတယ်။ တစ်ရက်လေး နောက်ကျပြီးမှ ပေးဆောင်ခဲ့ရင်တောင် ဗီဇာငြင်းပယ်ခံရဖို့ အခွင့်အလမ်း အလွန်များပါတယ်။
-
လက်ရှိဗီဇာ သက်တမ်း: မိမိလက်ရှိကိုင်ဆောင်ထားတဲ့ ဗီဇာရဲ့ သက်တမ်းက အဲဒီအမျိုးအစားမှာ ခွင့်ပြုထားတဲ့ အရှည်ဆုံးသက်တမ်း (လက်ရှိမှာ ၃ နှစ်သက်တမ်းကို အရှည်ဆုံးအဖြစ် သတ်မှတ်ပါတယ်) ဖြစ်ရပါမယ်။
-
အများပြည်သူ ကျန်းမာရေး: လူမှုပတ်ဝန်းကျင်ကို ဘေးဥပဒ်ဖြစ်စေမယ့် ကူးစက်ရောဂါမျိုး မရှိသူ ဖြစ်ရပါမယ်။
【ထူးခြားချက်】 ဂျပန်နိုင်ငံသား သို့မဟုတ် 永住権 ရှိသူနှင့် အိမ်ထောင်ကျသူများအတွက်: အထက်ပါ နံပါတ် ① နဲ့ ② သတ်မှတ်ချက်တွေကို လျှော့ပေါ့ပေးထားပါတယ်။ နေထိုင်မှုသက်တမ်းအနေနဲ့လည်း "အိမ်ထောင်သက် ၃ နှစ်ရှိပြီး ဂျပန်မှာ ၁ နှစ်ထက်မနည်း နေထိုင်ထားသူ" ဆိုရင် လျှောက်ထားနိုင်ပါတယ်။
၃။ "နောက်ဆုံးပေါ် စစ်ဆေးမှုအခြေအနေ"
မကြာသေးခင်ကစပြီး 入管 ရဲ့ စစ်ဆေးမှုတွေဟာ 社会保険 (年金・健康保険) ပေးဆောင်မှုအပေါ် ပိုပြီးတင်းကြပ်လာပါတယ်။ အရင်ကတော့ "ဗီဇာလျှောက်ခါနီးမှ အကြွေးတွေအကုန်ဆပ်လိုက်ရင် ရတယ်" ဆိုတဲ့ ပုံစံမျိုး ရှိခဲ့ပေမဲ့ အခုတော့ "လွန်ခဲ့တဲ့ ၂ နှစ် (သို့မဟုတ် အဲဒီထက်မက)" ကာလအတွင်းမှာ လစဉ်သတ်မှတ်ရက်အတိုင်း တိတိကျကျ ပေးဆောင်ခဲ့ခြင်း ရှိ၊ မရှိကို တစ်လချင်းစီ စစ်ဆေးပါတယ်။ ဒါကြောင့် ပေးဆောင်ဖို့ ပျက်ကွက်ခဲ့တာမျိုး ရှိရင် ဗီဇာမလျှောက်ခင်မှာ သေချာပြင်ဆင်ထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
၄။ လူမေးများတဲ့ မေးခွန်းနဲ့ အဖြေများ (Q&A)
Q1: အလုပ်ပြောင်းထားတာ မကြာသေးဘူး၊ 永住権 လျှောက်လို့ ရပါသလား?
A: သေချာစဉ်းစားပြီးမှ လျှောက်သင့်ပါတယ်။ အလုပ်ပြောင်းတာက ပြဿနာမဟုတ်ပေမဲ့ 永住権 စစ်ဆေးတဲ့အခါမှာ "တည်ငြိမ်မှု" ကို အဓိကကြည့်ပါတယ်။ အလုပ်စဝင်ခါစဆိုရင် ဝင်ငွေမတည်ငြိမ်သေးဘူးလို့ ယူဆနိုင်တာကြောင့် အလုပ်သစ်မှာ အနည်းဆုံး ၁ နှစ်ခန့် လုပ်ကိုင်ပြီး ဝင်ငွေပုံမှန်ဖြစ်လာမှ လျှောက်တာက ပိုပြီးစိတ်ချရပါတယ်။
Q2: ယာဉ်စည်းကမ်း ဖောက်ဖျက်မှု (Traffic violation) အနည်းငယ် ရှိဖူးပါတယ်။ ဗီဇာကျဖို့ သေချာပေါက် မရှိတော့ဘူးလား?
A: အကြိမ်ရေနဲ့ အချိန်ကာလအပေါ် မူတည်ပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ ၅ နှစ်အတွင်းမှာ အသေးအဖွဲ အမှားလေးတွေ ၁ ကြိမ် ၂ ကြိမ်လောက်ပဲ ရှိတာဆိုရင် သေချာရှင်းပြနိုင်ရင် ခွင့်ပြုချက်ရနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အရက်သောက်ပြီး ကားမောင်းတာ၊ လိုင်စင်မဲ့မောင်းတာ စတဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ အမှားတွေရှိရင် သို့မဟုတ် ခဏခဏ စည်းကမ်းဖောက်ဖျက်တတ်ရင်တော့ နှစ်အနည်းငယ် စောင့်ပြီးမှ လျှောက်သင့်ပါတယ်။
Q3: 理由書 (အကြောင်းပြချက်စာလွှာ) မှာ ဘာတွေရေးရမလဲ?
A: ဂျပန်နိုင်ငံအတွက် မိမိဘယ်လောက်အကျိုးပြုခဲ့လဲဆိုတာနဲ့ အနာဂတ်အစီအစဉ်တွေကို ရေးရမှာပါ။ "ဂျပန်ကို ကြိုက်လို့" ဆိုတာမျိုးထက် မိမိက အခွန်မှန်မှန်ဆောင်တာ၊ လူမှုရေးလုပ်အားပေးတာ သို့မဟုတ် မိမိရဲ့ ကျွမ်းကျင်မှုနဲ့ ဂျပန်လူမှုအဖွဲ့အစည်းကို ဘယ်လိုကူညီခဲ့လဲဆိုတာတွေကို အထောက်အထားစာရွက်စာတမ်းတွေနဲ့အတူ တင်ပြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၅။ နိဂုံးချုပ် - ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုက ၉၀% အောင်မြင်မှုပါပဲ
永住権 လျှောက်ထားပြီး တစ်ခါငြင်းပယ်ခံရရင် နောက်တစ်ကြိမ် ပြန်လျှောက်တဲ့အခါ ပိုပြီးစစ်ဆေးမှု တင်းကြပ်သွားတတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် မလျှောက်ခင်မှာ-
-
မိမိရဲ့ တစ်နှစ်ဝင်ငွေ လုံလောက်ရဲ့လား?
-
ပင်စင်နဲ့ အာမခံကြေးတွေကို တစ်ရက်မှ နောက်မကျဘဲ ဆောင်ထားရဲ့လား?
-
နေထိုင်မှုသက်တမ်း ပြည့်ရဲ့လား?
ဒီအချက်တွေကို 課税証明書 သို့မဟုတ် 納付領収書 စတဲ့ အထောက်အထားတွေနဲ့ သေချာသက်သေပြနိုင်ဖို့ လိုပါတယ်။
မိမိရဲ့ အခြေအနေနဲ့ပတ်သက်ပြီး စိုးရိမ်တာမျိုး ရှိရင် ဒါမှမဟုတ် စာရွက်စာတမ်း ပြင်ဆင်ပုံကို မသိရင် ကျွမ်းကျင်တဲ့ 行政書士 နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။ ဂျပန်မှာ ကြိုးစားနေထိုင်ခဲ့တဲ့ သင်တို့ရဲ့ ကြိုးစားမှုတွေဟာ 永住権 ဆိုတဲ့ အသီးအပွင့်ကို ရရှိနိုင်ဖို့ ကျွန်တော်တို့က ကူညီပေးသွားမှာပါ။
