မင်္ဂလာပါ။ ကျွန်တော်ကတော့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ နေထိုင်ခွင့်ဗီဇာ (VISA) နဲ့ပတ်သက်ပြီး အထူးပြုဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ 行政書士 တစ်ဦးဖြစ်ပါတယ်။
ဂျပန်မှာရောက်နေတဲ့ မြန်မာသူငယ်ချင်းတွေဆီကနေ "ဂျပန်မှာပဲ အချင်းချင်း လက်ထပ်လို့ရလား" "ဂျပန်မှာ လက်ထပ်ပြီးရင် ကိုယ့်နိုင်ငံမှာရော အတည်ဖြစ်ရဲ့လား" ဆိုတဲ့ မေးခွန်းမျိုးတွေ ခဏခဏ မေးလေ့ရှိပါတယ်။
တကယ်တော့ နိုင်ငံခြားသားအချင်းချင်းဖြစ်ပေမယ့်လည်း ဂျပန်နိုင်ငံအတွင်းမှာ တရားဝင်လက်ထပ်ဖို့ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဂျပန်လူမျိုးအချင်းချင်း လက်ထပ်တာနဲ့ မတူတဲ့ စည်းကမ်းတွေ၊ စာရွက်စာတမ်းတွေ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ အခက်အခဲမရှိ လက်ထပ်နိုင်ဖို့အတွက် အရေးကြီးတဲ့အချက်တွေကို ရှင်းပြပေးသွားပါမယ်။
၁။ ဂျပန်မှာ နိုင်ငံခြားသားအချင်းချင်း လက်ထပ်နိုင်တဲ့ နည်းလမ်း ၂ ခု
ဂျပန်မှာနေထိုင်တဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေအနေနဲ့ အဓိကအားဖြင့် နည်းလမ်း ၂ ခုနဲ့ လက်ထပ်နိုင်ပါတယ်။
① ဂျပန်ဥပဒေအတိုင်း ဆောင်ရွက်ခြင်း (市区町村役場 မှာ တင်ပြခြင်း) မိမိနေထိုင်ရာ ဒေသက 市区町村役場 (မြို့နယ်ရုံး) မှာ 婚姻届 (လက်ထပ်စာချုပ်) ကို တင်သွင်းတဲ့နည်းလမ်းဖြစ်ပါတယ်။ လူတော်တော်များများက ဒီနည်းလမ်းကိုပဲ အသုံးပြုကြပါတယ်။ ဂျပန်မြို့နယ်ရုံးက လက်ခံလိုက်ပြီဆိုရင် ဂျပန်ဥပဒေအရ တရားဝင်လင်မယားအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရမှာဖြစ်ပါတယ်။
② မိမိနိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေအတိုင်း ဆောင်ရွက်ခြင်း (大使館・領事館 မှာ ဆောင်ရွက်ခြင်း) ဂျပန်မှာရှိတဲ့ မိမိနိုင်ငံရဲ့ သံရုံး (大使館・領事館) မှာ ကိုယ့်နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေအတိုင်း မှတ်ပုံတင်တာ ဒါမှမဟုတ် မင်္ဂလာပွဲပြုလုပ်တာမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနည်းလမ်းမှာတော့ ကိုယ့်နိုင်ငံရဲ့ စနစ်အတိုင်း တိုက်ရိုက်သွားတာဖြစ်တဲ့အတွက် အချို့နိုင်ငံတွေမှာ ဂျပန်ဘက်ကို ထပ်ပြီး အကြောင်းကြားဖို့ မလိုတာမျိုးလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။
ယေဘုယျအားဖြင့်တော့ "ဂျပန်မြို့နယ်ရုံးမှာ အရင်တင်ပြီးမှ၊ ရရှိလာတဲ့စာရွက်စာတမ်းနဲ့ သံရုံးကို အကြောင်းကြားတာ" က ပိုပြီး အဆင်ပြေချောမွေ့လေ့ရှိပါတယ်။
၂။ 市区町村役場 မှာ 婚姻届 တင်တဲ့အခါ လိုအပ်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းများ
ဂျပန်မြို့နယ်ရုံးမှာ လက်ထပ်တဲ့အခါ ဂျပန်လူမျိုးတွေသုံးတဲ့ 婚姻届 ဖောင်ကိုပဲ သုံးရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ပူးတွဲတင်ပြရမယ့် စာရွက်စာတမ်းတွေကတော့ အနည်းငယ် ကွဲပြားပါတယ်။
လိုအပ်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းများ:
-
婚姻届 (သက်သေ ၂ ဦးရဲ့ လက်မှတ် ပါရှိရပါမယ်)
-
婚姻要件具備証明書 (လူပျို/အပျိုဖြစ်ကြောင်းနဲ့ လက်ထပ်ပိုင်ခွင့်ရှိကြောင်း ထောက်ခံစာ)
-
パスポート (နိုင်ငံကူးလက်မှတ်)
-
出生証明書 (မွေးစာရင်း - အချို့မြို့နယ်ရုံးတွေမှာ တောင်းလေ့ရှိပါတယ်)
-
ဂျပန်ဘာသာပြန်ဆိုချက် (နိုင်ငံခြားဘာသာနဲ့ ရေးထားတဲ့ စာရွက်စာတမ်းအားလုံးအတွက် လိုအပ်ပါတယ်)
"婚姻要件具備証明書" ဆိုတာ ဘာလဲ? ဒါကတော့ "ဒီလူဟာ မိမိနိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေအရလည်း လက်ထပ်ဖို့ အရည်အချင်းပြည့်မီသူဖြစ်ပြီး လက်ရှိမှာ အိမ်ထောင်မရှိသူ (လူပျို/အပျို) ဖြစ်ကြောင်း" မိမိနိုင်ငံအစိုးရက ထောက်ခံပေးတဲ့ စာရွက်ဖြစ်ပါတယ်။ ပုံမှန်အားဖြင့်တော့ ဂျပန်မှာရှိတဲ့ မိမိနိုင်ငံသံရုံး (大使館) မှာ သွားရောက်လျှောက်ထားရပါတယ်။
【သတိပြုရန်】 နိုင်ငံခြားဘာသာနဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေအားလုံးအတွက် ဂျပန်ဘာသာပြန် ကို မဖြစ်မနေ ပူးတွဲရပါမယ်။ ဘာသာပြန်ကို ပညာရှင်နဲ့ ပြန်ခိုင်းဖို့ မလိုပါဘူး။ မိမိကိုယ်တိုင်ဖြစ်စေ၊ သူငယ်ချင်းဖြစ်စေ ပြန်လို့ရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဘာသာပြန်စာရွက်ရဲ့ အောက်မှာ "ဘယ်သူက ဘာသာပြန်တာလဲ (အမည်နဲ့ လိပ်စာ)" ကိုတော့ သေချာပေါက် ရေးသားရပါမယ်။
・လက်မှတ်ထိုးရုံနဲ့ ရပါတယ် (တံဆိပ်တုံး မလိုပါ): ဂျပန်လူမျိုးတွေကတော့ တံဆိပ်တုံး (Hanko) ထုရပေမယ့် နိုင်ငံခြားသားတွေအတွက်ကတော့ "လက်မှတ် (Signature)" ထိုးရုံနဲ့ တရားဝင်ပါတယ်။
-
စာရွက် ၁ စုံပဲ လိုအပ်ပါတယ်: ဂျပန်လူမျိုးတွေဆိုရင် 戸籍 (မိသားစုမှတ်တမ်း) နဲ့ ပတ်သက်ပြီး အများကြီး တင်ရတာမျိုး ရှိတတ်ပေမယ့် နိုင်ငံခြားသားတွေကတော့ မိမိနေထိုင်ရာ မြို့နယ်ရုံးမှာ ၁ စုံ တင်ရင် လုံလောက်ပါတယ်။
-
စာရွက်စာတမ်းကို နှစ်ပေါင်း ၅၀ ထိ သိမ်းဆည်းထားပါတယ်: နိုင်ငံခြားသားတွေ တင်ထားတဲ့ 婚姻届 ကို အစိုးရရုံးတွေမှာ နှစ်ပေါင်း ၅၀ ကြာအောင် သိမ်းဆည်းထားပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ နိုင်ငံခြားသားတွေမှာ ဂျပန်နိုင်ငံတွင်းမှာ 戸籍 မရှိတဲ့အတွက် နောင်တစ်ချိန်မှာ "တကယ် လက်ထပ်ထားတာ ဟုတ်မဟုတ်" ပြန်လည်စစ်ဆေးဖို့အတွက် ဒါဟာ အရေးကြီးဆုံး အထောက်အထား ဖြစ်လာလို့ပါ။
၄။ မိမိနိုင်ငံမှာရော တရားဝင်မှာလား?
ဒါက အရေးအကြီးဆုံးအချက်ပါ။ ဂျပန်မြို့နယ်ရုံးမှာ 婚姻届 တင်လိုက်ရုံနဲ့ တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာ အလိုအလျောက် အိမ်ထောင်သည် ဖြစ်သွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။
ဂျပန်မှာ လက်ထပ်ပြီးတဲ့နောက် မိမိနိုင်ငံအစိုးရကိုလည်း ပြန်လည်အကြောင်းကြားရပါမယ်။ အကြောင်းမကြားဘူးဆိုရင် မိမိနိုင်ငံရဲ့ မှတ်တမ်းမှာ လူပျို/အပျို အဖြစ်ပဲ ကျန်ရှိနေမှာပါ။
-
ဂျပန်မှာ အလုပ်ကိစ္စပြီးရင် လက်ထပ်ပြီးကြောင်း အထောက်အထားယူပြီး မိမိနိုင်ငံသံရုံး (大使館) ကို သွားပါ။ အဲ့ဒီမှာ မိမိနိုင်ငံရဲ့ မှတ်တမ်း ဒါမှမဟုတ် 戸籍 ကို update လုပ်ရပါမယ်။
-
အချို့နိုင်ငံတွေမှာ ဂျပန်မှာ လက်ထပ်တာကို အသိအမှတ်မပြုဘဲ သံရုံးမှာပဲ မဖြစ်မနေ လက်ထပ်ရမယ်ဆိုတဲ့ စည်းကမ်းမျိုးလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကြိုတင်ပြီး မိမိနိုင်ငံသံရုံးမှာ စုံစမ်းထားဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။
၅။ 出入国在留管理局 (လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး) သို့ ဆက်သွယ်ခြင်း
လက်ထပ်လိုက်ရုံနဲ့ လက်ရှိရှိနေတဲ့ ဗီဇာက အလိုအလျောက် ပြောင်းလဲသွားမှာ မဟုတ်ပါဘူး။
-
မှီခိုဗီဇာ (家族滞在) သို့ ပြောင်းလဲခြင်း: ဥပမာ - တစ်ယောက်က အလုပ်ဗီဇာနဲ့ဖြစ်ပြီး ကျန်တစ်ယောက်က အလုပ်ထွက်ပြီး အိမ်ထောင်ဖက်ရဲ့ မှီခိုသူအဖြစ် နေထိုင်ချင်တယ်ဆိုရင် ဗီဇာအမျိုးအစား ပြောင်းလဲလျှောက်ထားရပါမယ်။
-
သတင်းအချက်အလက် ပြောင်းလဲခြင်း: လက်ထပ်ပြီးလို့ နာမည်ပြောင်းသွားတာမျိုး ဒါမှမဟုတ် အတူတူနေဖို့ အိမ်ပြောင်းလိုက်တာမျိုး ရှိရင် ၁၄ ရက်အတွင်း 市区町村役場 နဲ့ 出入国在留管理局 မှာ သွားရောက်အကြောင်းကြားရပါမယ်။
၆။ သိချင်နေကြတဲ့ မေးခွန်းနဲ့ အဖြေများ (Q&A)
Q1: အလည်ဗီဇာ (Short-term) နဲ့ ဂျပန်ကို လာနေတဲ့အချိန်မှာ တန်းပြီး လက်ထပ်လို့ရမလား?
A: ဥပဒေအရ လက်ထပ်တာကတော့ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အချို့မြို့နယ်ရုံးတွေက အလည်ဗီဇာနဲ့သူတွေကို လက်ခံပေးဖို့ အတွေ့အကြုံမရှိတာကြောင့် စစ်ဆေးရတာ အချိန်ကြာမြင့်နိုင်ပါတယ်။ နောက်ပြီး လက်ထပ်လိုက်ရုံနဲ့ ဂျပန်မှာ ဆက်နေလို့ရမယ့် ဗီဇာကို အလိုအလျောက် ရမှာမဟုတ်ပါဘူး။ 出入国在留管理局 ကနေ နှစ်ယောက်သား တကယ် အတူတူနေမှာ ဟုတ်မဟုတ်ကို သေချာ စစ်ဆေးမှာဖြစ်ပါတယ်။
Q2: 婚姻届 မှာ သက်သေ (Witness) အဖြစ် နိုင်ငံခြားသား သူငယ်ချင်းကို ထည့်လို့ရမလား?
A: ဟုတ်ကဲ့၊ ရပါတယ်။ သက်သေလုပ်မယ့်သူဟာ အသက် ၁၈ နှစ်ပြည့်ပြီးသူ ဖြစ်ရပါမယ်။ ဘယ်နိုင်ငံသားဖြစ်ဖြစ် ကိစ္စမရှိပါဘူး။ စာရွက်စာတမ်း အကြောင်းအရာကို နားလည်ပြီး လက်မှတ်ထိုးပေးနိုင်ရင် ရပါပြီ။
Q3: မိမိနိုင်ငံကနေ "婚姻要件具備証明書" (လူပျို/အပျိုစာရွက်) ယူလို့မရရင် ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ?
A: အခြား အစားထိုးစာရွက်စာတမ်းတွေနဲ့ ဆောင်ရွက်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ အချို့နိုင်ငံတွေမှာ ဒီစာရွက်ကို ထုတ်မပေးတာမျိုး ရှိတတ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီအခါမှာ သံရုံးမှာ 宣誓供述書 (ကျမ်းကျိန်လွှာ) လုပ်တာမျိုး ဒါမှမဟုတ် မိမိနိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေစာရွက်စာတမ်း တင်ပြတာမျိုးတွေ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါက တော်တော်လေး ရှုပ်ထွေးနိုင်တဲ့အတွက် ကျွမ်းကျင်တဲ့ 行政書士 နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးဖို့ အကြံပြုပါတယ်။
နိဂုံးချုပ်
ဂျပန်မှာ နိုင်ငံခြားသားအချင်းချင်း လက်ထပ်ဖို့ဆိုတာ ကြည့်ရတာ ရှုပ်ထွေးပုံရပေမယ့် လိုအပ်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေကို သေသေချာချာ ပြင်ဆင်မယ်ဆိုရင် အဆင်ပြေပြေ ဆောင်ရွက်နိုင်ပါတယ်။
၁။ အရင်ဆုံး မိမိနိုင်ငံသံရုံးမှာ 婚姻要件具備証明書 ဘယ်လိုယူရမလဲဆိုတာ အတည်ပြုပါ။ ၂။ ဂျပန်မြို့နယ်ရုံးမှာ စာရွက်စာတမ်းတွေ တင်ပါ။ (ဘာသာပြန် ပူးတွဲဖို့ မမေ့ပါနဲ့) ၃။ အဲ့ဒီနောက် မိမိနိုင်ငံသံရုံးကိုလည်း ပြန်လည်အကြောင်းကြားပါ။
ဒီအဆင့်တွေကို မမေ့ပါနဲ့။ အကယ်၍ "စာရွက်စာတမ်း မပြည့်စုံဘူးလို့ အပြောခံရရင်" ဒါမှမဟုတ် "လက်ထပ်ပြီးရင် ဗီဇာကိစ္စ စိတ်ပူနေရရင်" ကျွန်တော်တို့လို ကျွမ်းကျင်သူတွေကို အချိန်မရွေး အားကိုးနိုင်ပါတယ်။ အားလုံးပဲ သာယာပျော်ရွှင်တဲ့ အိမ်ထောင်မှုဘဝကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေ။
