Đối với những người nước ngoài đang sinh sống tại Nhật Bản, "身分証明書" quan trọng nhất chính là 在留カード. Tuy nhiên, vì bận rộn với công việc và cuộc sống hàng ngày, đôi khi chúng ta vô tình quên kiểm tra thời hạn để rồi phải hốt hoảng khi nhận ra: "Thôi chết, thẻ đã hết hạn mất rồi!".
Ngoài ra, chắc hẳn cũng có nhiều bạn thắc mắc rằng: "Nếu thẻ hết hạn trong khi mình đang về nước tạm thời thì sẽ ra sao?".
Trong bài viết này, dưới góc độ là một 行政書士 chuyên về VISA, tôi sẽ giải thích một cách dễ hiểu nhất về cách xử lý đúng đắn khi 在留カード hết hạn dựa trên các quy định chính thức của 入管法.
1. Kiểm tra ngay tình trạng hiện tại của bạn
Khi 在留カード hết hạn, mức độ nghiêm trọng sẽ khác nhau hoàn toàn tùy thuộc vào việc thời hạn lưu trú của bạn đã quá hạn hay chưa.
① Trường hợp đã quá hạn cả thời hạn lưu trú (Hết hạn visa) Đây là tình trạng cực kỳ nghiêm trọng. Bạn đã rơi vào trạng thái gọi là "Overstay" (Bất hợp pháp) và không còn căn cứ pháp lý để ở lại Nhật Bản.
-
Điều tuyệt đối không được làm: Tiếp tục làm việc để nhận lương (kể cả làm thêm). Đây là hành vi "不法就労" và sẽ bị xử phạt rất nặng.
-
Điều cần làm ngay: Hãy dừng ngay mọi hoạt động, liên lạc với cục quản lý xuất nhập cảnh (入管) gần nhất để nhận hướng dẫn.
② Chỉ có thời hạn trên thẻ bị hết hạn (Đối với 永住者...) Trường hợp này thường gặp ở những người có vĩnh trú hoặc người có thời hạn lưu trú dài nhưng quên làm thủ tục đổi thẻ mới. Lúc này, bạn cần nhanh chóng thực hiện "在留カードの有効期限更新申請". Bạn có thể sẽ phải viết "理由書" giải trình lý do chậm trễ và chịu sự nhắc nhở từ cán bộ, nhưng về cơ bản hồ sơ vẫn sẽ được tiếp nhận.
Tuy nhiên, nếu cứ để mặc không xử lý, bạn có thể đối mặt với mức phạt tù dưới 1 năm hoặc phạt tiền lên tới 20 vạn Yên. Vì vậy, hãy hành động ngay khi phát hiện ra.
2. Nếu thẻ hết hạn khi bạn đang ở ngoài nước Nhật?
Có những trường hợp bạn đã rời Nhật Bản bằng "みなし再入国許可" hoặc "再入国許可", nhưng vì lý do nào đó mà bị kẹt lại nước ngoài khiến thẻ bị hết hạn.
Trong trường hợp này, về nguyên tắc, tư cách lưu trú của bạn sẽ bị mất. Bạn không thể dùng thẻ đã hết hạn đó để quay lại Nhật Bản (再入国) một cách bình thường được.
-
Giải pháp chính thức: Bạn phải thực hiện lại quy trình xin 査証 (Visa) tại Đại sứ quán hoặc Lãnh sự quán Nhật Bản tại nước sở tại.
Nếu có những lý do bất khả kháng như bệnh tật hoặc thiên tai, bạn có thể nhận được sự hỗ trợ nếu liên hệ trước với 入管. Tốt nhất, hãy thông qua người đại diện tại Nhật (như 行政書士 hoặc người thân) để xác nhận với phía 入管.
3. Góc Q&A: Những điều ai cũng thắc mắc!
Q1: Tôi quên gia hạn 在留カード quá 1 tuần rồi. Tôi có bị cảnh sát bắt không?
A: Nếu bạn không cố ý trốn tránh mà chủ động lên 入管 ngay khi phát hiện, bạn sẽ hiếm khi bị bắt giữ ngay lập tức. Tuy nhiên, nếu bị cảnh sát kiểm tra giấy tờ đột xuất trên đường và phát hiện hết hạn, bạn sẽ gặp rắc rối lớn. Nếu phát hiện vào cuối tuần, hãy đến 入管 vào sáng sớm thứ Hai. Việc thành khẩn làm thủ tục cùng với "理由書" là ưu tiên hàng đầu.
Q2: Tôi là 永住者, dù thẻ hết hạn thì tư cách vĩnh trú của tôi vẫn còn đúng không?
A: Với người có vĩnh trú, tư cách lưu trú không mất đi ngay lập tức khi thẻ hết hạn. Tuy nhiên, việc duy trì 在留カード có hiệu lực là "nghĩa vụ" của người nước ngoài tại Nhật. Nếu vi phạm nghĩa vụ này kéo dài, bạn có thể không được cấp 再入国許可 hoặc bị coi là vi phạm nghiêm trọng và phải chịu phạt.
Q3: Tôi đang ở nước ngoài bằng 再入国許可, dự định ở lại lâu hơn. Tôi có thể gia hạn thẻ từ nước ngoài không?
A: Nếu đi bằng "再入国許可", bạn có thể đến Đại sứ quán/Lãnh sự quán Nhật Bản để xin gia hạn thời gian tái nhập cảnh (không quá 1 năm). Tuy nhiên, nếu đi bằng "みなし再入国許可" (loại quay lại trong vòng 1 năm), bạn tuyệt đối không thể gia hạn từ nước ngoài. Bạn bắt buộc phải quay lại Nhật trước khi thẻ hết hạn.
4. Kết luận: Tránh những rắc rối không đáng có
Những rắc rối liên quan đến 在留カード sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống sau này của bạn tại Nhật (công việc, kết hôn, xin vĩnh trú...). Nếu bạn cảm thấy lo lắng không biết trường hợp của mình phải xử lý thế nào, đừng tự chịu đựng một mình mà hãy tham khảo ý kiến của chuyên gia.
Chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ các bạn trong việc xử lý các trường hợp quên gia hạn hoặc các thủ tục 再入国 phức tạp để bảo vệ cuộc sống của bạn tại Nhật Bản.
