မင်္ဂလာပါ။ ကျွန်တော်ကတော့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 在留資格 (VISA) ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင် 行政書士 ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့မှာတော့ ရဲတပ်ဖွဲ့ရဲ့ ဖမ်းဆီးခြင်း (逮捕) ခံရပြီးနောက် မိမိရဲ့ဗီဇာအပေါ် ဘယ်လိုသက်ရောက်မှုတွေရှိနိုင်သလဲဆိုတာကို အသေးစိတ် ရှင်းပြပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။
ဂျပန်မှာ အေးအေးချမ်းချမ်း နေထိုင်နေရင်းနဲ့ မထင်မှတ်ထားတဲ့ ပြဿနာတွေ၊ လင်မယားရန်ဖြစ်တာ ဒါမှမဟုတ် ကံမကောင်းတဲ့ အခြေအနေတွေကြောင့် 警察 (ရဲ) ရဲ့ 傷害罪 (ကိုယ်ထိလက်ရောက်ကျူးလွန်မှု) သံသယနဲ့ ဖမ်းဆီးခြင်း ခံလိုက်ရတဲ့အခါ "ငါ ဂျပန်မှာ ဆက်နေလို့ရပါဦးမလား?"၊ "ငါ့ရဲ့ဗီဇာ (在留資格) အပယ်ခံရမလား?" ဆိုတဲ့ စိုးရိမ်စိတ်တွေ တပြိုင်နက်တည်း ဝင်လာတတ်ပါတယ်။
အထူးသဖြင့် 日本人の配偶者等 (配偶者ビザ) နဲ့ နေထိုင်သူတွေအတွက် မိသားစုဘဝနဲ့ တိုက်ရိုက်သက်ဆိုင်နေတာကြောင့် ပိုပြီးတော့ စိုးရိမ်ရပါတယ်။ အမှုက နောက်ဆုံးမှာ 不起訴 (တရားမစွဲဆိုခြင်း/တရားရုံးမသွားရခြင်း) နဲ့ ပြီးဆုံးသွားခဲ့ရင်တောင်မှ 入管 (လဝက) ရဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအရ သီးသန့်စစ်ဆေးမှုတွေ ရှိနေပါသေးတယ်။
ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ 不起訴 ဖြစ်ပြီးနောက် ဗီဇာသက်တမ်းတိုးတာ ဒါမှမဟုတ် ဗီဇာအမျိုးအစားပြောင်းလဲတာတွေအပေါ် ဘယ်လိုသက်ရောက်မှုရှိနိုင်သလဲဆိုတာနဲ့ ဂျပန်မှာ ဆက်လက်အခြေချနိုင်ဖို့ အခုကတည်းက ဘာတွေပြင်ဆင်ထားသင့်သလဲဆိုတာကို ကျွမ်းကျင်သူတစ်ယောက်အနေနဲ့ ရှင်းပြပေးသွားမှာပါ။
၁။ "不起訴" ဖြစ်ရင် အားလုံးအဆင်ပြေပြီလို့ ဆိုလိုတာလား? 入管 ရဲ့ စစ်ဆေးမှုနောက်ကွယ်ကအချက်များ
ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေလုပ်ထုံးလုပ်နည်းအရ 不起訴 ဆိုတာကတော့ 検察官 (အစိုးရရှေ့နေ) က ဒီအမှုကို တရားရုံးမှာ စစ်ဆေးဖို့ မလိုအပ်ဘူးလို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တဲ့ အခြေအနေကို ခေါ်တာပါ။ လူအများစုက "တရားရုံးမသွားရတော့ဘူးဆိုရင် အပြစ်မရှိဘူးလို့ သတ်မှတ်တာပဲ၊ ဘာမှမဖြစ်တော့ဘူး" လို့ ထင်တတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ 入管 (出入国在留管理局) ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်စံနှုန်းကတော့ 警察 ဒါမှမဟုတ် အစိုးရရှေ့နေတွေရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့ ကွဲပြားပါတယ်။
不起訴 ဖြစ်ပေမယ့် ဗီဇာကို ဘာကြောင့် ထိခိုက်နိုင်သလဲ? 入管法 (လဝကဥပဒေ) အရ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးဖို့အတွက် အဓိကအချက်တစ်ခုကတော့ 「素行が善良であること」 (အကျင့်စာရိတ္တကောင်းမွန်ပြီး စည်းကမ်းလိုက်နာသူဖြစ်ရမည်) ဆိုတဲ့အချက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ရိုးရိုးလေးပြောရရင် "ဂျပန်မှာနေတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတစ်ယောက်အနေနဲ့ ဂျပန်ရဲ့ စည်းကမ်းဥပဒေတွေကို သေချာလိုက်နာနေထိုင်သူ ဟုတ်မဟုတ်" ဆိုတာကို ကြည့်တာပါ။
အမှုကနေ 不起訴 နဲ့ လွတ်မြောက်လာခဲ့ရင်တောင်မှ 警察 ရဲ့ ဖမ်းဆီးခြင်း (逮捕) ခံရတာနဲ့ အကျဉ်းချခံရတာ (勾留) တွေကတော့ 入管 ရဲ့ မှတ်တမ်းထဲမှာ ကျန်နေမှာပါ။ ဒါကြောင့် နောက်တစ်ကြိမ် ဗီဇာသက်တမ်းတိုးတဲ့အခါမှာ လဝကဘက်ကနေ "ဒီလူက နောင်တစ်ချိန်မှာ ပြဿနာထပ်ရှာနိုင်သလား?" ဆိုတဲ့ အမြင်နဲ့ 素行審査 (စာရိတ္တစစ်ဆေးမှု) ကို ပိုပြီး တင်းတင်းကျပ်ကျပ် စစ်ဆေးလာနိုင်ပါတယ်။
၂။ "傷害罪" နဲ့ "配偶者ビザ" တို့ရဲ့ ဆက်နွှယ်မှု
傷害罪 (တစ်ဖက်လူကို ထိခိုက်ဒဏ်ရာရအောင် လုပ်မိတဲ့ကိစ္စ) အကြောင်းကို အနည်းငယ် အသေးစိတ်ကြည့်ရအောင်။
配偶者ビザ ဆိုတာက ဂျပန်လူမျိုးနဲ့ လက်ထပ်ထားတဲ့ မိသားစုဆက်နွှယ်မှုအပေါ် အခြေခံထားတာပါ။ ဒါကြောင့် 技術・人文知識・国際業務 (အင်ဂျင်နီယာ/လုပ်ငန်းဗီဇာ) တွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် နေထိုင်ခွင့်အခွင့်အရေးက ပိုပြီး ခိုင်မာပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့အမှုရဲ့ ပြင်းထန်မှုအပေါ်မူတည်ပြီး အဲဒီခိုင်မာမှုကလည်း ယိုင်နဲ့သွားနိုင်ပါတယ်။
ဘာကြောင့် "傷害" (ကိုယ်ထိလက်ရောက်ကျူးလွန်မှု) ကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် စစ်ဆေးတာလဲ? ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 入管法 က အကြမ်းဖက်မှုနဲ့ ပတ်သက်ရင် အရမ်းကို ပြတ်သားပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အမှုက တရားရုံးအထိရောက်သွားပြီး ထောင်ဒဏ် (၁) နှစ်ထက်ပိုပြီး ချမှတ်ခံရမယ်ဆိုရင် (ဆိုင်းငံ့ပြစ်ဒဏ်ပါဝင်သည်) အဲဒီလူဟာ ဂျပန်နိုင်ငံကနေ ပြန်လည်နှင်ထုတ်ခြင်း (強制退去) ခံရမယ့်စာရင်းထဲ ပါသွားနိုင်ပါတယ်။
不起訴 ဖြစ်ရင်တော့ ဂျပန်ကနေ နှင်ထုတ်ခံရတာမျိုး မရှိနိုင်ပေမယ့် ဗီဇာသက်တမ်းတိုးတဲ့အခါမှာတော့ အောက်ပါအချက်တွေကို သေချာစစ်ဆေးခံရမှာပါ -
-
ဘာကြောင့် ဒီပြဿနာဖြစ်ခဲ့တာလဲ? (မိမိကိုယ်ကိုယ် ကာကွယ်ရာကနေ ဖြစ်တာလား ဒါမှမဟုတ် တမင်တကာ လုပ်တာလား?)
-
ထိခိုက်ခံရသူနဲ့ 示談 (ကျေအေးခြင်း/လျော်ကြေးပေးခြင်း) လုပ်ပြီးပြီလား?
-
မိမိရဲ့အမှားအပေါ် နောင်တရတာမျိုး ရှိရဲ့လား?
-
ဂျပန်လူမျိုးအမျိုးသား/အမျိုးသမီးက နောင်မှာ မိမိကို ဘယ်လိုထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သွားမလဲ?
၃။ 【အရေးကြီး】ဗီဇာသက်တမ်းတိုးခွင့်ရဖို့ အခုကတည်းက လုပ်ဆောင်သင့်သည့်အချက်များ
"不起訴 ဖြစ်သွားပြီပဲ၊ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးခါနီးမှပဲ တစ်ခုခုလုပ်မယ်" လို့ တွေးတာဟာ အမှားကြီးတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ သက်တမ်းတိုးခါနီးမှ ပြာပြာသလဲ လုပ်တာထက် မိမိဘက်က အထောက်အထားတွေကို အခုကတည်းက စုဆောင်းထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
① မိမိဘက်က အခြေအနေကို "စာဖြင့်" တင်ပြခြင်း လဝကဆီကို 警察 ဒါမှမဟုတ် အစိုးရရှေ့နေဆီကနေ အမှုနဲ့ပတ်သက်တဲ့ မှတ်တမ်းတွေ ရောက်ရှိသွားမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီမှတ်တမ်းတွေက တစ်ဖက်သတ် ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် "တကယ်တမ်းက ဒီလိုအခြေအနေမျိုးရှိခဲ့လို့ပါ" ဆိုတဲ့ မိမိဘက်က အချက်အလက်တွေကို 行政書士 လို ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ တိုင်ပင်ပြီး "အကြောင်းပြချက်စာလွှာ" (理由書) အဖြစ် သေသေချာချာ ရေးသားတင်ပြဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
② တစ်ဖက်လူနဲ့ "ကျေအေးလွှာ" (示談書) ကိုယ်ထိလက်ရောက်မှုကိစ္စတွေမှာ အကောင်းဆုံးအထောက်အထားကတော့ 示談 (ကျေအေးခြင်း) ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ထိခိုက်ခံရသူကို တောင်းပန်တာ၊ လျော်ကြေးပေးတာတွေလုပ်ပြီး "သူက ကျွန်တော့်ကို ခွင့်လွှတ်ပေးပါတယ်" ဆိုတဲ့ အထောက်အထား (示談書) ရှိရင် လဝကရဲ့ အမြင်က သင့်အပေါ်မှာ ပိုပြီး ကောင်းမွန်လာပါလိမ့်မယ်။
③ မိသားစု (ဂျပန်လူမျိုးအမျိုးသား/အမျိုးသမီး) ရဲ့ "တောင်းဆိုလွှာ" (嘆願書) 配偶者ビザ အတွက်ဆိုရင်တော့ ဂျပန်လူမျိုးအမျိုးသား/အမျိုးသမီးက "ဒီလူဟာ ကျွန်မ/ကျွန်တော့် မိသားစုအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သူပါ၊ နောက်နောင် ဒီလိုမျိုးမဖြစ်အောင် ကျွန်တော်/ကျွန်မကိုယ်တိုင် သေချာထိန်းသိမ်းပါ့မယ်" ဆိုတဲ့ 嘆願書 ကို တင်ပြတာက အရမ်းထိရောက်ပါတယ်။
၄။ အစိုးရရဲ့ စာရင်းဇယားနဲ့ လက်ရှိအခြေအနေ
ဂျပန်နိုင်ငံ 法務省 (တရားရေးဝန်ကြီးဌာန) ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ နိုင်ငံခြားသားတွေရဲ့ ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်မှုနှုန်းဟာ အင်မတန်နည်းပါးပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ လူမှုကွန်ရက်တွေပေါ်မှာ ပြဿနာအချို့က ဟိုးဟိုးကျော်ကျော် ဖြစ်လာတာကြောင့် လဝကရဲ့ စစ်ဆေးမှုတွေက တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် ပိုပြီးတော့ တင်းကျပ်လာပါတယ်။
အထူးသဖြင့် 配偶者ビザ ဆိုရင် "ဗီဇာရဖို့အတွက် ဟန်ဆောင်လက်ထပ်တာလား" ဆိုတာကို အမြဲတမ်း စစ်ဆေးနေတာပါ။ ဒီလိုမျိုး 逮捕 ဖြစ်တာမျိုးရှိခဲ့ရင် "သူတို့ရဲ့ အိမ်ထောင်ရေးက တကယ်ကော အဆင်ပြေရဲ့လား?" ဆိုတာကိုပါ ပေါင်းပြီး စစ်ဆေးခံရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၅။ 行政書士 နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးခြင်းရဲ့ အကျိုးကျေးဇူး
ဖမ်းဆီးခံရဖူးတဲ့ မှတ်တမ်းရှိနေပြီးမှ ဗီဇာလျှောက်တာဟာ "အမှတ်လျှော့ခံထားရတဲ့ အနေအထား" ကနေ စတင်ရတာနဲ့ တူပါတယ်။ သာမန်အတိုင်းပဲ စာရွက်စာတမ်းတွေ တင်လိုက်မယ်ဆိုရင် သေချာရှင်းပြနိုင်ခြင်းမရှိတာကြောင့် "ဗီဇာအပယ်ခံရခြင်း" (不許可) ဆိုတဲ့ ဆိုးကျိုးနဲ့ ရင်ဆိုင်ရနိုင်ပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်တွေက သင့်ကို အောက်ပါအတိုင်း ကူညီပေးမှာဖြစ်ပါတယ် -
-
အချက်အလက်များကို စနစ်တကျ စုစည်းပေးခြင်း: ဥပဒေကြောင်းအရ ဘယ်အချက်က အားသာချက်ဖြစ်ပြီး ဘယ်အချက်က အားနည်းချက်ဖြစ်သလဲဆိုတာကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပေးခြင်း။
-
အကြောင်းပြချက်စာလွှာ (理由書) ရေးသားပေးခြင်း: လဝကအရာရှိ နားလည်လက်ခံနိုင်မယ့် ခိုင်လုံတဲ့ ရှင်းလင်းချက်စာလွှာကို ရေးသားပေးခြင်း။
-
လိုအပ်တဲ့ အထောက်အထားများအတွက် အကြံပေးခြင်း: 嘆願書 ဒါမှမဟုတ် နောင်မှာ ဘယ်လိုနေထိုင်သွားမလဲဆိုတဲ့ 更生計画 တွေအတွက် လမ်းညွှန်ပေးခြင်း။
၆။ သိလိုသမျှ မေးခွန်းနဲ့ အဖြေများ (Q&A)
Q1. ရဲဖမ်းခံရပြီးပြီးချင်း အလုပ်က ထုတ်ခံလိုက်ရပါတယ်။ ဗီဇာအတွက် အဆင်ပြေပါ့မလား?
A1. 配偶者ビザ ကတော့ အလုပ်ဗီဇာနဲ့မတူတာကြောင့် "အလုပ်မရှိတာ" နဲ့တင် ဗီဇာချက်ချင်း အပယ်ခံရမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ သက်တမ်းတိုးတဲ့အခါမှာတော့ မိသားစုရဲ့ စီးပွားရေးအခြေအနေကို ကြည့်ပါတယ်။ ဂျပန်လူမျိုးအိမ်ထောင်ဖက်မှာ ဝင်ငွေရှိရင် ဒါမှမဟုတ် သင်ကိုယ်တိုင် အလုပ်အသစ်ရှာဖို့ အစီအစဉ်ရှိရင် အဲဒါကို သေသေချာချာ ရှင်းပြဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
Q2. တစ်ဖက်လူက "တိုင်ချက်မဖွင့်တော့ဘူး (被害届 မတင်တော့ဘူး)" လို့ ပြောပါတယ်။ လဝကက သိသွားဦးမှာလား? A2. တစ်ကြိမ်တစ်ခါလောက်ပဲဖြစ်ဖြစ် 逮捕 ခံရတာ ဒါမှမဟုတ် 勾留 (ချုပ်နှောင်ခံရတာ) မျိုးရှိခဲ့ရင် အဲဒီမှတ်တမ်းက အစိုးရရဲ့ မှတ်တမ်းထဲမှာ ကျန်နေမှာပါ။ လဝကက အဲဒီမှတ်တမ်းတွေကို ကြည့်ရှုစစ်ဆေးပိုင်ခွင့်ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် "ဖုံးကွယ်ထားတာထက်" ရိုးရိုးသားသား တင်ပြပြီး ဘယ်လိုဖြေရှင်းခဲ့သလဲဆိုတာကို ရှင်းပြတာက ပိုပြီးတော့ ကြည့်ကောင်းပါတယ်။
Q3. 不起訴 ဖြစ်ခဲ့ပေမယ့် နောက်တစ်ခါ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးရင် (၁) နှစ်ပဲ ရတော့မှာလား?
A3. ဟုတ်ပါတယ်။ စာရိတ္တပိုင်းမှာ စိုးရိမ်ရတယ်လို့ ယူဆခံရရင် (၃) နှစ် ဒါမှမဟုတ် (၅) နှစ် ဗီဇာရထားသူတွေတောင်မှ (၁) နှစ်ပဲ သက်တမ်းတိုးပေးပြီး စောင့်ကြည့်ခံရတာမျိုး ရှိတတ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီ (၁) နှစ်အတွင်းမှာ စည်းကမ်းရှိရှိနဲ့ အေးအေးချမ်းချမ်း နေထိုင်ပြမယ်ဆိုရင် နောက်တစ်ကြိမ်မှာ သက်တမ်းရှည်ဗီဇာ ပြန်ရဖို့ အခွင့်အရေးရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် စိတ်မပျက်ပါနဲ့။
နိဂုံးချုပ်
"မှားခဲ့မိတဲ့ အမှားတစ်ခုတည်းနဲ့ အရာအားလုံး ဆုံးရှုံးသွားမှာ မဟုတ်ပါဘူး"။ ဂျပန်မှာ သင့်ကို စောင့်မျှော်နေတဲ့ မိသားစုရှိပါတယ်။ ဥပဒေကြောင်းအရ ခက်ခဲနိုင်ပေမယ့် မှန်ကန်တဲ့ အဆင့်ဆင့်ကို လိုက်နာပြီး ရိုးသားစွာ ဆောင်ရွက်သွားမယ်ဆိုရင် ဂျပန်မှာ အေးအေးချမ်းချမ်း ပြန်လည်နေထိုင်နိုင်မယ့် လမ်းစတွေ ရှိနေပါတယ်။
အကယ်၍ သင်ဟာ စိုးရိမ်ပူပန်နေရတယ်ဆိုရင် ဦးစွာ ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့က သင့်ရဲ့အနာဂတ်အတွက် အတူတူ ကြိုးစားပေးသွားမှာပါ။
