ဂျပန်နိုင်ငံမှာ အလုပ်လုပ်နေကြတဲ့ 技能実習生 ညီအစ်ကိုမောင်နှမများအားလုံး မင်္ဂလာပါ။ နေ့စဉ် အလုပ်တွေ ကြိုးစားလုပ်ဆောင်နေကြတဲ့အတွက်လည်း ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ဂျပန်မှာ နေထိုင်အလုပ်လုပ်နေပြီဆိုရင် မဖြစ်မနေ သိထားရမယ့်အရာတစ်ခုကတော့ "年金" (ပင်စင်) အကြောင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ "လစာထဲကနေ ဘာလို့ ပိုက်ဆံတွေ အမြဲဖြတ်တောက်နေတာလဲ"၊ "တကယ်ရော ပြန်ရမှာလား" စတဲ့ မေးခွန်းတွေနဲ့ စိတ်ပူနေကြတဲ့သူတွေ အများကြီး ရှိမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။
ဂျပန်မှာ နေထိုင်တဲ့ နိုင်ငံခြားသားတိုင်းဟာ ဂျပန်လူမျိုးတွေနည်းတူ ပင်စင်စနစ်ထဲမှာ မဖြစ်မနေ ပါဝင်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ဥပဒေအရ သတ်မှတ်ထားတာဖြစ်ပေမယ့် 技能実習生 တွေအတွက်တော့ နည်းနည်း ရှုပ်ထွေးနေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီနေ့မှာတော့ 行政書士 တစ်ယောက်ရဲ့ ရှုထောင့်ကနေ 技能実習期間 中မှာ သိထားသင့်တဲ့ ပင်စင်စည်းကမ်းတွေနဲ့ ဂျပန်ကနေ ပြန်တဲ့အခါ ပိုက်ဆံကို အလကားမဖြစ်သွားအောင် ပြန်ထုတ်နိုင်မယ့် "脱退一時金" အကြောင်းကို လွယ်လွယ်ကူကူ ရှင်းပြပေးချင်ပါတယ်။
၁။ 技能実習 期間によって「加入する年金」が変わる？
技能実習 期間中には、段階によって加入する制度が違ってきます。
-
သင်တန်းကာလ (ဂျပန်ရောက်စအချိန်): ဂျပန်ရောက်ပြီးစ သင်တန်းကာလမှာတော့ ကုမ္ပဏီနဲ့ အလုပ်ရှင်-အလုပ်သမား စာချုပ် မချုပ်ဆိုရသေးတဲ့အတွက် ကိုယ်တိုင် မြို့နယ်ရုံး (市区町村役場) ကိုသွားပြီး "国民年金" မှာ မှတ်ပုံတင်ရပါမယ်။ ပင်စင်ကြေးကိုလည်း ကိုယ်တိုင်ပဲ ပေးဆောင်ရမှာပါ။
-
အလုပ်လုပ်တဲ့ကာလ (企業で働く期間): ကုမ္ပဏီမှာ စတင်အလုပ်လုပ်ပြီဆိုတာနဲ့ "厚生年金" မှာ အလိုအလျောက် ပါဝင်ရပါမယ်။ 厚生年金 ကတော့ လစာထဲကနေ တိုက်ရိုက်ဖြတ်တောက်တာဖြစ်ပြီး ကုမ္ပဏီနဲ့ ကိုယ်နဲ့ တစ်ဝက်စီ စိုက်ပေးရတာပါ။ ကုမ္ပဏီကနေ လုပ်ပေးတာ များပေမယ့် ကိုယ့်ရဲ့ လစာစာရွက် (給与明細) ကို ကြည့်ပြီး "厚生年金保険料" ဖြတ်တောက်ထားတာ ဟုတ်မဟုတ်တော့ သေချာစစ်ဆေးကြည့်ပါ။
၂။ ဂျပန်ကနေ ပြန်ရင် ပိုက်ဆံပြန်ရမယ်! "脱退一時金" ဆိုတာ ဘာလဲ
"ဂျပန်မှာ တစ်သက်လုံး နေမှာမဟုတ်တာ၊ ပင်စင်ပေးရတာ အလကားမဖြစ်ဘူးလား" လို့ တွေးမိနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဂျပန်ရဲ့ ပင်စင်စနစ်မှာ နိုင်ငံခြားကို ပြန်မယ့်သူတွေအတွက် "脱退一時金" (ပင်စင်ပြန်အမ်းငွေ) ဆိုတဲ့ အထူးအစီအစဉ် ရှိပါတယ်။
သတ်မှတ်ချက်တွေ ပြည့်မီရင်တော့ ဂျပန်မှာ ရှိစဉ်က ပေးသွင်းခဲ့တဲ့ 厚生年金保険料 ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုကို ပြန်လည်ထုတ်ယူနိုင်ပါတယ်။
【脱退一時金 ထုတ်ယူနိုင်ဖို့ အဓိက လိုအပ်ချက်များ】
-
厚生年金 သွင်းထားတဲ့ ကာလ ၆ လနဲ့အထက် ရှိရပါမယ်။
-
ဂျပန်နိုင်ငံသား မဟုတ်ရပါ။
-
ဂျပန်မှာ နေထိုင်ခွင့်လိုင်စင် မရှိတော့ဘဲ နိုင်ငံထဲကနေ ထွက်ခွာပြီး ဖြစ်ရပါမယ်။
-
ပင်စင်ခံစားခွင့် (ဥပမာ - 障害年金 စသည်) တစ်စုံတစ်ရာ ရရှိဖူးသူ မဖြစ်ရပါ။
ဒီလျှောက်လွှာကိုတော့ ဂျပန်ကနေ ပြန်ရောက်ပြီး ၂ နှစ်အတွင်းမှာ တင်ရပါမယ်။ အချိန်ကျော်သွားရင်တော့ ပြန်မရတော့တာမို့ သတိထားပါ။
ဂျပန်မှ နေရပ်ပြန်မည့်သူများ သိထားသင့်သည့် Nenkin (脱退一時金) အကြောင်းနှင့် ငွေပြန်ထုတ်ယူနည်း လမ်းညွှန်
၃။ 「特定技能」ကို ပြောင်းလုပ်မယ်ဆိုရင် ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ
最近では 技能実習 ပြီးတဲ့အခါ "特定技能" ဆိုတဲ့ 在留資格 သို့ ပြောင်းပြီး ဂျပန်မှာ ဆက်လုပ်ကြတဲ့သူတွေ များလာပါတယ်။ ဒီလိုမျိုး ဆက်လုပ်မယ်ဆိုရင်တော့ 脱退一時金 ကို ထုတ်ယူပြီး အကောင့်ပိတ်စရာ မလိုပါဘူး။ ပင်စင်စနစ်ထဲမှာ ဆက်ပြီး ပေးသွင်းသွားရမှာပါ။
ဂျပန်မှာ စုစုပေါင်း ၁၀ နှစ်နဲ့အထက် ပင်စင်သွင်းထားမယ်ဆိုရင်တော့ အသက်ကြီးလာတဲ့အခါ ဂျပန်ကနေ "老齢年金" ကို ထုတ်ယူခွင့် ရှိလာမှာပါ။ ဂျပန်မှာ ကြာရှည်လုပ်ကိုင်မယ့်သူတွေအတွက်တော့ ဒါဟာ အသက်အရွယ်ကြီးရင် ရမယ့် ဝင်ငွေတစ်ခုဖြစ်လို့ ပင်စင်မှတ်တမ်းတွေကို သေချာ သိမ်းထားဖို့ အကြံပေးချင်ပါတယ်။
နိုင်ငံခြားသားများအတွက်「年金お悩みQ&A」
-
Q1：လစာထဲက ဖြတ်တာက ပင်စင်ဆိုတာ ဘယ်လိုစစ်ဆေးမလဲ?
-
A：လစာစာရွက်မှာ "厚生年金" လို့ ရေးထားလား ကြည့်ပါ။ ဒါ့အပြင် 日本年金機構 က ပို့ပေးတဲ့ "ねんきん定期便" မှာလည်း ကိုယ်ဘယ်လောက် ပေးသွင်းထားလဲဆိုတာ အတိအကျ ကြည့်လို့ရပါတယ်။ အဲ့ဒီစာရွက်တွေကို ပျောက်မသွားအောင် သိမ်းထားပါ။
-
Q2：ပိုက်ဆံ ဘယ်လောက် ပြန်ရနိုင်မလဲ?
-
A：သွင်းထားတဲ့ကာလနဲ့ လစာပမာဏပေါ် မူတည်ပါတယ်။ 日本年金機構 ရဲ့ တွက်ချက်မှုအတိုင်း ဖြစ်တဲ့အတွက် ပမာဏအတိအကျ သိချင်ရင်တော့ 申請書 တင်တဲ့အခါ 年金事務所 မှာ မေးမြန်းတာ အကောင်းဆုံးပါ။
-
Q3：ဂျပန်ကပြန်ရောက်ပြီးမှ လုပ်ရတာ ခက်ခဲမလား?
-
A：လိုအပ်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေ (ပင်စင်လက်မှတ်၊ ပတ်စပို့မိတ္တူ၊ ဘဏ်အကောင့် အချက်အလက်များ) လိုအပ်ပါတယ်။ လုပ်ရတာ နားမလည်ရင် အဆင်မပြေရင်တော့ ကျွမ်းကျင်တဲ့ 社労士 သို့မဟုတ် 行政書士 တွေဆီမှာ အကူအညီတောင်းပြီး လုပ်ဆောင်နိုင်ပါတယ်။
နိဂုံးချုပ် ပင်စင်ဆိုတာ သင်တို့ ဂျပန်မှာ ကြိုးစားခဲ့သမျှရဲ့ သက်သေတစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ စနစ်ကို သေချာနားလည်ထားမှသာ ကိုယ့်အခွင့်အရေးတွေကို ဆုံးရှုံးမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပင်စင်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဒါမှမဟုတ် 在留資格 ပြောင်းလဲဖို့ အခက်အခဲ ရှိတယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ ရုံးချုပ်ကို အချိန်မရွေး လာရောက် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
