日本の在留資格VISA専門の行政書士が解説：ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်နေသူများအတွက် 帰化申請 လမ်းညွှန်
ဂျပန်နိုင်ငံမှာ ကုမ္ပဏီထောင်ပြီး စီးပွားရေးလုပ်နေသူတွေ ဒါမှမဟုတ် တစ်ကိုယ်တော်လုပ်ငန်း (Individual Business) လုပ်ကိုင်နေတဲ့ မြန်မာလူမျိုးတွေထဲမှာ "ဂျပန်မှာပဲ စီးပွားရေးကို ရေရှည်ဆက်လုပ်ချင်တယ်"၊ "ဂျပန်နိုင်ငံကူးလက်မှတ် (Passport) ကို ကိုင်ဆောင်ချင်တယ်" လို့ စဉ်းစားလာတဲ့အခါ 帰化申請 (ဂျပန်နိုင်ငံသားအဖြစ် လျှောက်ထားခြင်း) က ရှောင်လွှဲလို့မရတဲ့ အဆင့်တစ်ခုဖြစ်လာပါတယ်။
လုပ်ငန်းရှင်တစ်ယောက်အနေနဲ့ 帰化申請 လျှောက်ထားတဲ့အခါ သာမန်ကုမ္ပဏီဝန်ထမ်းတွေထက်စာရင် စိစစ်မှုအပိုင်းမှာ ပိုပြီးတင်းကျပ်တဲ့ အလားအလာရှိပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ လျှောက်ထားသူရဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရားသာမက "လုပ်ငန်းက တည်ငြိမ်မှုရှိရဲ့လား"၊ "အခွန်တွေကို မှန်မှန်ကန်ကန် ဆောင်ထားရဲ့လား" ဆိုတဲ့ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုအခြေအနေတွေကို 法務局 က အသေးစိတ်စစ်ဆေးမှာဖြစ်လို့ပါ။
ဒီတစ်ခေါက်မှာတော့ ဂျပန်မှာ စီးပွားရေးအောင်မြင်အောင် ကြိုးစားနေကြတဲ့ မြန်မာလုပ်ငန်းရှင်တွေအတွက် ဂျပန်နိုင်ငံသားအဖြစ် လျှောက်ထားတဲ့အခါ သိထားသင့်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေနဲ့ သတိထားရမယ့်အချက်တွေကို ကျွမ်းကျင်သူရဲ့ အမြင်ကနေ ရှင်းလင်းတင်ပြပေးသွားပါမယ်။
၁။ လုပ်ငန်းရှင်တွေအတွက် 帰化申請 မှာ စာရွက်စာတမ်းတွေ ဘာလို့ဒီလောက်များတာလဲ?
ကုမ္ပဏီဝန်ထမ်းဆိုရင်တော့ 給与明細 ဒါမှမဟုတ် 源泉徴収票 ရှိရင် ဝင်ငွေအထောက်အထားအတွက် လုံလောက်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လုပ်ငန်းရှင်တွေအတွက်ကတော့ မိမိရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝနဲ့ ကုမ္ပဏီရဲ့ စီးပွားရေးက ခွဲခြားလို့မရအောင် ဆက်စပ်နေပါတယ်။ ဒါကြောင့် 法務局 အနေနဲ့ "ဒီလူရဲ့ စီးပွားရေးက ဂျပန်လူအဖွဲ့အစည်းကို ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးမဖြစ်စေဘဲ ရေရှည်ဆက်လက် ရပ်တည်နိုင်ပါ့မလား" ဆိုတာကို သေချာစိစစ်ရတာဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် လုပ်ငန်းတစ်ခုလုံးရဲ့ ပုံရိပ်ကို ရှင်းပြဖို့ 事業の概要書 နဲ့ အမျိုးမျိုးသော 納税証明書 တွေကို တင်ပြဖို့ လိုအပ်လာတာဖြစ်ပါတယ်။
၂။ 「事業の概要書」 မှာ ဘာတွေကို ဖော်ပြရမလဲ?
法務局 ကို တင်ရမယ့် စာရွက်စာတမ်းတွေထဲမှာ မိမိရဲ့ စီးပွားရေးအကြောင်း အသေးစိတ်ရေးရတဲ့ အပိုင်းပါပါတယ်။ ခက်ခဲတဲ့ စကားလုံးတွေ သုံးစရာမလိုဘဲ မိမိလုပ်ငန်းအကြောင်းကို အမှန်အတိုင်း ရှင်းပြဖို့ လိုပါတယ်။
အဓိက ဖော်ပြရမယ့် အချက်တွေကတော့ -
-
လုပ်ငန်းအခြေခံအချက်အလက်များ: 屋号（会社名）၊ တည်နေရာ၊ စတင်ခဲ့တဲ့ရက်စွဲနဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုပမာဏ (Capital)။
-
လုပ်ငန်းပမာဏ: ဝန်ထမ်းဘယ်နှစ်ယောက်ရှိသလဲ။
-
ငွေကြေးစီးဆင်းမှု: အရောင်းရငွေ (Sales) ဘယ်လောက်ရှိပြီး ကုန်ကျစရိတ် (Expenses) ဘယ်လောက်ရှိသလဲ။ နောက်ဆုံးမှာ အမြတ်ထွက်ရဲ့လား။
-
ပိုင်ဆိုင်မှုနှင့် အကြွေး: ကုမ္ပဏီအမည်နဲ့ အိမ်၊ ခြံ၊ မြေ ဒါမှမဟုတ် ပစ္စည်းကိရိယာတွေ ရှိသလား။ ဘဏ်ကနေ ချေးငွေယူထားတာရှိရင် ဘာကြောင့်ယူတာလဲနဲ့ ဘယ်လိုပြန်ဆပ်မလဲဆိုတဲ့ အစီအစဉ်။
-
ဖောက်သည်များနှင့် ဆက်ဆံရေး: ဘယ်ကုမ္ပဏီတွေနဲ့ ဘယ်လိုအလုပ်တွေလုပ်နေပြီး တစ်နှစ်ကို ပမာဏဘယ်လောက်ဖိုး အရောင်းအဝယ်ဖြစ်သလဲ။
အကယ်၍ ကုမ္ပဏီတစ်ခုထက်မက ထောင်ထားတယ်ဆိုရင် ကုမ္ပဏီတစ်ခုချင်းစီအတွက် ဒီအစီရင်ခံစာကို ရေးရပါမယ်။ ကုမ္ပဏီ (Corporation) ဆိုရင် နောက်ဆုံး 決算書 နဲ့ တစ်ကိုယ်တော်လုပ်ငန်းဆိုရင်တော့ ယခင်နှစ်က 確定申告 အချက်အလက်တွေကို အခြေခံပြီး ပြင်ဆင်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။
၃။ အရေးကြီးဆုံးဖြစ်တဲ့ 「納税」 နှင့် လူမှုရေးတာဝန်များ
လုပ်ငန်းရှင်တွေရဲ့ 帰化 စစ်ဆေးမှုမှာ 納税 (အခွန်ဆောင်ခြင်း) ကို အတင်းကျပ်ဆုံး စစ်ဆေးပါတယ်။ "မေ့သွားလို့ပါ" ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်က အလုပ်မဖြစ်ပါဘူး။ အောက်ပါစာရွက်စာတမ်းတွေကို အပြည့်အစုံပြင်ဆင်ထားဖို့ လိုပါတယ် -
-
တစ်ဦးချင်း 所得税 နှင့် 住民税: လုပ်ငန်းရှင်ကိုယ်တိုင် ဆောင်ရမယ့် အခွန်။
-
ကုမ္ပဏီနှင့်ဆိုင်သော အခွန်များ: 法人税၊ 法人住民税၊ 事業税 စတာတွေ။
-
消費税: လုပ်ငန်းပမာဏအလိုက် ကုန်သွယ်ခွန် (Consumption Tax) ကို မှန်ကန်စွာဆောင်ထားရဲ့လား။
-
源泉徴収: ဝန်ထမ်းတွေကို လစာပေးနေတယ်ဆိုရင် ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ အခွန်ကို ဖြတ်တောက်ပြီး အစိုးရထံ မှန်မှန်ကန်ကန် ပေးဆောင်နေရဲ့လား။
ဒါ့အပြင် မကြာသေးခင်က စစ်ဆေးမှုတွေမှာ 社会保険（年金・健康保険） ထဲမှာ ပါဝင်မှုအခြေအနေကိုလည်း အရမ်းအရေးကြီးတဲ့အချက်အဖြစ် ကြည့်လာကြပါတယ်။ ကုမ္ပဏီ (Corporation) ဆိုရင် လူမှုဖူလုံရေးအာမခံထဲဝင်ဖို့က တာဝန်ဖြစ်တဲ့အတွက် မဝင်ရသေးရင် လျှောက်ထားခြင်းမပြုမီ အရင်ပြင်ဆင်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။
၄။ အစိုးရဌာနများ၏ လမ်းညွှန်ချက်မှ သိထားသင့်သော အချက်များ
ဂျပန်နိုင်ငံသားအဖြစ် လျှောက်ထားခွင့်အခြေအနေတွေကို 国籍法第5条 မှာ သတ်မှတ်ထားပေမယ့် လက်တွေ့မှာတော့ အောက်ပါအချက်တွေကို ဖြည့်စွက်သတိထားရပါမယ် -
-
စီးပွားရေးအရ ရပ်တည်နိုင်မှု (Livelihood Requirement): တရားရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ လမ်းညွှန်ချက်အရ လျှောက်ထားသူရဲ့ ဝင်ငွေသာမက အိမ်ထောင်ဖက် ဒါမှမဟုတ် ဆွေမျိုးသားချင်းတွေရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကိုပါ ပေါင်းစပ်ပြီး "ဂျပန်မှာ တည်ငြိမ်စွာ နေထိုင်နိုင်မလား" ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်ပါတယ်။ လုပ်ငန်းက ဆက်တိုက်အရှုံးပေါ်နေတာ ဒါမှမဟုတ် အကြွေးက ပိုင်ဆိုင်မှုထက် များနေတာမျိုးဆိုရင် ခွင့်ပြုချက်မရနိုင်တဲ့ အလားအလာ များပါတယ်။
-
ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် စည်းကမ်းလိုက်နာမှု (Conduct Requirement): လုပ်ငန်းရှင်တစ်ယောက်အနေနဲ့ ဥပဒေတွေကို လိုက်နာရဲ့လားဆိုတာကို ကြည့်ပါတယ်။ ဥပမာ - လုပ်ငန်းအတွက် လိုအပ်တဲ့ 営業許可 (လုပ်ငန်းလိုင်စင်) တွေကို စနစ်တကျယူထားရဲ့လား၊ သက်တမ်းတိုးရဲ့လား။ ဒါ့အပြင် ယာဉ်စည်းကမ်းဖောက်ဖျက်မှု အသေးအဖွဲလေးတွေကအစ စစ်ဆေးမှုအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိနိုင်ပါတယ်။ (ကိုးကား - 法務省「帰化許可申請のしおり」 နှင့် 出入国在留管理庁 လမ်းညွှန်ချက်များ)
၅။ လူတိုင်းသိချင်နေကြတဲ့ Q&A (မေးခွန်းနဲ့ အဖြေ)
Q1: ကျွန်တော်က အဓိကတာဝန်ခံ (Representative Director) မဟုတ်ဘဲ "ဒါရိုက်တာ (役員)" အဖွဲ့ဝင်တစ်ယောက်ပဲဆိုရင်ကော ကုမ္ပဏီစာရွက်စာတမ်းတွေ လိုသလား?
အဖြေ: ဟုတ်ကဲ့၊ လိုအပ်ပါတယ်။ အဓိက ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့် မရှိရင်တောင် 役員 အဖြစ် တာဝန်ယူထားတယ်ဆိုရင် လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုမှာ ပါဝင်သူအဖြစ် သတ်မှတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် မိမိရဲ့ 確定申告 အပြင် ကုမ္ပဏီရဲ့ 決算書 နဲ့ 納税証明書 တွေကို တင်ပြရမှာဖြစ်ပါတယ်။
Q2: အခုလောလောဆယ် ကုမ္ပဏီက အရှုံး (Red Figure) ပြနေပါတယ်။ 帰化申請 ကို လက်လျှော့လိုက်ရမလား? အဖြေ: ချက်ချင်းလက်လျှော့ဖို့ မလိုသေးပါဘူး။ အရှုံးပြနေတာက ယာယီအခြေအနေမျိုး (ဥပမာ - ပစ္စည်းကိရိယာတွေအသစ်ဝယ်လိုက်လို့ ဒါမှမဟုတ် ကုမ္ပဏီထောင်ခါစဖြစ်လို့) ဖြစ်ပြီး နောင်မှာ အမြတ်ပြန်ထွက်လာမယ့် အလားအလာကို သေချာရှင်းပြနိုင်ရင် ခွင့်ပြုချက်ရနိုင်ခြေရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နှစ်ပေါင်းများစွာ ဆက်တိုက်အရှုံးပေါ်နေပြီး ကိုယ့်ရဲ့ အခြေခံလူမှုဘဝအတွက်တောင် ဝင်ငွေမလုံလောက်ဘူးဆိုရင်တော့ လုပ်ငန်းကို အရင်ဆုံး ပြန်လည်ကောင်းမွန်အောင် လုပ်ဖို့ လိုအပ်ပါလိမ့်မယ်။
Q3: ကျွန်တော့်မှာ 「日本人の配偶者等」 (ဂျပန်နိုင်ငံသား၏ အိမ်ထောင်ဖက်) ဗီဇာရှိပါတယ်။ လုပ်ငန်းရှင်အဖြစ် တင်ရမယ့် စာရွက်စာတမ်းတွေ လျော့သွားနိုင်မလား?
အဖြေ: မလျော့ပါဘူး၊ လုပ်ငန်းနဲ့ပတ်သက်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေကတော့ မဖြစ်မနေ လိုအပ်ပါတယ်။ ဂျပန်လူမျိုးအိမ်ထောင်ဖက်ရှိရင် ဂျပန်မှာနေထိုင်ရမယ့် နှစ်အရေအတွက် စတဲ့ ကန့်သတ်ချက်အချို့ လျော့ပေါ့ပေးတာမျိုးရှိနိုင်ပေမယ့်၊ လုပ်ငန်းအခြေအနေနဲ့ အခွန်ဆောင်မှု အခြေအနေတွေကိုတော့ တခြားလုပ်ငန်းရှင်တွေနည်းတူ အသေးစိတ်စစ်ဆေးခံရမှာဖြစ်ပါတယ်။
နိဂုံး
နိုင်ငံခြားသားလုပ်ငန်းရှင်တွေအတွက် ဂျပန်နိုင်ငံသားအဖြစ် လျှောက်ထားခြင်း (帰化申請) ဆိုတာ ဂျပန်မှာ ဒီနေ့အထိ ကြိုးစားလာခဲ့သမျှတွေကို သက်သေပြနိုင်မယ့် ကြီးမားတဲ့ ခြေလှမ်းတစ်ခုပါ။ ဒါပေမဲ့ ပြင်ဆင်ရမယ့် စာရွက်စာတမ်းတွေက အင်မတန်များပြားပြီး လုပ်ငန်းအခြေအနေကို 法務局 ဆီ ထိထိရောက်ရောက် ရှင်းပြနိုင်ဖို့ နည်းလမ်းတွေ လိုအပ်ပါတယ်။
"ကိုယ့်အခြေအနေနဲ့ဆို ဘယ်လိုစာရွက်စာတမ်းတွေ လိုမလဲ?"၊ "အခုလက်ရှိ လုပ်ငန်းအခြေအနေနဲ့ လျှောက်လို့ရပါ့မလား?" ဆိုပြီး စိုးရိမ်နေတယ်ဆိုရင်တော့ ကျွမ်းကျင်တဲ့ 行政書士 နဲ့ အရင်ဆုံး တိုင်ပင်ဆွေးနွေးကြည့်ဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။ သင်တို့ရဲ့ လုပ်ငန်းနဲ့ ဘဝခရီးလမ်းသစ်အတွက် ကျွန်ုပ်တို့မှ အစွမ်းကုန် ကူညီဆောင်ရွက်ပေးသွားပါမယ်။
