မင်္ဂလာပါ။ ကျွန်တော်ကတော့ ဂျပန်နိုင်ငံမှာ နေထိုင်ခွင့်ဗီဇာ (在留資格) နဲ့ပတ်သက်တဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို အဓိကကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ 行政書士 တစ်ဦးဖြစ်ပါတယ်။
ဂျပန်မှာ နိုင်ငံခြားသားဝန်ထမ်းတွေကို ခန့်အပ်တဲ့အခါ မဖြစ်မနေလုပ်ဆောင်ရမယ့် အရေးကြီးတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုရှိတယ်ဆိုတာကို သိပါသလား။ အဲဒါကတော့ 「外国人雇用状況の届出」 (နိုင်ငံခြားသားအလုပ်ခန့်ထားမှုအခြေအနေ တင်ပြခြင်း) ပဲဖြစ်ပါတယ်။ လုပ်ငန်းရှင်တွေနဲ့ ဝန်ထမ်းရေးရာ တာဝန်ရှိသူတွေအနေနဲ့ "လုပ်ရတာ ခက်ခဲမလား" ဒါမှမဟုတ် "မေ့သွားခဲ့ရင် ဘာဖြစ်မလဲ" ဆိုပြီး စိုးရိမ်နေတတ်ကြပါတယ်။
ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ ရှုပ်ထွေးတဲ့ ဥပဒေစကားလုံးတွေကို နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းလင်းပေးမှာဖြစ်ပြီး၊ ဘယ်လိုအခြေအနေမျိုးမှာ၊ ဘာတွေကို၊ ဘယ်အချိန်နောက်ဆုံးထားပြီး တင်ပြရမလဲဆိုတာကို အသေးစိတ် ဖော်ပြပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါမှ စိတ်အေးလက်အေးနဲ့ လုပ်ငန်းတွေကို ဆက်လက်လည်ပတ်နိုင်မှာပါ။
၁။ 外国人雇用状況の届出 ဆိုတာ ဘာလဲ။
အရိုးရှင်းဆုံး ပြောရရင်တော့ "နိုင်ငံခြားသားဝန်ထမ်းအသစ်ကို ခန့်အပ်တဲ့အခါ" ဒါမှမဟုတ် "ဝန်ထမ်းက အလုပ်ထွက်သွားတဲ့အခါ" မှာ ハローワーク ကို အကြောင်းကြားရမယ့် တာဝန်ပဲဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကို 「労働施策の推進並びに労働者の雇用の促進及び職業生活の安定等に関する法律」 လို့ခေါ်တဲ့ အမည်ရှည်လျားတဲ့ ဥပဒေအရ သတ်မှတ်ထားတာဖြစ်ပြီး၊ ဂျပန်မှာ နိုင်ငံခြားသားဝန်ထမ်းခန့်ထားတဲ့ လုပ်ငန်းရှင်အားလုံးမှာ တာဝန်ရှိပါတယ်။
ဘာကြောင့် ဒီစည်းကမ်းရှိရတာလဲဆိုရင်တော့ အစိုးရအနေနဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေရဲ့ အလုပ်အကိုင်အခြေအနေကို သိရှိထားခြင်းအားဖြင့် အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်သွားတဲ့အခါ ပြန်လည်အလုပ်ရရှိဖို့ ကူညီပေးနိုင်သလို၊ တရားမဝင်အလုပ်လုပ်ကိုင်မှု (不法就労) တွေကိုလည်း ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်ဖို့အတွက်ပဲဖြစ်ပါတယ်။
၂။ ဘယ်သူတွေက ဒီအစီရင်ခံစာတင်ပြရမယ့်ထဲမှာ ပါဝင်သလဲ။
အခြေခံအားဖြင့် ဂျပန်မှာ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ "ဂျပန်နိုင်ငံသားမဟုတ်သူ" အားလုံး အကျုံးဝင်ပါတယ်။
"အမြဲတမ်းဝန်ထမ်း (正社員) တွေပဲလား" လို့ ထင်စရာရှိပေမယ့် အချိန်ပိုင်းအလုပ် (Arubaito/Part-time) လုပ်သူတွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် အောက်ပါဗီဇာအမျိုးအစားရှိသူတွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်-
-
「技術・人文知識・国際業務」 စတဲ့ အလုပ်ဗီဇာနဲ့ အလုပ်လုပ်နေသူများ။
-
「家族滞在」 ဗီဇာနဲ့ အချိန်ပိုင်းအလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့် ရရှိထားသူများ။
-
「留学」 ဗီဇာနဲ့ တစ်ပတ်ကို ၂၈ နာရီအတွင်း အလုပ်လုပ်နေတဲ့ ကျောင်းသားများ။
-
「ワーキングホリデー」 ဒါမှမဟုတ် 「特定活動」 (အိမ်အကူစသည်) ဗီဇာရှိသူများ။
-
「経営・管理」 ဗီဇာနဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်နေသူများ။
သတိပြုရန်- 特別永住者 (အထူးအမြဲတမ်းနေထိုင်ခွင့်ရှိသူများ) နှင့် 外交・公用 ဗီဇာရှိသူများသည် ဤအစီရင်ခံစာတင်ပြရန် မလိုအပ်ပါ။
၃။ ဘာတွေတင်ပြရမလဲနဲ့ ဘယ်လိုတင်ပြရမလဲ။
တင်ပြတဲ့အခါမှာ အဆိုပါဝန်ထမ်းရဲ့ 「在留カード」 (နေထိုင်ခွင့်ကတ်) မှာပါတဲ့ အချက်အလက်တွေကို တိတိကျကျ ကူးယူဖော်ပြရမှာဖြစ်ပါတယ်။
【အဓိက တင်ပြရမယ့်အချက်အလက်များ】 ၁။ အမည် ၂။ 在留資格 (ဗီဇာအမျိုးအစား) ၃။ 在留期間 (ဗီဇာသက်တမ်း) ၄။ မွေးသက္ကရာဇ် ၅။ ကျား/မ ၆။ နိုင်ငံသား/ဒေသ ၇။ 資格外活動許可 ရှိ/မရှိ (ကျောင်းသားများ အချိန်ပိုင်းအလုပ်လုပ်ခြင်း စသည်) ၈။ 在留カード番号 (နေထိုင်ခွင့်ကတ်နံပါတ်) ၉။ လုပ်ငန်းခွင်အမည်နှင့် တည်နေရာ
【ဘယ်လိုတင်ပြရမလဲ။】 အဆိုပါဝန်ထမ်းက 「雇用保険」 (အလုပ်လက်မဲ့အာမခံ) ထဲ ဝင်မဝင်ပေါ်မူတည်ပြီး ကွဲပြားပါတယ်။
-
雇用保険 ထဲဝင်မယ့်သူများ (အမြဲတမ်းဝန်ထမ်းစသည်): 「雇用保険被保険者資格取得届」 ကိုတင်ပြတဲ့အခါမှာ အထက်ပါအချက်အလက်တွေကို မှတ်ချက်ကဏ္ဍမှာ ထည့်သွင်းဖော်ပြပေးရုံနဲ့ တင်ပြမှုပြီးမြောက်ပါတယ်။
-
雇用保険 ထဲမဝင်သူများ (တစ်ပတ်ကို နာရီ ၂၀ အောက်လုပ်ကိုင်သူများ): သီးသန့်ပုံစံဖြစ်တဲ့ 「外国人雇用状況届出書（様式第3号）」 ကိုဖြည့်စွက်ပြီး ハローワーク သို့ တင်ပြရပါမယ်။
လက်ရှိမှာတော့ 「ハローワークインターネットサービス」 ကိုအသုံးပြုပြီး အွန်လိုင်းကနေ ၂၄ နာရီပတ်လုံး တင်ပြနိုင်ပါတယ်။ လူကိုယ်တိုင်သွားစရာမလိုတဲ့အတွက် အရမ်းကို အဆင်ပြေပါတယ်။
၄။ သတ်မှတ်ရက်အတွင်း မတင်ပြရင် ဘာဖြစ်မလဲ။
တင်ပြရမယ့် သတ်မှတ်ရက်တွေရှိပါတယ်-
-
雇用保険 ထဲဝင်သူများ: အလုပ်စတင်ခန့်အပ်တဲ့လရဲ့ နောက်လ ၁၀ ရက်နေ့နောက်ဆုံးထားရပါမယ်။
-
雇用保険 ထဲမဝင်သူများ: အလုပ်စတင်ခန့်အပ်တဲ့လ ဒါမှမဟုတ် အလုပ်ထွက်သွားတဲ့လရဲ့ နောက်လ နောက်ဆုံးနေ့အထိ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီတင်ပြမှုကို ပျက်ကွက်တာ ဒါမှမဟုတ် မမှန်မကန်တင်ပြတာမျိုးဆိုရင် ဥပဒေအရ ဒဏ်ငွေ ယန်း ၃ သိန်းအထိ ကျခံရနိုင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် တရားမဝင်အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသူကို မသိဘဲ ခန့်ထားမိခြင်းဆိုတဲ့ ရောဂါမျိုးမဖြစ်ရလေအောင် အစပိုင်းမှာ သေချာစစ်ဆေးဖို့က အရမ်းအရေးကြီးပါတယ်။
၅။ အမေးများတဲ့မေးခွန်းများ (Q&A)
Q1။ အင်တာဗျူးတဲ့အချိန်မှာ 在留カード ကို ဖောက်တိုကော်ပီကူးထားလို့ ရပါသလား။
A1။ ရပါတယ်။ ပြဿနာမရှိပါဘူး။ တကယ်တော့ တရားမဝင်အလုပ်လုပ်ကိုင်မှုကို ကာကွယ်ဖို့အတွက် 'မူရင်း' ကိုစစ်ဆေးပြီး ရှေ့ရောနောက်ရော ဖောက်တိုကော်ပီကူးယူ သိမ်းဆည်းထားဖို့ တိုက်တွန်းထားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သတိထားရမှာက 在留カード ဟာ အရေးကြီးတဲ့ ကိုယ်ရေးအချက်အလက်ဖြစ်တဲ့အတွက် သေချာထိန်းသိမ်းဖို့တော့ လိုအပ်ပါတယ်။
Q2။ 派遣社員 (အငှားဝန်ထမ်း) ကို ခန့်ထားတဲ့အခါ ဘယ်သူက အစီရင်ခံစာတင်ပြရမှာလဲ။
A2။ 派遣元 (အလုပ်သမားငှားရမ်းပေးတဲ့ကုမ္ပဏီ) က တင်ပြရမှာဖြစ်ပါတယ်။ အလုပ်ခန့်ထားမှုစာချုပ်က အဆိုပါကုမ္ပဏီနဲ့ ချုပ်ဆိုထားတာဖြစ်တဲ့အတွက် အလုပ်လက်ခံတဲ့ကုမ္ပဏီက ハローワーク ကို တင်ပြစရာမလိုပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ဝန်ထမ်းက ဗီဇာစည်းကမ်းနဲ့အညီ လုပ်ကိုင်နေခြင်းရှိမရှိကိုတော့ အမြဲဂရုပြုရပါမယ်။
Q3။ ဗီဇာသက်တမ်းတိုး (Renewal) တဲ့အခါမှာရော ထပ်ပြီးတင်ပြဖို့ လိုပါသလား။
A3။ အလုပ်ဆက်လုပ်နေစဉ်အတွင်း ဗီဇာသက်တမ်းတိုးတာသက်သက်ဆိုရင်တော့ ထပ်ခါတလဲလဲ တင်ပြဖို့ မလိုပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ဝန်ထမ်းက အလုပ်ထွက်တဲ့အခါမှာတော့ နောက်ဆုံးရရှိထားတဲ့ အချက်အလက်သစ်တွေကို ဖော်ပြပြီး တင်ပြရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကုမ္ပဏီတွင်းက ဝန်ထမ်းစာရင်းကို အမြဲတမ်း Update ဖြစ်အောင် ထားရှိသင့်ပါတယ်။
နိဂုံးချုပ်
စည်းကမ်းတွေကို သိထားမယ်ဆိုရင် 「外国人雇用状況の届出」 ဆိုတာ ခက်ခဲတဲ့အရာမဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် 在留カード ကို ဘယ်လိုစစ်ဆေးရမလဲဆိုတာ မသေချာရင် ဒါမှမဟုတ် ဘယ်စာရွက်စာတမ်းကို သုံးရမလဲဆိုတာ ဝေခွဲမရဖြစ်နေရင် ကျွမ်းကျင်သူနဲ့ တိုင်ပင်တာ အကောင်းဆုံးပါပဲ။
"ဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာ ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ" ဒါမှမဟုတ် "ဗီဇာသက်တမ်းတိုးတာနဲ့ အလုပ်ခန့်တာ တိုက်ဆိုင်နေလို့ စိုးရိမ်နေရတယ်" ဆိုရင် ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်တဲ့ 行政書士 ထံမှာ အချိန်မရွေး ဆွေးနွေးတိုင်ပင်နိုင်ပါတယ်။ မှန်ကန်တဲ့ အသိပညာတွေနဲ့ အတူတကွ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်မယ့် လုပ်ငန်းခွင်ဖြစ်လာဖို့ ကျွန်တော်တို့က ကူညီပေးသွားမှာပါ။
