ဂျပန်နိုင်ငံ၏ 在留資格 (ဗီဇာ) ကိစ္စရပ်များကို ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်သော 行政書士 တစ်ဦးအနေဖြင့် ရှင်းပြပေးပါမည်။
"ဂျပန်မှာ အလုပ်လုပ်ချင်တယ်" "ကိုယ့်ရဲ့ ကျွမ်းကျင်မှုကို အသုံးချပြီး အလုပ်အကိုင် အဆင့်မြှင့်တင်ချင်တယ်" ဆိုသူများအတွက် မဖြစ်မနေ သိထားသင့်သည့်အချက်မှာ "在留資格" နှင့် အလုပ်အကိုင် ကန့်သတ်ချက်များအကြောင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံမှာ နေထိုင်နေရုံဖြင့် မိမိနှစ်သက်ရာ အလုပ်ကို လွတ်လပ်စွာ ရွေးချယ်နိုင်သည်ဟု ထင်မြင်ချက်များရှိနေတတ်သော်လည်း၊ အမှန်တကယ်တော့ ထိုသို့မဟုတ်သည်မှာ လူသိနည်းသော အချက်တစ်ခု ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်ပါသည်။
ကြိုးစားပမ်းစား ပညာသင်ယူပြီး ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အရည်အချင်းစစ် အောင်လက်မှတ်ရရှိထားသော်လည်း၊ လက်တွေ့တွင် ထိုအလုပ်ကို လုပ်ခွင့်မရှိသည့်အခြေအနေမျိုးနှင့် ကြုံတွေ့ရမည်ကို စိုးရိမ်ရပါသည်။ ထိုကဲ့သို့ ဝမ်းနည်းစရာကောင်းသော အမှားမျိုး မဖြစ်စေရန်အတွက်၊ ယခုတစ်ခေါက်တွင် "ဂျပန်နိုင်ငံမှာ နေထိုင်လုပ်ကိုင်နေသူများ လိုက်နာရမည့် စည်းမျဉ်းများ" အကြောင်းကို ရှုပ်ထွေးသော ဥပဒေစကားလုံးများ မသုံးဘဲ နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပြပေးပါမည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အလုပ်ရှာဖွေရန် ရည်မှန်းထားသူများရော၊ လက်ရှိ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသူများပါ သေချာဖတ်ရှုပေးပါရန် တိုက်တွန်းလိုပါသည်။
၁။ "ဂျပန်တွင် အလုပ်လုပ်ခြင်း" နှင့် "在留資格" ၏ ဆက်စပ်မှု
ပထမဆုံးအနေဖြင့် အခြေခံအချက်တစ်ခုကို သိထားစေလိုပါသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံမှာ နေထိုင်နေရုံနှင့် မိမိလုပ်ချင်သည့် အလုပ်တိုင်းကို လွတ်လပ်စွာ ရွေးချယ်နိုင်သည်ဟု မဆိုလိုပါ။
ဂျပန်ဥပဒေအရ၊ နိုင်ငံခြားသားတစ်ဦးသည် မိမိပိုင်ဆိုင်ထားသော "在留資格 (VISA)" အမျိုးအစားပေါ်မူတည်၍ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လုပ်ကိုင်နိုင်သည့် နယ်ပယ်ကို သတ်မှတ်ထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
ဥပမာအားဖြင့် "永住者" သို့မဟုတ် "日本人の配偶者等" ကဲ့သို့သော 在留資格 ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသူများသည် ဂျပန်နိုင်ငံသားများနည်းတူ မိမိနှစ်သက်ရာ အလုပ်ကို လွတ်လပ်စွာ ရွေးချယ်လုပ်ကိုင်နိုင်ပါသည်။ ၎င်းကို "အလုပ်အကိုင် ကန့်သတ်ချက်မရှိသော 在留資格" ဟု ခေါ်ဆိုပါသည်။
တစ်ဖက်တွင်လည်း၊ နိုင်ငံခြားသားအများစု ပိုင်ဆိုင်ထားသော "技術・人文知識・国際業務" ကဲ့သို့သော 就労ビザ အမျိုးအစားများမှာမူ ခွင့်ပြုထားသည့် နယ်ပယ်အတွင်းတွင်သာ အလုပ်လုပ်ကိုင်နိုင်ပါသည်။ အတိအကျပြောရလျှင်၊ IT အင်ဂျင်နီယာအဖြစ် ဂျပန်သို့ ရောက်ရှိလာသူတစ်ဦးသည် မိမိသဘောဖြင့် ကွန်ဗီးနီးယန့်စတိုးတွင် အချိန်ပိုင်းအလုပ် (ပါရ်တို) သွားရောက်လုပ်ကိုင်ခွင့် မရှိခြင်းမျိုး ဖြစ်ပါသည်။
ဟုတ်ပါတယ်၊ မကြာသေးမီက "特定技能" စနစ်ကို စတင်အသုံးပြုလာခဲ့သည့်အတွက် ယခင်က နိုင်ငံခြားသားများ လက်ခံရန် ခက်ခဲခဲ့သည့် လူအင်အား လိုအပ်သော နယ်ပယ်များတွင်လည်း အရည်အချင်း သတ်မှတ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီပါက လုပ်ကိုင်နိုင်ပြီ ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော်လည်း မိမိပိုင်ဆိုင်ထားသော အရည်အချင်းအမျိုးအစား (ဗီဇာ) ဖြင့် မည်သည့်အလုပ်ကို လုပ်ကိုင်နိုင်သည်ကို စနစ်တကျ နားလည်ထားခြင်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် တည်ငြိမ်စွာ နေထိုင်နိုင်ရန်အတွက် ပထမဆုံး ခြေလှမ်းဖြစ်ပါသည်။
၂။ "လုပ်ခွင့်မရှိသော အလုပ်များ" ရှိပါသလား? အလုပ်အကိုင်အလိုက် ကန့်သတ်ချက်များ
ဆက်လက်ပြီး အလုပ်အကိုင်အလိုက် ကန့်သတ်ချက်များအကြောင်း ဆွေးနွေးပါမည်။ "နိုင်ငံခြားသားများ လုပ်ကိုင်ခွင့်မရှိသော အလုပ်များ" သည် အမှန်တကယ်တော့ ကျွန်ုပ်တို့နှင့် အလွန်နီးစပ်စွာ ရှိနေပါသည်။
အများပြည်သူအပေါ် ဩဇာသက်ရောက်မှု ကြီးမားသည့် အလုပ်များ ဥပမာအားဖြင့်၊ နိုင်ငံတော်၏ လုံခြုံရေး သို့မဟုတ် အများပြည်သူ၏ အကျိုးစီးပွားနှင့် တိုက်ရိုက်သက်ဆိုင်သော နယ်ပယ်များ (ဥပမာ- ရုပ်သံလွှင့်လုပ်ငန်း သို့မဟုတ် လေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း) တွင် နိုင်ငံခြားသားများ၏ စီမံခန့်ခွဲမှု သို့မဟုတ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်မှုများကို ကန့်သတ်ထားလေ့ရှိပါသည်။ ၎င်းတို့သည် နိုင်ငံတော်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ဥပဒေအရ သတ်မှတ်ထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
အထူးအရည်အချင်း လိုအပ်သည့် အလုပ်များ "ပြည်ပမှာ ရှေ့နေ အရည်အချင်းရှိထားတဲ့အတွက် ဂျပန်မှာလည်း ချက်ချင်း ရှေ့နေအဖြစ် လုပ်လို့ရတယ်" ဟု ဆိုလိုခြင်းမျိုး မဟုတ်ပါ။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် သတ်မှတ်ထားသော ပညာရှင်အလုပ်များကို လုပ်ကိုင်လိုပါက၊ ဂျပန်ဥပဒေနှင့်အညီ နိုင်ငံတော် စာမေးပွဲကို အောင်မြင်ပြီး ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လိုင်စင်ကို ရယူထားရန် လိုအပ်ပါသည်။
-
ဆရာဝန် / သူနာပြု: ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်စာမေးပွဲကို အောင်မြင်ပြီး လိုင်စင်မရရှိပါက ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဆေးကုသမှု ပေးခွင့်မရှိပါ။
-
ရှေ့နေ / 公認会計士: ဂျပန်ဥပဒေစနစ်နှင့် ကိုက်ညီသော အထူးကျွမ်းကျင်မှု လိုအပ်သည့်အတွက် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အရည်အချင်း (လိုင်စင်) ရယူရန် လိုအပ်ပါသည်။
သို့သော်လည်း ချွင်းချက်များ ရှိပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် "外国法事務弁護士" ကဲ့သို့သော အခြေအနေမျိုးတွင် သတ်မှတ်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီပါက မိမိနိုင်ငံ၏ ဥပဒေနှင့်သက်ဆိုင်သော လုပ်ငန်းများကို ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လုပ်ကိုင်ခွင့်ရှိပါသည်။ မိမိ၏ ကျွမ်းကျင်မှုကို ဂျပန်နိုင်ငံတွင် မည်သို့ အသုံးချရမည်ကို သိရှိလိုပါက ကျွမ်းကျင်သူနှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးခြင်းသည် အကောင်းဆုံး နည်းလမ်းဖြစ်ပါသည်။
၃။ အစိုးရဝန်ထမ်း လုပ်နိုင်ပါသလား? "国家公務員" နှင့် "地方公務員" ၏ ကွာခြားချက်
"နိုင်ငံခြားသားတွေ အစိုးရဝန်ထမ်း လုပ်လို့မရဘူး" ဆိုတာ ကြားဖူးပါသလား။ ၎င်းသည် တစ်ဝက်မှန်ပြီး တစ်ဝက်မှာမူ အနည်းငယ် ရှုပ်ထွေးပါသည်။
ပထမဆုံး 国家公務員 (နိုင်ငံတော်ဝန်ထမ်း) အကြောင်းဖြစ်သည်။ မူအားဖြင့်၊ အစိုးရအာဏာကို ကျင့်သုံးခြင်း သို့မဟုတ် နိုင်ငံတော်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များတွင် ပါဝင်လုပ်ဆောင်ရသော အလုပ်များ (ဥပမာ- သံတမန်များ) အတွက် ဂျပန်နိုင်ငံသားဖြစ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ နိုင်ငံတော်၏ အခြေခံကျသော ဆုံးဖြတ်ချက်များတွင် နိုင်ငံခြားသားများ ပါဝင်ပတ်သက်ခြင်းအပေါ် ဂျပန်နိုင်ငံအနေဖြင့် သတိထား ဆောင်ရွက်သောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။
တစ်ဖက်တွင်၊ 地方公務員 (ဒေသဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်း) နှင့် ပတ်သက်၍မူ တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲလာပါသည်။ ယခင်က "ဒေသဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်းလုပ်ဖို့လည်း ဂျပန်နိုင်ငံသား ဖြစ်ရမယ်" ဆိုသော အတွေးအခေါ်က အဓိကဖြစ်ခဲ့သော်လည်း၊ ယခုအခါတွင်မူ အများပြည်သူဆိုင်ရာ ဆေးရုံများရှိ သူနာပြုများ၊ နည်းပညာဝန်ထမ်းများ၊ ဆရာ/ဆရာမများ စသည့် လုပ်ငန်းများတွင် နိုင်ငံသားဖြစ်မှုကို မခွဲခြားဘဲ ခန့်အပ်လာသည့် လှုပ်ရှားမှုများ ကျယ်ပြန့်လာခဲ့ပါသည်။
ဟုတ်ပါတယ်၊ "ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်" ရှိသည့် စီမံခန့်ခွဲမှုရာထူးများသို့ ရာထူးတိုးမြှင့်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍မူ ဒေသဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများ၏ မူဝါဒ သို့မဟုတ် တရားရုံးချုပ်၏ ယခင်ဆုံးဖြတ်ချက်များအပေါ် အခြေခံ၍ သတိထား ဆောင်ရွက်လေ့ရှိပါသည်။ သို့သော်လည်း ကျွမ်းကျင်မှု လိုအပ်သော လက်တွေ့လုပ်ငန်းများတွင်မူ ဒေသဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်း၏ ဝန်ထမ်းအဖြစ် တက်ကြွစွာ လုပ်ကိုင်နိုင်မည့် အခွင့်အရေးများမှာ တိုးတက်လာသည်မှာ အမှန်ပင် ဖြစ်ပါသည်။
၄။ သိထားသင့်သည့် အလုပ်အကိုင်ဆိုင်ရာ Q&A
Q1: အလုပ်ပြောင်းမည်ဆိုပါက လက်ရှိဗီဇာဖြင့် ဆက်လက် လုပ်ကိုင်နိုင်ပါသလား?
A: အလုပ်အသစ်၏ လုပ်ငန်းသဘာဝသည် လက်ရှိပိုင်ဆိုင်ထားသော 在留資格 ၏ ခွင့်ပြုထားသည့် နယ်ပယ်အတွင်းတွင် ရှိနေပါက ပြဿနာမရှိပါ။ သို့သော်လည်း လုပ်ငန်းသဘာဝမှာ လုံးဝ ပြောင်းလဲသွားပါက (ဥပမာ- IT အင်ဂျင်နီယာမှ စားသောက်ဆိုင် ဝန်ထမ်းအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်း) လက်ရှိဗီဇာဖြင့် ဆက်လက် လုပ်ကိုင်၍ မရပါ။ ထိုအခါမျိုးတွင် "在留資格変更許可申請" (ဗီဇာအမျိုးအစား ပြောင်းလဲခွင့် လျှောက်ထားခြင်း) လုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ အလုပ်ပြောင်းလဲပါက တရားမဝင် အလုပ်လုပ်ခြင်း ဖြစ်သွားနိုင်သည့်အတွက် ကျွမ်းကျင်သူနှင့် သေချာ အတည်ပြု တိုင်ပင်ပါ။
Q2: မိမိနိုင်ငံတွင် တက္ကသိုလ်ပြီးထားပြီး လိုင်စင်လည်း ရှိပါသည်။ ဂျပန်တွင် အသုံးပြုနိုင်ပါသလား?
A: ဝမ်းနည်းစရာမှာ၊ အများစုသော အခြေအနေတွင် "ထိုအတိုင်း" အသုံးပြု၍ မရနိုင်ပါ။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဥပဒေရှိပါသည်။ သို့သော်လည်း မိမိရရှိထားသော အသိပညာနှင့် အတွေ့အကြုံကို သက်သေပြနိုင်ပါက 就労ビザ ရရှိရန် ပိုမိုလွယ်ကူလာခြင်း၊ သို့မဟုတ် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်စာမေးပွဲ ဖြေဆိုရာတွင် သတ်မှတ်ချက် အချို့ လျှော့ပေါ့ပေးခြင်းမျိုး ရှိနိုင်ပါသည်။ ဦးစွာပထမ "မိမိ၏ အရည်အချင်းကို ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အရည်အချင်းအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်မလား" ဆိုသည်ကို စတင် စုံစမ်းကြည့်ပါ။
Q3: အချိန်ပိုင်းအလုပ် (ပါရ်တို) လုပ်ရင်းနှင့် Full-time အလုပ် ရှာဖွေနိုင်ပါသလား?
A: မူအားဖြင့် 留学生 သို့မဟုတ် 家族滞在 ဗီဇာ ပိုင်ဆိုင်သူများသည် "資格外活動許可" ရရှိထားပါက တစ်ပတ်လျှင် ၂၈ နာရီအတွင်း အလုပ်လုပ်နိုင်သော်လည်း၊ ၎င်းမှာ အရန်သင့် လုပ်ကိုင်ရသည့် အလုပ်သာ ဖြစ်ပါသည်။ Full-time ဝန်ထမ်းအဖြစ် လုပ်ကိုင်နိုင်ရန်အတွက် အလုပ်အကိုင်ဆိုင်ရာ ဗီဇာအမျိုးအစား (就労系在留資格) ကို ပြန်လည် ရယူရန် လိုအပ်ပါသည်။ လက်ရှိ အချိန်ပိုင်းအလုပ်ဖြင့်သာ ကျေနပ်မနေဘဲ၊ စောစီးစွာ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း အစီအစဉ် (Career Plan) ကို ရေးဆွဲကာ ဗီဇာအမျိုးအစား ပြောင်းလဲရန် ပြင်ဆင်ထားခြင်းက အလွန်အရေးကြီးပါသည်။
နိဂုံး: ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စနစ်ကို စနစ်တကျ နားလည်ပြီး မိမိ၏ အိပ်မက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ကြပါစို့
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခြင်းသည် ကျွမ်းကျင်မှုအသစ်များ ရရှိရန်နှင့် မိမိ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို တည်ဆောက်ရန်အတွက် အကောင်းဆုံးသော အခွင့်အရေး ဖြစ်ပါသည်။ စည်းမျဉ်းများ၊ ကန့်သတ်ချက်များ ရှိသည်မှာ အမှန်ပင် ဖြစ်သော်လည်း၊ ၎င်းတို့သည် သင်တို့ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် တည်ငြိမ်စွာ ဆက်လက် လုပ်ကိုင်နိုင်ရန်နှင့် ပြဿနာများ မဖြစ်ပေါ်စေရန်အတွက် ကာကွယ်ပေးထားသော စည်းမျဉ်းများလည်း ဖြစ်ပါသည်။
"မိမိမှာ ဘယ်လိုဗီဇာမျိုး ရှိသလဲ?" "ဘယ်အထိ လုပ်ခွင့်ရှိသလဲ?" "လုပ်ချင်တဲ့ အလုပ်အတွက် ဘာတွေ ပြင်ဆင်ရမလဲ?"
အကယ်၍ အနည်းငယ်မျှပင် စိုးရိမ်စိတ် သို့မဟုတ် ဝေခွဲမရဖြစ်နေပါက 行政書士 ကဲ့သို့သော ကျွမ်းကျင်သူများနှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။ ဂျပန်နိုင်ငံရှိ သင်တို့၏ စိန်ခေါ်မှုများကို အောင်မြင်စေရန် ကျွန်ုပ်တို့ အမြဲတမ်း ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။
