မင်္ဂလာပါ။ ကျွန်တော်ကတော့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 在留資格 (VISA) နဲ့ ပတ်သက်တာတွေကို အထူးပြုဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ 行政書士 တစ်ဦးဖြစ်ပါတယ်။
ဂျပန်နိုင်ငံမှာ ငယ်ငယ်ကတည်းက ကြီးပြင်းလာပြီး ဂျပန်အလယ်တန်းကျောင်းတွေနဲ့ အထက်တန်းကျောင်း (高校) တွေကနေ ဘွဲ့ရတော့မယ့် နိုင်ငံခြားသားကျောင်းသားလေးတွေနဲ့ သူတို့ရဲ့ မိသားစုတွေအတွက် "ကျောင်းပြီးရင် ဗီဇာဘယ်လိုလုပ်မလဲ" ဆိုတာက ရှောင်လွှဲလို့မရတဲ့ အရေးကြီးတဲ့ကိစ္စတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
အခုထက်ထိတော့ မိဘရဲ့ မှီခိုဗီဇာဖြစ်တဲ့ 「家族滞在」 နဲ့ နေထိုင်ခဲ့ကြပေမယ့် အထက်တန်းအောင်ပြီး အလုပ်ခွင်ထဲဝင်တော့မယ် သို့မဟုတ် ကိုယ့်ခြေထောက်ပေါ်ကိုယ် ရပ်တည်တော့မယ့်အချိန်မှာ အခုလက်ရှိဗီဇာနဲ့ ဆက်နေလို့မရတဲ့ အခြေအနေတွေ ရှိလာနိုင်ပါတယ်။
"ဂျပန်မှာ ဆက်နေလို့ရပါ့မလား?" "အလုပ်လုပ်ချင်တယ်၊ ဘယ်ဗီဇာကို ပြောင်းရမလဲ?" စတဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ ရှိနေသူတွေအတွက် ဒီတစ်ခေါက်မှာတော့ "ဂျပန်မှာ ကြီးပြင်းလာတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေ" အတွက် အထူးခွင့်ပြုပေးထားတဲ့ ဗီဇာအထူးခံစားခွင့်တွေအကြောင်းကို နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပြပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၁။ ဂျပန်မှာ ကြီးပြင်းလာတဲ့ လူငယ်တွေအတွက် 「特別な救済措置」 ဆိုတာ ဘာလဲ?
ပုံမှန်အားဖြင့် ဂျပန်မှာ အလုပ်လုပ်ဖို့ဆိုရင် 「技術・人文知識・国際業務」 စတဲ့ တက္ကသိုလ်ဘွဲ့ သို့မဟုတ် အထူးကျွမ်းကျင်မှု လိုအပ်တဲ့ဗီဇာတွေက အများစု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ငယ်စဉ်ကတည်းက ဂျပန်မှာနေထိုင်ပြီး ဂျပန်ပညာရေးကို သင်ယူခဲ့သူတွေအတွက်တော့ ဂျပန်လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ အသားကျနေမှုကို အသိအမှတ်ပြုပေးပါတယ်။ ဒါကြောင့် ပုံမှန်အလုပ်ဗီဇာတွေထက် ပိုပြီးတော့ လျှော့ပေါ့ပေးထားတဲ့ အခြေအနေတွေနဲ့ 「定住者」 သို့မဟုတ် 「特定活動」 ဗီဇာတွေကို ပြောင်းလဲလျှောက်ထားနိုင်တဲ့ စနစ်တစ်ခု ရှိပါတယ်။
ဒါဟာ 出入国在留管理局 ကနေ "ဂျပန်မှာ တကယ်ကြီးပြင်းလာပြီး ဂျပန်ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ အသားကျနေတဲ့ လူငယ်တွေအတွက် သူတို့ရဲ့ မိခင်နိုင်ငံကို ပြန်တာထက် ဂျပန်မှာပဲ ဆက်နေတာက သူတို့အတွက် ပိုကောင်းတယ်" လို့ ဆုံးဖြတ်ပေးတာကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။
၂။ ဘယ်လိုလူတွေက 「定住者」 ဗီဇာကို ပြောင်းလို့ရသလဲ? (အဓိက သတ်မှတ်ချက်များ)
「定住者」 ဗီဇာဟာ အလုပ်လုပ်တဲ့နေရာမှာ ကန့်သတ်ချက် သိပ်မရှိဘဲ ဘယ်လိုအလုပ်မျိုးမဆို လုပ်လို့ရတဲ့ အားကောင်းတဲ့ ဗီဇာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ အောက်ပါအချက်တွေနဲ့ ကိုက်ညီရင် လျှောက်ထားဖို့ အခွင့်အရေးရှိပါတယ်။
-
ဂျပန်ရဲ့ မဖြစ်မနေသင်ယူရမယ့် ပညာရေးကို ပြီးဆုံးထားသူဖြစ်ရမည် - မူလတန်း (小学校) နဲ့ အလယ်တန်း (中学校) ကို အောင်မြင်ထားဖို့ လိုပါတယ်။ ညကျောင်း (夜間中学) ကနေ အောင်မြင်ခဲ့သူတွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်။
-
ဂျပန်မှာ အထက်တန်းကျောင်း (高校) အောင်မြင်ထားသူ (သို့မဟုတ် အောင်မြင်ရန် အလားအလာရှိသူ) ဖြစ်ရမည် - ပုံမှန်ကျောင်းတွေတင်မကဘဲ 定時制 သို့မဟုတ် 通信制 အထက်တန်းကျောင်းတွေလည်း အကျုံးဝင်ပါတယ်။
-
ဂျပန်မှာ အလုပ်ရရှိထားသူဖြစ်ရမည် - အလုပ်ကနေ ခန့်အပ်လွှာ (内定) ရထားတဲ့ အခြေအနေဆိုရင် ဗီဇာပြောင်းဖို့ လျှောက်ထားနိုင်ပါတယ်။
၃။ ဘယ်လိုလူတွေက 「特定活動」 ဗီဇာကို ပြောင်းလို့ရသလဲ? (အဓိက သတ်မှတ်ချက်များ)
「定住者」 ရဲ့ သတ်မှတ်ချက် (မူလတန်းကတည်းက တက်ခဲ့တာမျိုး) နဲ့ မကိုက်ညီပေမယ့် အထက်တန်းကျောင်းကျမှ ဂျပန်ကို ရောက်လာပြီး ကျောင်းပြီးတဲ့သူတွေအတွက် 「特定活動」 ဗီဇာကို စဉ်းစားလို့ရပါတယ်။
-
ဂျပန်မှာ အထက်တန်းကျောင်း (高校) အောင်မြင်ထားသူ (သို့မဟုတ် အောင်မြင်ရန် အလားအလာရှိသူ) ဖြစ်ရမည် - ဒါကတော့ 定住者 နဲ့ အတူတူပါပဲ။
-
အထက်တန်းကျောင်းကို ကြားဖြတ်ဝင်ခဲ့သူဖြစ်ပါက 「日本語能力」 လိုအပ်သည် - အထက်တန်းကျောင်းကျမှ ဂျပန်ကို ရောက်လာတဲ့သူတွေအတွက် ကျောင်းစာတင်မကဘဲ 日本語能力試験 (JLPT) ရဲ့ 「N2」 အဆင့်လောက်ရှိတဲ့ ဂျပန်စာအရည်အချင်း လိုအပ်ပါတယ်။
-
အာမခံပေးမည့်သူ (身元保証人) ရှိရမည် - အများအားဖြင့် မိဘ သို့မဟုတ် ဂျပန်မှာရှိနေတဲ့ အုပ်ထိန်းသူက အာမခံပေးသူ ဖြစ်ရပါမယ်။
၄။ လျှောက်ထားရာမှာ လိုအပ်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းများ
ဗီဇာလျှောက်တဲ့အခါ အလောတကြီးမဖြစ်အောင် ဒီစာရွက်တွေကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားပါ။
-
在留資格変更許可申請書 (ဓာတ်ပုံ 4cm×3cm)
-
ကိုယ်ရေးရာဇဝင် (履歴書) (ဂျပန်ကျောင်းကို ဘယ်တုန်းကဝင်ပြီး ဘယ်တုန်းက ဘွဲ့ရခဲ့သလဲဆိုတာ အသေးစိတ်ရေးထားတဲ့စာ)
-
ကျောင်းဆင်းလက်မှတ် သို့မဟုတ် ဘွဲ့လက်မှတ် (မူလတန်း၊ အလယ်တန်း၊ အထက်တန်း အားလုံး)
-
ခန့်အပ်လွှာ (採用内定通知書) သို့မဟုတ် အလုပ်ခန့်စာချုပ် (雇用契約書) (လစာနဲ့ အလုပ်အကြောင်းအရာ ရေးထားတဲ့စာ။ 求人票 ရှိရင်လည်း တွဲပေးပါ)
-
နေထိုင်ကြောင်းအထောက်အထား (住民票) (အိမ်ထောင်စုဝင် အားလုံးပါတာ)
-
အာမခံချက်ပေးလွှာ (身元保証書)
၅။ 【မဖတ်မဖြစ်】 ထပ်မံသိရှိထားသင့်တဲ့ အချက်အလက်များ
အစိုးရရဲ့ လမ်းညွှန်ချက် (法務省・出入国在留管理局) အရ အလွန်အရေးကြီးတဲ့ အချက်တွေကို ဖြည့်စွက်ပေးချင်ပါတယ်။
① အကျင့်စာရိတ္တ ကောင်းမွန်ရမည် (素行が善良): ဂျပန်မှာ ဘယ်လောက်ပဲ ကြာကြာနေခဲ့နေခဲ့၊ ကျောင်းပဲ ပြီးခဲ့ပြီးခဲ့၊ ကြီးလေးတဲ့ ဥပဒေချိုးဖောက်မှု သို့မဟုတ် ယာဉ်စည်းကမ်း ခဏခဏချိုးဖောက်တာမျိုးရှိရင် ခွင့်ပြုချက်မရတာမျိုး ရှိနိုင်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် "အချိန်ပိုင်းအလုပ် (資格外活動)" ရဲ့ တစ်ပတ် ၂၈ နာရီ စည်းကမ်းကို အရင်က ချိုးဖောက်ခဲ့ဖူးသလားဆိုတာကို သေချာစစ်ဆေးခံရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
行政書士 တိုက်ရိုက်ရှင်းပြချက် - 永住者 လျှောက်ထားရာမှာ အရေးကြီးတဲ့ "素行善良要件" ဆိုတာ ဘာလဲ?
② ကျောင်းသားဗီဇာ 「留学」 ရှိသူတွေလည်း လျှောက်လို့ရသည် - မိဘနဲ့အတူလာတဲ့ 「家族滞在」 သမားတွေတင်မကဘဲ တစ်ယောက်တည်း ဂျပန်ကို ကျောင်းလာတက်တဲ့ 「留学」 ဗီဇာသမားတွေလည်း အထက်ပါအချက်တွေနဲ့ ကိုက်ညီရင် 「定住者」 သို့မဟုတ် 「特定活動」 ကို ပြောင်းဖို့ စဉ်းစားပေးနိုင်ပါတယ်။
၆။ "ဒါလေး သိချင်နေတာ!" မေးလေ့ရှိတဲ့ မေးခွန်းများ Q&A
Q1: စတိုးဆိုင် (Convenience store)၊ စားသောက်ဆိုင် ဒါမှမဟုတ် စက်ရုံမှာ အလုပ်လုပ်ရင်ရော ဗီဇာရနိုင်မလား?
A: ဟုတ်ကဲ့၊ ရနိုင်ပါတယ်! ပုံမှန်အလုပ်ဗီဇာဖြစ်တဲ့ 「技人国」 မှာဆိုရင် ရိုးရှင်းတဲ့ လုပ်အားပေးအလုပ်တွေအတွက် ဗီဇာမရနိုင်ပေမယ့် ဒီအထူးစနစ်နဲ့ 「定住者」 သို့မဟုတ် 「特定活動」 ကို ပြောင်းနိုင်ရင်တော့ အလုပ်အမျိုးအစား ကန့်သတ်ချက်မရှိပါဘူး။ ဆိုင်တွေမှာဖြစ်ဖြစ်၊ စက်ရုံမှာဖြစ်ဖြစ် အချိန်ပြည့် (Full-time) အလုပ်လုပ်နိုင်ပါတယ်။
Q2: အထက်တန်းအောင်ပြီးပြီ၊ ဒါပေမယ့် အလုပ်က အခုထိ မရသေးဘူး။ အမိနိုင်ငံကို ချက်ချင်းပြန်ရမှာလား?
A: ချက်ချင်းပြန်စရာ မလိုပါဘူး။ အလုပ်ဆက်ရှာဖို့အတွက် "အလုပ်ရှာဖွေရေး 特定活動" ဆိုတဲ့ ဗီဇာကို ပြောင်းလဲလျှောက်ထားနိုင်တဲ့ အခွင့်အရေး ရှိပါတယ်။ အားမလျှော့ဘဲ ကျောင်းက ဆရာမတွေ ဒါမှမဟုတ် ကျွမ်းကျင်တဲ့ 行政書士 ဆီမှာ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးကြည့်ပါ။
Q3: မိဘတွေက ကိုယ့်နိုင်ငံကို ပြန်သွားပြီ သို့မဟုတ် မိဘတွေမှာ ဗီဇာမရှိတော့ရင် ဘယ်လိုဖြစ်မလဲ?
A: တစ်ဦးချင်းစီရဲ့ အခြေအနေပေါ်မူတည်ပြီး စစ်ဆေးမှာဖြစ်ပေမယ့် ပိုပြီးတော့ ခက်ခဲနိုင်ပါတယ်။ ဒီအထူးစနစ်က "မိသားစုက ဂျပန်မှာရှိနေတယ်၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဂျပန်မှာကြီးပြင်းခဲ့တယ်" ဆိုတဲ့အချက်ကို အလေးထားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကိုယ်တိုင်က ဂျပန်မှာ ကိုယ့်ခြေထောက်ပေါ်ကိုယ် ရပ်တည်နိုင်တဲ့ အခြေခံ (ပညာရေးနဲ့ အလုပ်ရရှိမှု) ရှိနေရင်တော့ ခွင့်ပြုချက်ရနိုင်တဲ့ အခြေအနေလည်း ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကိုယ့်ရဲ့ အခြေအနေကို အသေးစိတ် ပြန်စစ်ဆေးဖို့ လိုပါတယ်။
နိဂုံး - ဂျပန်မှာ သင့်ရဲ့ အနာဂတ်လမ်းစကို ဖော်ဆောင်ဖို့
ဂျပန်မှာ ကြီးပြင်းလာတဲ့ နိုင်ငံခြားသားလေးတွေဟာ ဂျပန်လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွက် တန်ဖိုးရှိတဲ့ လူသားအရင်းအမြစ်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဗီဇာကိစ္စ တစ်ခုခုမှားယွင်းသွားရင်တော့ အရေးကြီးတဲ့ အနာဂတ်အစီအစဉ်တွေ ပျက်စီးသွားနိုင်ပါတယ်။
အထက်တန်းအောင်ပြီး ဘဝရဲ့ အလှည့်အပြောင်းမှာ စိတ်အေးချမ်းသာရှိစေဖို့အတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားဖို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။
တကယ်လို့ "ငါ့အခြေအနေက ဘယ်ဗီဇာ အမျိုးအစားဖြစ်မလဲ?" "စာရွက်စာတမ်းတွေ ဘယ်ကနေ စစုရမလဲ?" ဆိုတာတွေ ဝေခွဲမရဖြစ်နေရင်တော့ VISA အထူးပြု 行政書士 ဆီမှာ အရင်ဆုံး လာရောက်တိုင်ပင် ဆွေးနွေးလိုက်ပါ။