कलेज पास गरिसकेपछि कम्पनीमा काम सुरु गर्ने बेलासम्मको केही महिनाको खाली समय (पर्खने अवधि) मा अहिलेकै भिसामा जापान बस्न मिल्छ कि मिल्दैन होला भनेर पक्कै पनि चिन्ता लाग्छ होला। "内定 (कम्पनीबाट काम पक्का भएको पत्र) पाइसकेँ, अब त ढुक्क भयो" भनेर प्रक्रियाहरू अगाडि बढाउन बिर्सिनुभयो भने, थाहै नपाई कानुन उल्लंघन भई समस्यामा पर्न सक्ने जोखिम पनि रहन्छ।
नमस्कार। यो लेख जापानको इनिमिग्रेसन र भिसा सम्बन्धी मामिलाका विज्ञ 行政書士 द्वारा तयार पारिएको हो। यस पटक हामी जापानका विद्यालयहरू (विश्वविद्यालय वा 専門学校 आदि) मा पढ्दै गर्दा वा कलेज पास गरिसकेपछि नयाँ काम त पक्का भयो, तर कम्पनीमा औपचारिक रूपमा काम सुरु गर्न केही समय बाँकी रहेका विदेशी साथीहरूका लागि आवश्यक पर्ने 「内定待機」 (काम सुरु गर्ने अवधिसम्मको पर्खाइ) सम्बन्धी 「特定活動」 भिसाबारे सरल भाषामा बुझाउनेछौँ।
1. 「内定待機」 को 「特定活動」 भिसा भनेको के हो?
जापानका धेरैजसो कम्पनीहरूमा नयाँ कर्मचारीहरूले एकैसाथ काम सुरु गर्ने समय (कम्पनी प्रवेश गर्ने दिन) तोकिएको हुन्छ। उदाहरणका लागि, "मार्चमा कलेज पास गरेर अप्रिल १ तारिखदेखि कम्पनीमा काम सुरु गर्ने" जस्तो तालिका छ भने भिसा परिवर्तन गर्ने प्रक्रिया निकै सहज र सजिलो हुन्छ।
तर, यदि तल उल्लेख गरिएका जस्ता अवस्थाहरू आइपरेमा के गर्ने त?
-
सेप्टेम्बर (शरद ऋतु) तिर कलेज पास भयो, तर कम्पनीमा काम सुरु गर्ने दिन भने अर्को वर्षको अप्रिलमा मात्र छ।
-
कलेज पढ्दै गर्दा 内定 पाउन सकिएन र कलेज पास गरिसकेपछि 「就職活動 को लागि 特定活動 भिसा」 लिएर काम खोज्ने काम जारी राखियो। अक्टोबरमा बल्ल 内定 पाइयो, तर कम्पनीमा काम सुरु गर्ने दिन भने अर्को वर्षको अप्रिलमा मात्र छ।
यसरी, कलेज पास गरेको दिन वा पुरानो भिसाको म्याद सकिएको दिनदेखि वास्तवमै कम्पनीमा काम सुरु गर्ने दिनसम्म "केही महिना वा सोभन्दा बढीको खाली समय" रहन सक्छ।
विदेशी नागरिकहरू जापानमा वैध रूपमा बस्नका लागि आफूले गर्ने गतिविधि अनुसारकै उपयुक्त भिसा अनिवार्य रूपमा साथमा हुनुपर्दछ। कलेज पास भएपछि 「留学」 भिसाको अवधि र भूमिका सकिन्छ भने नयाँ काम पक्का भएपछि 「就職活動」 भिसाको भूमिका पनि सकिन्छ। त्यसैले, नयाँ काम सुरु हुनुअघिको यो "पर्खने समय" जापानमा कानुनी रूपमा बिताउनका लागि सरकारले व्यवस्था गरेको भिसा नै 「特定活動 (内定待機)」 भिसा हो।
2. भिसासँगै पासपोर्टमा टाँसिने 「指定書」 मा के लेखिएको हुन्छ?
यो 特定活動 भिसा स्वीकृत भएपछि तपाईंको पासपोर्टमा एउटा सानो चारकुने कागज स्टेपलरले टाँसिदिने गरिन्छ, जसलाई 「指定書」 भनिन्छ। यो 「指定書」 एकदमै महत्त्वपूर्ण कागजात हो। किनभने 「特定活動」 भिसा अन्तर्गत मानिस अनुसार गर्न मिल्ने कामहरू फरक-फरक हुने भएकाले "तपाईं यो काम वा गतिविधि गरेर जापानमा बस्न सक्नुहुन्छ" भन्ने कुराको स्पष्ट नियम यसैमा लेखिएको हुन्छ।
यहाँ, 出入国在留管理局 बाट वास्तवमै जारी गरिने 指定書 को विवरणलाई सजिलै बुझ्नका लागि एउटा काल्पनिक उदाहरण (Reiwa 9 मा काम सुरु गर्ने अवस्था) को रूपमा हेरौँ:
【指定書 को विवरणको एउटा नमुना】
-
氏名（Name）： CHEN WEI
-
国籍・地域（Nationality/Region）： ○○○○
-
तोकिएको गतिविधिको विवरण (指定される活動内容)： "〇〇 株式会社" मा Reiwa 9 को अप्रिल १ तारिखदेखि रोजगारीमा आबद्ध हुन निश्चित भएको व्यक्तिले, सोही दिनसम्मको अवधिमा गर्ने दैनिक जीवनयापन सम्बन्धी गतिविधिहरू (आम्दानी हुने व्यवसाय सञ्चालन गर्ने वा पारिश्रमिक लिई काम गर्ने बाहेक)।
यो 指定書 बाट बुझ्नुपर्ने महत्त्वपूर्ण बुँदाहरू
यो कागजातमा "तपाईं कुन कम्पनीमा काम गर्दै हुनुहुन्छ (कम्पनीको नाम)" र "कहिलेदेखि काम सुरु गर्ने हो (काम सुरु गर्ने सम्भावित मिति)" भन्ने कुरा स्पष्ट रूपमा लेखिएको हुन्छ।
अनि सबैभन्दा बढी ध्यान दिनुपर्ने कुरा भनेको "दैनिक जीवनयापन सम्बन्धी गतिविधिहरू (आम्दानी हुने काम बाहेक)" भन्ने वाक्य हो। यसको अर्थ, यो भिसा पाउने बित्तिकै नियम अनुसार जापानमा アルバイト (पार्टटाइम काम) गर्न वा 内定 दिएको कम्पनीमा पहिल्यै काम गरेर तलब लिन पाइँदैन। सामान्यतया, यो अवधिमा जापानमा बस्नका लागि आवश्यक पर्ने न्यूनतम दैनिक गतिविधिहरू मात्र गर्न पाइने अवस्था रहन्छ।
3. 内定待機 को 特定活動 भिसा पाउनका लागि आवश्यक "५ वटा सर्तहरू"
यो भिसा 内定 पाएका सबै विदेशीहरूले सजिलै पाउन सक्छन् भन्ने हुँदैन।出入国在留管理庁（入管） को नियम अनुसार यसका लागि कडा सर्तहरू तोकिएका छन्। कानुनी कुराहरू नबुझ्ने व्यक्तिले पनि सजिलै बुझ्न सक्ने गरी म यी सर्तहरूलाई ५ वटा बुँदामा व्याख्या गर्दछु:
-
अहिलेको भिसा वैध र उपयुक्त हुनुपर्ने यो भिसा आवेदन दिँदा तपाईंको साथमा वैध 「留学」 भिसा हुनुपर्छ वा कलेज पास गरेपछि 就職活動 गर्नका लागि लिइएको 「特定活動」 भिसा हुनुपर्छ र तपाईं जापानमै हुनुपर्छ। यदि तपाईंको भिसाको म्याद पहिले नै सकिइसकेको छ भने आवेदन दिन मिल्दैन।
-
काम सुरु गर्ने बीचको अवधि उपयुक्त हुनुपर्ने 内定 पाएको दिनदेखि "१ वर्षभित्र" र कलेज पास गरेको दिनदेखि "१ वर्ष ६ महिनाभित्र" अनिवार्य रूपमा कम्पनीमा काम सुरु गर्ने (रोजगारीमा आबद्ध हुने) तालिका हुनुपर्दछ। यदि काम सुरु गर्ने मिति धेरै लामो समयपछिको छ भने यो भिसा स्वीकृत नहुन सक्छ।
-
भविष्यमा 就労 भिसा (काम गर्ने भिसा) मा परिवर्तन हुन सक्ने सम्भावना हुनुपर्ने यो बुँदा एकदमै महत्त्वपूर्ण छ। "तपाईंले 内定 पाएको कम्पनीमा गर्ने भनिएको कामको विवरण" र "तपाईंले कलेजमा पढेको मुख्य विषय (मेजर विषय)" एकआपसमा मिलेको हुनुपर्छ। भविष्यमा 「技術・人文知識・国際業務」 जस्ता काम गर्ने भिसाको जाँच पास गर्न सक्ने उच्च सम्भावना छ भन्ने कुरा स्पष्ट देखिनुपर्छ।
-
जापानमा जीवनयापन गर्नका लागि पर्याप्त रकम भएको प्रमाण चाहिने (आर्थिक क्षमता) काम सुरु गर्नुअघिको केही महिनासम्म जापानमा कसरी जीवनयापन गर्नुहुन्छ भन्ने कुरा प्रमाणित गर्नुपर्छ। आफ्नो बैंक खातामा भएको मौज्दात (ब्यालेन्स) वा नेपालबाट आमाबुबाले पठाइदिने खर्च आदि जस्ता "アルバイト नगरे पनि सामान्य रूपमा बस्न पुग्ने आर्थिक स्रोतको प्रमाण" आवश्यक पर्दछ।
-
कम्पनीले स्पष्ट रूपमा 「誓約書」 (प्रतिबद्धता पत्र) तयार गरिदिनुपर्ने तपाईंलाई 内定 दिने कम्पनीले "यो विदेशी नागरिकसँग हामी नियमित रूपमा सम्पर्कमा रहनेछौँ" र "यदि कुनै कारणवश 内定 रद्द गर्नुपरेमा तुरुन्तै 入管 लाई जानकारी गराउनेछौँ" भन्ने जस्ता सर्तहरू मञ्जुर गरिएको प्रतिबद्धता पत्र (「誓約書」) तयार गरिदिनुपर्छ।
4. थाहा नपाए पछुतो हुनेछ! 就労 भिसा परिवर्तनको सही समय
धेरैजसो साथीहरूले 内定待機 को 特定活動 भिसा पाइसकेपछि अब त ढुक्क भयो भनेर सोच्नुहुन्छ, तर यो भिसा कम्पनीमा काम सुरु गर्ने दिनसम्म "कागजात मिलाएर वैध रूपमा पर्खने भिसा" मात्र हो। वास्तवमै Reiwa 9 को अप्रिल १ तारिखदेखि कम्पनीमा काम सुरु गर्नका लागि त्यो मिति आउनुअगावै अनिवार्य रूपमा 「就労」 भिसा (काम गर्ने मुख्य भिसा) मा परिवर्तन गर्ने आवेदन प्रक्रिया पूरा गरिसकेको हुनुपर्छ।
यदि तपाईंले 就労 भिसा परिवर्तन गर्ने प्रक्रिया भुलेर सिधै Reiwa 9 को अप्रिल १ तारिख पुग्नुभयो भने, कम्पनीको 内定 पत्र वा पासपोर्टको 指定書 जतिसुकै सही भए पनि तपाईंले कम्पनीमा १ मिनेट पनि काम गर्न पाउनुहुने छैन। यदि यस्तो अवस्थामा काम सुरु गर्नुभयो भने त्यो कानुन विपरित 「不法就労」 (अवैध काम) ठहरिनेछ र सजाय स्वरूप जापानबाट आफ्नै देश फिर्ता पठाइन (डिपोट) समेत मिल्नेछ।
उपयुक्त समय तालिका (अप्रिल १ तारिखदेखि काम सुरु गर्नेहरूको लागि)
-
अघिल्लो वर्षको डिसेम्बर महिनातिर देखि: अप्रिलदेखि काम सुरु गर्ने विदेशी विद्यार्थीहरूका लागि 入管 (जस्तै 東京出入国在留管理局 आदि) ले "अघिल्लो वर्षको डिसेम्बर" देखि नै 就労 भिसा परिवर्तनको आवेदन लिन सुरु गर्छ।
-
जनवरी देखि फेब्रुअरी महिनाभित्र: 内定 पाएको कम्पनीसँग मिलेर आवश्यक कागजातहरू संकलन गरी 入管 मा 就労 भिसाको लागि आवेदन दिनुपर्छ।
-
मार्च महिनाभित्र: 入管 बाट भिसा स्वीकृत भएको सूचना आउँछ र तपाईंले नयाँ 在留カード (就労 भिसा) प्राप्त गर्नुहुनेछ।
-
अप्रिल १ तारिख: कुनै चिन्ता बिना कम्पनीको स्वागत समारोहमा सहभागी भई ढुक्कसँग काम सुरु गर्न सक्नुहुनेछ!
त्यसैले, नियम अनुसार काम सुरु गर्ने दिनभन्दा झण्डै ३ महिना अगाडि नै अर्को 就労 भिसाको प्रक्रिया सुरु गरिसक्नु सबैभन्दा सुरक्षित र बुद्धिमानी उपाय हो।
5. धेरैले सोध्ने प्रश्न र तिनका उत्तरहरू (Q&A)
यहाँ, 内定 पाएका विदेशी साथीहरूले सबैभन्दा धेरै सोध्ने गरेका ३ वटा मुख्य प्रश्नहरू र तिनका सही उत्तरहरू प्रस्तुत गरिएको छ:
Q1. 内定待機 को 特定活動 भिसामा रहँदा アルバイト (पार्टटाइम काम) बिल्कुलै गर्न पाइँदैन र?
A1. पाइन्छ, एउटा विशेष अनुमति पत्र लिएपछि हप्ताको २८ घण्टासम्म アルバイト गर्न सकिन्छ! तपाईंको 指定書 मा "आम्दानी हुने काम बाहेक" भनी लेखिएको भए तापनि, यदि तपाईंले 入管 मा 「資格外活動許可」 (भिसा बाहेकको अन्य गतिविधिको अनुमति) का लागि छुट्टै आवेदन दिनुभयो भने, विद्यार्थी छँदा जस्तै "हप्ताको २८ घण्टाभित्र" रहेर कानुनी रूपमा アルバイト गर्न पाउनुहुनेछ। तर, यो काम जीवनयापनको खर्च चलाउनका लागि मात्र हुनुपर्छ र 「風俗営業」 (नाइट क्लब, क्यासिनो आदि जस्ता मनोरञ्जनका क्षेत्रहरू) मा काम गर्न पाइँदैन। साथै, यदि तपाईंले काम सुरु गर्नुअगावै सोही कम्पनीमा लामो समयको लागि इन्टर्नसिप (तालिम) गर्न चाहनुहुन्छ भने तालिमको विवरण अनुसार छुट्टै विशेष अनुमति लिनुपर्ने अवस्था पनि हुन सक्छ।
Q2. कलेज पास गरेपछि 就職活動 भिसा (काम खोज्ने भिसा) मा धेरै मिहिनेत गरेँ र भिसाको म्याद सकिनै लाग्दा बल्ल 内定 पाएँ। अब म्याद सकिन थोरै दिन मात्र बाँकी भएकाले 「内定待機 भिसा」 मा परिवर्तन गर्ने समय पुग्दैन जस्तो छ, के गर्ने होला?
A2. तपाईंको अहिलेको भिसाको म्याद सकिने "अन्तिम दिनसम्ममा" 入管 मा आवेदन बुझाउन सक्नुभयो भने नतिजा नआएसम्म जापानमै बस्न मिल्छ! यस कानुनी नियमलाई 「特例期間」 (विशेष सहुलियत अवधि) भनिन्छ। अहिलेको भिसाको म्याद सकिनुअघि नै 入管 को काउन्टरमा (वा अनलाइन प्रणाली मार्फत) 「内定待機 को 特定活動 भिसा」 को आवेदन स्वीकृत भयो भने, त्यसपछिको जाँच अवधिभर (बढीमा २ महिनासम्म) तपाईंको पुरानो भिसाको म्याद सकिए पनि जापानमा बस्नु पूर्ण रूपमा कानुनी मानिन्छ। तर, अन्तिम दिनमा हतार-हतार आवेदन दिँदा कागजात नपुगेमा सच्याउने समय हुँदैन, त्यसैले 内定 पाउने बित्तिकै जति सक्दो चाँडो कागजातहरू तयार पारेर आवेदन दिनुहोला।
Q3. मलाई 内定 दिएको कम्पनी एकदमै सानो र नयाँ (Venture Company) छ। ठूलो कम्पनी नभए पनि यो 内定待機 भिसा र भविष्यमा 就労 भिसा सजिलै पाउन सकिन्छ?
A3. अवश्य सकिन्छ, कम्पनी सानो वा नयाँ हुँदैमा केही फरक पर्दैन! 入管 ले भिसा जाँच गर्दा कम्पनी कति नाम चलेको वा कति ठूलो छ भन्ने कुरा हेर्दैन, बरु "त्यो कम्पनीको आर्थिक कारोबार तथा व्यवसायिक स्थिति राम्रो छ कि छैन र तपाईंलाई प्रत्येक महिना तोकिएको तलब नियमित दिन सक्छ कि सक्दैन" अनि "तपाईंले गर्ने भनिएको काममा विशेष ज्ञान वा सीप आवश्यक पर्छ कि पर्दैन" भन्ने कुरा मुख्य रूपमा हेर्दछ। कम्पनी सानो भए पनि कम्पनीको 「決算書」 (वार्षिक आर्थिक प्रतिवेदन) वा 「事業計画書」 (व्यवसायिक योजना पत्र) पेश गरेर "कामको आवश्यकता र कम्पनीको भविष्यको प्रगति" बारे तर्कसंगत रूपमा 入管 लाई बुझाउन सकियो भने सहजै भिसा पाउन सकिन्छ। यदि तपाईंलाई यस विषयमा केही दुविधा वा डर छ भने भिसा सम्बन्धी विज्ञ 行政書士 को सहयोग लिनु उपयुक्त हुन्छ।
निष्कर्ष
कलेज पास भएदेखि कम्पनीमा औपचारिक रूपमा काम सुरु गर्ने अवधिसम्म जापानमा वैध रूपमा बस्नका लागि लिइने 「内定待機 को 特定活動 भिसा」 विदेशी विद्यार्थीहरूका लागि जापानको व्यावसायिक जीवनमा प्रवेश गर्ने एउटा महत्त्वपूर्ण माध्यम हो।
आफ्नो पासपोर्टमा टाँसिने 指定書 को नियम राम्ररी बुझ्ने, アルバイト गर्ने भए पहिले नै अनुमति लिने र काम सुरु गर्ने दिनभन्दा अगाडि नै 就労 भिसा परिवर्तनको आवेदन दिने जस्ता कुराहरू नै जापानमा तपाईंको नयाँ करियर सफल बनाउने मुख्य चाबी हुन्।
"मेरो कार्यतालिका अनुसार भिसा समयमै बन्न सक्छ कि सक्दैन होला" वा "कम्पनीबाट लिनुपर्ने 誓約書 र भिसा आवेदनको कारण खुलाउने पत्र कसरी लेख्ने होला" भन्ने जस्ता समस्या वा चिन्ता भएमा कृपया ढिला नगरी हाम्रो कार्यालयमा सम्पर्क गर्नुहोला। जापानको भिसा र इनिमिग्रेसन मामिलाका अनुभवी 行政書士 ले तपाईं र कम्पनीको बीचमा रही सहज रूपमा भिसा प्राप्त गर्नका लागि आवश्यक सम्पूर्ण कानुनी सहयोग गर्नेछन्!
