[行政書士 Giải Đáp] 育成就労制度 (Bắt Đầu Năm 2027) Là Gì & Có Gì Thay Đổi?

Một 行政書士 chuyên về 在留資格 (VISA) tại Nhật Bản sẽ giải thích chi tiết cho bạn.

Đối với những bạn người nước ngoài đang muốn sang Nhật làm việc, và cả những bạn đang từng ngày cố gắng làm việc tại Nhật với tư cách là 技能実習生, đây là một tin tức vô cùng quan trọng có thể ảnh hưởng đến tương lai của các bạn. Kể từ ngày 1 tháng 4 năm 2027 (Lệnh Hòa năm thứ 9), quy định về VISA lao động (在留資格) của Nhật Bản sẽ có sự thay đổi lớn.

Cụ thể, 技能実習制度 đã tồn tại nhiều năm qua sẽ bị bãi bỏ. Thay vào đó, một chế độ hoàn toàn mới mang tên 育成就労制度 (いくせいしゅうろうせいど) sẽ chính thức được áp dụng. Bây giờ đã là năm 2026 rồi, tức là chỉ còn năm sau nữa thôi là chế độ này sẽ bắt đầu.

Đây là quy định mới được tạo ra với mục đích giúp các bạn đến Nhật làm việc "thêm yêu nước Nhật, có thể an tâm và làm việc lâu dài hơn". Trong bài viết này, tôi sẽ không dùng những từ ngữ pháp lý phức tạp, mà sẽ giải thích một cách thật dễ hiểu về chế độ mới này.

1. Tại sao 技能実習制度 lại bị bãi bỏ?

Cho đến nay, đã có rất nhiều người nước ngoài làm việc tại các nhà máy, nông trại hay công trường xây dựng ở Nhật Bản với tư cách là 技能実習生. Tuy nhiên, mục đích ban đầu của 技能実習 là "truyền đạt kỹ thuật tiên tiến của Nhật Bản cho người nước ngoài, để sau khi về nước, họ sẽ giúp phát triển đất nước của mình (đóng góp quốc tế)".

Nhưng trên thực tế, rất nhiều công ty Nhật Bản tiếp nhận thực tập sinh chỉ với lý do "thiếu người nên muốn người nước ngoài phụ giúp (đảm bảo nguồn nhân lực)". Chính sự khác biệt giữa "lý thuyết và thực tế" này đã dẫn đến nhiều rắc rối, chẳng hạn như việc thực tập sinh bỏ việc và bỏ trốn.

Vì vậy, chính phủ Nhật Bản đã quyết định thay đổi hoàn toàn mục đích của chế độ này thành: "Đổi lấy việc các bạn giúp Nhật Bản giải quyết vấn đề thiếu hụt nhân lực, chúng tôi sẽ hỗ trợ để các bạn nắm vững tay nghề và có thể làm việc lâu dài tại Nhật". Đây chính là lý do lớn nhất cho sự ra đời của 育成就労制度.

2. Người lao động nước ngoài sẽ có những thay đổi gì? (3 lợi ích lớn nhất)

Khi 育成就労制度 mới được áp dụng, sẽ có một số thay đổi rất đáng mừng dành cho các bạn người nước ngoài. Đặc biệt, có 3 lợi ích lớn sau đây:

• ① Được phép chuyển công ty (chuyển việc)! Trước đây, trừ khi có "lý do đặc biệt" như công ty phá sản hay bị bạo hành nghiêm trọng, bạn tuyệt đối không được phép chuyển sang làm việc cho một công ty khác giữa chừng. Tuy nhiên, với 育成就労制度 mới, dù không có lý do đặc biệt, chỉ cần bạn làm việc chăm chỉ tại cùng một công ty từ "1 đến 2 năm", đồng thời thi đỗ bài thi tiếng Nhật và kỹ năng cần thiết, bạn có thể chuyển sang công ty khác theo nguyện vọng của bản thân. Khi bạn cảm thấy "công việc hiện tại không hợp với mình" hay "muốn chuyển sang công ty có lương cao hơn", các cơ quan công cộng như ハローワーク (trung tâm giới thiệu việc làm của nhà nước) và Cơ quan Hỗ trợ 育成就労 cho người nước ngoài sẽ hỗ trợ bạn tìm công ty mới.

• ② Nâng cấp lên 特定技能1号 dễ dàng hơn! Thời hạn của 育成就労制度 về nguyên tắc là "3 năm". Mục tiêu của chế độ này là trong 3 năm đó, bạn sẽ học hỏi kỹ năng và tiếng Nhật thật tốt để nâng cấp lên 特定技能1号 - một loại VISA cho phép bạn làm việc ở Nhật lâu hơn. Các bài thi cần vượt qua để trở thành 特定技能 được quy định rõ ràng hơn rất nhiều, giúp bạn dễ dàng lập ra mục tiêu cho tương lai của mình tại Nhật.

• ③ Giảm thiểu rắc rối vì phải gánh nợ sang Nhật! Trước đây, có một vấn đề rất lớn là nhiều người phải trả phí quá cao cho "cơ quan phái cử" ở nước nhà, dẫn đến việc phải mang theo một khoản nợ khổng lồ khi sang Nhật. Trong chế độ mới, chính phủ Nhật Bản và chính phủ các nước sẽ ký kết những thỏa thuận chặt chẽ (MOC - Thỏa thuận song phương), nhằm tạo ra một hệ thống giúp người nước ngoài không phải trả những khoản tiền vô lý. Nhờ đó, bạn có thể bắt đầu cuộc sống ở Nhật Bản một cách nhẹ nhàng hơn mà không phải lo lắng quá nhiều về tiền bạc.

3. Việc học tiếng Nhật sẽ trở nên quan trọng hơn bao giờ hết!

Điều cần lưu ý nhất trong 育成就労制度 chính là "Trình độ tiếng Nhật". Trước đây, ngoại trừ công việc 介護, bạn vẫn có thể đến Nhật dù không thi đỗ kỳ thi tiếng Nhật nào. Nhưng với chế độ mới, điều kiện về năng lực tiếng Nhật sẽ khắt khe hơn.

• Trước khi đến Nhật (trước khi bắt đầu làm việc): Bạn cần thi đỗ bài thi tiếng Nhật (JLPT) cấp độ "N5" (tương đương A1) hoặc tham gia các lớp học tiếng Nhật có trình độ tương đương.

• Sau khi đến Nhật được 1 năm: Bạn bắt buộc phải làm bài kiểm tra tiếng Nhật như một điều kiện để được phép chuyển công ty.

• Sau 3 năm (khi chuyển lên 特定技能1号): Để nâng cấp lên 特定技能1号, bạn phải thi đỗ cả bài thi JLPT cấp độ "N4" (tương đương A2) trở lên và bài thi kỹ năng nghề nghiệp.

Nếu sau 3 năm bạn thi trượt, bạn vẫn sẽ được trao cơ hội ở lại Nhật Bản (tiếp tục lưu trú) "tối đa 1 năm" để thi lại. Dù vậy, việc chăm chỉ học tiếng Nhật ngay từ trước khi sang Nhật vẫn là chìa khóa quan trọng nhất để bạn thành công tại đây.

4. Bạn có thể làm những công việc (ngành nghề) nào?

【Thông tin từ cơ quan nhà nước】 Về nguyên tắc, những công việc có thể làm trong 育成就労制度 sẽ giống với các lĩnh vực công việc (lĩnh vực công nghiệp đặc định) của 特定技能. Ví dụ như: Nông nghiệp, Xây dựng, 介護, Sản xuất thực phẩm - đồ uống, Lưu trú (Khách sạn), v.v. Theo thông tin từ 出入国在留管理庁, do tình trạng già hóa dân số và tỷ lệ sinh giảm, Nhật Bản đang cực kỳ thiếu hụt nguồn lao động. Chính phủ đã công bố mục tiêu tiếp nhận tối đa "824.000 người" nước ngoài diện 特定技能 trong 5 năm kể từ năm 2024. Nói cách khác, những bạn đến Nhật theo 育成就労制度 đang được chào đón nhiệt liệt ở tầm quốc gia, với tư cách là "nguồn nhân lực không thể thay thế" nhằm hỗ trợ nền công nghiệp Nhật Bản trong tương lai.

5. Năm 2026 này, những bạn đang là 技能実習生 tại Nhật sẽ ra sao?

Có thể sẽ có bạn lo lắng: "Nếu năm sau đổi luật thì tôi, người đang làm việc ở Nhật với tư cách 技能実習生, sẽ như thế nào?". Bạn hãy yên tâm nhé.

Những người đã đến Nhật và đang làm 技能実習 trước khi quy định mới có hiệu lực vào ngày 1 tháng 4 năm 2027 vẫn có thể tiếp tục làm việc với tư cách là 技能実習生 cho đến khi kết thúc thời hạn hiện tại. Nếu đáp ứng đủ điều kiện, bạn vẫn có thể chuyển lên 技能実習 số 2 (tuy nhiên, bạn không thể chuyển đổi giữa chừng từ 技能実習 sang 育成就労制度). Sẽ không có chuyện luật thay đổi rồi bạn đột ngột bị bắt về nước đâu.

6. Góc giải đáp: 3 câu hỏi Q&A mà ai cũng muốn biết!

Q1: Nếu công ty không phù hợp, tôi có thực sự tự mình chuyển sang công ty khác (chuyển việc) được không?

A1: Có, bạn có thể chuyển được nếu đáp ứng một số điều kiện nhất định! Sau khi làm việc với tư cách 育成就労 từ 1 đến 2 năm, nếu bạn thi đỗ các bài thi tiếng Nhật và kỹ năng cần thiết, bạn có thể chuyển công ty theo nguyện vọng của mình. Tuy nhiên, bạn không thể chuyển sang một công việc hoàn toàn khác (ví dụ từ Nông nghiệp sang Khách sạn), mà chỉ được phép chuyển việc trong cùng một lĩnh vực ngành nghề. Khi tìm công ty mới, ハローワーク và các cơ quan khác sẽ hỗ trợ bạn.

Q2: Chế độ mới có cho phép bảo lãnh gia đình sang Nhật sống cùng không?

A2: Rất tiếc, 育成就労制度 về nguyên tắc vẫn không cho phép bảo lãnh gia đình. Nhưng, nếu bạn bước lên 特定技能1号 (5 năm) từ 育成就労 (3 năm), sau đó tiếp tục thi đỗ bài thi khó hơn để đạt cấp độ cao nhất là 特定技能2号, bạn sẽ có thể bảo lãnh vợ/chồng và con cái sang Nhật sinh sống lâu dài. Trước mắt, hãy học tiếng Nhật thật tốt để nhắm tới mục tiêu 特定技能 nhé!

Q3: Nếu thi trượt bài thi để lên 特定技能1号, tôi có phải về nước ngay lập tức không?

A3: Không sao cả, có một quy định cứu cánh giúp bạn không phải về nước ngay! Ngay cả khi bạn thi trượt bài thi lên 特定技能1号 vào cuối năm thứ 3, bạn sẽ được đặc cách cho phép tiếp tục ở lại Nhật "tối đa 1 năm" để ôn và thi lại. Đừng bỏ cuộc, nếu bạn cố gắng học và thi đỗ trong vòng 1 năm đó, bạn hoàn toàn có thể tiếp tục làm việc tại Nhật Bản.

Lời kết

育成就労制度 bắt đầu từ năm 2027 là một cơ hội vô cùng tuyệt vời để người lao động nước ngoài "có thể làm việc lâu dài, an tâm và thăng tiến tại Nhật Bản".

Hiện tại đang là năm 2026. Để chuẩn bị cho sự khởi đầu vào năm sau, ngay từ lúc này, các bạn hãy bắt đầu học tiếng Nhật từng chút một (đặc biệt là mục tiêu JLPT N5, N4) nhé.

Chúng tôi là những 行政書士 chuyên hỗ trợ về VISA lao động tại Nhật cho các bạn. Nếu có bất kỳ điều gì không hiểu hoặc lo lắng về thủ tục, xin đừng ngần ngại liên hệ với văn phòng của chúng tôi bất cứ lúc nào. Chúng tôi sẽ dốc toàn lực ủng hộ giấc mơ tại Nhật Bản của bạn!

Dịch vụ