"ဗီဇာ (在留資格) ပြောင်းလဲခွင့် လျှောက်ထားပြီးမှ 入管 ဆီက 不許可 (အဆင်မပြေပါ) ဆိုတဲ့ အကြောင်းကြားစာ ရောက်လာတဲ့အခါ..." ဒီလိုသတင်းဆိုးကို ကြားလိုက်ရတဲ့အခါ ဘာဆက်လုပ်ရမလဲမသိဘဲ စိတ်ဓာတ်ကျသွားတတ်ကြတာ သဘာဝပါပဲ။ ဂျပန်နိုင်ငံမှာ ဆက်နေခွင့်မရတော့မှာကို စိုးရိမ်တဲ့စိတ်ကလည်း အတိုင်းအဆမရှိပါဘူး။
ဒါပေမဲ့ အရင်ဆုံး စိတ်ကိုတည်ငြိမ်အောင် ထားပါ။ 不許可 ဆိုတဲ့ အကြောင်းကြားစာက "ဒီတစ်ခေါက် တင်ပြတဲ့အချက်အလက်တွေနဲ့တော့ မရသေးဘူး" ဆိုတဲ့ သဘောသက်ရောက်တာဖြစ်ပြီး၊ ချက်ချင်းကြီး ဂျပန်ကနေ ထွက်သွားရမယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချလိုက်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ တကယ်တော့ 不許可 ဖြစ်ပြီးနောက်မှာ လုပ်ရမယ့် "မှန်ကန်တဲ့ အဆင့်ဆင့်" ကို သိထားမယ်ဆိုရင် အခြေအနေကို ပြန်ပြောင်းလဲနိုင်ပါတယ်။
ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ 在留資格 ပြောင်းလဲမှု 不許可 ဖြစ်သွားတဲ့အခါ ဂျပန်မှာ ဆက်နေနိုင်ဖို့အတွက် ဘာတွေလုပ်လို့ရမလဲ၊ ဘာတွေကို ဂရုစိုက်ရမလဲဆိုတာကို ရှင်းပြပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၁။ ဘာလို့ 不許可 ဖြစ်တာလဲ? အကြောင်းရင်းကို အရင်ရှာပါ
入管 က ပို့လိုက်တဲ့ စာမှာ 不許可 ဆိုတဲ့ ရလဒ်ပဲ ပါတာမဟုတ်ပါဘူး။ 入管 ရုံးကို ကိုယ်တိုင်သွားပြီး ဘာကြောင့် အဆင်မပြေရတာလဲဆိုတဲ့ "အကြောင်းရင်း" ကို အသေးစိတ် မေးမြန်းလို့ ရပါတယ်။
ဒါက အရေးကြီးဆုံး အဆင့်ပါ။ အများစုက "ငါတော့ ပြီးသွားပြီ" ဆိုပြီး လက်လျှော့လိုက်တာ၊ ဒါမှမဟုတ် "တူညီတဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေနဲ့ပဲ ပြန်လျှောက်ကြည့်မယ်" ဆိုပြီး ဘာမှပြင်ဆင်မှုမရှိဘဲ 再申請 လုပ်လိုက်တာမျိုး လုပ်မိတတ်ကြပါတယ်။ ဒါတွေက အောင်မြင်နိုင်ခြေကို အများကြီး လျော့ကျသွားစေပါတယ်။
出入国在留管理庁 က ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ 「在留資格の変更許可等のガイドライン」 မှာ ဖော်ပြထားတဲ့အတိုင်း၊ ပြောင်းလဲခွင့်ရဖို့ဆိုတာ 「在留資格該当性」 နဲ့ 「相当性」 ဆိုတဲ့ ဥပဒေရေးရာ အချက်အလက်တွေနဲ့ ကိုက်ညီဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒီအချက်တွေထဲက ဘယ်နေရာမှာ လိုအပ်ချက်ရှိနေတာလဲဆိုတဲ့ "အချက်အလက်အမှန်" ကို သိရှိဖို့က အစပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ကိုယ့်ဘာသာ သွားဖို့ စိုးရိမ်တယ်ဆိုရင် ကျွမ်းကျင်သူ (行政書士 သို့မဟုတ် 弁護士) ကို အတူတူ လိုက်ခိုင်းလို့လည်း ရပါတယ်။ စိတ်လှုပ်ရှားမနေဘဲ "ဘာတွေကို ပြင်ဆင်ရမလဲ" ဆိုတာကို အေးအေးဆေးဆေးနဲ့ သေချာလေ့လာကြည့်ပါ။
၂။ 「出国準備のための特定活動」 သို့ ပြောင်းလဲခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ အထူးသတိပြုရန်
不許可 ဖြစ်သွားတဲ့အခါ 入管 တာဝန်ရှိသူက "ပြန်ဖို့ ပြင်ဆင်ဖို့အတွက် ဗီဇာကို 「特定活動」 ပြောင်းလိုက်မလား?" လို့ အကြံပေးတာမျိုး ရှိတတ်ပါတယ်။ ဒါက "ဂျပန်မှာ ဆက်နေခွင့်မရှိပေမဲ့ ပြန်ဖို့ ပြင်ဆင်ဖို့ ရက်ပေါင်း ၃၀ တော့ နေခွင့်ပေးမယ်" ဆိုတဲ့ သဘောမျိုးပါ။
ဒီအကြံပေးချက်မှာ အထူးသတိထားရမယ့် အချက်တစ်ခု ရှိပါတယ်။
အကယ်၍ ဒီ 「特定活動」 ပြောင်းလဲဖို့ 「変更申請書」 ကို တင်လိုက်ပြီဆိုရင် ဥပဒေအရ "မူလ လျှောက်ထားခဲ့တဲ့ ဗီဇာကို ပြန်ရုပ်သိမ်းလိုက်ပြီး အသစ် ပြန်လျှောက်တယ်" လို့ သတ်မှတ်ခံရတတ်ပါတယ်။ ဆိုလိုတာက ဂျပန်မှာ ဆက်နေနိုင်ဖို့အတွက် "တိုက်ပွဲဝင်မယ့် နည်းလမ်း" တွေ ကန့်သတ်ခံရနိုင်ပါတယ်။
"ရက် ၃၀ လောက်တော့ အချိန်ရချင်တယ်" ဆိုတဲ့ စိတ်ကို နားလည်ပေးလို့ရပေမဲ့၊ ဂျပန်မှာ ဆက်နေဖို့ အခွင့်အရေးကို ဆက်ရှာဦးမယ်ဆိုရင် ဒီစာရွက်ပေါ်မှာ လက်မှတ်မထိုးခင် ကျွမ်းကျင်သူနဲ့ အရင်ဆုံး တိုင်ပင်ပါ။ တစ်ခါ လက်မှတ်ထိုးလိုက်ပြီးရင် နောက်မှ "အဲ့ဒီတုန်းက ပိုသေချာရှင်းပြပြီး 再申請 လုပ်ခဲ့သင့်တာ" လို့ နောင်တရလို့ မရတော့တဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။
၃။ 再申請 လုပ်မလား၊ တခြားလမ်းကြောင်းကို ရွေးမလား။ ကျွမ်းကျင်သူနဲ့ ဗျူဟာချပါ
不許可 ဖြစ်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီးတဲ့နောက်မှာ အောင်မြင်နိုင်ခြေ ရှိမရှိကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ပါတယ်။
-
再申請 (ပြန်လည် လျှောက်ထားခြင်း) 不許可 ဖြစ်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းက "တင်ပြတဲ့အထောက်အထား မပြည့်စုံခြင်း" ဖြစ်နေရင်ပါ။ ဥပမာ၊ အိမ်ထောင်ဖက်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး အတူနေတဲ့သက်တမ်း နည်းနေတယ်လို့ ယူဆခံရရင် သူငယ်ချင်းတွေ၊ မိသားစုဝင်တွေရဲ့ ထောက်ခံချက်၊ အတူတူသုံးစွဲထားတဲ့ ငွေကြေးမှတ်တမ်းတွေ၊ SNS ပြောဆိုထားတဲ့ မှတ်တမ်းတွေစတဲ့ အထောက်အထားတွေကို အရင်ကထက် ပိုမိုခိုင်လုံအောင် ပြင်ဆင်ပြီး တင်ပြရင် ခွင့်ပြုချက် ရနိုင်ခြေရှိပါတယ်။
-
在留特別許可 ကို တောင်းဆိုခြင်း ဒါကတော့ ပြစ်မှုတစ်ခုခု ကျူးလွန်မိတာမျိုးလိုမျိုး ပြင်းထန်တဲ့ အကြောင်းအရင်း ရှိမှသာ လုပ်ရတဲ့ နောက်ဆုံးနည်းလမ်းပါ။ ဂျပန်ကနေ ပြန်ခိုင်းတဲ့အဆင့်မှာတောင်မှ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုအရ (ငယ်ရွယ်တဲ့ ကလေးတွေရှိတာမျိုး) ဆက်နေသင့်တဲ့ အကြောင်းရင်းရှိရင် 法務大臣 ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့ နေခွင့်ပေးတာမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါက အရမ်းခက်ခဲပြီး သာမန် လျှောက်ထားမှုနဲ့ လုံးဝမတူတဲ့ စည်းမျဉ်းတွေ ရှိပါတယ်။
-
တရားစွဲဆိုခြင်း 不許可 ဖြစ်တဲ့အပေါ်မှာ "လက်မခံနိုင်ဘူး" လို့ တရားရုံးမှာ ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းတဲ့ နည်းလမ်းပါ။ ဒါပေမဲ့ အပေါ်မှာ ပြောခဲ့တဲ့အတိုင်း 「特定活動」 ကို တစ်ခါလက်ခံလိုက်ရင် မူလ လျှောက်ထားတဲ့အချက်အလက်တွေ ပျက်ပြယ်သွားမှာဖြစ်လို့ တရားစွဲဆိုစရာ အကြောင်းရင်းတောင် မရှိတော့တာမျိုး ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ "ဘယ်နည်းလမ်းကို ရွေးမလဲ" ဆိုတဲ့ ဗျူဟာက အရေးကြီးပါတယ်။
၄။ အမေးအဖြေ (Q&A)
-
Q1. 不許可 ဖြစ်ပြီဆိုရင် ဒီနေ့ ဒါမှမဟုတ် မနက်ဖြန် ချက်ချင်း ပြန်ရမှာလား?
-
A. မဟုတ်ပါဘူး။ များသောအားဖြင့် 不許可 ဖြစ်သွားရင်တောင် 再申請 လုပ်ဖို့ ပြင်ဆင်ချိန် ဒါမှမဟုတ် ပြန်ဖို့အတွက် ပြင်ဆင်ချိန်အနေနဲ့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ကာလ (များသောအားဖြင့် ရက် ၃၀ ဝန်းကျင်ရဲ့ 「特定活動」) ကို ခွင့်ပြုပေးပါတယ်။ အရင်ဆုံး စိတ်မပူပါနဲ့၊ ကိုယ့်ရဲ့ အခြေအနေကို အရင် ပြန်သုံးသပ်ကြည့်ပါ။
-
Q2. တစ်ခါ 不許可 ဖြစ်ရင် ဂျပန်မှာ ထပ်နေလို့ မရတော့ဘူးလား?
-
A. မဟုတ်ပါဘူး။ 不許可 ဆိုတာ "အခု တင်ပြတဲ့ စာရွက်တွေနဲ့တော့ မရဘူး" ဆိုတဲ့ အမှတ်အသားပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ 不許可 ဖြစ်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းကို သေချာနားလည်ပြီး အဲ့ဒီလိုအပ်ချက်တွေကို ဖြည့်စွက်နိုင်မယ့် အထောက်အထားနဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေကို ပြင်ဆင်နိုင်ရင် 再申請 နဲ့ အောင်မြင်ဖို့ အခွင့်အရေး အများကြီး ရှိပါတယ်။
-
Q3. 行政書士 ကို အကူအညီတောင်းရင် ဘာတွေ ကွာသွားလဲ?
-
A. အကြီးမားဆုံး ကွာခြားချက်က "အကြောင်းရင်းကို ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ထုတ်ခြင်း" နဲ့ "ဗျူဟာရေးဆွဲခြင်း" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ 入管 က "ဘာကြောင့် မရတာလဲ" ကိုတော့ ပြောပြပေမဲ့ "ဘယ်လိုလုပ်ရင် ရမလဲ" ဆိုတာကိုတော့ မပြောပြပါဘူး။ ကျွမ်းကျင်သူတွေကတော့ စစ်ဆေးသူရဲ့ အမြင်ကို နားလည်ထားတဲ့အတွက် အခုတင်ထားတဲ့ စာရွက်စာတမ်းထဲမှာ ဘာတွေအားနည်းနေလဲ၊ ဘယ်အချက်ကို ပိုအလေးပေးရမလဲဆိုတာကို တိတိကျကျ အကြံပေးနိုင်ပါတယ်။
နောက်ဆုံးအနေနဲ့ - တစ်ယောက်တည်း စိတ်မညစ်ပါနဲ့၊ ကျွမ်းကျင်သူရဲ့ အကူအညီကို ရယူပါ
在留資格 ပြောင်းလဲမှု 不許可 ဖြစ်တာဟာ ဘဝရဲ့ အလှည့်အပြောင်းတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 出入国管理法 ဟာ အရမ်းရှုပ်ထွေးတဲ့အတွက် ကိုယ့်ဘာသာ ဆုံးဖြတ်ပြီး စာရွက်စာတမ်းတွေ တင်လိုက်၊ အကြိမ်ကြိမ် အမှားလုပ်မိလိုက် လုပ်တာမျိုးက စစ်ဆေးသူရဲ့ အမြင်ကို ပိုဆိုးရွားသွားစေနိုင်ပါတယ်။
"ကိုယ်က ဂျပန်မှာ ဆက်ကြိုးစားနိုင်သေးတယ်" ဆိုတဲ့ စိတ်ဆန္ဒကို ဥပဒေနဲ့ ကိုက်ညီတဲ့ ပုံစံနဲ့ တင်ပြနိုင်အောင် ကူညီပေးတာက 行政書士 တို့ရဲ့ အလုပ်ဖြစ်ပါတယ်။
"အခုလို အခြေအနေကနေ ပြန်ကုစားလို့ ရပါ့မလား?" ဆိုတဲ့ အခြေခံမေးခွန်းလေးပဲဖြစ်ဖြစ် အဆင်ပြေပါတယ်။ နောက်ပြန်ပြင်လို့ မရတော့တဲ့ အခြေအနေမျိုး မရောက်ခင် ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ ဆက်သွယ်ဖို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။