မင်္ဂလာပါ၊ ကျွန်တော်ကတော့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 在留資格 VISA နဲ့ပတ်သက်ပြီး အထူးပြုဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ 行政書士 ဖြစ်ပါတယ်။
ဂျပန်နိုင်ငံမှာ ရင်သွေးအသစ်လေးကို ဆီးကြိုရတာဟာ အရမ်းကို ဝမ်းသာစရာကောင်းတဲ့ ကိစ္စတစ်ခုပါ။ ဒါပေမဲ့ ဂျပန်မှာနေထိုင်နေကြတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေအတွက်တော့ ဒါဟာ "国籍" နဲ့ "在留資格" (ဗီဇာ) ဆိုတဲ့ အရေးကြီးတဲ့ ဥပဒေကြောင်းအရ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေ စတင်ရမယ့် အချိန်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။
"ကျွန်တော်တို့ ဇနီးမောင်နှံနှစ်ယောက်လုံးက နိုင်ငံခြားသားတွေဆိုတော့ ဂျပန်နိုင်ငံသားဖြစ်ဖို့နဲ့ ဘာမှမဆိုင်ဘူးမလား?" "အမျိုးသားက ဂျပန်လူမျိုးဆိုတော့ ကလေးက ဘာမှလုပ်စရာမလိုဘဲ အလိုအလျောက် ဂျပန်နိုင်ငံသား ဖြစ်သွားမှာပဲ မဟုတ်လား?"
ဒီလို ထင်မှတ်မှားမှုတွေကြောင့် သင့်ရဲ့ကလေးဟာ ဘယ်နိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံသားမှမဟုတ်တဲ့ "无国籍 (နိုင်ငံမဲ့)" အခြေအနေ ဖြစ်သွားတာမျိုး ဒါမှမဟုတ် အဆိုးဆုံးအနေနဲ့ "オーバーステイ (ဗီဇာသက်တမ်းကျော်လွန်နေထိုင်မှု)" ဖြစ်သွားတာမျိုးတွေ ကြုံတွေ့ရနိုင်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ဒီတစ်ခေါက်မှာတော့ ဂျပန်မှာ ကလေးမွေးဖွားမယ့် မိသားစုတွေအတွက် မဖြစ်မနေ သိထားရမယ့်အချက်တွေကို နားလည်ရလွယ်ကူတဲ့ စကားလုံးတွေနဲ့ ရှင်းပြပေးသွားပါမယ်။
၁။ ကလေးမွေးပြီးနောက် "၁၄ ရက်၊ ရက် ၃၀၊ ရက် ၆၀" ဆိုတဲ့ သတ်မှတ်ချက်ကို နားလည်ထားပါ
ဂျပန်မှာ ကလေးမွေးရင် ဘယ်နိုင်ငံသားပဲဖြစ်ဖြစ် လိုက်နာရမယ့် အချိန်ကန့်သတ်ချက်တွေ ရှိပါတယ်။ ဒီရက်ထက် တစ်ရက်လေးပဲ ကျော်သွားရင်တောင် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေက အရမ်းကို ခက်ခဲသွားနိုင်ပါတယ်။
-
【၁၄ ရက်အတွင်း】: 市区町村役場 မှာ 「出生届」 တင်ရပါမယ် ဘယ်နိုင်ငံသားပဲဖြစ်ဖြစ် ဂျပန်မှာ ကလေးမွေးရင် အရင်ဆုံး သက်ဆိုင်ရာ မြို့နယ်ရုံးမှာ သတင်းပို့ရပါမယ်။ ဒါမှသာ ကလေးကို ဂျပန်မှာ မွေးဖွားကြောင်း တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
-
【ရက် ၃၀ အတွင်း】: 入管 မှာ 「在留資格取得」 လျှောက်ထားရပါမယ် (မိဘနှစ်ပါးလုံး နိုင်ငံခြားသားဖြစ်လျှင်) ဒါဟာ လူမေ့အများဆုံး အချက်ပါ။ ကလေးမှာ 日本国籍 မရှိတဲ့အတွက် ရက် ၃၀ အတွင်းမှာ ကလေးအတွက် ဗီဇာကို 入管 မှာ လျှောက်ထားရပါမယ်။
-
【ရက် ၆၀ အတွင်း】: ဒီရက်ကျော်သွားရင် "不法残留" ဖြစ်သွားပါမယ် ရက် ၃၀ အတွင်း ဗီဇာမလျှောက်ဘဲ ရက်ပေါင်း ၆၀ ကျော်သွားရင်တော့ ကလေးဟာ ဥပဒေအရ "オーバーステイ" လို့ သတ်မှတ်ခြင်း ခံရပါလိမ့်မယ်။
၂။ နိုင်ငံတကာ အိမ်ထောင်သည်များအတွက်- "国籍喪失" (နိုင်ငံသားဆုံးရှုံးမှု) ထောင်ချောက်
အကယ်၍ ဇနီးမောင်နှံထဲက တစ်ယောက်က ဂျပန်လူမျိုးဖြစ်ပြီး နောက်တစ်ယောက်က "生地主義" (အမေရိကန်ကဲ့သို့ ထိုနိုင်ငံမှာမွေးရင် နိုင်ငံသားပေးတဲ့စနစ်) ကျင့်သုံးတဲ့ နိုင်ငံသားဖြစ်ရင် ဒါမှမဟုတ် နိုင်ငံခြားမှာ ကလေးသွားမွေးဖို့ စဉ်းစားနေရင် 「国籍留保」 ဆိုတဲ့ စနစ်ကို မဖြစ်မနေ မှတ်ထားရပါမယ်။
ဂျပန်ဥပဒေအရ မွေးဖွားချိန်မှာ 日本国籍 နဲ့ 外国国籍 နှစ်မျိုးလုံး ရရှိမယ့်ကလေးတွေဟာ ၃ လအတွင်းမှာ "ဂျပန်နိုင်ငံသားအဖြစ် ဆက်လက်ခံယူမယ်" ဆိုတဲ့ အကြောင်းကို အသိပေးရပါမယ်။ အဲလိုမှမဟုတ်ရင် ကလေးဟာ မွေးဖွားချိန်ကစပြီး 日本国籍 ဆုံးရှုံးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
"ကလေးကြီးမှ ရွေးခိုင်းမယ်" ဆိုပြီး ပစ်ထားလိုက်ရင် ဂျပန်နိုင်ငံသားအဖြစ်က ပယ်ဖျက်ခံရပြီး ဂျပန်မှာနေဖို့အတွက် ဗီဇာကို အသစ်ကနေ ပြန်လျှောက်နေရပါလိမ့်မယ်။
၃။ နိုင်ငံခြားသား ဇနီးမောင်နှံများအတွက်- မိခင်နိုင်ငံရဲ့ ပတ်စ်ပို့နဲ့ ဂျပန်ဗီဇာ
မိဘနှစ်ပါးလုံးက နိုင်ငံခြားသားဆိုရင် ကလေးက 日本国籍 မရပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ဂျပန်မှာ အတူတူနေထိုင်ဖို့အတွက် အောက်ပါ အဆင့် ၂ ဆင့်က မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပါတယ်။
၁။ မိခင်နိုင်ငံသို့ အကြောင်းကြားခြင်း: ကလေးမွေးပြီးရင် မိမိတို့နိုင်ငံရဲ့ သံရုံးမှာ ကလေးမွေးဖွားကြောင်း သတင်းပို့ပြီး ပတ်စ်ပို့လုပ်ရပါမယ်။ ၂။ 入管 သို့ လျှောက်ထားခြင်း: အထက်မှာ ပြောခဲ့သလိုပဲ ရက် ၃၀ အတွင်းမှာ "မိသားစုလိုက်နေထိုင်ခွင့် (家族滞在)" စတဲ့ ဗီဇာကို လျှောက်ရပါမယ်။
ဒီနှစ်ခုလုံးကို တစ်ပြိုင်တည်း လုပ်ဆောင်ဖို့ လိုပါတယ်။ ပတ်စ်ပို့လုပ်တာ ကြာနေလို့ ရက် ၃၀ အတွင်း ဗီဇာမလျှောက်နိုင်ရင်တောင် "အရင်ဆုံး 入管 ကို သွားရောက်တိုင်ပင်ဖို့" က အရမ်းအရေးကြီးပါတယ်။
၄။ အကယ်၍ မေ့သွားလို့ 日本国籍 ဆုံးရှုံးသွားခဲ့ရင် ဘာလုပ်မလဲ?
"၃ လအတွင်း သတင်းမပို့မိလို့ ကလေးရဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့် ဆုံးရှုံးသွားပြီ" ဆိုရင်လည်း ကူညီပေးနိုင်မယ့် နည်းလမ်း ရှိပါသေးတယ်။ ဒါကတော့ 「国籍の再取得」 ဆိုတဲ့ စနစ်ပါ။
သတ်မှတ်ချက်များကတော့ -
-
ကလေးဟာ အသက် ၁၈ နှစ်အောက် ဖြစ်ရပါမယ်။
-
ဂျပန်မှာ နေထိုင်နေသူ ဖြစ်ရပါမယ်။
ဒီအချက်တွေနဲ့ ကိုက်ညီရင်တော့ 法務局 မှာ သတင်းပို့ပြီး 日本国籍 ကို ပြန်လည်ရယူနိုင်ပါတယ်။ အရင်က အသက် ၂၀ အောက်လို့ သတ်မှတ်ထားပေမဲ့ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဥပဒေပြင်ဆင်ချက်အရ "အသက် ၁၈ နှစ်အောက်" လို့ ပြောင်းလဲသွားပါတယ်။ အချိန်ဆွဲလေ ပိုခက်ခဲလေဖြစ်လို့ အမြန်ဆုံး လုပ်ဆောင်ဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။
【Q＆A】သိထားသင့်တဲ့ အမေးအဖြေများ
Q1: အမျိုးသားက ဂျပန်လူမျိုးဖြစ်ပြီး နိုင်ငံခြားမှာ ကလေးမွေးခဲ့ပါတယ်။ ၃ လကျော်သွားမှ သတိရတယ်၊ ဘာလုပ်လို့ရမလဲ?
A: 日本国籍 ကတော့ ခေတ္တဆုံးရှုံးသွားပါပြီ။ ဒါပေမဲ့ ကလေးက ၁၈ နှစ်အောက်ဖြစ်ပြီး ဂျပန်မှာနေထိုင်တယ်ဆိုရင်တော့ 法務局 မှာ 「国籍の再取得」 လုပ်လို့ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဂျပန်ကိုဝင်ဖို့အတွက်တော့ ဗီဇာတစ်ခုခု အရင်လျှောက်ထားဖို့ လိုအပ်ပါလိမ့်မယ်။ အသေးစိတ်ကို သက်ဆိုင်ရာ ဂျပန်သံရုံးမှာ မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
Q2: မိဘနှစ်ပါးလုံးက နိုင်ငံခြားသားပါ။ ဗီဇာလျှောက်ဖို့ (ရက် ၃၀ အတွင်း) ကလေးရဲ့ ပတ်စ်ပို့က အချိန်မီမရရင် ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ?
A: ပတ်စ်ပို့ မရှိသေးရင်လည်း 入管 မှာ 「在留資格取得」 လျှောက်ထားလို့ ရပါတယ်။ မြို့နယ်ရုံးကရတဲ့ 「出生届受理証明書」 ရှိရင် လျှောက်ထားလို့ရပြီး ပတ်စ်ပို့ရမှ နောက်မှပြရင် ရပါတယ်။ ရက် ၃၀ အချိန်ကန့်သတ်ချက်ကို လိုက်နာဖို့က ပိုအရေးကြီးပါတယ်။
Q3: ကလေးက နိုင်ငံသားနှစ်မျိုး ဖြစ်နေပါတယ်။ အနာဂတ်မှာ တစ်ခုကို စွန့်လွှတ်ရမှာလား?
A: ဂျပန်ဥပဒေအရ အသက် ၁၈ နှစ်ပြည့်ပြီး ၂ နှစ်အတွင်းမှာ နိုင်ငံသားတစ်ခုကို ရွေးချယ်ရမယ့် 「国籍選択」 တာဝန်ရှိပါတယ်။ ဒါက တော်တော်လေး နက်နဲတဲ့ကိစ္စဖြစ်လို့ ကလေးရဲ့ အနာဂတ်အတွက် ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ သေချာတိုင်ပင်ပြီး ဆုံးဖြတ်ဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။
နိဂုံးချုပ်
ဂျပန်မှာ မွေးဖွားလာတဲ့ ကလေးရဲ့ အခွင့်အရေးကို ကာကွယ်ပေးနိုင်တာဟာ မိဘတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ "ဘာသာစကား အခက်အခဲရှိလို့" ဒါမှမဟုတ် "အလုပ်များနေလို့" ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်တွေနဲ့ အချိန်ဆွဲနေရင်း ကလေးရဲ့ အခြေအနေက မရေမရာ ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။
ဂျပန်ရဲ့ 入管 ဥပဒေတွေက ရှုပ်ထွေးတဲ့အတွက် နားမလည်တာရှိရင် ကျွမ်းကျင်သူ 行政書士 တွေနဲ့ အချိန်မီ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးကြဖို့ တိုက်တွန်းလိုပါတယ်။ သင့်မိသားစု ဂျပန်မှာ စိတ်အေးချမ်းသာစွာ နေထိုင်နိုင်ဖို့ ကျွန်တော်တို့က အမြဲကူညီပေးဖို့ အသင့်ရှိနေပါတယ်။
