「ဂျပန်လူမျိုးနဲ့ လက်ထပ်ထားလို့ ကွာရှင်းလိုက်ရင်လည်း ဂျပန်မှာ ဆက်နေလို့ရမလား?」 「ကွာရှင်းပြီးရင် ကလေးရဲ့ အုပ်ထိန်းခွင့်က ဘယ်လိုဖြစ်သွားမလဲ?」
ဂျပန်နိုင်ငံမှာ နေထိုင်နေကြတဲ့ နိုင်ငံခြားသားများအနေနဲ့ ဒီလိုမျိုး စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ ရှိနေတတ်ကြပါတယ်။ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ လူနေမှုဘဝမှာ ကျင့်သားရနေပြီ၊ သူငယ်ချင်းတွေ ရှိတယ်၊ အလုပ်ရှိတယ်ဆိုတဲ့ အခြေအနေမျိုးမှာ ကွာရှင်းခြင်းဆိုတဲ့ ဘဝရဲ့ အလှည့်အပြောင်းတစ်ခုနဲ့ ကြုံတွေ့လာတဲ့အခါ ရှေ့ဆက်ပြီး ဘယ်လိုနေထိုင်သွားရမလဲ၊ မိမိရဲ့「在留資格（ဗီဇာ）」အတွက် စိုးရိမ်မိတာဟာ သဘာဝကျပါတယ်။
ဒီနေ့မှာတော့ အိမ်ထောင်ရေးဖျက်သိမ်းခြင်းကို ရင်ဆိုင်နေရသူတွေအနေနဲ့ သိထားသင့်တဲ့「ဂျပန်မှာ ဆက်လက်နေထိုင်နိုင်ဖို့ စည်းမျဉ်းများ」နှင့်「ကလေးကို ခွင့်ပြုချက်မပါဘဲ ခေါ်ဆောင်သွားခြင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာ (ဟာဂ်ကွန်ဗင်းရှင်း)」တို့အကြောင်းကို ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်တစ်ဦးအနေနဲ့ နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပြပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
အိမ်ထောင်ရေးဖျက်သိမ်းခြင်းနှင့် 在留資格 - ကွာရှင်းလိုက်တာနဲ့ ချက်ချင်း ပြန်သွားရတော့မှာလား?
ကောက်ချက်အနေနဲ့ ပြောရရင်တော့ ဂျပန်လူမျိုး အိမ်ထောင်ဖက်နဲ့ ကွာရှင်းလိုက်ရုံနဲ့ ချက်ချင်း ဂျပန်ကနေ ထွက်ခွာသွားရမယ်လို့ ဆိုလိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ လက်ရှိကိုင်ဆောင်ထားတဲ့「日本人の配偶者等」ဗီဇာနဲ့တော့ ဆက်လက် နေထိုင်လို့ မရတော့ပါဘူး။
ကွာရှင်းခြင်းပြီးမြောက်သွားပြီဆိုရင် ပထမဆုံးအနေနဲ့ 出入国在留管理庁 မှာ ၁၄ ရက်အတွင်း「配偶者に関する届出」ကို တင်ပြဖို့ တာဝန်ရှိပါတယ်။ အဲဒီနောက်မှာတော့ မိမိရဲ့ လက်ရှိအခြေအနေပေါ် မူတည်ပြီး 在留資格 ပြောင်းလဲလျှောက်ထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
【ကွာရှင်းပြီးနောက် ရွေးချယ်နိုင်သော 在留資格 များ】
-
「定住者」သို့ ပြောင်းလဲခြင်း: ဂျပန်မှာ အိမ်ထောင်သက်တမ်း ကြာရှည်ပြီး ဂျပန်နိုင်ငံမှာပဲ အခြေချနေထိုင်နေသူတွေအတွက်「定住者」ဆိုတဲ့ 在留資格 ကို ပြောင်းလဲခွင့်ရဖို့ အလားအလာရှိပါတယ်။ ယေဘုယျအားဖြင့် အိမ်ထောင်သက်တမ်း ၃ နှစ်ကျော် လက်တွေ့အတူတူနေထိုင်ခဲ့တဲ့ အထောက်အထားမျိုး ရှိဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မိမိကိုယ်ကို ရပ်တည်နိုင်တဲ့ တည်ငြိမ်တဲ့ ဝင်ငွေရှိဖို့က အဓိက အခြေခံချက်ဖြစ်ပါတယ်။
-
-
ဂျပန်နိုင်ငံသားနှင့် ကွာရှင်းပြတ်စဲခြင်း သို့မဟုတ် အိမ်ထောင်ဖက်ကွယ်လွန်ခြင်းဖြစ်ပြီးနောက် ဂျပန်မှာ ဆက်နေလို့ရပါသလား။ "定住者VISA" (အခြေချနေထိုင်သူ) ဗီဇာသို့ ပြောင်းလဲရန် အချက်အလက်များ
-
-
「就労ビザ」သို့ ပြောင်းလဲခြင်း: အကယ်၍ သင်ဟာ ဂျပန်ကုမ္ပဏီတစ်ခုခုမှာ အချိန်ပြည့် အလုပ်လုပ်နိုင်ပြီး ပညာအရည်အချင်း သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းအတွေ့အကြုံ ပြည့်မီတယ်ဆိုရင်「技術・人文知識・国際業務」လိုမျိုး အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့်ဗီဇာကို ပြောင်းလဲနိုင်ပါတယ်။
-
「永住者」အရည်အချင်း ပြည့်မီသူများ: သင်ဟာ လက်ရှိမှာ「永住者」ခွင့်ပြုချက် ရရှိပြီးသားဆိုရင်တော့ ကွာရှင်းလိုက်တာနဲ့ ဗီဇာအတွက် ဘာမှစိုးရိမ်စရာ မရှိပါဘူး။
သတိပြုရန်: အိမ်ထောင်သက်တမ်း တိုတောင်းခြင်း သို့မဟုတ် ဂျပန်မှာ နေထိုင်ခဲ့တဲ့ သက်တမ်း နည်းပါးခြင်းတို့ကြောင့် ဝမ်းနည်းစရာကောင်းပေမဲ့ ဗီဇာလျှောက်ထားခွင့် မရဘဲ မိမိနိုင်ငံကို ပြန်သွားရတဲ့ အခြေအနေမျိုးလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။ စိတ်ပူနေတယ်ဆိုရင် အမြန်ဆုံး ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။
သိထားသင့်တဲ့「ဟာဂ်ကွန်ဗင်းရှင်း」နှင့် ကလေးငယ်၏ အခွင့်အရေး
နိုင်ငံတကာ အိမ်ထောင်ရေးမှာ မလွဲမရှောင်သာ ကြုံတွေ့ရတတ်တဲ့ နောက်ထပ် ပြဿနာတစ်ခုကတော့ ကလေးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ကိစ္စပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် မိဘတစ်ဦးဦးက အခြားတစ်ဦးရဲ့ သဘောတူညီချက်မပါဘဲ ကလေးကို နိုင်ငံရပ်ခြားကို ခေါ်ဆောင်သွားတဲ့ လုပ်ရပ်ကို နိုင်ငံတကာဥပဒေအရ တင်းကျပ်စွာ ကန့်သတ်ထားပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ အရေးကြီးတာက「ဟာဂ်ကွန်ဗင်းရှင်း (နိုင်ငံတကာ ကလေးပြန်ပေးဆွဲမှုဆိုင်ရာ အရပ်ဘက်ကိစ္စရပ်များဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ်)」ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
-
ဟာဂ်ကွန်ဗင်းရှင်း ဆိုတာဘာလဲ? ဒါဟာ ကလေးရဲ့ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ဖို့အတွက် နိုင်ငံတကာ စည်းမျဉ်းဖြစ်ပါတယ်။ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ပြီး ကလေးကို တရားမဝင် ခေါ်ဆောင်သွားတဲ့အခါ အခြေခံအားဖြင့်「မူလနေထိုင်ရာနိုင်ငံ」ကို ပြန်လည် ပို့ဆောင်ပေးဖို့ ရည်ရွယ်ပါတယ်။
-
မည်သည့်အခြေအနေမှာ အကျုံးဝင်သလဲ?
-
အသက် ၁၆ နှစ်အောက် ကလေးငယ်ဖြစ်ခြင်း။
-
ဟာဂ်ကွန်ဗင်းရှင်းမှာ လက်မှတ်ရေးထိုးထားတဲ့ နိုင်ငံများအကြား ဖြစ်ပွားခြင်း။
-
ဂျပန်နိုင်ငံမှာ နိုင်ငံခြားမှာ ကွာရှင်းပြီးနောက်「တစ်ဦးတည်းအုပ်ထိန်းခွင့်」နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ပြဿနာတွေ အများအပြား ရှိပါတယ်။ ကိုယ့်သဘောနဲ့ကိုယ် ကလေးကို ခေါ်ပြီး ပြန်သွားလိုက်ရင် နောက်ပိုင်းမှာ ဥပဒေအရ တာဝန်ယူရမယ့် အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။ ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ ဥပဒေကွာခြားမှုကြောင့် အုပ်ထိန်းခွင့်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အတွေးအခေါ်တွေကလည်း နိုင်ငံအလိုက် ကွာခြားပါတယ်။「ကိုယ့်ကလေးမို့လို့」ဆိုပြီး အလွယ်တကူ မလုပ်ဆောင်ဘဲ ဥပဒေအရ သေချာစစ်ဆေးဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။
ဟိဂ်ကွန်ဗင်းရှင်းဆိုတာဘာလဲ။ ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ကလေးကို ဂျပန်ခေါ်လာရင် ဘာဖြစ်မလဲ။
မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ (Q&A)
Q1: ကွာရှင်းခြင်းမပြုခင် အိမ်ခွဲနေလိုက်ပါတယ်။ 入管 ကို အကြောင်းကြားဖို့ လိုပါသလား?
A: ဟုတ်ကဲ့၊ လိုအပ်ပါတယ်။ ကွာရှင်းပြီးဖြစ်စေ၊ မဖြစ်သေးဘဲဖြစ်စေ အိမ်ခွဲနေခြင်း စသဖြင့်「အိမ်ထောင်ဖက်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ချက်များ ရပ်ဆိုင်းသွားပြီ」လို့ သတ်မှတ်နိုင်တဲ့ အခြေအနေမျိုးမှာ 入管法 အရ အကြောင်းကြားဖို့ တာဝန်ရှိပါတယ်။ ဒါကို လျစ်လျူရှုထားရင် နောက်ပိုင်း 永住申請 လုပ်တဲ့အခါ အမှတ်လျော့သွားနိုင်တာကြောင့် သတိပြုပါ။
Q2: ကွာရှင်းပြီး「定住者」ဗီဇာပြောင်းလိုက်ရင် အလုပ်ကို လွတ်လပ်စွာ ရွေးချယ်နိုင်ပါသလား?
A: ဟုတ်ကဲ့၊ ရပါတယ်။「定住者」မှာ အလုပ်လုပ်ကိုင်ခြင်းအတွက် ကန့်သတ်ချက်မရှိတဲ့အတွက် ဂျပန်လူမျိုးတွေလိုပဲ အလုပ်အကိုင်မျိုးစုံမှာ လုပ်ကိုင်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးတဲ့အခါ နေထိုင်စရိတ် ဖူလုံကြောင်း ပြသနိုင်ဖို့ လိုအပ်တာကြောင့် စီးပွားရေးအရ မိမိကိုယ်ကို ရပ်တည်နိုင်ဖို့က အရေးကြီးပါတယ်။
Q3: ဟာဂ်ကွန်ဗင်းရှင်း အကျုံးမဝင်တဲ့ နိုင်ငံတွေနဲ့လည်း အုပ်ထိန်းခွင့် ပြဿနာတွေ ဖြစ်နိုင်သလား?
A: ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဟာဂ်ကွန်ဗင်းရှင်းမှာ မပါဝင်တဲ့ နိုင်ငံဖြစ်နေရင်တောင်မှ ဟိုဘက်နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေနဲ့ အုပ်ထိန်းခွင့် ဆုံးဖြတ်ချက်တွေက ဂျပန်နဲ့ အများကြီး ကွာခြားနေရင် ဥပဒေကြောင်းအရ အငြင်းပွားမှုတွေက ပိုပြီး ရှုပ်ထွေးလာတတ်ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာ ကွာရှင်းမှုမှာ အုပ်ထိန်းခွင့်အတွက် အငြင်းပွားရမယ်ဆိုရင် နှစ်နိုင်ငံလုံးရဲ့ ဥပဒေကို နားလည်ကျွမ်းကျင်တဲ့ ရှေ့နေတွေရဲ့ အကူအညီကို ရယူဖို့ အထူးတိုက်တွန်းလိုပါတယ်။
နိဂုံးချုပ် - တစ်ယောက်တည်း စိတ်မပူပါနဲ့
အိမ်ထောင်ရေးဖျက်သိမ်းခြင်းဆိုတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ ဘဝရဲ့ အရမ်းကို စွမ်းအင်လိုအပ်တဲ့ အဖြစ်အပျက်တစ်ခုပါ။ အဲဒီအပေါ်မှာ「ဗီဇာရနိုင်ပါ့မလား?」「ကလေးကရော ဘယ်လိုဖြစ်သွားမလဲ?」ဆိုတဲ့ စိုးရိမ်မှုတွေ ထပ်ပေါင်းလာတဲ့အခါ စိတ်ရောကိုယ်ပါ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်သွားတတ်ကြပါတယ်။
လက်ရှိဘဝကို ကာကွယ်ပြီး ကိုယ်လိုချင်တဲ့ အနာဂတ်ကို ရွေးချယ်နိုင်ဖို့အတွက်တော့ အရင်ဆုံး လက်ရှိအခြေအနေကို မှန်ကန်စွာ သိရှိနားလည်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဂျပန်ဥပဒေ၊ နောက်ဆုံးပေါ် 入管行政 ရဲ့ လမ်းကြောင်းတွေကို မှန်ကန်စွာ နားလည်ပြီး အကောင်းဆုံးဖြစ်မယ့် ရွေးချယ်မှုတွေကို လုပ်ဆောင်ပါ။
ကျွန်ုပ်တို့ရုံးအနေနဲ့ ဂျပန်မှာ နိုင်ငံခြားသားများ စိတ်အေးချမ်းသာစွာနဲ့ ဆက်လက်နေထိုင်သွားနိုင်ဖို့အတွက် တစ်ဦးချင်းစီရဲ့ အခြေအနေအလိုက် အသေးစိတ် ကူညီဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိပါတယ်။「ကိုယ့်အခြေအနေက ဘယ်လိုဖြစ်မလဲ?」လို့ တွေဝေနေတဲ့အခါမျိုးမှာ အချိန်မရွေး အားမနာတမ်း လာရောက်တိုင်ပင်နိုင်ပါတယ်။
