"Đang kết hôn với người Nhật, liệu sau khi ly hôn mình có được tiếp tục ở lại Nhật không?" hay "Sau khi ly hôn, quyền nuôi con sẽ như thế nào?"...
Đây có lẽ là nỗi băn khoăn của rất nhiều bạn người nước ngoài đang sinh sống tại Nhật. Khi đã quen với cuộc sống ở đây, có bạn bè và công việc ổn định, việc phải đối mặt với bước ngoặt ly hôn khiến bất kỳ ai cũng cảm thấy lo lắng về "在留資格" (tư cách lưu trú) của mình. Điều đó hoàn toàn dễ hiểu.
Hôm nay, với tư cách là một 行政書士 (Gyoseishoshi - chuyên gia tư vấn thủ tục hành chính), tôi sẽ giải thích một cách dễ hiểu nhất về "những quy tắc cần biết để tiếp tục ở lại Nhật sau ly hôn" và "vấn đề bắt cóc trẻ em trái phép (Công ước Hague)".
Ly hôn quốc tế và 在留資格: Ly hôn xong có phải về nước ngay không?
Câu trả lời ngắn gọn là: Không phải cứ ly hôn với vợ/chồng là người Nhật thì bạn sẽ lập tức bị buộc phải rời khỏi Nhật Bản. Tuy nhiên, bạn chắc chắn không thể tiếp tục lưu trú với tư cách "日本人の配偶者等" (Vợ/chồng của người Nhật) được nữa.
Ngay sau khi ly hôn, bạn có nghĩa vụ phải thực hiện thủ tục "配偶者に関する届出" (Thông báo về tình trạng hôn nhân) gửi lên 出入国在留管理庁 (Cục Quản lý Xuất nhập cảnh) trong vòng 14 ngày. Sau đó, tùy vào tình trạng thực tế của bản thân, bạn cần phải thực hiện thủ tục chuyển đổi loại 在留資格 phù hợp.
Các loại 在留資格 chính có thể cân nhắc sau khi ly hôn:
-
Chuyển sang "定住者" (Người định trú): Nếu bạn đã kết hôn được một thời gian dài và cuộc sống của bạn đã hoàn toàn ổn định tại Nhật, bạn có khả năng được cấp tư cách "定住者". Thông thường, mốc thời gian khoảng 3 năm chung sống thực tế là một tiêu chuẩn tham khảo. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là bạn phải có thu nhập ổn định, đủ khả năng tự chi trả cho cuộc sống cá nhân.
-
-
Ly hôn / Chồng mất vẫn ở Nhật được? Bí quyết đổi 定住者VISA
-
-
Chuyển sang "就労ビザ" (Visa lao động): Nếu bạn đang làm việc toàn thời gian tại một công ty Nhật Bản và đáp ứng đủ các yêu cầu về bằng cấp hoặc kinh nghiệm làm việc, bạn có thể chuyển sang các loại visa làm việc như "技術・人文知識・国際業務".
-
Trường hợp đã có "永住者" (Vĩnh trú): Nếu bạn đã được cấp tư cách "永住者" từ trước, việc ly hôn sẽ không ảnh hưởng đến tư cách lưu trú của bạn.
Lưu ý: Nếu thời gian chung sống quá ngắn hoặc chưa có nhiều minh chứng về cuộc sống tại Nhật, rất tiếc là có những trường hợp không được cấp tư cách lưu trú mới và buộc phải về nước. Nếu cảm thấy lo lắng, hãy liên hệ với chuyên gia càng sớm càng tốt.
Công ước Hague và quyền lợi của trẻ em
Trong các cuộc hôn nhân quốc tế, vấn đề về con cái là điều không thể tránh khỏi. Đặc biệt, việc một trong hai bên tự ý đưa con ra nước ngoài mà không có sự đồng ý của bên kia sẽ bị hạn chế nghiêm ngặt theo luật pháp quốc tế.
Tại đây, "Công ước Hague" đóng vai trò vô cùng quan trọng.
-
Công ước Hague là gì? Đây là quy tắc quốc tế nhằm bảo vệ quyền lợi của trẻ em. Trong trường hợp trẻ bị đưa ra nước ngoài trái phép, nguyên tắc là phải đưa trẻ trở lại "quốc gia nơi trẻ thường trú".
-
Đối tượng áp dụng:
-
Trẻ em dưới 16 tuổi.
-
Việc di chuyển diễn ra giữa các quốc gia đã ký kết Công ước Hague.
-
Quốc gia nơi trẻ bị đưa đến (hoặc quốc gia nơi trẻ thường trú) là thành viên của Công ước.
-
Tại Nhật, sau khi ly hôn quốc tế, các tranh chấp về "quyền nuôi con đơn phương" xảy ra rất nhiều. Việc tự ý đưa con về nước mà không thông qua thỏa thuận pháp lý có thể khiến bạn gặp rắc rối lớn về sau. Văn hóa và luật pháp giữa các quốc gia rất khác nhau, nên đừng vì tâm lý "con mình thì mình có quyền" mà hành động thiếu suy nghĩ. Hãy luôn kiểm tra kỹ các quy định pháp luật trước khi quyết định.
Kết hôn quốc tế: Thủ tục đưa con về Nhật và lưu ý về Công ước Hague cùng visa 特定活動
Giải đáp thắc mắc (Q&A)
Q1: Tôi đã bắt đầu sống ly thân trước khi chính thức ly hôn. Có cần phải báo với 入管 không?
A: Có, cần phải báo. Ngay cả khi chưa ly hôn chính thức, nếu tình trạng sống ly thân kéo dài đến mức được coi là "hoạt động với tư cách vợ/chồng đã kết thúc", thì theo luật, bạn vẫn có nghĩa vụ phải thông báo. Nếu bỏ qua điều này, nó có thể ảnh hưởng tiêu cực đến hồ sơ xin 永住者 của bạn sau này.
Q2: Sau khi chuyển sang visa "定住者" thì có được tự do chọn việc làm không?
A: Có. Với tư cách "定住者", không có hạn chế về việc làm, bạn có thể ứng tuyển vào hầu hết các ngành nghề như người Nhật. Tuy nhiên, vì điều kiện để gia hạn visa sau này là bạn phải có thu nhập đảm bảo cuộc sống, nên việc tự chủ kinh tế là rất quan trọng.
Q3: Tranh chấp quyền nuôi con có xảy ra với những nước không nằm trong Công ước Hague không?
A: Có thể xảy ra. Ngay cả với các nước không ký kết Công ước Hague, nếu luật pháp và cách phán quyết về quyền nuôi con ở đó khác xa so với Nhật Bản, các tranh chấp pháp lý sẽ trở nên vô cùng phức tạp. Trong trường hợp này, chúng tôi đặc biệt khuyến khích bạn nên tìm kiếm sự hỗ trợ từ luật sư am hiểu luật pháp của cả hai quốc gia.
Lời kết: Đừng chịu đựng một mình
Quyết định ly hôn là một sự kiện lớn, tiêu tốn rất nhiều năng lượng. Nếu cộng thêm sự lo lắng về visa hay quyền nuôi con, chắc chắn bạn sẽ cảm thấy vô cùng áp lực.
Để bảo vệ cuộc sống hiện tại và đưa ra những lựa chọn đúng đắn cho tương lai, bước đầu tiên là phải hiểu rõ tình trạng của mình. Hãy nắm vững các quy định pháp luật và xu hướng quản lý xuất nhập cảnh mới nhất tại Nhật.
Tại văn phòng của chúng tôi, tôi luôn hỗ trợ tận tình cho các bạn người nước ngoài để các bạn có thể yên tâm tiếp tục sinh sống tại Nhật. Nếu bạn đang tự hỏi "Liệu mình sẽ ra sao?", đừng ngần ngại liên hệ để nhận được sự tư vấn chuyên môn.
