ဂျပန်နိုင်ငံမှာ ကုမ္ပဏီတစ်ခုတည်ထောင်ပြီး ကိုယ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကို အောင်မြင်စွာလည်ပတ်ဖို့အတွက် "経営・管理" (စီမံခန့်ခွဲမှု/လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ခွင့်) ဗီဇာ လျှောက်ထားလိုတဲ့ နိုင်ငံခြားသား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကုမ္ပဏီမှတ်ပုံတင်ပြီး လုပ်ငန်းစတင်မယ့်အချိန်မှာ မေ့ကျန်ခဲ့တတ်တဲ့ အရေးကြီးတဲ့ အခွန်ဆိုင်ရာလုပ်ထုံးလုပ်နည်းတစ်ခု ရှိပါတယ်။
ဒါကတော့ "給与支払事務所等の開設届出書" (လစာပေးချေသည့်ရုံးခန်းဖွင့်လှစ်ကြောင်း အကြောင်းကြားစာ) ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
နာမည်ကိုကြည့်လိုက်ရင် ခက်ခဲနက်နဲတယ်လို့ ထင်ရတဲ့အတွက် "ကိုယ့်နဲ့မဆိုင်ဘူး" လို့ ထင်ကောင်းထင်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒါဟာ ဂျပန်မှာ ကုမ္ပဏီကို စနစ်တကျလည်ပတ်ဖို့နဲ့ ဗီဇာကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားဖို့အတွက် မဖြစ်မနေလုပ်ရမယ့် အဆင့်တစ်ခုပါ။ ဒီတစ်ခေါက်မှာတော့ ရှုပ်ထွေးတဲ့ ဥပဒေအသုံးအနှုန်းတွေကို တတ်နိုင်သလောက်ရှောင်ပြီး ဘာကြောင့် လိုအပ်သလဲ၊ ဘာတွေလုပ်ရမလဲဆိုတာကို ရိုးရှင်းစွာ ရှင်းပြပေးသွားမှာပါ။
"給与支払事務所等の開設届" ဆိုတာ ဘာလဲ။
အနှစ်ချုပ်ပြောရရင်တော့ "ကျွန်တော်က ဂျပန်မှာ ကုမ္ပဏီတစ်ခုလည်ပတ်နေပြီး အလုပ်လုပ်သူတွေကို လစာပေးချေရမယ့် တာဝန်ရှိသူပါ" ဆိုတာကို အခွန်ရုံး (税務署) ထံ တရားဝင်ကြေညာလိုက်တာပါ။
ကုမ္ပဏီတစ်ခုကို လည်ပတ်တယ်ဆိုတာက ကိုယ့်ရဲ့ လစာ (役員報酬) ကို ပေးချေရုံတင်မကဘဲ အနာဂတ်မှာ ဝန်ထမ်းခန့်ပြီး လစာပေးချေရမယ့်အခြေအနေကိုပါ ထည့်တွက်ထားတာပါ။ ဂျပန်မှာ "源泉徴収制度" (ဝင်ငွေခွန် ကြိုတင်ဖြတ်တောက်သည့်စနစ်) ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ ဒါက လစာပေးသူ (ကုမ္ပဏီ) က ဝန်ထမ်းဆီ လစာမပေးခင်မှာ သူတို့ပေးဆောင်ရမယ့် ဝင်ငွေခွန်ကို ကြိုတင်ဖြတ်တောက်ပြီး ကုမ္ပဏီက ကိုယ်စားပေးသွင်းရမယ့် တာဝန်ပါ။
ဒီအကြောင်းကြားစာကို အခွန်ရုံးမှာ မတင်ထားဘူးဆိုရင် "ကုမ္ပဏီအနေနဲ့ လစာပေးဖို့ အဆင်သင့်မဖြစ်သေးဘူး" လို့ သတ်မှတ်ခံရပြီး ဝင်ငွေခွန်ပေးဆောင်ရမယ့် စာရွက်စာတမ်းတွေလည်း ရောက်မလာတော့ပါဘူး။ ရလဒ်အနေနဲ့ အခွန်ပေးဆောင်မှု နောက်ကျပြီး ကုမ္ပဏီရဲ့ ယုံကြည်မှုအပေါ် ထိခိုက်နိုင်တဲ့ အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။
ဗီဇာလျှောက်ထားရာမှာ သတိထားရမယ့်အချက်
အဖြစ်များတဲ့ အမှားတစ်ခုကတော့ "ကုမ္ပဏီမှတ်ပုံတင်တာတော့ ပြီးသွားပြီ၊ ဒါပေမဲ့ ဒီအခွန်ဆိုင်ရာလုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို မေ့သွားတာ" ပါ။
"経営・管理" ဗီဇာအသစ် လျှောက်ထားတဲ့အခါ အင်မီဂရေးရှင်း (入管) က လုပ်ငန်းကို စနစ်တကျ လည်ပတ်ဖို့ အဆင်သင့်ဖြစ်မဖြစ်ကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် စစ်ဆေးပါတယ်။ ဒီအချိန်မှာ "給与支払事務所等の開設届出書" ကို တင်ထားကြောင်း အထောက်အထား (အခွန်ရုံးရဲ့ လက်ခံတံဆိပ်ပါစာရွက်) ဟာ လုပ်ငန်းရဲ့ လက်တွေ့လုပ်ဆောင်မှုကို သက်သေပြဖို့ အရမ်းကို အရေးကြီးပါတယ်။
ဒီအကြောင်းကြားစာကို ဝန်ထမ်းခန့်ပြီး လစာပေးချေတဲ့ရက်ကစလို့ တစ်လအတွင်း တင်ပြရမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ ဗီဇာရရှိဖို့အတွက်တော့ ဒီရက်အထိ မစောင့်ပါနဲ့။ ကုမ္ပဏီမှတ်ပုံတင်ပြီးတာနဲ့ ချက်ချင်းလုပ်ဆောင်ထားဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။
စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေ သိထားသင့်တဲ့ အချက်များ
စာရွက်စာတမ်းက ရှုပ်သလိုရှိပေမဲ့ ဖြည့်စွက်ရမယ့်အချက်တွေက ရိုးရှင်းပါတယ်။
-
လုပ်ငန်းအချက်အလက်များ: ကုမ္ပဏီနာမည်၊ လိပ်စာ၊ ဖုန်းနံပါတ်၊ 法人番号 (ကုမ္ပဏီမှတ်ပုံတင်နံပါတ်)။
-
စတင်ရက်: လုပ်ငန်းစတင်တဲ့ရက် သို့မဟုတ် လစာပေးချေမယ့် (သို့) ပေးချေဖို့စီစဉ်ထားတဲ့ရက်။
-
တာဝန်ရှိသူအချက်အလက်: ကိုယ်စားလှယ်ရဲ့ နာမည်နဲ့ တံဆိပ်တုံး။
-
လုပ်ငန်းအမျိုးအစားနှင့် လူဦးရေ: ဘာလုပ်ငန်းလုပ်မလဲ၊ ဒါရိုက်တာနဲ့ ဝန်ထမ်း ဘယ်နှစ်ဦးရှိသလဲဆိုတာပါ။
ဒီအချက်တွေကို ဖြည့်ပြီး သက်ဆိုင်ရာ အခွန်ရုံးကို တင်လိုက်ရုံပါပဲ။ အခုနောက်ပိုင်းမှာ 国税庁 (အမျိုးသားအခွန်အေဂျင်စီ) ရဲ့ "e-Tax" ကိုသုံးပြီး အွန်လိုင်းကနေတင်နိုင်ပါတယ်။ အွန်လိုင်းဆိုရင် အခွန်ရုံးကို သွားစရာမလိုသလို အထောက်အထားကိုလည်း ဒစ်ဂျစ်တယ်နဲ့ သိမ်းထားနိုင်လို့ အရမ်းအဆင်ပြေပါတယ်။
သိထားသင့်တဲ့ Q&A
Q1: ကိုယ်တစ်ယောက်တည်းနဲ့ လည်ပတ်နေပြီး လစာ (役員報酬) ကိုလည်း မဆုံးဖြတ်ရသေးဘူး၊ ဒါဆိုရင်လည်း တင်ဖို့လိုသလား။ A: ဟုတ်ကဲ့၊ တင်ဖို့လိုပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ လစာကလည်း "လစာ" (給与) အမျိုးအစားထဲမှာပါဝင်တဲ့အတွက် ကုမ္ပဏီအနေနဲ့ လုပ်ငန်းစတင်ပြီဆိုတာနဲ့ ဒီအကြောင်းကြားစာက မဖြစ်မနေ လိုအပ်ပါတယ်။ စောစောတင်ထားခြင်းက နောက်ပိုင်း ဗီဇာသက်တမ်းတိုးတဲ့အခါ ဒါမှမဟုတ် အခွန်စစ်ဆေးတဲ့အခါ ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ ပြဿနာတွေကို ကြိုတင်ကာကွယ်ပေးပါတယ်။
Q2: တင်ဖို့မေ့နေတာ လအနည်းငယ်ရှိပြီ၊ ဒဏ်ရိုက်ခံရမလား။ A: ဥပဒေအရ သတ်မှတ်ရက်အတွင်း တင်ရမှာဖြစ်ပေမဲ့ နောက်ကျသွားရင်လည်း သိတဲ့အချိန်မှာ ချက်ချင်းတင်လိုက်ပါ။ နောက်ကျမှတင်ရင်လည်း ဝင်ငွေခွန်ပေးသွင်းထားတဲ့ မှတ်တမ်းအစစ်အမှန်ရှိဖို့က ပိုအရေးကြီးပါတယ်။ အရင်လတွေအတွက်ကတော့ အခွန်ရုံးမှာ ချက်ချင်းသွားရောက်တိုင်ပင်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။
Q3: ဒီအကြောင်းကြားစာ တင်လိုက်ရင် ဝင်ငွေခွန်ကို လစဉ်ပေးရမှာလား။ A: ဝင်ငွေခွန်ဖြတ်တောက်ပြီးရင်တော့ မူလအားဖြင့် နောက်လ ၁၀ ရက်နေ့မတိုင်ခင် ပေးသွင်းရပါမယ်။ ဒါပေမဲ့ အမြဲတမ်းဝန်ထမ်း ၁၀ ယောက်အောက်ရှိတဲ့ လုပ်ငန်းငယ်ဆိုရင် "納期の特例" (အခွန်ပေးသွင်းရက် အထူးချွင်းချက်စနစ်) ကို သုံးပြီး တစ်နှစ်ကို ၂ ကြိမ်ပဲ ပေးသွင်းလို့ရပါတယ်။ လုပ်ငန်းရဲ့ ငွေကြေးစီးဆင်းမှု (Cash flow) ကို ထိန်းညှိဖို့အတွက် ဒီစနစ်ကို သုံးတာက အရမ်းကို အကျိုးရှိပါတယ်။
နိဂုံး
ဂျပန်မှာ လုပ်ငန်းကို ရေရှည်တည်တံ့စေပြီး စိတ်ချလက်ချနဲ့ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးနိုင်ဖို့ဆိုရင် ဒီလိုအခွန်ဆိုင်ရာကိစ္စတွေကို "ငြီးငွေ့စရာ စာရွက်စာတမ်း" လို့ မမြင်ဘဲ "ကုမ္ပဏီကို ယုံကြည်မှုရှိတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်အောင် လုပ်ဆောင်တဲ့ ပထမဆုံးခြေလှမ်း" လို့ သဘောထားစေချင်ပါတယ်။
အကယ်၍ ကိုယ်တိုင်လုပ်ဆောင်ရတာ စိတ်မချရင် ဒါမှမဟုတ် ကုမ္ပဏီတည်ထောင်ခြင်း၊ ဗီဇာလျှောက်ထားခြင်း၊ အခွန်ဆိုင်ရာကိစ္စတွေကို တိုင်ပင်ချင်တယ်ဆိုရင် 司法書士 (တရားရေးဆိုင်ရာစာရေးချုပ်)၊ 行政書士 (အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာစာရေးချုပ်)၊ 税理士 (အခွန်ဆိုင်ရာကျွမ်းကျင်သူ) တို့နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။
