जापानमा बस्दै जाँदा यहाँको जनजीवनसँग घुलमिल भएपछि "म जापानमै सधैंका लागि बस्न चाहन्छु" भन्ने सोच आउनु स्वाभाविक हो। त्यसका लागि सबैको एउटै लक्ष्य हुन्छ, "永住者" अर्थात् स्थायी बसोबासको अनुमति (जसलाई हामी 永住 भिसा पनि भन्छौँ)।
永住 भिसा पाएपछि पटक-पटक भिसा थपिरहनु पर्ने झन्झट हुँदैन र काम गर्नमा पनि कुनै प्रतिबन्ध रहँदैन। साथै, घर किन्नको लागि बैंक लोन (Housing Loan) लिन पनि सजिलो हुन्छ, जसले गर्दा जापानको जीवन धेरै सुरक्षित र स्थिर बन्छ।
साधारणतया, 永住 आवेदन दिनको लागि "जापानमा लगातार १० वर्ष बसेको हुनुपर्ने" एउटा ठूलो चुनौती हुन्छ। तर के तपाईंलाई थाहा छ? यदि केही निश्चित सर्तहरू पूरा भएमा यो १० वर्षको समय निकै कम हुन सक्छ र नियमहरूमा पनि केही खुकुलो हुन सक्छ। यसलाई "विशेष छुट" (特例) भनिन्छ।
यस पटक, जापानको भिसा (在留資格) सम्बन्धी विज्ञ 行政書士 ले कानुनी शब्दहरूलाई सजिलो बनाएर 永住 आवेदनका लागि "सर्टकट" मानिने यी विशेष नियमहरूको बारेमा स्पष्ट जानकारी दिनेछन्।
१. परिवार भएकाहरूका लागि: "श्रीमान/श्रीमती र छोराछोरी" सम्बन्धी विशेष नियम
यदि तपाईंले जापानी नागरिक वा 永住 भिसा भइसकेका व्यक्तिसँग विवाह गर्नुभएको छ भने तपाईंले १० वर्ष पर्खिनु पर्दैन।
-
जापानी नागरिक वा 永住 भएका व्यक्तिका श्रीमान वा श्रीमती: वैवाहिक जीवन ३ वर्ष भन्दा बढी भएको छ र जापानमा १ वर्ष भन्दा बढी समयदेखि बसिरहनु भएको छ भने आवेदन दिन सक्नुहुन्छ।
-
आफ्नै सन्तान वा कानुनी रूपमा धर्मपुत्र/धर्मपुत्री: जापानमा लगातार १ वर्ष भन्दा बढी समयदेखि बसिरहनु भएको छ भने यो नियम लागू हुन्छ।
यस्तो अवस्थामा, साधारण आवेदनमा कडाइका साथ चेक गरिने "素行が善良であること" (चरित्र राम्रो भएको वा आपराधिक रेकर्ड नभएको) र "आफैं आत्मनिर्भर भएर बाँच्न सक्ने सम्पत्ति भएको" जस्ता सर्तहरूमा केही खुकुलो गरिने हुनाले 永住 पाउने सम्भावना धेरै हुन्छ।
-
-
行政書士 को विशेष जानकारी! के तपाईँको "素行善良要件" सुरक्षित छ? 永住者 र भिसा आवेदनमा जान्नै पर्ने कुराहरू!
२. काम र सीपमार्फत जापानमा योगदान दिनेहरूका लागि: "高度人材ポイント制" को नियम
अहिले सबैभन्दा चर्चामा रहेको नियम "高度人材ポイント制" (उच्च दक्ष जनशक्ति पोइन्ट सिस्टम) हो।
-
यदि तपाईंको पोइन्ट ७० भन्दा बढी छ भने: जापानमा ३ वर्ष बसेपछि आवेदन दिन पाइन्छ।
-
यदि तपाईंको पोइन्ट ८० भन्दा बढी छ भने: अचम्म लाग्न सक्छ, तर जापानमा मात्र १ वर्ष बसेर पनि 永住 आवेदन दिन सकिन्छ।
"मसित त 高度専門職 भिसा छैन, मलाई यो नियम लाग्दैन होला" भनेर नसोच्नुहोस्। यदि आवेदन दिने समयमा मात्र होइन, ३ वर्ष अघि (वा १ वर्ष अघि) को समयमा पनि पोइन्ट हिसाब गर्दा तोकिएको अंक पुगेको थियो भनेर प्रमाणित गर्न सक्नुहुन्छ भने तपाईंले यो नियम प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ।
३. "定住者" वा "難民認定" भएकाहरूका लागि विशेष नियम
"定住者" भिसा भएकाहरू वा जापानमा शरणार्थीको रूपमा "難民認定" पाएका व्यक्तिहरूले पनि १० वर्षको सट्टा "५ वर्ष" मात्र जापानमा बसेर आवेदन दिन सक्छन्।
-
定住者: जापानमा ५ वर्ष भन्दा बढी समयदेखि लगातार बसिरहेको हुनुपर्छ।
-
難民認定 पाएका व्यक्ति: ५ वर्षको बसाइका साथै आर्थिक अवस्था (Income) सम्बन्धी सर्तहरूमा पनि केही सहुलियत दिइन्छ।
४. व्यवसाय वा अन्य क्षेत्रबाट "जापानलाई योगदान दिएका व्यक्ति" का लागि नियम
जापान सरकारबाट सम्मान पाएका वा व्यवसायमा ठूलो सफलता हात पारेका व्यक्तिहरूलाई जापानले "देशका लागि आवश्यक महत्वपूर्ण जनशक्ति" मान्छ।
-
जापानलाई योगदान दिएको मानिएका व्यक्ति: ५ वर्षको बसाइपछि आवेदन दिन सक्छन्।
-
विशेष क्षेत्र (Special Zone) मा काम गर्नेहरू: सरकारले तोकेको विशेष क्षेत्रहरूमा व्यवसाय गरेर योगदान पुर्याएको खण्डमा २ देखि ३ वर्षको बसाइमै 永住 पाउन सकिने सम्भावना हुन्छ।
[थाहा पाउनुहोस्] "जापानलाई योगदान" भन्नाले के बुझिन्छ?
सरकारको निर्देशिका (Guidelines) अनुसार निम्न कुराहरूलाई "योगदान" मानिन्छ:
-
साधारण क्षेत्र: नोबेल पुरस्कार जस्ता अन्तर्राष्ट्रिय पुरस्कार पाएको, वा जापान सरकारबाट "National Honor Award" वा पदक (Medal) पाएको।
-
आर्थिक र उद्योग: जापानको शेयर बजारमा सूचीकृत कम्पनीमा ३ वर्ष भन्दा बढी व्यवस्थापक (Manager) को रूपमा काम गरेको, वा जापानमा १० करोड येन भन्दा बढी लगानी गरेको।
-
अनुसन्धान र शिक्षा: शैक्षिक पत्रिकाहरूमा धेरै लेखहरू प्रकाशित भएको, वा जापानको विश्वविद्यालयमा प्रोफेसर वा उप-प्राध्यापकको रूपमा काम गरिरहेको।
-
कला र खेलकुद: ओस्कर वा कान्स फिल्म फेस्टिभल जस्ता प्रसिद्ध ठाउँमा अवार्ड पाएको, वा ओलम्पिक र विश्व च्याम्पियनसिपमा राम्रो नतिजा ल्याएर जापानको खेलकुद क्षेत्रमा योगदान दिएको।
सधैं सोधिने प्रश्नहरू (Q&A)
Q1. यदि मैले ट्याक्स (Tax) वा पेन्सन (Pension) १ दिन मात्र ढिलो तिरेको छु भने पनि आवेदन अस्वीकृत हुन्छ?
A. हो, यो विषयमा नियम धेरै कडा छ। विशेष नियमले तपाईंको "बस्नु पर्ने समय" कम गरिदिए पनि, "公的義務の履行" (ट्याक्स, पेन्सन, बीमा समयमै तिर्ने) जिम्मेवारीमा भने कुनै छुट दिँदैन। विशेष गरी पछिल्लो समयमा, तोकिएको समयभन्दा १ दिन मात्र ढिलो भए पनि 永住 नपाउने सम्भावना धेरै हुन्छ। त्यसैले आवेदन दिनु अघि आफूले सबै कुरा समयमै तिरेको छ कि छैन भनेर पक्का गर्नुहोस्।
Q2. म जापानमा धेरै समयदेखि बसिरहेको छु तर पार्ट-टाइम (Arubaito) मात्र गर्छु। के मैले आवेदन दिन सक्छु?
A. विशेष नियम (१) श्रीमान/श्रीमतीको बाहेक अन्य अवस्थामा, तपाईंको "स्थिर आम्दानी" (Stable Income) हुनु जरुरी छ। सामान्यतया वार्षिक आम्दानी ३० लाख येन भन्दा बढी हुनुपर्ने मानिन्छ (यो परिवार संख्या अनुसार फरक हुन सक्छ)। पार्ट-टाइम कामले मात्र भविष्यमा पनि आत्मनिर्भर भएर बस्न सक्छ भन्ने कुरा प्रमाणित गर्न गाह्रो हुने हुनाले, कम्पनीमा स्थायी कर्मचारी (Seishain) भएर केही समय काम गरेपछि आवेदन दिनु उपयुक्त हुन्छ।
Q3. 永住 आवेदन प्रक्रिया चलिरहँदा मेरो अहिलेको भिसा सकिन लाग्यो भने के गर्ने?
A. 永住 आवेदन दिइरहेको भए पनि, आफ्नो अहिलेको भिसाको म्याद सकिनु अघि तपाईंले "भिसा नवीकरण" (Renewal) गर्नैपर्छ। 永住 को नतिजा आउन ६ महिनादेखि १ वर्षसम्म लाग्न सक्छ। यदि पुरानो भिसा नवीकरण गर्न बिर्सिनुभयो भने तपाईं ओभरस्टे (Overstay) हुनुहुनेछ, त्यसैले दुवै कुरालाई ध्यान दिनुहोस्।
निष्कर्ष: आफ्नो लागि "सबैभन्दा छिटो बाटो" पत्ता लगाउनुहोस्
永住 आवेदन दिनु भनेको कागजपत्र जम्मा गर्नु मात्र होइन। तपाईं कुन "विशेष नियम" भित्र पर्नुहुन्छ र तपाईं जापानको लागि कसरी "महत्वपूर्ण व्यक्ति" हुनुहुन्छ भन्ने कुरा सरकारी कागजपत्र मार्फत प्रमाणित गर्नु नै मुख्य कुरा हो।
"मेरो पोइन्ट कति होला?" वा "मेरो अनुभवले योगदान पुर्याएको मानिन्छ कि मानिँदैन?" भनेर अलमलमा हुनुहुन्छ भने एक पटक विशेषज्ञसँग सल्लाह लिनुहोस्।
