ဂျပန်နိုင်ငံမှာ နေထိုင်တာ ကြာလာတာနဲ့အမျှ "ဒီနိုင်ငံမှာပဲ တစ်သက်လုံး ဆက်နေချင်တယ်" လို့ တွေးမိတာဟာ သဘာဝကျပါတယ်။ အဲဒီအခါမှာ ကျွန်တော်တို့အားလုံးရဲ့ ပန်းတိုင်ကတော့ "永住者" (ခေါ်) 永住 ဗီဇာ ဖြစ်လာပါတယ်။
永住 ဗီဇာ ရရှိထားရင် ဗီဇာသက်တမ်းတိုးရမယ့် အလုပ်ရှုပ်မှုတွေ မရှိတော့သလို၊ အလုပ်အကိုင် ကန့်သတ်ချက်လည်း မရှိတော့ပါဘူး။ အိမ်ချေးငွေ (Housing Loan) လျှောက်တဲ့အခါမှာလည်း ပိုပြီးလွယ်ကူလာတာကြောင့် ဂျပန်မှာ ဘဝကို ခိုင်ခိုင်မာမာ တည်ဆောက်နိုင်မှာပါ။
ပုံမှန်အားဖြင့် 永住 လျှောက်ဖို့ဆိုရင် "ဂျပန်မှာ ဆက်တိုက် ၁၀ နှစ် နေထိုင်ရမယ်" ဆိုတဲ့ ခက်ခဲတဲ့ သတ်မှတ်ချက် ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တချို့အခြေအနေတွေမှာ ဒီကာလကို အများကြီး လျှော့ပေါ့ပေးတဲ့ "ခြွင်းချက်" တွေ ရှိတယ်ဆိုတာ သင် သိပါသလား?
ဒီနေ့မှာတော့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ဗီဇာ (在留資格) အထူးကုဖြစ်တဲ့ 行政書士 ကနေပြီးတော့၊ ခက်ခဲတဲ့ ဥပဒေစကားလုံးတွေကို အတတ်နိုင်ဆုံး ဖယ်ထုတ်ပြီး 永住 လျှောက်လှမ်းဖို့ အတိုကောက်လမ်းကြောင်းဖြစ်တဲ့ "အထူးခြွင်းချက် စည်းမျဉ်းများ" အကြောင်းကို နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပြပေးသွားပါမယ်။
၁။ မိသားစုရှိသူများအတွက် "ဇနီး/ခင်ပွန်း နှင့် သားသမီး" ဆိုင်ရာ ခြွင်းချက်
ဂျပန်လူမျိုး (သို့မဟုတ်) 永住 ရရှိထားသူနဲ့ လက်ထပ်ထားတယ်ဆိုရင် ၁၀ နှစ်အထိ စောင့်နေဖို့ မလိုပါဘူး။
-
ဂျပန်လူမျိုး သို့မဟုတ် 永住 ရှိသူရဲ့ ဇနီး/ခင်ပွန်း: တကယ်တမ်း အတူနေထိုင်တဲ့ အိမ်ထောင်သက် ၃ နှစ်ကျော်ရှိပြီး၊ ဂျပန်မှာ ၁ နှစ်ထက်မနည်း နေထိုင်နေတယ်ဆိုရင် လျှောက်ထားနိုင်ပါတယ်။
-
သားသမီး သို့မဟုတ် ကလေးအဖြစ် တရားဝင်မွေးစားခြင်းခံရသူ: ဂျပန်မှာ ၁ နှစ်ထက်မနည်း ဆက်တိုက်နေထိုင်နေရင် လျှောက်ထားနိုင်ပါတယ်။
ဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာ ပုံမှန်စစ်ဆေးလေ့ရှိတဲ့ "素行が善良であること" (အကျင့်စာရိတ္တကောင်းမွန်ခြင်း/ ပြစ်မှုကင်းရှင်းခြင်း) နဲ့ "ကိုယ်ပိုင်ဝင်ငွေဖြင့် ရပ်တည်နိုင်ခြင်း" စတဲ့ စည်းကမ်းချက်အချို့ကို လျှော့ပေါ့ပေးတာကြောင့် ပိုပြီး အခွင့်အရေးသာပါတယ်။
-
-
行政書士 တိုက်ရိုက်ရှင်းပြချက် - 永住者 လျှောက်ထားရာမှာ အရေးကြီးတဲ့ "素行善良要件" ဆိုတာ ဘာလဲ?
၂။ ကျွမ်းကျင်မှုဖြင့် ဂျပန်ကို အကျိုးပြုသူများအတွက် "高度人材ポイント制" ခြွင်းချက်
အခုနောက်ပိုင်း လူပြောအများဆုံးကတော့ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်တွေအတွက် သတ်မှတ်ထားတဲ့ "高度人材ポイント制" (High-Level Talent Point System) ကို အသုံးပြုတဲ့ နည်းလမ်းပါ။
-
Point ၇၀ ကျော်သူများ: ဂျပန်မှာ ၃ နှစ် နေထိုင်ပြီးရင် လျှောက်လို့ရပါတယ်။
-
Point ၈၀ ကျော်သူများ: မယုံနိုင်စရာကောင်းလောက်အောင် ဂျပန်မှာ ၁ နှစ် နေထိုင်ရုံနဲ့ 永住 လျှောက်နိုင်ပါတယ်။
"ငါက 高度専門職 ဗီဇာကိုမှ မကိုင်ထားတာ၊ ငါနဲ့မဆိုင်ပါဘူး" လို့ မတွေးလိုက်ပါနဲ့။ တကယ်တော့ အခုလက်ရှိ ဒီဗီဇာ မရှိပေမဲ့လည်း "လွန်ခဲ့တဲ့ ၃ နှစ် (ဒါမှမဟုတ် ၁ နှစ်) ကတည်းက ငါ့ရဲ့ Point တွေကို တွက်ကြည့်ရင် သတ်မှတ်ချက် ပြည့်မီနေတယ်" ဆိုတာကို သက်သေပြနိုင်ရင်လည်း ဒီခြွင်းချက်ကို အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
၃။ "定住者" သို့မဟုတ် "難民認定" ရရှိထားသူများအတွက် ခြွင်းချက်
"定住者" ဗီဇာ ကိုင်ထားသူတွေ ဒါမှမဟုတ် ဂျပန်မှာ 難民認定 ရရှိထားသူတွေဟာ ပုံမှန် ၁၀ နှစ်အစား ဂျပန်မှာ "၅ နှစ်" နေထိုင်ပြီးတာနဲ့ လျှောက်ထားခွင့် ရှိပါတယ်။
-
定住者: ဂျပန်မှာ ၅ နှစ်ထက်မနည်း ဆက်တိုက်နေထိုင်နေရင် အကျုံးဝင်ပါတယ်။
-
難民認定 ရရှိထားသူ: ၅ နှစ် နေထိုင်ရမယ့်အပြင်၊ ကိုယ်ပိုင်ဝင်ငွေနဲ့ ရပ်တည်နိုင်စွမ်း (Income) ဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်အချို့ကိုလည်း လျှော့ပေါ့ပေးပါတယ်။
၄။ စီးပွားရေး သို့မဟုတ် ကဏ္ဍအသီးသီးတွင် "ဂျပန်ကို အကျိုးပြုသူများ" အတွက် ခြွင်းချက်
နိုင်ငံတော်ကနေ ဆုချီးမြှင့်ခံရသူတွေ ဒါမှမဟုတ် စီးပွားရေးမှာ အောင်မြင်မှုကြီးကြီးမားမား ရရှိထားသူတွေကို ဂျပန်နိုင်ငံက "ဆက်ရှိနေစေချင်တဲ့ အရေးပါတဲ့လူသား" အဖြစ် သတ်မှတ်ပါတယ်။
-
ဂျပန်ကို အကျိုးပြုကြောင်း အသိအမှတ်ပြုခံရသူ: ၅ နှစ် နေထိုင်ပြီးရင် လျှောက်ထားနိုင်ပါတယ်။
-
အထူးစီးပွားရေးဇုန်များတွင် လုပ်ကိုင်သူ: အစိုးရက သတ်မှတ်ထားတဲ့ အထူးဇုန်တွေမှာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ လုပ်ကိုင်ပြီး အကျိုးပြုခဲ့ရင် ၂ နှစ် ကနေ ၃ နှစ် အတွင်းမှာတင် 永住 ရနိုင်တဲ့ အခြေအနေမျိုးတွေ ရှိပါတယ်။
【သိထားသင့်သည်】 "ဂျပန်ကို အကျိုးပြုခြင်း" ဆိုတာ ဘာတွေကို ပြောတာလဲ?
လမ်းညွှန်ချက်တွေအရ အောက်ပါအချက်တွေကို "အကျိုးပြုသူ" အဖြစ် ဥပမာပေးထားပါတယ်။
-
အထွေထွေ: Nobel ဆုကဲ့သို့ ကမ္ဘာကျော်ဆုများ ရရှိထားခြင်း၊ သို့မဟုတ် ဂျပန်အစိုးရဆုများ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ရရှိထားခြင်း။
-
စီးပွားရေးနှင့် စက်မှု: ဂျပန်ရဲ့ အများပိုင်ကုမ္ပဏီ (Listed Company) တွေမှာ အုပ်ချုပ်မှုပိုင်းမှာ ၃ နှစ်ထက်မနည်း လုပ်ကိုင်ခဲ့ခြင်း၊ သို့မဟုတ် ဂျပန်မှာ ယန်းသန်း ၁၀၀ ထက်မနည်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားခြင်း။
-
သုတေသနနှင့် ပညာရေး: ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဂျာနယ်တွေမှာ မိမိရဲ့ စာတမ်းတွေ အကိုးအကားပြုခံရတာ များခြင်း၊ သို့မဟုတ် ဂျပန်တက္ကသိုလ်တွေမှာ ပါမောက္ခ အဖြစ် ပညာရေးမှာ အကျိုးပြုနေခြင်း။
-
ယဉ်ကျေးမှုနှင့် အားကစား: Oscar ဆု သို့မဟုတ် Cannes ရုပ်ရှင်ပွဲတော်ကဲ့သို့ ဆုများ ရရှိခြင်း၊ သို့မဟုတ် အိုလံပစ်နှင့် ကမ္ဘာ့အဆင့် ပြိုင်ပွဲတွေမှာ ဆုရရှိပြီး ဂျပန်အားကစားလောကကို မြှင့်တင်ပေးခြင်း။
အမေးအဖြေ (Q&A) - 永住 လျှောက်ရာမှာ လူမေးအများဆုံး
Q1. အခွန် (Tax) ဒါမှမဟုတ် ပင်စင် (Pension) ပေးဖို့ ၁ ရက်လေးပဲ နောက်ကျခဲ့ရင်တောင် 永住 မရနိုင်တော့ဘူးလား? A. ဟုတ်ပါတယ်။ တကယ်ကို တင်းကြပ်ပါတယ်။ ခြွင်းချက်ကြောင့် နေထိုင်ရမယ့် "ကာလ" တိုသွားပေမဲ့ "公的義務の履行" (အခွန်၊ ပင်စင်၊ အာမခံ ကြေးများ ပေးဆောင်ခြင်း) ဆိုတဲ့ တာဝန်ကတော့ လျှော့ပေါ့မပေးပါဘူး။ အထူးသဖြင့် မကြာသေးခင်ကစပြီး သတ်မှတ်ရက်ထက် ၁ ရက်လေး နောက်ကျတာနဲ့တင် အပယ်ခံရနိုင်ခြေ များနေပါတယ်။ မလျှောက်ခင်မှာ မိမိပေးဆောင်ရမယ့် အကြွေးတွေ ရှိမရှိ အရင်စစ်ဆေးပါ။
Q2. ဂျပန်မှာ နေတာတော့ ကြာပါပြီ၊ ဒါပေမဲ့ အလုပ်က Part-time (Arubaito) ပဲ လုပ်နေတာပါ။ လျှောက်လို့ရမလား?
A. ခြွင်းချက် (၁) ဖြစ်တဲ့ ဇနီး/ခင်ပွန်း စတဲ့ အခြေအနေတွေကလွဲရင်၊ အခြေခံအားဖြင့် "တည်ငြိမ်တဲ့ ဝင်ငွေ" ရှိဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ တစ်နှစ်ဝင်ငွေ ယန်း ၃ သန်း (၃၀၀ သိန်း) ဝန်းကျင်ရှိဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ ယေဘုယျ သတ်မှတ်ထားပေမဲ့ မိသားစုဝင် ဘယ်နှစ်ယောက်ကို ကျွေးမွေးနေရသလဲဆိုတဲ့ အပေါ်မှာလည်း မူတည်ပါတယ်။ Part-time တစ်ခုတည်းနဲ့ကတော့ ရှေ့လျှောက် မိမိဘာသာ ရပ်တည်နိုင်စွမ်းရှိတယ်လို့ အသိအမှတ်ပြုခံရဖို့ ခက်ခဲတဲ့အတွက်၊ ဝန်ထမ်းအဖြစ် အတည်တကျ ခန့်အပ်ခံရပြီးမှ လျှောက်တာက ပိုသေချာပါတယ်။
Q3. လျှောက်ထားဆဲ ကာလအတွင်းမှာ အခုရှိနေတဲ့ ဗီဇာ သက်တမ်းကုန်တော့မယ်ဆိုရင် ဘာလုပ်ရမလဲ?
A. 永住 လျှောက်ထားဆဲဖြစ်ပေမဲ့လည်း လက်ရှိကိုင်ထားတဲ့ ဗီဇာ (在留資格) သက်တမ်းမကုန်ခင်မှာ ပုံမှန်အတိုင်း "ဗီဇာသက်တမ်းတိုးခြင်း" (更新) ကို လုပ်ဆောင်ရပါမယ်။ 永住 အဖြေထွက်ဖို့က အနည်းဆုံး ၆ လကနေ ၁ နှစ်အထိ ကြာတတ်ပါတယ်။ သက်တမ်းတိုးဖို့ မေ့သွားရင် Overstay ဖြစ်သွားနိုင်တာကြောင့် သတိထားဖို့ လိုပါတယ်။
နိဂုံးချုပ် - မိမိအတွက် အမြန်ဆုံးလမ်းကြောင်းကို ရှာဖွေပါ
永住 ဗီဇာ လျှောက်တာဟာ စာရွက်စာတမ်းတွေ စုရုံတင် မဟုတ်ပါဘူး။ မိမိက ဘယ်လို "ခြွင်းချက်" နဲ့ ကိုက်ညီသလဲ၊ ပြီးတော့ "ဂျပန်နိုင်ငံအတွက် ဘယ်လောက်အရေးပါတဲ့သူ ဖြစ်တယ်" ဆိုတာကို အထောက်အထား ခိုင်ခိုင်လုံလုံနဲ့ ဘယ်လို တင်ပြမလဲဆိုတာက အဓိကဖြစ်ပါတယ်။
"ငါ့ရဲ့ Point က ဘယ်လောက်လဲ မသိဘူး" ၊ "ငါ့ရဲ့ အတွေ့အကြုံက ဂျပန်ကို အကျိုးပြုတယ်လို့ သတ်မှတ်လို့ရမလား" စသဖြင့် စိုးရိမ်နေသူတွေ ရှိရင်တော့ ကျွမ်းကျင်သူနဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးဖို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။
