Nhiều người rất mong muốn được sang Nhật làm việc, du học hay đoàn tụ cùng gia đình. Thế nhưng, ngay cả khi đã nộp đơn xin visa hoặc 在留資格, vẫn có những trường hợp bị đánh trượt ngay từ vòng xét duyệt vì lý do “không được phép nhập cảnh vào Nhật Bản”.
Trong ngôn ngữ pháp lý, thủ tục kiểm tra nhập cảnh mà người nước ngoài phải thực hiện tại các sân bay hoặc cảng biển của Nhật Bản được gọi là “thẩm định nhập cảnh” (上陸審査), và những lý do khiến bạn bị từ chối nhập cảnh tại đây được gọi là 「上陸拒否事由」.
Chắc hẳn không ít bạn đang lo lắng với những câu hỏi như: "Trước đây mình từng bị 強制送還 thì liệu có thể sang lại Nhật được không?" hay "Ngày xưa lỡ trót quá hạn visa (オーバーステイ) ở Nhật thì có phải là cả đời này không bao giờ quay lại được nữa không?".
Trong bài viết này, 行政書士 chuyên về VISA và 在留資格 tại Nhật Bản sẽ giải thích một cách dễ hiểu nhất, không dùng các thuật ngữ pháp lý phức tạp, để giúp các bạn biết rõ trường hợp nào thì không thể nhập cảnh và thời gian bị cấm nhập cảnh sẽ kéo dài bao lâu.
1. 「上陸拒否事由」 (Lý do không được nhập cảnh Nhật Bản) là gì? 5 trường hợp phổ biến nhất
Theo luật pháp Nhật Bản (出入国管理及び難民認定法, hay thường gọi tắt là 「入管法」), để bảo vệ an ninh và trật tự xã hội, quốc gia này nghiêm cấm nhập cảnh đối với những người nước ngoài rơi vào một số điều kiện nhất định.
Ngay cả khi bạn nghĩ "mình không sao đâu", bạn vẫn có thể trở thành đối tượng bị cấm do những sự cố trong quá khứ hoặc do sai sót trong hồ sơ thủ tục. Hãy cùng điểm qua 5 trường hợp đặc biệt cần lưu ý sau đây:
① Đã từng có tiền án, tiền sự (Bao gồm cả án treo)
Không chỉ tại Nhật Bản mà ngay cả ở quê nhà hay bất kỳ quốc gia nào khác, những ai từng phạm tội nghiêm trọng và bị xử phạt thì về nguyên tắc sẽ không thể nhập cảnh vào Nhật. Cụ thể, nếu từng bị phạt tù từ 1 năm trở lên (dù là tù giam hay tù biểu thị hình phạt phải vào trại giam), bạn sẽ bị cấm nhập cảnh vào Nhật Bản vĩnh viễn, bất kể thời gian đã trôi qua bao lâu. Ngoài ra, ngay cả khi không phải ngồi tù thực tế nhưng đang trong thời gian chịu "án treo" (執行猶予) thì cũng không được phép nhập cảnh.
② Từng liên quan đến chất cấm, ma túy bất hợp pháp
Nhật Bản là một quốc gia cực kỳ nghiêm khắc đối với các loại chất cấm. Những ai từng có hành vi sử dụng, tàng trữ, mua bán các chất ma túy bất hợp pháp như cần sa, thuốc phiện, chất kích thích... thì bất kể mức độ hình phạt nặng hay nhẹ, đều sẽ bị từ chối nhập cảnh một cách nghiêm ngặt. Những lý do biện hộ như "đó là sai lầm thời tuổi trẻ nông nổi" hay "ở nước tôi chất này không phạm pháp" đều hoàn toàn không được chấp nhận.
③ Từng bị 強制送還 (退去強制) khỏi Nhật Bản hoặc từng nhận 出国命令
Nếu trong thời gian lưu trú tại Nhật trước đây, bạn ở lại khi visa đã hết hạn (オーバーステイ - cư trú bất hợp pháp) hoặc làm việc bất hợp pháp và bị 入国管理局 buộc phải về nước (退去強制), hoặc trường hợp bạn tự ra đầu thú để nhận 「出国命令」 và về nước, bạn sẽ bị cấm tái nhập cảnh vào Nhật Bản trong một khoảng thời gian nhất định.
④ Từng liên quan đến hoạt động mại dâm tại Nhật Bản
Những người từng tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào các hoạt động mại dâm (cung cấp dịch vụ tình dục để nhận tiền), hoặc môi giới, tổ chức, cung cấp địa điểm cho các hoạt động này đều không được phép nhập cảnh vào Nhật Bản.
⑤ Không có khả năng tự chi trả cuộc sống, có nguy cơ trở thành gánh nặng cho chính phủ và xã hội Nhật Bản
Sau khi nhập cảnh vào Nhật, nếu bạn không có phương thức để tự kiếm sống và bị đánh giá là phải dựa vào trợ cấp cấp dưỡng hoặc sự hỗ trợ từ chính phủ Nhật Bản để sinh tồn, đây cũng sẽ là nguyên nhân khiến bạn bị từ chối nhập cảnh. Cục sẽ kiểm tra xem bạn có nền tảng kinh tế đủ để tự lập sống tại Nhật hay không, hoặc có người bảo lãnh tài chính (身元保証人) hay không.
2. Khi nào mới có thể tái nhập cảnh? Quy định về 「上陸拒否期間」 (Thời hạn cấm nhập cảnh)
Nếu bạn từng phạm lỗi quá hạn visa (オーバーステイ) ở Nhật và đã về nước, điều đó không có nghĩa là bạn sẽ bị cấm sang Nhật suốt đời (ngoại trừ các tội danh về ma túy hoặc tiền án nghiêm trọng). Luật pháp đã quy định rõ "khoảng thời gian phải chờ đợi" (上陸拒否期間) trước khi bạn có thể nhập cảnh vào Nhật Bản trở lại.
Hãy kiểm tra xem trường hợp của bản thân thuộc nhóm nào dưới đây:
Trường hợp bị cấm nhập cảnh 【5 năm】
-
Rời khỏi Nhật Bản theo hình thức 出国命令 lần đầu tiên Dù lỡ quá hạn visa, nhưng trước khi bị 警察 hay 入管 bắt giữ, bạn đã tự nguyện đến trình diện tại 入国管理局 và thực hiện nhanh chóng thủ tục về nước (chế độ 出国命令制度), bạn sẽ bị cấm nhập cảnh vào Nhật Bản trong vòng "5 năm" kể từ ngày xuất cảnh.
-
Bị 強制送還 (退去強制) lần đầu tiên Trường hợp bị 入管 hoặc 警察 bắt giữ và bị cưỡng chế trục xuất về nước, nhưng nếu đó là lần đầu tiên trong đời bạn bị trục xuất và trước đó chưa từng nhận 出国命令, thời hạn cấm nhập cảnh sẽ là "5 năm" tính từ ngày bạn về nước.
Trường hợp bị cấm nhập cảnh 【10 năm】
-
Đã từng bị 強制送還 hoặc nhận 出国命令 từ 2回 trở lên Hình phạt đối với những người tái phạm sẽ nặng hơn rất nhiều. Nếu một người đã từng ít nhất một lần bị trục xuất khỏi Nhật hoặc từng về nước theo diện 出国命令, sau đó lại tiếp tục vi phạmオーバーステイ tại Nhật và bị bắt hoặc tự xuất cảnh, người đó sẽ không được phép bước chân vào Nhật Bản trong vòng "10 năm" kể từ ngày về nước.
Trường hợp 【Vô thời hạn (Cấm nhập cảnh cả đời)】
-
Người có tiền sử phạm tội về ma túy, chất cấm hoặc từng bị phạt tù từ 1 năm trở lên Như đã nói ở trên, những người từng dính líu đến rắc rối chất cấm như cần sa, ma túy, hoặc từng bị tòa án trong hay ngoài nước kết án tù từ 1 năm trở lên sẽ bị từ chối nhập cảnh vào Nhật Bản "vô thời hạn" mà không có bất kỳ mốc thời gian ân xá nào.
3. 【Thông tin từ cơ quan công quyền】 5 tiêu chuẩn cơ bản để được nhập cảnh vào Nhật Bản
Theo hướng dẫn từ 出入国在留管理庁, để một người nước ngoài có thể đặt chân đến Nhật Bản, ngoài việc "không rơi vào các 上陸拒否事由" đã nêu trên, họ cần phải đáp ứng toàn bộ 5 tiêu chuẩn cơ bản (tiêu chuẩn cấp phép nhập cảnh) sau đây:
-
Sở hữu hộ chiếu và visa (査証) còn hiệu lực Hộ chiếu phải còn hạn sử dụng và bạn phải có visa thật do Đại sứ quán hoặc Lãnh sự quán Nhật Bản cấp.
-
Hoạt động dự định làm tại Nhật phải hoàn toàn trung thực, không gian dối Nội dung hoạt động tại Nhật mà bạn khai trong đơn (như du học, đi làm tại công ty...) phải là thật và bạn không được nộp bất kỳ giấy tờ giả mạo nào.
-
Phải phù hợp với một trong các 「在留資格」 do pháp luật quy định Công việc hay hoạt động bạn định làm tại Nhật phải khớp hoàn toàn với các điều kiện của các tư cách lưu trú được quy định trong luật pháp Nhật Bản (ví dụ như 技術・人文知識・国際業務, 家族滞在, 特定技能...).
-
Thời gian dự định lưu trú tại Nhật phải đúng quy định của luật Thời gian cư trú mong muốn phải nằm trong phạm vi thời hạn được quy định cho từng loại 在留資格 tương ứng.
-
Không vi phạm bất kỳ điều nào trong số các 「上陸拒否事由」 quy định tại 入管法第5条 Nghĩa là bạn không có tiền án tiền sự hay các rắc rối vềオーバーステイ trong quá khứ như nội dung chính bài viết này đã phân tích.
4. Có trường hợp ngoại lệ nào không? Biện pháp cứu cánh đặc biệt mang tên 「上陸特別許可」
Về nguyên tắc, những người đang trong thời gian bị cấm nhập cảnh sẽ không thể vào Nhật Bản, thế nhưng luật pháp vẫn mở ra một "ngoại lệ đặc biệt". Cơ quan 出入国在留管理庁 gọi đây là 「上陸特別許可」 (Cấp phép nhập cảnh đặc biệt).
Ví dụ, một người nước ngoài từng phạm lỗiオーバーステイ và hiện vẫn đang trong thời gian bị cấm nhập cảnh (trong vòng 5 năm hoặc 10 năm), nhưng người đó đã kết hôn một cách chân chính với một người Nhật và có lý do chính đáng để cùng chung sống tại Nhật. Đối với những người nước ngoài sở hữu "在留資格 diện thân nhân (chẳng hạn như 日本人の配偶者等)", tùy thuộc vào quyết định đặc biệt của 法務大臣 (hoặc 入国管理局長), họ vẫn có thể được phép nhập cảnh vào Nhật ngay cả khi đang trong thời gian bị cấm.
Tuy nhiên, đây hoàn toàn không phải là một đặc ân dễ dàng kiểu "cứ nộp đơn là ai cũng được nhận". Bạn phải chứng minh được cuộc sống hôn nhân vợ chồng là có thật, bản thân đã sâu sắc hối cải về những vi phạm trong quá khứ, và có đủ điều kiện kinh tế để sinh sống tại Nhật... thông qua một lượng hồ sơ và bằng chứng khổng lồ. Đây là một thủ tục cực kỳ phức tạp, bắt buộc phải có sự hỗ trợ chuyên sâu từ một 行政書士 có kinh nghiệm.
5. Giải đáp thắc mắc! Các câu hỏi Q&A về việc bị cấm nhập cảnh
Q1. Trước đây tôi từng quá hạn visa (オーバーステイ) ở Nhật và bị 強制送還. Sau khi hết thời hạn cấm 5 năm, tôi có tự động được đi Nhật lại không?
A1. Không, bạn không thể tự động nhập cảnh trở lại. Thời hạn cấm nhập cảnh 5 năm hay 10 năm chỉ là "mức trần tối thiểu mà trong khoảng thời gian đó Cục sẽ tuyệt đối không tiếp nhận đơn xin của bạn". Việc hết thời hạn cấm không có nghĩa là lịch sử vi phạm trong quá khứ (danh sách đen của 入管) sẽ tự động biến mất. Khi bạn nộp đơn xin lại 在留資格 (visa) để sang lại Nhật, Cục sẽ xét duyệt cực kỳ khắt khe các câu hỏi như: "Tại sao trong quá khứ người này lại để xảy raオーバーステイ?" hay "Lần này họ có thực sự tuân thủ luật pháp hay không?". Việc xin visa đối với những trường hợp này khó hơn người bình thường rất nhiều lần, do đó bạn cần phải chuẩn bị một bản 理由書 (bản giải trình lý do) thật chặt chẽ và thuyết phục ngay từ bước làm hồ sơ.
Q2. Ngày xưa ở quê nhà, tôi từng thử hút cần sa một chút và bị 警察 nhắc nhở (hoặc bị phạt tiền lỗi nhẹ). Chỉ như vậy thôi thì có phải là tôi bị cấm sang Nhật cả đời không?
A2. Đây là một tình huống cực kỳ nghiêm trọng, tuy nhiên cần phải xác minh lại chính xác sự thật. Theo tiêu chuẩn chính thức của 出入国在留管理庁, việc "bị xử phạt do vi phạm luật pháp liên quan đến việc kiểm soát ma túy, cần sa, thuốc phiện, chất kích thích..." sẽ tính vào 上陸拒否事由. Nếu hình thức xử lý ở nước bạn tương đương với "hình phạt pháp lý (phạt tiền hoặc có tiền án)", về nguyên tắc bạn sẽ bị cấm vào Nhật suốt đời. Nếu đó chỉ là "cảnh cáo và không bị đưa ra tòa xét xử", cơ hội có thể vẫn còn. Tuy nhiên, 入管 Nhật Bản xem xét lịch sử chất cấm ở các quốc gia khác cực kỳ gắt gao. Trước khi nộp đơn, bạn nhất định phải tham khảo ý kiến của các 行政書士 hoặc 弁護士 chuyên nghiệp, đồng thời xin giấy chứng nhận nội dung xử phạt chính xác tại quê nhà để xác minh lại.
Q3. Tôi đã nhận được naitei (thông báo trúng tuyển) từ một công ty Nhật, nhưng thực ra ngày xưa khi ở Nhật tôi từng có lịch sửオーバーステイ. Nếu tôi giấu công ty để xin visa thì có bị phát hiện không?
A3. Chắc chắn 100% sẽ bị phát hiện. Tuyệt đối không được che giấu! Cục quản lý nhập cảnh Nhật Bản quản lý hoàn toàn dữ liệu dấu vân tay, ảnh chân dung và lịch sử vi phạm của tất cả người nước ngoài từng nhập cảnh vào Nhật trên một hệ thống cơ sở dữ liệu đồng bộ. Cho dù bạn có đổi tên hay làm hộ chiếu mới đi chăng nữa, hệ thống đối chiếu vân tay chắc chắn sẽ tìm ra lịch sử quá khứ của bạn. Nếu bạn giấu giếm lịch sửオーバーステイ và khai gian dối là "đây là lần đầu tiên tôi đi Nhật", hồ sơ của bạn sẽ bị coi là "khai báo gian lận" và sẽ bị đánh trượt ngay lập tức. Không những thế, đối với các trường hợp cố tình gian dối nghiêm trọng, cơ hội sang Nhật trong tương lai của bạn gần như sẽ khép lại hoàn toàn. Con đường duy nhất là không che giấu lỗi lầm cũ, ngay từ đầu hãy thành thật khai báo với 入管 và kèm theo một bản 反省文 (bản kiểm điểm/tường trình hối lỗi) khi nộp hồ sơ.
Lời kết: Nếu bạn đang lo lắng, hãy liên hệ ngay với 行政書士 chuyên về Visa để được tư vấn
Quy định quản lý nhập cảnh của Nhật Bản vô cùng nghiêm ngặt, đặc biệt là quy trình xét duyệt đối với những người nước ngoài từng gặp rắc rối trong quá khứ luôn được tiến hành cực kỳ thận trọng.
Trên mạng Internet hiện nay có rất nhiều tin đồn vô căn cứ như "chờ vài năm là không sao đâu" hay "cứ kết hôn là vào được ngay", thế nhưng việc thực thi luật pháp không hề đơn giản như vậy. Tùy thuộc vào nội dung vi phạm trong quá khứ, hoàn cảnh hiện tại và mối quan hệ gia đình của từng cá nhân mà tỷ lệ bạn có thể vào lại Nhật sẽ hoàn toàn khác nhau.
Nếu bạn đang gặp phải những lo lắng như "liệu mình có thể sang Nhật được không" do các rắc rối hay tiền án tiền sự trong quá khứ, hoặc "không muốn bị đánh trượt khi xin 在留資格", bước đầu tiên hãy liên hệ thảo luận cùng 行政書士 chuyên về 在留資格 và VISA Nhật Bản. Chúng tôi sẽ phân tích chính xác tình huống của bạn và đưa ra giải pháp hỗ trợ tối ưu nhất giúp bạn nhập cảnh hoặc tái nhập cảnh vào Nhật Bản thành công.
