जापानमा लामो समयदेखि बस्दै आउनुभएका धेरै साथीहरूले "जापानको नागरिकता लिएर अझ ढुक्कसँग जीवन बिताउन पाए हुन्थ्यो" वा "यस देशको भविष्यको निर्माणमा सहभागी हुन मतदान गर्ने अधिकार पाए हुन्थ्यो" भन्ने सोच्नु स्वाभाविक हो। 'कि-का' (Naturalization) भनेको आफ्नो देशको नागरिकता त्यागेर जापानको नागरिकको रूपमा बाँच्ने प्रक्रिया हो। यो केवल एउटा कानुनी प्रक्रिया मात्र होइन, यो तपाईंको विगतको जीवनशैली र जापानसँगको तपाईंको गहिरो सम्बन्धको जाँच गरिने एउटा महत्त्वपूर्ण र कडा चरण हो।
पछिल्लो समयमा नागरिकतासम्बन्धी नियमहरू झन् कडा हुँदै गएका छन्। त्यसैले, यो लेखमा जापानको नागरिकता लिन चाहनेहरूका लागि पछिल्ला नियमहरू र सफलताको लागि आवश्यक तयारीबारे सरल रूपमा जानकारी दिँदैछु।
जापानको नागरिकता प्राप्त गर्नका लागि ७ वटा आवश्यक सर्तहरू
नागरिकता प्राप्त गर्नका लागि 'Nationality Law' अनुसारका सबै सर्तहरू पूरा गर्नुपर्ने हुन्छ। सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा भनेको— "के म वास्तवमै यी सर्तहरू पूरा गर्छु?" भनेर आफैंलाई निष्पक्ष रूपमा जाँच्नु हो।
१. जापानमा निरन्तर १० वर्षभन्दा बढी बसोबास गरेको हुनुपर्ने पहिले ५ वर्षको नियम सामान्य थियो, तर अहिले 'आधारभूत रूपमा १० वर्ष' निरन्तर बसाइलाई कडाइका साथ हेरिन्छ। जापानमा बस्दैमा हुन्छ भन्ने होइन, महत्त्वपूर्ण कुरा 'निरन्तरता' हो। यदि लामो समयका लागि जापान बाहिर जानुभयो भने, यो निरन्तरता टुट्न सक्छ र फेरि सुरुबाटै समय गणना हुने खतरा हुन्छ।
२. १८ वर्ष पूरा भएको र आफ्नो देशको कानुनअनुसार वयस्क भएको हुनुपर्ने जापानमा १८ वर्ष पुगेको भए पनि आफ्नो देशको कानुनअनुसार वयस्क हुनुभएको छैन भने, अभिभावकसँगै निवेदन दिने जस्ता विशेष प्रक्रियाहरू आवश्यक पर्न सक्छन्।
३. '素行が善良' (राम्रो आचरण) भएको हुनुपर्ने यसको मतलब केवल 'क्रिमिनल रेकर्ड नभएको' मात्र होइन। 税金 (कर), 年金 (पेन्सन), 健康保険 (स्वास्थ्य बिमा) को भुक्तानी, र ट्राफिक नियमहरूको पालना जस्ता विषयहरू राम्ररी जाँच गरिन्छ। विशेष गरी कर तिर्ने कुरा जापानको समाजको एक जिम्मेवार नागरिकको कर्तव्य हो। "बिर्सिएछु" भन्नुले काम गर्दैन।
行政書士 को विशेष जानकारी! के तपाईँको "素行善良要件" सुरक्षित छ? 永住者 र भिसा आवेदनमा जान्नै पर्ने कुराहरू!
४. आर्थिक रूपमा स्थिर हुनुपर्ने तपाईं आफैं वा तपाईंको परिवार (सँगै बस्ने जीवनसाथी वा नातेदार) को आम्दानी र सम्पत्तिले जापानमा स्थिर जीवन बिताउन सक्ने आधार हुनुपर्छ। यदि धेरै ऋण छ वा आम्दानी अस्थिर छ भने, आर्थिक अवस्था सुधार्नुपर्ने हुन सक्छ।
५. अर्को नागरिकता त्याग गर्नुपर्ने (दोहोरो नागरिकताको रोकथाम) जापानले सामान्यतया दोहोरो नागरिकतालाई अनुमति दिँदैन। नागरिकता प्राप्त गरेपछि, आफ्नो देशको नागरिकता त्याग्ने इच्छा वा कानुनी रूपमा त्याग गर्न सक्ने अवस्था हुनु अनिवार्य छ।
६. जापानको संविधानको पालना गर्ने व्यक्ति हुनुपर्ने 暴力団組織 (अपराधी समूह) सँग संलग्न भएको वा जापानको सरकारविरुद्ध गलत विचारधारा राख्ने व्यक्तिले नागरिकता पाउन सक्दैनन्।
७. N2 देखि N3 तहको जापानी भाषाको क्षमता अन्तर्वार्ताको समयमा दैनिक जीवनमा चाहिने जापानी भाषा बोल्न सक्ने क्षमता जाँचिन्छ। पहिले N3 ले पुग्थ्यो भनिन्थ्यो, तर अहिले N2-N3 तहको उच्च बुझाइ र अभिव्यक्ति क्षमतालाई आधार मानिन्छ।
धेरैले सोध्ने प्रश्नहरू (Q&A)
Q1: निवेदन दिँदा मेरो कम्पनी वा विद्यालयलाई थाहा हुन्छ?
A. 法務局 (कानुनी मामिला ब्युरो) ले आफैं कम्पनी वा विद्यालयलाई सोधपुछ गर्दैन। तर, निवेदन प्रक्रियामा 在職証明書 (काम गरेको प्रमाणपत्र) वा 給与明細 (तलबको विवरण) आवश्यक पर्ने हुनाले, कम्पनीसँग कागजपत्र माग्दा थाहा पाउन सक्छन्। यसलाई कसरी व्यवस्थापन गर्ने भन्नेबारे विशेषज्ञसँग परामर्श गर्न सक्नुहुन्छ।
Q2: ट्राफिक नियम उल्लंघनको रेकर्ड छ भने नागरिकता पाउनै सकिँदैन?
A. यो उल्लंघनको प्रकृति र संख्यामा भर पर्छ। सामान्य गल्तीले तुरुन्तै अस्वीकृत हुँदैन, तर छोटो समयमा पटक-पटक गल्ती गर्ने वा रक्सी पिएर गाडी चलाउने जस्ता गम्भीर गल्तीहरूको हकमा निर्णय धेरै कडा हुन्छ। लुकाउन खोजे पनि अनुसन्धानबाट थाहा हुने भएकाले, जे छ त्यो इमानदार भएर भन्नु नै उत्तम हुन्छ।
Q3: निवेदन दिएको समयमा विदेश जान मिल्छ?
A. सामान्यतया, लामो समयका लागि विदेश भ्रमण नगर्नु नै राम्रो हुन्छ। नागरिकताको जाँचमा "जापानमै बस्ने गरेको प्रमाण" आवश्यक पर्छ। लामो समय बाहिर बस्दा "जापान बसाइको आधार छैन" भनी बुझिन सक्छ। यदि जानैपर्ने अवस्था आयो भने, पहिले नै 法務局 वा विशेषज्ञसँग सल्लाह गर्नुहोस्।
सफलताको लागि "पूर्ण तयारी" नै सबैभन्दा छोटो बाटो हो
नागरिकताको निवेदन भनेको कागजपत्रहरूको ठूलो सङ्घर्ष हो। आवेदकको पृष्ठभूमिको आधारमा आवश्यक पर्ने कागजातहरू फरक-फरक हुन्छन्। यो निर्णय 法務大臣の裁量 (कानुनमन्त्रीको तजबिजी अधिकार) मा आधारित हुने भएकाले, केवल नियमहरू पूरा गरेर मात्र पुग्दैन, तपाईं जापानी समाजमा कति घुलमिल हुनुभएको छ र कति योगदान दिनुभएको छ भन्ने कुरा कागजातहरूबाटै पुष्टि गर्नुपर्छ।
यदि तपाईंलाई "के मेरो तयारी पुग्छ?" वा "कागजपत्र सही छ कि छैन?" भन्ने चिन्ता छ भने, एक्लै नसोच्नुहोस्। एक 行政書士 ले तपाईंको कुरालाई 法務局 सम्म सही ढङ्गले पुर्याउने माध्यमको काम गर्छ।
निष्कर्ष नागरिकता प्राप्त गर्नु तपाईंको जीवनको एउटा ठूलो मोड हो। विश्वासिलो जानकारीको आधारमा एक-एक पाइला अघि बढ्नुभयो भने, बाटो अवश्य खुल्नेछ। हाम्रो कार्यालयले नागरिकता आवेदनको लागि पूर्ण सहयोग गर्दै आएको छ। ढुक्क भएर हामीसँग परामर्श लिन सक्नुहुन्छ।
